Văn hóa Việt Nam phong phú đa dạng: Bài đăng http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/AllPosts.aspx Liên kết nạp tin tự động RSS cho Bài đăng danh sách. Mon, 05 Oct 2026 04:55:14 GMT Windows SharePoint Services V3 RSS Generator 60 Văn hóa Việt Nam phong phú đa dạng: Bài đăng /baiviet2015/vanhoavnpp/_layouts/images/homepage.gif http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/AllPosts.aspx DI TÍCH ĐÌNH TÂN LÂN – LỄ HỘI KỲ YÊN MANG ĐẬM NÉT VĂN HÓA ĐẶC SẮC CỦA NGƯỜI HOA – VIỆT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=20 Nội dung:

 

Đình Tân Lân (hay còn gọi là Tân Lân thành phố Miếu) xưa thuộc Tân Lân Thôn, huyện Phước Chánh, Dinh Trấn Biên. Nay là phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

Đình Tân Lân tọa lạc trên đường Nguyễn Văn Trị hướng ra bờ sông Đồng Nai. Khi xây dựng người dân lấy tên gọi của thôn là Tân Lân (Xóm mới) đặt cho đình. Đã qua bao thăng trầm lịch sử, tên địa phương nhiều lần thay đổi nhưng tên đình vẫn tồn tại đến nay.

Tương truyền nguyên thủy đình Tân Lân là ngôi miếu nhỏ ở Thành Kèn do dân làng dựng lên từ thời vua Minh Mạng (1820 – 1840) để tỏ lòng ngưỡng vọng Trấn Biên đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên, người có công lớn trong việc khai phá đất đai và mở mang thương mại vùng Đồng Nai – Gia Định. Sau hai lần dời chuyển (1861 – 1906) ngôi đình ở vị trí như hiện nay.

Trần Thượng Xuyên tự Trần Thắng Tài, sinh vào năm nào không rõ và mất khoảng năm 1720 (ngày 23 – 10 âm lịch), an táng tại mạn bắc dinh Trấn Biên (nay thuộc xã Mỹ Lộc, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương).

Ông được lịch sử xác định như người có công lớn trong việc khai phá và xây dựng vùng đất Đồng Nai – Gia Định. Công đức to lớn của ông được nhân dân ghi tạc, tôn thờ, xem như vị thần đã khai sáng vùng đất này.

Ghi nhớ công lao của Trần Thượng xuyên, nhà Nguyễn ban phong nhiều danh hiệu cao quý “Trần vi tướng, đại đại công thần bất tuyệt”, liệt vào bậc “Thượng đẳng thần”.

Để tỏ lòng ngưỡng mộ và đền đáp công ơn người đã có công tổ chức khai phá, mở mang vùng đất Đồng Nai - Gia Định, nhân dân ở những nơi này gọi Trần Thượng Xuyên là “Đức Ông”.

Đình Tân Lân (Xóm Mới) ở Biên Hòa, nơi thờ chính tướng Trần Thượng Xuyên đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 457/QĐ, ngày 25 tháng 3 năm 1991. 

Ban đầu đình Tân Lân là một ngôi miếu nhỏ dựng bên cạnh Thành Biên Hòa, do dân làng Tân Lân dựng lên để thờ Đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên - Người có công khai phá đất đai và mở mang thương mại vùng đất Biên Hòa xưa. Đến năm 1861, thực dân Pháp chiếm tỉnh lỵ Biên Hòa, Miếu được rời về bên gốc cây điệp già gần Tòa sơ thẩm (Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai). Năm 1906, do điều kiện về phong thủy miếu lại được rời về vị trí hiện nay (bên tả ngạn sông Đồng Nai, phường Hòa Bình) và lấy tên là Tân Lân Thành Phố Miếu. Trải qua thăng trầm lịch sử, nắng mưa thời gian tác động ngôi đình xuống cấp, năm 1935 nhân dân xây dựng lại đình với quy mô, kiến trúc khá đồ sộ. Mặt bằng tổng thể được bố trí theo hình chữ Tam  (三) gồm: Tiền đình, Chánh điện và Hậu đình nối tiếp nhau theo kiểu kết cấu kiến trúc truyến thống của dân tộc. Năm 1951, đáp ứng nhu cầu của nhân dân địa phương trong việc thờ cúng, đình xây dựng thêm miếu Ngũ Hành Nương Nương và Thánh Thạch Cổ Miếu và bia tiểu sử đã tạo nên diện mạo như ngày nay.

Đến với đình Tân Lân, chúng ta sẽ không khỏi ngạc nhiên trước một công trình kiến trúc tôn giáo bề thế, trang nghiêm tọa lạc trong khuôn viên rộng gần 3000m2, mang đậm dấu ấn văn hóa Hoa Nam kết hợp với phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Bắt đầu là kiến trúc phần mái - thế giới tầng trên với việc trang trí các mảng tượng gốm sứ thể hiện các đề tài và điển tích: Lưỡng Long Tranh Châu, Lý Ngư Hóa Long, Bát Tiên Quá Hải, Quan Công Phò Nhị Tẩu, Múa Hát Cung Đình, ông Nhật, bà Nguyệt… là những tác phẩm nghệ thuật độc đáo phản ánh ước vọng về một cuộc sống hạnh phúc, phồn thịnh, tước lộc, công hầu, trường thọ… của người phương Đông.

Mặc cho thời gian qua đi nhưng các tác phẩm tạo hình nghệ thuật vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt, vẫn một màu nguyên sơ thuở ban đầu để tôn lên vẻ đẹp riêng biệt cho mái đình cổ kính. 

Đình Tân Lân cũng giống như nhiều ngôi đình làng Nam bộ khác được các triều đại vua chúa sắc phong tôn thần Thành Hoàng bổn cảnh như một sự xác định chủ quyền đất đai của nhà vua và lòng biết ơn sâu sắc các bậc tiền nhân. Ngày nay, đình còn lưu giữ sắc thần của vua Tự Đức ngũ niên (1852) ban tặng với nội dung “Bảo an, chính trực, hữu thiện đôn ngưng chi thần”. Ngoài ra còn có nhiều bức hoành phi, liễn đối gỗ, bát bửu và chuông đồng... rất giá trị trong việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa của ngôi đình trong quá trình phát triển vùng đất Biên Hòa xưa.

Có thể nói, kiến trúc đình Tân Lân đã thể hiện được sự hoành tráng mà tinh xảo, tôn nghiêm mà trữ tình. Tất cả các yếu tố văn hóa được tuyền tải hòa quyện trong ngôi đình là kết quả quá trình nhập cư của người Hoa vào vùng đất phương Nam để sinh sống cùng người Việt nhiều thế kỷ qua.

          Tại đây, Đình Tân Lân không chỉ là nơi thờ phụng Thành hoàng, vị thần của làng mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hoá gắn bó với một cộng đồng cư dân và mang đặc trưng văn minh lúa nước Việt Nam. Hàng năm, vào ngày 23 tháng 10 âm lịch, đình tổ chức lễ hội Kỳ yên, cũng là ngày lễ trọng thu hút đông đảo người dân không kể Hoa, Việt qui tụ về dâng hương cầu an, cầu phước. Lễ hội được diễn ra trong hai ngày với các hoạt động cơ bản như: lễ nhập đoàn, lễ cung thỉnh sắc ông, lễ thỉnh sanh, lễ cúng tiên yết, lễ xây chầu đại hội, lễ hạ đàn. Trong những ngày này, dân chúng khắp nơi thường tụ tập về đây trẩy hội, thắp nhang, đưa đức ông đi chu du trong thành, xem hát bội, hát tuồng. Những người trong ban tổ chức trước khi tham gia các hoạt động làm lễ phải thực hiện tẩy uế bản thân bằng rượu trắng. Trước khi rước đức ông đi chu du trong thành, phải làm lễ khai sắc ông: đưa đức ông ra tắm rửa bằng rượu, mặc áo bào… Ngoài ra, trong lễ hội còn có nghi thức cúng tiên yết, là hoạt động cầu nguyện cho quốc thái dân an. Tất cả các nghi thức trong lễ Kỳ Yên đều được Ban tế tự, học trò lễ,…  thực hiện có bài bản, trang nghiêm theo quy định từ xa xưa và cũng thể hiện sự tôn kính với thần linh.

Lễ hội Kỳ Yên ở đình Tân Lân thu hút đông đảo nhân dân tham gia không chỉ bởi phần lễ long trọng mà còn bởi có phần hội đó là hát bội. Hoạt động lễ hội đã đem lại cho dân làng sự vui vẻ quên hết những lo âu, nhọc nhằn đời thường, hòa vào không khí linh thiêng, màu nhiệm của lễ hội nhưng cũng rất gần gũi với cuộc sống, hoài niệm về tổ tiên - những người có công đức khai nghiệp cho làng xã, đồng thời thể hiện sự gắn kết cộng đồng trong mối giao cảm với nhau.

Trải qua thời gian lâu dài, nhưng những nội dung quan trọng trong lễ hội Kỳ yên vẫn giữ nguyên bản sắc như ngày đầu sơ khai. Cùng với đình Tân Lân, lễ hội góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của dân tộc, nhất là của vùng đất Đồng Nai. Đây cũng là nơi thể hiện đậm nét nhất truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Trước những giá trị lịch sử và văn hóa, năm 1991, đình Tân Lân và lễ hội Kỳ yên đã được nhà nước công nhận là di tích văn hóa lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia

 

 

 

_ Thanh Vân_

 

 

 

 

Loại: Di tích
Đã phát hành: 08/04/2016 8:40 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.631
]]> nnkduy Di tích Fri, 08 Apr 2016 01:44:20 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=20 Múa Bóng rỗi - Nét đẹp văn hóa phương Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=38 Nội dung:

Múa Bóng rỗi còn được gọi là múa Bóng hoặc Bóng rỗi, là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo của người Nam bộ. Loại hình nghệ thuật này hình thành từ thời khẩn hoang, lập ấp, theo dấu chân của các tiền nhân trong công cuộc Nam tiến cách đây hơn 300 năm.

Theo các tài liệu ghi chép lại, Múa Bóng rỗi được hình thành sau thế kỷ XVII và gắn liền với tục thờ các nữ thần ở Nam bộ. Sách Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn từ năm 1865 đến năm 1882, phần về phong tục tỉnh Định Tường có ghi chép:"...Hay tụng kinh lễ Phật, chuộng ma quỷ, tin đồng bóng, cúng lễ hay dùng cô đồng múa hát lấy làm vui thú..", điều đó cho thấy Bóng rỗi đã có mặt rất sớm ở Nam bộ.

Nếu như miền Bắc có tín ngưỡng thờ Mẫu và thể hiện bằng hình thức lên đồng, thì ở Nam bộ có tín ngưỡng cúng Bà với hình thức múa Bóng rỗi. Những nữ thần được thờ cúng trong các đền miếu ở Nam bộ là những người có công với dân với nước, hình tượng của các bà được thờ trong các đền miếu còn khẳng định được sự vươn lên và khát vọng được giải phóng của người phụ nữ trong xã hội phong kiến, việc thờ cúng các nữ thần còn mang ý nghĩa nhân sinh, với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm êm, no đủ.

Bóng rỗi gồm hai phần: múa bóng và hát rỗi. Múa là động tác dâng lễ vật lên thần linh, chẳng hạn như múa dâng bông, dâng mâm (mâm vàng), dâng lộc (mâm trầu cau)... Các động tác múa phần lớn chỉ sử dụng đầu, cổ và trán như đội mâm, đội bông nhằm thể hiện sự tôn kính ơn trên.

Nội dung bài hát rỗi, là những bài tả cảnh nói về những sự vật hiện tượng, trong cuộc sống đời thường thể hiện ước mơ về một cuộc yên bình, hạnh phúc, thông thường cuối các bài rỗi các bà bóng chuyển sang hát các điệu lý với các đề tài miêu tả các sự vật hiện tượng phản ánh phong tục lễ nghi, hay những bài lý mang tên gọi đặc trưng của Bóng rỗi để tạo không khí nhẹ nhàng vui tươi, như các điệu lý trèo đèo, lý trống cơm, lý bản đờn, lý vọng phu...

" Nhang đốt thấu lên i ư à ư ư ....

Để giờ này ba cây nhang đồng đốt a ....mà thấu lên a ...

Mà thấu lên ông Ngọc Hoàng a i a......

....Mới giáng về con nguyện cầu Bà Chúa xứ

Mới chứng dùm, Bà độ cho mà nam nữ

được chữ mà bình an, tai toàn qua mà nạn khỏi..."

Trong hát Bóng rỗi một phần quan trọng không thể thiếu đó chính là âm nhạc, âm nhạc trong nghi thức diễn xướng Bóng Rỗi mang đậm nét đặc trưng của nhạc lễ cổ truyền Nam bộ, tiết tấu của nhịp trống không phức tạp, theo quy định tiết tấu một bài hát Rỗi, lúc nào cũng thay đổi từ chậm đến nhanh rồi chậm lại, đó cũng là một phương thức thể hiện quy luật âm dương ngũ hành, quy luật trong cuộc sống. Những hơi nhạc sử dụng trong hát Bóng Rỗi là hơi xuân, hơi ai, hơi đảo, đây là những hơi nhạc nằm trong hệ thống chính của bài bản nhạc lễ Nam bộ và được sử dụng trong các nghi lễ chính của người Việt ở phương Nam, như trong các lễ cúng, ma chay, tang lễ.

Múa Bóng là những động tác tạo hình tương ứng với âm nhạc nhằm biểu đạt ý nghĩa đối với các đấng thần linh, múa thông qua những động tác tạo hình biểu hiện sự kính dâng lễ vật lên thần linh và khá điêu luyện, khéo léo như làm xiếc. Do vậy những điệu múa Bóng rỗi phải có tính chuyên môn cao và phải có một quá trình tập luyện mới thực hiện được những điệu múa dâng bông, múa dâng mâm vàng, mâm bạc, múa các loại trò chơi tạp kỹ như: dao phay, bàn ghế, múa lu...

Nghệ thuật dân gian bóng rỗi còn thể hiện sự đa dạng, giao thoa văn hóa giữa người Việt với người Hoa, Chăm, Khmer trong quá trình cộng cư lâu dài. Vì là nghi lễ gắn liến với tục thờ Mẫu nên đã thỏa mãn được nhu cầu tâm linh của cộng đồng, không những thế còn thể hiện được mơ ước của người dân về một cuộc sống an bình, khỏe mạnh sung túc, đó là mong ước hết sức chính đáng và là khát vọng chân chính của con người. Múa Bóng rỗi còn là một hoạt động mang giá trị nhân văn sâu sắc và là một hoạt động văn hóa cộng đồng không thể thiếu trong đời sống văn hóa tâm linh góp phần thể hiện nét văn hóa đặc trưng của vùng đất Nam bộ xưa và nay.

 

Lê Thị Mai Hoa

(Tham khảo sách Tục thờ Bà chúa xứ - Ngũ hành và nghi lễ bóng rỗi Nam bộ)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Loại: 2023
Đã phát hành: 09/03/2023 12:40 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 17.655
]]> ltmhoa 2023 Thu, 09 Mar 2023 05:41:13 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=38 Ca trù – di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=10 Nội dung:

Ca trù chỉ một lối hát cổ truyền của người Việt. Hát ca trù là một bộ môn nghệ thuật truyền thống ở phía Bắc Việt Nam , kết hợp hát cùng một số nhạc cụ dân tộc. Ca trù thịnh hành từ thế kỷ 15, từng là một loại ca trong cung đình và được giới quý tộc và trí thức yêu thích. Ca trù là một sự phối hợp nhuần nhuyễn là đỉnh cao giữa thi ca và âm nhạc.

 
Hát ca trù ngày xưa

Tên gọi ca trù cũng đã được tài liệu cổ ghi nhận. Trên các tài liệu Hán Nôm chữ “trù” trong “ca trù” đều dùng chữ “trù”. Theo đó Trù là thẻ làm bằng tre, trên thẻ có ghi số tiền (hoặc quy định ngầm với nhau là mỗi thẻ tương ứng với một khoản tiền), dùng để thưởng cho đào và kép ngay trong khi biểu diễn thay cho việc thưởng bằng tiền mặt; cuối chầu hát sẽ căn cứ vào số thẻ mà tính tiền trả cho đào và kép hoặc giáo phường. Người quyết định việc thưởng này chính là vị quan viên (khách nghe hát), sử dụng trống chầu (gụi là cầm chầu). Đó là nguồn gốc của tên gọi ca trù; cũng là thuật ngữ sử dụng trong bài viết này. Tuy nhiên ca trù, với ý nghĩa là một lối hát có dùng thẻ để thưởng như đã nói ở trên thì chỉ có ở hát ca trù ở đình đền, tức là hát thờ. Hát ca trù ở ca quán hoặc ở các tư gia về sau không thấy có việc thưởng thẻ nữa.

Ca trù đã bắt đầu có từ thời nhà Lê (thế kỷ XV) sau khi cây đàn đáy do Đinh Lễ (hay Đinh Dự theo một số Giáo phường) sáng chế ra. Ca trù là dạng nghệ thuật biểu diễn dùng nhiều thể văn chương như thể phú, thể truyện, thể ngâm, nhưng thể văn chương phổ biến nhất là hát nói. Hát nói xuất hiện sớm nhưng phải đợi đến đầu thế kỷ thứ 19 mới có những tác phẩm lưu truyền đến nay như các tác phẩm của Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát... Nguồn gốc của thể Hát nói trong văn chương Việt Nam được giải thích bằng những nguyên nhân và các sự việc sau đây: Hát nói là sự phàm tục hoá những thể thánh ca. Trước khi có Hát nói, ở Việt Nam đã có những bài hát xoan, hát cửa đền, cửa chùa, những bài thét nhạc. Những thể ca trong các dịp tế lễ đó chuyển dần công dụng và được các tao nhân, mặc khách tổ chức ngay trong những cuộc giải trí riêng của họ. Các bài hát ả đào bắt đầu từ đó; Hát nói là sự cụ thể hoá ảnh hưởng của tư tưởng Lão-Trang. Xưa kia văn chương Việt Nam về nội dung phải gò bó trong những tư tưởng Khổng Mạnh, về hình thức phải đem theo những quy luật khắt khe, những lối diễn tả nhất định. Cuối thế kỷ thứ 18, do hoàn cảnh rối ren trong xã hội, tư tưởng Lão-Trang có cơ hội bành trướng và hát nói chính là sáng tạo của các nhà nho phóng khoáng, thích tự do, ở đấy họ có thể gửi gấm những tư tưởng, cảm xúc vượt ra ngoài khuôn phép với cách diễn đạt cởi mở, rộng rãi hơn; Hát nói là biến thể của song thất lục bát. Các nhà viết sách thời xưa cho rằng Hát nói là một hình thức biến đổi của thể ngâm Song thất lục bát: Trong hát nói có Mưỡu là những câu thơ lục bát, nhiều câu 7 chữ có vần bằng, vần trắc, có cước vận, yêu vận. Nhưng khi đã phát triển, Hát nói là một thể tài hỗn hợp gồm: thơ, phú, lục bát, song thất, tứ tự, nói lối... Trong lối Hát ả đào có nhiều loại như: Dâng hương, Giáo trống, Gủi thư, Thét nhạc thì Hát nói là lối thông dụng và có tính văn chương lý thú nhất.

Ca trù sử dụng ba nhạc khí đặc biệt (không chỉ về cấu tạo mà còn về cách thức diễn tấu) là đàn Đáy, Phách và Trống chầu. Đây là một bộ môn nghệ thuật ca nhạc “thính phòng” (được hình thành trên nền tảng âm nhạc dân gian Bắc bộ, người nghe cũng tham gia vào cuộc hát bằng việc cầm chầu, về mặt văn học ca trù làm nảy sinh một thể loại văn học độc dáo là Hát nói với các tác gia nổi tiếng. Ca trù còn có những cái tên khác như: hát cửa đình, hát nhà trò (hát ở đình, đền, miếu), hát cửa quyền (trong cung phủ), hát nhà tơ (hát ở dinh quan, tư gia các gia đình quyền quý), hát ả dào, hát cô đầu (hát ở các ca quán)...

Một chầu hát cần có ba thành phần chính: Một nữ ca sĩ (gọi là "đào" hay "ca nương") sử dụng bộ phách gõ lấy nhịp; Một nhạc công nam giới (gọi là "kép") chơi đàn đáy phụ họa theo tiếng hát; Người thưởng ngoạn (gọi là "quan viên", thường là tác giả bài hát) đánh trống chầu chấm câu và biểu lộ chỗ đắc ý bằng tiếng trống. Vì là nghệ thuật âm nhạc thính phòng, không gian trình diễn ca trù có phạm vi tương đối nhỏ. Đào hát ngồi trên chiếu ở giữa. Kép và quan viên ngồi chếch sang hai bên. Khi bài hát được sáng tác và trình diễn ngay tại chỗ thì gọi là "tức tịch," nghĩa là "ngay ở chiếu".

Ca trù gắn liền với nghi thức tế thần ở các đình làng, ngoài những điệu hát còn có các nghi lễ với vũ điệu và cả cách thi tuyển tại đình làng trong dân gian nên lề lối biểu diễn ca trù được gọi là thể cách. Thể cách ca trù vừa bao gồm làn điệu vừa bao gồm các hình thức diễn xướng khác như múa, biểu diễn kỹ thuật nghề (đàn, trống). Ca trù là một bộ môn nghệ thuât lâu đời, độc đáo và có ý nghĩa đặc biệt trong kho tàng ca nhạc của người Việt Nam. Ca trù gắn liền với lễ hội, phong tục, tín ngưỡng, văn chương, âm nhạc, tư tưởng, triết lý sống của người Việt. Do vậy nghiên cứu ca trù cũng là góp phần vào việc nghiên cứu các giá trị truyền thống trong văn hóa Việt Nam.

Ca trù là một Di sản văn hóa đặc sắc của Việt Nam. Đặc sắc ở sự phong phú làn điệu, thể cách, cả không gian, thời gian biểu diễn và phương thức thưởng thức; đặc sắc còn vì từ cội nguồn nó gắn bó mật thiết với lễ nghi, phong tục, với sinh hoạt cộng đồng. Ca trù làm người ta nhớ tới những tao nhân mặc khách với lối chơi ngóng, chơi sang, rất tinh tế và giàu cá tính sáng tạo của những danh nhân như Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Chu Mạnh Trinh, Tản Đà... Và cùng với đó là mối quan hệ giữa văn nhân (nhà thơ, nhà báo, họa sĩ) với Ả đào – mối quan hệ quan trọng nhất của lối thưởng thức ca trù. Bởi quá trình tham gia sinh hoạt ca trù là quá trình văn nhân sáng tạo, thể nghiệm và thưởng thức các tác phẩm của mình.

Sau năm 1945, trong một thời gian khá dài sinh hoạt ca trù vốn tao nhã và sang trọng trước đây đã bị hiểu lầm và đánh đồng với các sinh hoạt thiếu lành mạnh ở một số ca quán đô thị khiến cho xã hội chối bỏ và quyết loại sinh hoạt ca trù ra khỏi đời sống văn hóa. Ca trù đã không được nuôi dưỡng và phát triển một cách tự nhiên, không được tôn vinh đúng mức, phải chịu tồn tại thiếu sinh khí và làn lụi. Nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ đã phải cố quên đi nghiệp đàn hát và giấu đi lai lịch của mình. Khoảng chục năm trở lại đây dư luận xã hội và các cơ quan thông tấn báo chí đã từng lên tiếng về nguy cơ thất truyền của ca trù. Nguy cơ mai một dần và vĩnh viễn mất đi ca trù là một nguy cơ có thực, bởi lẽ giới trẻ ngày nay quen thưởng thức loại hình âm nhạc mới mẻ, trẻ trung, có rất ít người nghe, hoặc rất ít nghệ sĩ nào theo nghề hát ca trù truyền thống… đòi hỏi chúng ta phải nhanh chóng sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn ca trù như một vốn quý văn hóa của dân tộc. Do vậy việc cung cấp những hiểu biết sâu hơn và có căn cứ về một số vấn đề của ca trù, không những góp phần đáp ứng yêu cầu cấp thiết ấy mà còn góp phần vào việc phục hồi và chấn hưng nghệ thuật và sinh hoạt ca trù.

 

Đến tháng 10 năm 2009, Ca trù đã được công nhận là di sản phi vật thể nhưng cần phải bảo vệ khẩn cấp. Đây là một Danh hiệu UNESCO ở Việt Nam có vùng ảnh hưởng lớn với phạm vi tới 16 tỉnh, thành phố ở phía Bắc Việt Nam. Ca trù đã trải qua một quá trình phát triển ít nhất từ thế kỷ 15 đến nay, được biểu diễn trong không gian văn hóa đa dạng gắn liền, ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Ca trù thể hiện một ý thức về bản sắc và sự kế tục trong nghệ thuật biểu diễn, có tính sáng tạo, được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua các tổ chức giáo phường. Những giáo phường này đã duy trì các cộng đồng có quan hệ mật thiết, tạo nên nét đặc trưng cho Ca trù. Trải qua nhiều biến động lịch sử, xã hội những Ca trù vẫn có một sức sống riêng bởi giá trị của nghệ thuật đối với văn hóa Việt Nam. Mặc dù Việt Nam đã có nhiều cố gắng và có sự hỗ trợ của một số tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ Ca trù song sức sống của Ca trù hiện nay vẫn chưa phải ở mức cao và vẫn cần phải được bảo vệ hơn nữa để phát triển khả năng tồn tại. Việc duy trì thường xuyên và chất lượng nghệ thuật là vấn đề đặt ra đối với công việc bảo vệ Ca trù. Cần phải nâng cao nhận thức về Ca trù để Ca trù có thêm nhiều công chúng, có vị thế trong xã hội bởi vì đã từng bị quên lãng từ những năm 1950 - 1980. Cần hỗ trợ các nghệ nhân lớn tuổi truyền dạy và khuyến khích những ca nương, kép đàn trẻ học hỏi và tham gia truyền dạy… có như vậy thì trong tương lai môn nghệ thuật ca trù - di sản văn hóa phi vật thể này mới hy vọng tồn tại và phát triển.

 

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 22/08/2015 7:50 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.999
]]> nnkduy Nghệ thuật Sat, 22 Aug 2015 00:59:00 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=10 BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ EM VÙNG NÔNG THÔN, DÂN TỘC THIỂU SỐ http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=16 Nội dung:

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam và gia đình Việt có vô vàn trò chơi độc đáo, hữu ích dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là đối với trẻ em. Trẻ em có hai nhu cầu cơ bản thường đi đôi với nhau là học và chơi. Đặc điểm lứa tuổi khiến cho chơi là hoạt động rất tự nhiên trong cuộc sống của trẻ trở thành một hoạt động tích cực nhất, ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự hình thành nhân cách của trẻ. Tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em các dân tộc thiểu số ngày nay phải hiểu được ở cả ba khu vực nhà trường, cộng đồng và gia đình. Vui chơi giải trí gắn liền với việc giáo dục nhận thức, nâng cao thẩm mỹ, rèn luyện kỹ năng, bồi dưỡng tình cảm, giáo dục thể chất cho trẻ em. Quan niệm học mà chơi, chơi mà học, lao động gắn kiền với giải trí, trong sinh hoạt gia đình cộng đồng càng không thể thiếu các trò chơi dân gian. Hiện nay, các trò chơi dân gian của các dân tộc ít được chú trọng trong sinh hoạt đời sống của trẻ em nông thôn, miền núi, dân tộc thiểu số. Nhiều trò chơi dân gian của các dân tộc thiểu số đang có nguy cơ rơi vào quên lãng ở một số vùng địa phương miền núi.

Chính vì vậy, ngoài việc tổ chức các trò chơi, thể thao hiện đại cần thiết phải khôi phục, bảo tồn, phát triển các hình thức trò chơi dân gian của trẻ em các dân tộc thiểu số. Trò chơi thể thao giải trí truyền thống dành cho trẻ em dân tộc thiểu số và miền núi rất phong phú và đa dạng, dễ phù hợp rất bổ ích và lý thú. Tùy theo hoàn cảnh, đặc điểm địa phương, dân tộc, lứa tuổi mà có thể tổ chức các trò chơi khác nhau. Đối với vùng dân tộc thiểu số ngoài các trò chơi thuần chất thể thao như: Vật, đẩy gậy, bắn nỏ, bắn cung, nhảy qua suối, vật tay, bơi lặn còn có một số trò chơi thể thao gắn liền với các tiết mục văn hóa, nghệ thuật như: nhảy sạp (dân tộc Thái), múa rồng, múa lân, múa sư tử (dân tộc Tày, Nùng, Hoa), múa khèn (dân tộc Mông). Nhu cầu vui chơi ở trẻ em nói chung và trẻ em vùng dân tộc thiểu số nói riêng rất lớn và rất cần thiết trong việc phát huy trí lực, tình cảm, đạo đức trẻ em như: Trẻ em dân tộc Thái chơi trò “bắn trái bưởi”. Trò chơi này giúp các em trai luyện tập phản ứng nhanh nhẹn và rèn sức khỏe. Trẻ em Sán Dìu cũng thường chơi trò “bắn vẹt gỗ”. Trò chơi này rèn luyện cặp mắt tinh tường và óc phán đoán chính xác, đôi bàn tay khéo léo cho người chơi. Các em thiếu nhi dân tộc Tày chơi trò “đố lá” giúp trẻ rèn sự nhanh trí, kích thích óc phán đoán và nhận biết cây cối và công dụng của cây cối. Đối với dân tộc Khowme trẻ em ở đây thường chơi trò gánh lúa qua cầu nhằm đề cao tình yêu lao động và tạo ra sự vui tươi thoải mái… Hệ thống các trò chơi dân gian của các dân tộc rất phong phú và đa dạng (bao gồm trò chơi giữa hai người, giữa các tốp với nhau) như: Ném còn, đánh quay, ném pao, đánh mảnh, chơi đu, bịt mắt bắt dê, kéo co, cướp cờ…

Có thể nói rằng: Trò chơi dân gian không không chỉ thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí của trẻ mà còn góp phần hình thành nhân cách cho trẻ. Đưa trò chơi dân gian vào trong các hoạt động vui chơi để khai thác hết vai trò giáo dục của trò chơi trong việc giáo dục trẻ. Làm thỏa mãn và phát triển nhu cầu vận động, năng lực sáng tạo của trẻ; thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh, nhu cầu giao tiếp giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên. Đồng thời giúp các em ý thức tinh thần đoàn kết trong cộng đồng, giáo dục chuẩn mực xã hội và các quy định trong mối quan hệ tập thể cộng đồng với cá thể thông qua mối quan hệ giữa các “vai đóng” trong trò chơi. Trò chơi dân gian rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật trong khi chơi thông qua các việc tuân thủ các luật lệ chơi. Vui chơi giải trí gắn kết với cá thể với gia đình, cộng đồng, nhà trường, xã hội, kích thích sự hứng thú tạo đà cho việc học tập, rèn luyện và tham gia lao động của trẻ em. Chính vì thế vai trò của người sưu tầm, tổ chức, hướng dẫn, luyện tập, trọng tài, giám sát, khuyến khích động viên các em vui chơi là rất quan trọng, đóng vai trò chủ đạo. Ở gia đình ngoài tổ chức góc học tập còn cần thiết phải tổ chức góc vui chơi giải trí cho trẻ em. Ngày nay, nhiều gia đình ở miền núi đã có nơi vui chơi giải trí cho gia đình, cộng đồng tại nhà để xem ti vi, nghe đài, đọc sách báo, nghe nhạc dân gian, giân ca… Ngoài việc hướng trẻ tham gia các trò chơi giải trí trong gia đình cũng cần dành cho các em góc giải trí riêng, góc giải trí có thể trang trí những hình ảnh vật dụng mà các em yêu thích. Có thể gắn liền góc học tập với góc vui chơi cho trẻ em. Người lớn trong gia đình cần dành thời gian vui chơi với các em, tham gia làm các dụng cụ đồ chơi dân gian truyền thống cho trẻ em làm phong phú thêm góc vui chơi giải trí trong gia đình. Những việc làm này vừa mang tính giáo dục trẻ, vừa góp phần bảo tồn phát huy giá trị văn hóa dân gian của trò chơi truyền thống trong gia đình.

Ở khu vực cộng đồng, hiện nay các làng, hiện nay các làng bản buôn đã có nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng. Những tụ điểm này thường là nơi làm việc hội họp của chính quyền, đoàn thể, và sinh hoạt của đội văn nghệ, người lớn tham gia là chủ yếu. Chính vì vậy rất cần thiết phải dành quỹ đất ở làng bản buôn làm sân chơi cho trẻ em sinh hoạt giải trí. Ở các tụ điểm sinh hoạt cộng đồng của trẻ cần có những dụng cụ luyện tập thể thao, vui chơi giải trí để có đủ điều kiện tổ chức cho từ một đến nhiều nhóm chơi cho các em. Các trò chơi dân gian thường ít tốn kém kinh phí và dễ có điều kiện tổ chức hơn vì vật dụng có thể khai thác huy động sẵn có tại chỗ. Trò chơi thường rất phù hợp với tâm lý trẻ em, phù hợp địa hình khí hậu ở địa phương và có mức hấp dẫn lôi cuốn trong cộng đồng dân cư tham gia cổ vũ. Ngành giáo dục đào tạo, các cấp cần có sự phối hợp chặt chẽ trong việc tổ chức giao lưu, hội thi cho các em lồng ghép nội dung trò chơi dân gian truyền thống các dân tộc. Cần có công trình nghiên cứu khoa học về trò chơi dân gian miền núi dân tộc thiểu số. Các nhà sản xuất cũng cần có sự nghiên cứu các dụng cụ thể thao vui chơi giải trí phù hợp cho trẻ em trong từng vùng. Cần thiết cần có những cuốn sách hướng dẫn tổ chức các trò chơi truyền thống để phổ cập rộng rãi tới trẻ em ở khu vực gia đình, nhà trường và cộng đồng. Trong xã hội truyền thống của các dân tộc thiểu số, hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em bị bó hẹp ở khu vực gia đình và một phân rất nhỏ ở khu vực cộng đồng dân cư chòm bản.

Trong xã hội mới, vai trò của nhà trường và đoàn đội được đề cao thì vai trò của gia đình và cộng đồng do không được khuyến khích nên đã sao nhãng, thưa vắng. Dưới thời bao cấp đã có sân kho hợp tác xã làm tụ điểm cho trẻ em vui chơi. Khi bước vào khoán mới, đất ruộng, đất rừng giao khoán, sân kho không còn nên tụ điểm vui chơi của trẻ em ở bản làng cũng bị co hẹp.  Hoạt động sinh hoạt văn hóa thể thao , vui chơi giải trí truyền thống lành mạnh ở gia đình bị mai một, lãng quên. Ngày nay trẻ em vùng nông thôn, dân tộc thiểu số ít được nghe ông bà, cha mẹ kể truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười dân gian, hướng dẫn các trò chơi dân gian… Đó là những nguy cơ không nhỏ dẫn đến việc mai nhạt dần bản sắc văn hóa dân tộc trong trẻ em dân tộc thiểu số. Chính vì vậy, cần tích cực tăng cường các hoạt động vui chơi giải trí cho các em vùng dân tộc. Hỗ trợ văn hóa nhận thức cho trẻ em miền núi, dân tộc thiểu số bằng cách xây dựng điểm về tủ sách thiếu nhi, nhóm bạn xem truyền hình, nghe đài, nhóm bạn đọc sách ở các bản thôn. Phát động phong trào quyên góp, phiếu tặng sách báo, sản phẩm văn hóa phù hợp. Bên cạnh đó, tổ chức các tụ điểm vui chơi giải trí, các trò chơi dân gian phù hợp với từng vùng; tổ chức tốt các sinh hoạt văn hóa thể thao cộng đồng ở nhà trường, đoàn đội, làng bản vùng dân tộc thiểu số. Đồng thời khơi dậy tiềm năng văn hóa gia đình để nâng cao đời sống tinh thần cho trẻ em vùng nông thôn, dân tộc thiểu số. Để các em có điều kiện đóng góp phấn đấu bảo tồn phát triển văn hóa dân tộc mình, đồng thời giao lưu hội nhập với các dân tộc anh em xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phát triển ở vùng nông thôn, dân tộc thiểu số.

Yên Yên

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 28/10/2015 8:25 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.841
]]> nnkduy Nghệ thuật Wed, 28 Oct 2015 01:30:19 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=16 Hồ Chí Minh với dân tộc thiểu số miền Nam và Tây Nguyên trên phương diện vi mô http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=28 Nội dung:

“Đồng bào Nam bộ là dân nước Việt Nam. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi!”. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đẹp nhất, Người được toàn thể nhân dân Việt Nam yêu mến, kính trọng và gọi bằng nhiều tên thân mật. Người Kinh gọi là Bác Hồ, người Tày gọi là ông Ké, người Nùng gọi là Cúng Hồ, người Bana gọi là Boh Hồ…Tất cả những tên gọi của đồng bào các dân tộc từ Nam chí Bắc, từ miền xuôi đến miền ngược đều có nghĩa coi Bác thân thiết như người Ông, người Bác, người Cha trong gia đình. Suốt đời mình Bác Hồ luôn quan tâm chăm lo cho đời sống ấm no, hạnh phúc của đồng bào, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số không kể là các dân tộc nơi miền cực Bắc tổ quốc hay các đồng bào dân tộc miền Nam nơi xa mà Bác chưa một lần được vào thăm cho thỏa nỗi lòng.

Bác Hồ chăm lo cho dân tộc luôn căn cứ trên hai lĩnh vực vĩ mô và vi mô. Nói đến tư tưởng của Bác về vấn đề dân tộc trên phương diện vĩ mô là đề cập đến các nội dung tư tưởng của Người. Trong bối cảnh đất nước ta còn là nước thuộc địa nửa phong kiến, vấn đề dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh lúc này là vấn đề giành lại độc lập, tự do cho toàn dân tộc, bao gồm dân tộc đa số và thiểu số trong quốc gia Việt Nam thống nhất với mục tiêu cách mạng cao cả là làm cho các dân tộc đó từ thân phận nô lệ trở thành chủ nhân thực sự của đất nước.

Và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trên phương diện vi mô là đề cập đến nội dung: xác định đường lối, chính sách để các dân tộc xoá nghèo nàn lạc hậu, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc trong một xã hội cổng bằng, văn minh.

Khi nói đến việc giải quyết vấn đề dân tộc trên phương diện vi mô, Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng những thuật ngữ để chỉ các thành phần dân tộc ở nước ta khi đề cập đến nội dung và việc giải quyết vấn đề dân tộc như: dân tộc Kinh, dân tộc đa số, dân tộc thiểu sổ, đồng bào thượng du, đồng bào thượng, anh em thiểu số, anh chị em, các dân tộc, bà con,v.v...

Người không dùng các thuật ngữ thị tộc, bộ tộc, sắc tộc mà dùng thuật ngữ dân tộc để chỉ dân tộc đa số và dân tộc thiểu số trong cộng đồng quốc gia Việt Nam. Tư tưởng của Người về một dân tộc Việt Nam là cơ sở để giải quyết vấn đề dân tộc trong cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Người khẳng định: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi”, và “Đồng bào Nam Bộ là dân nước Việt Nam. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi”. Người còn dùng thuật ngữ dân tộc Việt Nam, nhân dân Việt Nam để chỉ các thành phần dân tộc đa số và thiểu số sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.

Người nhận thức Việt Nam là quốc gia gồm nhiều thành phần dân tộc anh em với văn hoá, tiếng nói, phong tục tập quán, đời sống và trình độ khác nhau. Đây không chỉ là nhãn quan chính trị mà còn là luận điểm, khoa học chân xác để giải quyết vấn đề dân tộc, để lãnh đạo việc hoạch định và thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Trong Báo cáo về Dự thảo Hiến pháp sửa đổi tại kỳ họp thứ 11 Quốc hội khoá I, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Người nói: “Nước ta là một nước thống nhất gồm nhiều dân tộc”. Đoàn kết vốn là truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc khu vực Tây Nguyên - Trường Sơn. Trong đời sống của cộng đồng bao giờ đồng bào cũng muốn sao cho “trăm cái bụng giữ làng đều nghĩ một ý, trăm cái miệng đều nối một lời. Trong quá trình sinh tồn và phát triển, trong các mối quan hệ tự nhiên và xã hội, đồng bào các dân tộc khu vực Tây Nguyên - Trường Sơn dựa lưng vào nhau, không phân biệt làng bản, dân tộc, đồng lòng ghét áp bức bất công, yêu tự do, dân chủ, độc lập. Trong cuộc khởi nghĩa Nơ Trang Long hay các phong trào sau năm 1930, các dân tộc ở Tây Nguyên sớm kết đoàn chặt chẽ với người Kinh chiến đấu ở miền Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ trong phong trào Cần Vương.

Người từng nói: “Một ngày đất nước chưa thống nhất, đồng bào miền Nam còn sống trong ách thống trị của quân xâm lược thì tôi ăn không ngon, ngủ không yên”.

Tư tưởng đoàn kết các dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh bao hàm yếu tố Đồng bào, với đúng nghĩa của nó - cùng một bọc là con Lạc, cháu Hồng, anh em một nhà. Dù ở miền Bắc hay miền Nam,Việt Bắc, Tây Bắc hay Trường Sơn - Tây Nguyên, Nam Bộ... thì số phận các dân tộc, các vùng hay mỗi gia đình, con người đều gắn bó với Tổ quốc Việt Nam. Nếu Tổ quốc bị xâm lăng thì các dân tộc, toàn thể đồng bào bị sống trong cảnh nô lệ, bị áp bức bóc lột; nếu đất nước được độc lập thì đồng bào được tự do, mọi dân tộc trên đất nước được yên vui trong cuộc sống ấm no, hạnh phúc... Đó là nhận thức, là sự khẳng định trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Miền Nam nói chung và Tây Nguyên - Trường Sơn nói riêng trong tình cảm của Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt. Đó là nơi Người sống những ngày trước khi ra đi tìm đường cứu nước, là nơi Người đã ra đi tìm chân lý về cho dân tộc. “Miền Nam là máu của máu Việt Nam, là thịt của Việt Nam”.

Trong thư gửi cho đồng bào Nam bộ Bác có viết: Đồng bào Nam Bộ đã hy sinh tranh đấu mấy tháng trường, để giữ gìn non sông cho toàn nước Việt Nam. Cho nên đồng bào cả nước đều phải nhớ ơn đồng bào Nam bộ… Hay trong thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku, Người cũng đã viết: “…Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê đê, Xơ Đăng hay Bana và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt. Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau. trước kia chúng ta xa cách nhau, một là vì thiếu liên lạc, hai là vì có kẻ xúi giục để chia rẽ chúng ta. Ngày nay nước Việt Nam là nước chung của chúng ta. Trong Quốc hội có đủ đại biểu các dân tộc. Chính phủ thì có “Nha dân tộc thiểu số” để săn sóc cho tất cả các đồng bào…”

Và trong lời phát biểu tại hội nghị đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam Bác cũng luôn đề cao vai trò của người dân tộc thiểu số trên mọi miền tổ quốc, Người quan tâm và luôn nhắc nhở các ban ngành phải chăm lo cho đời sống người dân tộc vì nhờ có sức đoàn kết đấu tranh chung của tất cả các dân tộc, nước Việt Nam ngày nay được độc lập, các dân tộc thiểu số được bình đẳng cùng dân tộc Việt Nam, tất cả đều như anh chị em trong một nhà, không còn có sự phân chia giống nòi, tiếng nói gì nữa. Trước kia các dân tộc để giành độc lập phải đoàn kết, bây giờ để giữ lấy nền độc lập càng cần phải đoàn kết hơn nữa. Khi đó Bác đã nói: “Anh em thiểu số chúng ta sẽ được: Dân tộc bình đẳng, chính phủ sẽ bãi bỏ hết những điều hủ tệ cũ, bao nhiêu sự bất bình (sự không bình đẳng) trước sẽ sửa chữa đi. Chính phủ sẽ gắng sức giúp cho các dân tộc thiểu số về mọi mặt: Về kinh tế, sẽ mở mang nông nghiệp cho các dân tộc được hưởng. Về văn hóa, Chính phủ sẽ chú ý trình độ học thức cho dân tộc. Các dân tộc được bày tỏ nguyện vọng và phải cố gắng để cùng giành cho bằng được độc lập hoàn toàn, tự do và thái bình.”

Người chỉ đạo Đảng, Chính phủ phải có kế hoạch dài hạn để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội miền núi; đồng bào miền xuôi phải giúp đỡ đồng bào miền ngược. Song Hồ Chí Minh cũng chỉ ra rằng, đồng bào các dân tộc thiểu số cũng phải không ngừng vươn lên về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội. Đồng bào các dân tộc Miền Nam có một vị trí đặc biệt quan trọng trong tình cảm, ý chí của Người. Câu trả lời của Hồ Chủ tịch với phóng viên báo Gran-ma (Cu Ba) Mác-ta-rô-hat, tháng 7 năm 1969, đã cho ta rõ thêm điều đó: “Tôi nghĩ rằng tôi chưa làm trọn nghĩa vụ cách mạng của tôi đối với đồng bào miền Nam, mặc dù vậy, tôi biết rằng đồng bào miền Nam vẫn quý tôi cũng như tôi vẫn luôn yêu quý đồng bào. Ở miền Nam tôi không phải là Chủ tịch Hồ Chí Minh mà là Bác Hồ”

Suốt đời mình Bác Hồ luôn quan tâm chăm lo cho đời sống nhân dân: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc…đồng bào ta, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. Tấm lòng nhân ái của Người là lo đến nhu cầu cần thiết tối thiểu nhất trong đời sống của một con người. Lòng thương người bao la vô tận đó, Hồ Chí Minh đã nói một cách thống thiết, cảm động biết bao, Người có một tình cảm đặc biệt đối với đồng bào Miền Nam: “Ở miền Nam Việt Nam…, mỗi người, mỗi gia đình đều có nỗi đau khổ riêng và gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thì thành nỗi đau khổ của tôi”. Đặc biệt Người lo cho các dân tộc thiểu số ở miền Nam và Tây Nguyên qua công tác nhắc nhở Đảng và Chính phủ phải chăm lo phục vụ lợi ích nhân dân đồng bào các dân tộc, không phân biệt lớn nhỏ, phải thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, phải đoàn kết chặt chẽ như anh em một nhà, để cùng nhau xây dựng Tổ quốc chung, xây dựng chủ nghĩa xã hội làm cho tất cả các dân tộc được hạnh phúc, ấm no. Với những tình cảm đó Người trở thành ánh đuốc là chỗ dựa tinh thần cho nhân dân cả nước nói chung và dân tộc thiểu số nói riêng trong đêm đen thống khổ tiếp bước đến tương lai tươi sáng phồn vinh.

Hồng Hạnh

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 07/02/2018 1:40 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.925
]]> nnkduy Văn hóa Wed, 07 Feb 2018 06:47:16 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=28 Tết thanh minh hướng về nguồn cội http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=37 Nội dung:

 

 

 

https://youtu.be/Hn90QuyTo6g

Đinh Nhài

 

Loại: 2022
Đã phát hành: 31/03/2022 7:00 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.264
]]> nnkduy 2022 Thu, 31 Mar 2022 12:04:37 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=37 TRANG PHỤC TRUYỀN THỐNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=17 Nội dung:

Nói tới văn hóa dân tộc là nói tới một lĩnh vực thật phong phú và đa dạng, từ miếng ăn, quần áo mặc, nếp nhà ở, cách thức làm ăn, đi lại, vui chơi, ca hát, hội hè, thờ cúng, tang ma, cưới xin... trong đó, trang phục đặc biệt là trang phục phụ nữ, là cái mà ở đó bản sắc dân tộc biểu hiện rõ rệt, thường xuyên và lâu bền nhất.

 

 
Trang phục người Sán Dìu

 

          Tùy theo từng điều kiện môi trường tự nhiên nhất định, con người dùng vỏ cây, gai, đay, tơ... dệt thành quần áo mặc, không chỉ để bảo vệ cơ thể, chống lại những điều kiện bất lợi của môi trường, mà ngay từ nguyên thủy, trang phục còn là vật trang trí, làm đẹp cho cơ thể. Do vậy, ở loại vật dụng thường xuyên như áo quần ấy, mỗi dân tộc thường có những cách thức may, trang trí riêng, thể hiện tâm lý, truyền thống thẩm mỹ của mình, có ý thức rõ rệt là thông qua quần áo phân biệt mình với các dân tộc khác. Do vậy, ở mỗi dân tộc sớm có quy cách riêng về ăn mặc, phù hợp với giới tính, lứa tuổi, địa vị xã hội..., có khi rất nghiêm ngặt khiến mọi người phải nhất nhất tuân theo. Rất xác đáng khi một nhà nghiên cứu văn hóa nói rằng, trong xã hội tiền công nghiệp, quần áo mặc trên người là cách làm cho mọi người biết rõ tôi là người dân tộc nào, vùng nào, theo tôn giáo gì, địa vị xã hội ra sao.

          Hơn thế nữa, ở hầu hết các dân tộc trên hành tinh này, trang phục vốn là sáng tạo văn hóa của phụ nữ. Từ việc tìm kiếm, trồng trọt để tạo ra nguyên liệu, đến chế biến, làm sợi, dệt vải, may cắt, thêu thùa... hầu như là công việc của phụ nữ. Những người chị, người vợ, người mẹ có thể hoàn toàn tự hào trong kho tàng vô cùng phong phú của văn hóa nhân loại, trong đó trang phục có sự cống hiến to lớn từ bàn tay, trí tuệ của phụ nữ.

          Với ý nghĩa rộng nhất của khái niệm "cái đẹp", thì phụ nữ chính là những người biểu hiện trọn vẹn của khái niệm này. Trong ăn mặc của bất cứ dân tộc nào, dù có ở trình độ lạc hậu hay đã đạt tới văn minh, phụ nữ bao giờ cũng đẹp nhất. Họ là người tạo ra đồng thời cũng là người có ý thức và biết làm đẹp cho chính mình. Trong việc tạo ra và sử dụng trang phục, người phụ nữ có ý thức về cái đẹp của riêng mình, hơn thế nữa, trong xã hội truyền thống, phụ nữ ít giao tiếp với bên ngoài, ít đi lại các vùng xa như nam giới, nên họ giữ lại lâu bền nhất sắc thái dân tộc thông qua quần áo cũng như các sinh hoạt văn hóa khác.

          Bởi vì, trang phục chính là một trong những sắc thái nổi bật nhất của văn hóa dân tộc. Tuy nhiên bản sắc văn hóa dân tộc không phải là cái gì “nhất thành bất biến”, mà là "nhất thành vạn biến". Biến đổi không ngừng tùy theo từng hoàn cảnh lịch sử cụ thể, nhưng vẫn giữ cái cốt cách, cái nền tảng ban đầu, đó chính là quy luật kết hợp truyền thống và đổi mới của văn hóa, của trang phục.

          Ở nước ta, có 54 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó người Kinh chiếm số đông hơn cả, ở đồng bằng và đô thị, còn 53 dân tộc ít người khác còn lại, phần lớn sinh sống ở miền núi. Các dân tộc ở nước ta, đông người cũng như ít người, hiếm khi mỗi dân tộc sống tách biệt ở một vùng riêng, mà thường hòa trộn, đan cài nhau. Đến chợ phiên của một huyện vùng núi, ta thường gặp những người thuộc hàng chục dân tộc với cách thức ăn mặc khác nhau. Thậm chí, ngày nay, ngày càng có nhiều gia đình mẹ chồng và con dâu có kiểu trang phục riêng của dân tộc mình. Nếu ví đất nước ta như một vườn hoa nhiều dân tộc, thì 54 bộ trang phục giống như 54 bông hoa với dáng vẻ, màu sắc khác nhau, góp phần làm cho vườn hoa tỏa trăm hương, khoe ngàn sắc.

          Nói 54 dân tộc, 54 bộ y phục là cốt cho ta một ý niệm về sự giàu có màu sắc trang phục đó thôi, chứ thực ra có khi một bông hoa lạ chứa đựng, dung hòa nhiều hương sắc, một bộ trang phục mà biến hóa nhiều vẻ tùy theo mỗi địa phương. Ví như, chiếc áo dài của cô gái Kinh, mà ít nhất đã có ba kiểu dạng Bắc, Trung, Nam; có bộ nữ phục của người Dao, người Mông, thì mỗi nhóm, mỗi địa phương mỗi khác, giữa chúng có cốt cách chung, nhưng vẫn mang dáng vẻ riêng của mỗi nhóm người, địa phương. Trong khá nhiều trường hợp, tên gọi của dân tộc, nhất là các nhóm địa phương, thường phân biệt theo kiểu cách hay màu sắc của y phục, trang phục, như Thái Trắng, Thái Đen, Tày Slửa khao (Tày áo trắng), Dao Tiền (dùng tiền bạc trắng gắn lên áo)...

 

 

Ngày nay chiếc áo dài vẫn là trang phục đẹp nhất của phụ nữ Việt Nam

 

          Tính đa dạng và phong phú của trang phục các dân tộc còn do những ảnh hưởng, giao tiếp với các nước, các dân tộc láng giềng. Ví như, nhiều dân tộc cư trú suốt dải biên giới Việt - Lào, như Thái, Khơmú, Bru... tiếp thu nhiều ảnh hưởng trang phục Lào, còn dân tộc ở dọc biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc, thì tiếp thu ảnh hưởng trang phục của dân tộc có nguồn gốc Đông Á và Trung Á. Người Chăm, Khơme ở phía Nam tiếp thu kiểu quần áo của các dân tộc ở Mã Lai, Inđônêxia... Trang phục Kinh ở phía Nam chịu ảnh hưởng của trang phục Khơme... Tuy nhiên, thông qua sự đa dạng, muôn vẻ dân tộc, địa phương ta vẫn thấy ở chúng những nét chung, gần gũi, thể hiện qua từng nhóm dân tộc, từng vùng.

          Các dân tộc thuộc nhóm Việt - Mường, như Việt, Mường, Thổ, Chút, sinh sống trong các đồng bằng châu thổ lớn, duyên hải và thung lũng vùng núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Đây là những di duệ trực tiếp của người Việt thời cổ Hùng Vương, do vậy, giữa họ có nhiều nét tương đồng về ăn mặc. Nam giới mặc quần với áo ngắn, phụ nữ mặc váy, mãi sau này, trước nhất ở thành thị, sau nữa là nông thôn mới chuyển sang mặc quần. Phụ nữ mặc áo cánh xẻ ngực, ít khi cài cúc, để hở yếm ở trong. Áo choàng mặc ngoài là kiểu áo tứ thân, không cài cúc mà thường để buông hay thắt vạt... Trong các dân tộc thuộc nhóm này, người Mường giữ lại nhiều cốt cách ăn mặc truyền thống, còn ở người Kinh, trang phục đã biến đổi khá nhiều.

          Các dân tộc thuộc nhóm Tày - Thái, như Tày, Thái, Nùng, Sán Chay,... trong đó có hai dân tộc tiêu biểu là người Tày ở Việt Bắc và người Thái ở Tây Bắc. Trong nhóm này dân tộc Tày, Nùng, Sán Chay, Giáy cư trú ở Việt Bắc, trang phục ngoài những đặc trưng truyền thống, còn thấy nhiều ảnh hưởng của các dân tộc phía Bắc, như kiểu CIO xẻ cài khuy nách, quần, xà cạp, tạp dề... còn người Thái và các dân tộc ở Tây Bắc thì bảo lưu khá bền chắc những đặc trưng truyền thống trang phục dân tộc mình.

          Trang phục các dân tộc nhóm Mông - Dao (gồm Mông, Dao, Pà Thèn) rất đa dạng về sắc thái, mang nhiều đặc trưng độc đáo, như kiểu váy xếp nếp trang trí nhiều hoa văn, áo xẻ và cài khuy nách, áo dài mặc ngoài thêu, vẽ sáp ong, chắp vải màu, các loại mũ, khăn, tóc tết dài, xà cạp quấn chân, tạp dề... Trong các dân tộc này, trang phục người Mông giữ lại những nét đặc trưng lâu bền nhất…

          Về bản chất, trang phục của dân tộc ở Việt Nam, thể hiện những đặc trưng của trang phục cư dân vùng nhiệt đới nóng ẩm phương Nam. Đó là vùng mà vải mặc dệt từ các loại sợi, vỏ cây và sau này là bông, áo quần không phong phú về kiểu loại, ít có sự khác biệt giữa trang phục nam và nữ, màu sắc và trang trí giản dị. Kiểu loại thường là váy, khố, áo ngắn xẻ ngực, yếm, không có áo da, lông, dùng áo tơi, nón tránh mưa, nắng, đi chân đất, sang mới dùng guốc dép. Trang sức thường là nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình, cưa răng, bịt răng... Với cư dân vùng phía Bắc, nơi ảnh hưởng trực tiếp gió mùa, có mùa lạnh, sớm giao tiếp, ảnh hưởng cư dân vùng Đông và Trung Á, nên tiếp thu những ảnh hưởng trang phục cư dân phía Bắc, nhất là quần áo mùa đông, do vậy, vùng này mang tính chuyển tiếp rõ rệt giữa trang phục phương Nam và phương Bắc. Ngày nay, cùng với việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam nói chung, bảo tồn và gìn giữ truyền thống trang phục các dân tộc Việt Nam nói riêng sẽ góp phần tô đậm nền văn hóa Việt Nam thêm tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 28/10/2015 10:30 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 10.422
]]> nnkduy Nghệ thuật Wed, 28 Oct 2015 03:34:15 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=17 Áo dài - Trang phục tôn vinh vẻ đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=34 Nội dung:

Áo dài từ lâu đã là trang phục truyền thống và là nét văn hóa đặc trưng của dân tộc Việt Nam. Trải qua từng thời kì phát triển của lịch sử, áo dài luôn không ngừng biến đổi, ở mỗi thời kì đều có một nét đặc trưng riêng biệt nhưng vẫn đảm bảo tôn được vẻ đẹp dịu dàng truyền thống của người phụ nữ Việt. Phát triển qua rất nhiều năm tháng áo dài đã trở thành nét đặc trưng của ngành công nghiệp thời trang Việt Nam

Từ ngàn xưa, áo dài được xem là trang phục truyền thống của người Việt Nam, được đông đảo người Việt ở mọi lứa tuổi ưa chuộng và mặc không những đi học đi làm mà còn được mặc trong những sự kiện đặc biệt. Cũng giống như lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, tà áo dài đã xuất hiện từ hàng ngàn năm trước và có sự thay đổi rất nhiều so với những ngày đầu tiên xuất hiện nhưng vẫn luôn giữ được nét văn hóa rất đẹp, rất Việt Nam.

Áo dài trước thời Nguyễn: Áo dài được cho là xuất hiện đầu tiên vào những năm 38-42 SCN. Trong giai đoạn này, áo dài thường được gắn liền với hình ảnh Hai Bà Trưng mặc ra chiến trường, đánh giặc Hán giành độc lập cho nước nhà.

Áo dài thời Nguyễn, gồm có áo dài tứ thân và áo dài ngũ thân:

Vào thời điểm vua Nguyễn Phúc Khoát đã lên ngôi và cai trị vùng đất phía Nam. Miền Bắc được cai quản bởi chúa Trịnh ở Hà Nội, người dân ở đây mặc áo giao lĩnh, trang phục mang nét tương đồng với người Hán. Có lẽ sự xuất hiện của áo dài bắt nguồn từ áo giao lãnh – là kiểu dáng sơ khai nhất của áo dài Việt Nam. Áo giao lãnh còn được gọi là áo đối lĩnh, được may rộng, xẻ hai bên hông, cổ tay rộng, thân dài chấm gót. Thân áo được may bằng 4 tấm vải kết hợp mặc cùng thắt lưng màu và váy đen. Đây là kiểu áo cổ chéo gần giống với áo tứ thân.

Nhằm phân biệt giữa Nam và Bắc, vua Nguyễn Phúc Khoát đã yêu cầu tất cả phụ tá của mình vận quần dài bên trong một chiếc áo lụa. Bộ váy này kết hợp giữa trang phục người Hán và Chămpa. Có thể đây là hình ảnh của bộ áo dài đầu tiên.

Đến thời vua Gia Long, chiếc áo dài ngũ thân dần xuất hiện dựa trên áo tứ thân. Thiết kế này bao gồm 2 tà ở sau, 2 tà ở trước và một tà váy ẩn dưới tà trước. Đây cũng là bộ váy đầu tiên có xẻ tà ở eo, một trong những điểm đặc biệt trong áo dài hiện đại. Không giống như những thiết kế sau này, áo ngũ thân ít ôm hơn và cũng ngắn hơn áo dài bây giờ. Loại áo này thường được may thêm một tà nhỏ để tượng trưng cho địa vị của người mặc trong xã hội. Giai cấp quan lại quý tộc thường mặc áo ngũ thân để phân biệt với các tầng lớp nhân dân lao động trong xã hội.

Áo dài truyền thống Việt Nam (từ 1970 đến nay): Qua các thời kỳ áo dài Việt Nam có sự biến đổi với nhiều kiểu dáng, chất liệu từ hiện đại đến phá cách (được biến chuyển thành áo cưới, áo cách tân…) Nhưng dù thế nào thì chiếc áo dài truyền thống của người phụ nữ Việt vẫn giữ được nét uyển chuyển, gợi cảm, kín đáo mà không trang phục nào mang lại được.

Nhân kỷ niệm 111 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2021), Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động “Tuần lễ Áo dài” 2021 trên toàn quốc. Theo đó, từ ngày 1-8/3/2021, các địa phương vận động cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, nữ công chức, viên chức, phụ nữ mọi lứa tuổi hưởng ứng mặc áo dài khi đến công sở, trường học, tham gia các sự kiện và hoạt động khác phù hợp với tình hình phòng, chống dịch Covid-19, nhằm lan tỏa vẻ đẹp áo dài và phụ nữ Việt Nam.

Hưởng ứng phát động phụ nữ cả nước mặc áo dài trong chuỗi hoạt động Áo dài - Di sản văn hóa Việt Nam do Trung ương Hội LHPN Việt Nam phát động, Hội LHPN tỉnh quy định 100% cán bộ Hội các cấp mặc áo dài truyền thống Việt Nam trong các ngày làm việc, học tập từ ngày 1 đến hết ngày 8-3. Đồng thời, thông qua trang fanpage Hội Liên hiệp phụ nữ Đồng Nai, Hội cũng tuyên truyền vận động hội viên phụ nữ và những cá nhân phụ nữ yêu thích áo dài truyền thống mặc áo dài truyền thống trong những ngày làm việc. Để lan tỏa vẻ đẹp áo dài, Hội LHPN tỉnh cũng đã tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ hưởng ứng Tuần lễ áo dài Việt Nam bằng cách chụp hình dưới dạng tập thể hoặc cá nhân mặc áo dài, đăng lên trang facebook cá nhân có gắn Hashtag: #TuanleaodaiVietNam, #PhuNuDongNai…  Các ảnh đẹp sau khi đăng tải trên Fanpage Hội LHPN tỉnh đã nhận được sự quan tâm, chia sẻ cũng như những bình luận tích cực của cộng đồng. Qua đó, giới thiệu và tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam, mà điểm nhấn là phụ nữ Đồng Nai, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nhân dân.

Đối với phụ nữ Thư viện tỉnh Đồng Nai, áo dài là trang phục vừa toát lên vẻ đẹp nền nã dịu hiền vừa có nét hiện đại không kém phần trang trọng. Nó không chỉ thể hiện vẻ đẹp bên ngoài mà còn tô điểm nét đẹp tâm hồn của người phụ nữ. Đây cũng là nét đẹp văn hóa truyền thống đặc trưng của phụ nữ Việt Nam. Có một điều thú vị cho dù ở độ tuổi nào, vóc dáng nào, chiếc áo dài đều mang lại sự tự tin và niềm kiêu hãnh, nhất là trong các cuộc thi sắc đẹp trong nước và quốc tế. Sự phong phú về chất liệu cũng như sự tinh tế, sắc sảo của các họa tiết được thể hiện trên áo khiến người mặc có nhiều sự lựa chọn phù hợp cho riêng mình. Thật vui, thật may mắn là nghề nghiệp của chị em chúng tôi hiện nay nhiều lúc cũng gắn với trang phục áo dài, đó là vào các ngày lễ, ngày kỷ niệm trọng đại của quê hương, đất nước, ngày hội văn hóa đọc, liên hoan cán bộ thư viện tuyên truyền giới thiệu sách... Đặc biệt trong ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam 20/10 thì áo dài luôn là trang phục đầu tiên mà quý chị em phụ nữ chúng tôi lựa chọn. Với những vẻ đẹp tuyệt vời và chứa đựng nhiều giá trị văn hóa ấy, áo dài – đã được chọn là quốc phục của đất nước, dân tộc Việt Nam. Đây cũng là chủ đề đã mang lại nhiều cảm hứng cho các văn nghệ sĩ trong sáng tác văn học, nghệ thuật. Dù thời gian có đổi thay, nhiều loại hình trang phục ra đời, nhưng chắc chắn một điều rằng áo dài luôn là một trong những bộ sưu tập không thể thiếu của hầu hết chị em phụ nữ Việt Nam xưa và nay.

 

Tài liệu tham khảo:

1.      Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ. Nguồn http://hoilhpn.org.vn.

2.      Lịch sử áo dài Việt Nam. Nguồn https://toiyeu.com.vn/

 

Nguyễn Sen

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 09/03/2021 9:05 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 27.125
]]> nnkduy Văn hóa Tue, 09 Mar 2021 14:13:18 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=34 Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=39 Nội dung:

Tìm hiểu ý nghĩa ra đời và tên gọi chủ đề, thông điệp của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam qua các năm Hội sách

 

Trong dòng chảy của lịch sử văn minh nhân loại, từ bao thế kỷ nay ở nhiều nước đã xuất hiện thư viện và việc tổ chức đọc sách, báo cho các tầng lớp nhân dân, “Ngày Hội đọc sách” được hình thành từ hoạt động đó. Lịch sử của Ngày hội đọc sách được ra đời ở Tây Ban Nha vào ngày 23/4 hằng năm trên các đường phố. Sau đó hoạt động văn hóa có ý nghĩa này lan rộng ra nhiều nước ở Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Á, Châu Phi dưới nhiều hình thức như: Tuần lễ đọc sách, Ngày Sách, Tuần lễ thư viện,... Đánh giá cao tầm quan trọng của sách và việc đọc sách, trong kỳ họp lần thứ 28 của Đại hội đồng Liên hợp quốc tại Paris năm 1995, UNESCO đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng năm làm “Ngày Sách và Bản quyền thế giới”.

Tại Việt Nam, từ xa xưa Cha ông ta đã coi Sách như kho báu tri thức vô giá và việc Đọc sách là một hành vi văn hóa cao đẹp. Đã từ lâu, sách đi vào cuộc sống của mỗi con người, sách là nơi ghi lại, lưu trữ những hiểu biết của con người và ở đó cũng chính là nơi chia sẻ thông tin, những suy nghĩ giữa con người với con người. Sách hay sẽ giúp ta mở mang kiến thức, nuôi dưỡng tâm hồn, là cách để nối liền quá khứ - hiện tại và mở ra tương lai. Đọc sách, lưu giữ sách, hình thành các tủ sách, thư viện là con đường để xây dựng và phát triển văn hóa đọc. Để phát huy truyền thống yêu sách và ham đọc sách của dân tộc ta, ngày 24/2/2014, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định lấy ngày 21 tháng 4 hằng năm là “Ngày sách Việt Nam” (Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam). Việc Việt Nam lấy ngày 21/4 là ngày Sách Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng, đây là thời điểm ra mắt cuốn sách “Đường Kách mệnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh – Tác phẩm đầu tiên bằng tiếng Việt được in bởi những người thợ in Việt Nam. Việc chọn ngày Sách Việt Nam gắn với một tác phẩm nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ có ý nghĩa văn hóa sâu sắc không chỉ đối với nhân dân Việt Nam mà còn đối với cả bạn bè quốc tế - bởi Người là một tác giả lớn, một Danh nhân văn hóa thế giới. Bên cạnh đó, tháng 4 còn là thời điểm diễn ra Ngày sách và Bản quyền Thế giới (23/4). Việc tổ chức ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam vào dịp này thể hiện sự hội nhập của văn hóa đọc Việt Nam với văn hóa nhân loại. Sự kiện Ngày 21/4 Việt Nam được tổ chức hàng năm trên phạm vi cả nước, đã trở thành dấu mốc quan trọng, khuyến khích, phát triển và phát động phong trào đọc sách trong cộng đồng.

 

 

Trải qua gần 10 năm Hội sách (2015 - 2023), cùng với sự phát triển, đổi mới và hội nhập của  đất nước, mỗi năm Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam ngày càng mở rộng thêm, mang hương sắc mới, tổ chức nhiều hoạt động với các chủ đề và thông điệp khác nhau, có ý nghĩa xã hội và giáo dục cao, trở thành Ngày Hội Văn hóa đặc biệt, một hoạt động kiểu mẫu đã thu hút sự chú ý, quan tâm, và nhân rộng ở khắp mọi ngành, mọi lĩnh vực trên cả nước và cộng đồng. Tại Hội sách, mọi người cùng nhau không chỉ đề cao giá trị của sách, mà còn là để tất cả tôn vinh những người tạo ra tri thức cho nhân loại; khuyến khích và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng một xã hội học tập, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và hội nhập quốc tế. Hưởng ứng  Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 năm 2023, Thư viện Đồng Nai gửi tới bạn đọc tìm hiểu về ý nghĩa ra đời và tên gọi chủ đề, thông điệp của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam qua các năm Hội sách:

* Ngày Hội Sách năm 2015 với chủ đề “Sách - Sự giao thoa văn hóa” 

Là quốc gia thành viên từ năm 1995, Cộng đồng ASEAN 2015 hình thành không chỉ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khu vực nói chung mà riêng với Việt Nam, ý nghĩa này còn được nhân lên bởi sự trùng hợp với dấu mốc tròn 20 năm Việt Nam gắn bó với Hiệp hội (1995-2015). Sự gắn kết giữa ASEAN và Việt Nam là một quá trình tương hỗ, mang lại lợi ích cho nhau. Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể vào sự lớn mạnh và thành công chung của ASEAN được các nước ghi nhận. Hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam 21/4; Ngày Sách và Bản quyền Thế giới 23/4, vì một cộng đồng ASEAN - 2015 và Kỷ niệm 40 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975-2015). Ngày Hội Sách năm 2015 diễn ra một chuỗi các hoạt động, trong đó có hoạt động triển lãm tư liệu “Sách - Sự giao thao văn hóa”, giới thiệu tới bạn đọc về sự giao thoa văn hóa trong nhiều lĩnh vực giữa các nước của cộng đồng ASEAN và một số dân tộc khác trên thế giới.

* Ngày Hội Sách năm 2016 với chủ đề “Sách – Hội nhập, đổi mới, phát triển”.

Ba mươi năm đổi mới là một giai đoạn lịch sử quan trọng trong sự nghiệp phát triển của cách mạng Việt Nam (1986-2016), đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Những thành tựu đó tạo tiền đề quan trọng để Việt Nam tiếp tục đổi mới và phát triển mạnh mẽ trong những năm tới; khẳng định đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo; con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử. Ngày Hội sách năm 2016 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú và đa dạng, mang ý nghĩa thiết thực trước bối cảnh Việt Nam đạt những tựu trong công cuộc đổi mới đất nước. Triển lãm sách và giới thiệu các tư liệu được xuất bản từ sau năm 1986 (30 năm Việt Nam đổi mới) về quá trình đổi mới, phát triển và hội nhập của Việt Nam trên các lĩnh vực văn hóa, xã hội, kinh tế, khoa học, kỹ thuật, y tế, giáo dục,… Sự thành công đổi mới, hội nhập của Việt Nam là cơ sở niềm tin để khơi dậy khát vọng của nhân dân về một xã hội xã hội chủ nghĩa phồn vinh, hạnh phúc, vì hạnh phúc của nhân dân.

* Ngày Hội Sách năm 2017, với chủ đề "Sách - Tri thức và phát triển xã hội"

Một cột mốc quan trọng đó là, Ngày 15/3/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 329/QĐ-TTg “Phê duyệt Đề án phát triển Văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”, vì vậy không phải ngẫu nhiên chủ đề "Sách - Tri thức và phát triển xã hội" được lựa chọn cho Ngày Hội sách năm 2017. Thông qua chủ đề này muốn khẳng định vai trò quan trọng của sách trong đời sống xã hội, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn của đọc sách, tiếp nối truyền thống hiếu học, trọng tri thức của dân tộc Việt Nam được kết tinh qua nhiều thế hệ. Trong đó, giới thiệu các tư liệu viết về tinh hoa tri thức nhân loại; những nền văn hoá, văn minh thế giới được hình thành trên sự phát triển của tri thức. Ngày Hội Sách đã trở thành một hoạt động xã hội mang biểu trưng văn hoá Việt Nam, ngày càng thu hút có sức lan toả rộng rãi; góp phần nuôi dưỡng, duy trì, phát triển các hoạt động văn hóa đọc trong cộng đồng.

* Ngày Hội Sách năm 2018 với chủ đề “Sách - Tri thức kiến tạo tương lai”.

Chủ đề Hội sách năm 2018 cũng chính là sự tiếp nối mạch xuyên suốt cho chủ đề chung “Sách và sự phát triển tri thức cộng đồng” mà Bộ Thông tin - Truyền thông đề ra trong Ngày Sách Việt Nam 21/4 năm 2017 trên toàn quốc. Điểm nhấn của Ngày hội sách năm 2018 là lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia nhằm mục đích hướng tới đông đảo công chúng và bạn đọc, nhìn nhận sâu hơn về tầm quan trọng của sách, tri thức trong đời sống xã hội, đồng thời khẳng định tri thức là nền tảng của phát triển và sách chính là con đường nhanh nhất, mạnh nhất để tiếp cận tri thức -  nền móng vững chắc xây dựng một tương lai tươi sáng. Đúng như tên gọi của nó: “Sách - Tri thức kiến tạo tương lai”, Ngày Hội sách còn có sự xuất hiện các bạn đọc nhí, ở độ tuổi từ 3 đến 5 tuổi – Những chủ nhân tương lai của đất nước. Đây là các cháu chưa biết đọc và viết nhưng Hội sách cũng giành cho các cháu “sân chơi” để cho các cháu tiếp cận với sách sớm hơn, hình thành thói quen đọc sách từ nhỏ.

* Năm 2019, Ngày Hội sách với chủ đề “Sách - Kết nối tri thức & phát triển”

Với mong muốn kế thừa và thúc đẩy những thành công, kết quả tốt đẹp đã đạt được từ ngày hội sách của các năm, Ngày Hội Sách năm 2019 tiếp tục tổ chức các chuỗi hoạt động về sách, các tư liệu với nội dung giới thiệu về quá trình hình thành và phát triển tri thức thông qua các học thuyết, các phát minh, sáng chế vĩ đại; các nền văn hóa, văn minh của thế giới; về sự kết nối của tri thức từ quá khứ - hiện tại với tương lai, tạo tiền đề cho phát triển. Chủ đề gắn kết giữa Sách - Tri thức với sự phát triển cộng đồng nhằm tạo sự hưởng ứng một cách sâu rộng và hiệu quả, huy động sự tham gia của cộng đồng, mọi nguồn lực xã hội, tạo cầu nối giữa người dân với giá trị của từng cuốn sách, giữa nhu cầu sử dụng với mục tiêu phát triển của xã hội. Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Thư viện số 46/2019/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2020. Luật thư viện ra đời, một lần nữa khẳng định sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa, đặc biệt là văn hóa đọc ở Việt Nam. Đây cũng có thể nói là một dấu mốc đặc biệt quan trọng của những người yêu sách nói chung và của những người làm công tác thư viện, phát triển văn hóa đọc nói riêng.

* “Đọc sách, nâng cao trí tuệ, vượt qua nỗi lo dịch bệnh” là chủ đề của Hội sách năm 2020

Khi đại dịch covid-19 tràn vào Việt Nam, thực hiện Chỉ thị 16/TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng chống dịch bệnh. Không thể dừng lại! Ngày Hội sách năm 2020 đã thay đổi hình thức tổ chức và ứng dụng những công nghệ 4.0 để hoạt động. Trưng bày, giới thiệu sách điện tử với chủ đề “Đọc sách, nâng cao trí tuệ, vượt qua nỗi lo dịch bệnh”. Đây là Hội sách trực tuyến quốc gia đầu tiên, nhằm phát triển văn hóa đọc trong thời đại công nghệ thông tin, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân trong mùa dịch COVID-19. Nét mới của Ngày hội sách đó là thói quen đọc sách có sự thay đổi từ sách in sang sử dụng các tài liệu điện tử. Đây là Ngày Hội  sách đặc biệt, vừa chống dịch bệnh nhưng mọi người vẫn có thể tìm đọc và chiêm nghiệm những cuốn sách mà trước đây mình không có thời gian đọc, cùng nhau nhìn lại văn hóa đọc để ấp ủ cho những dự định mới và gửi đi một thông điệp rằng: Dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào, Sách và Văn hóa đọc luôn ở bên cạnh, đồng hành cùng ta, trang bị kiến thức cho mọi người tự bảo vệ mình trước dịch bệnh; là liều thuốc tinh thần, giúp mọi người cảm thấy bình thản, vững tâm hơn để chiến thắng đại dịch.

* Ngày Hội Sách năm 2021 với chủ đề: “Sách - Sứ mệnh phát triển Văn hóa đọc”.

Trong thời đại kỷ nguyên số, sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, bùng nổ thông tin, cùng với sự xuất hiện của các phương tiện truyền thông và nghe nhìn khác, đã khiến mọi người lo cho số phận của Sách. Vậy, liệu có phải Sách và Văn hóa đọc đang mất dần vị trí độc tôn của nó trong nền văn hoá hay không? Chủ đề Ngày Hội sách năm 2021 sẽ trả lời cho câu hỏi trên.

Để khẳng định sứ mệnh của Sách và Văn hóa đọc đối với sự phát triển của đời sống xã hội, Năm nay, Ngày hội sách có nhiều hoạt động bổ ích, các chương trình khuyến đọc và phát triển văn hóa đọc, mà điểm nhấn là hoạt động triển lãm với bốn nội dung: Sách - Con đường tiếp cận tri thức; Sách - Quà tặng nuôi dưỡng tâm hồn; Kỹ năng và phương pháp đọc sách; Khơi niềm đam mê đọc sách. Mong muốn của Ngày hội Sách năm 2021 gửi tới mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ một thông điệp: Trong tiến trình văn minh của nhân loại, sách luôn luôn đóng vai trò là nguồn kiến thức, là phương tiện và là một công cụ để sáng tạo và nhận thức thế giới. Mỗi cuốn sách là một bức tranh kì diệu về cuộc sống. Sách không đơn thuần chỉ là những trang giấy mà trong đó còn chứa đựng một thế giới mà con người luôn khao khát được khám phá. Hãy cầm sách lên và đọc, bạn sẽ thấy thế giới mở ra trước mắt bạn.

* Ngày Hội Sách và Văn hóa đọc năm 2022 với chủ đề “Chấn hưng văn hóa và phát triển văn hóa đọc”

Từ năm 2014, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, ngày 21/4 hàng năm là "Ngày Sách Việt Nam". Qua 8 năm triển khai thực hiện, để đưa Văn hóa Đọc phát triển lên một tầm cao mới, ngày 4/11/2021 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 1862/QĐ-TTg, lấy ngày 21/4 hằng năm là “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” thay cho tên gọi Ngày sách Việt Nam trước đây. Như vậy năm 2022, ngày 21/4 sẽ là "Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam", với chủ đề “Chấn hưng văn hóa và phát triển văn hóa đọc”. Ngày Hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2022 được tổ chức đa dạng về hình thức, nội dung bao gồm các hoạt động trực tiếp và hoạt động trực tiếp kết hợp với livestream trực tuyến, phù hợp với nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân và bạn đọc hiện nay. Các hoạt động cùng tạo nên một bức tranh lớn với nhiều hình thức trải nghiệm, mang lại không khí tươi mới, giàu sức sống, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của người dân, đặc biệt sau một thời gian dài bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Thông qua các hoạt động nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc nâng cao kiến thức và kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người; xây dựng thói quen đọc sách trong gia đình, trường học, cơ quan, tổ chức và cộng đồng. Đồng thời phát hiện, tôn vinh các tổ chức, cá nhân có những đóng góp cho phát triển sách và văn hóa đọc trong cộng đồng.

 

 

* Năm 2023, Ngày Hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức với thông điệp “Sách: Nhận thức - Đổi mới - Sáng tạo”; “Sách cho tôi, cho bạn”.

Với thông điệp này, Ngày Hội Sách và Văn hóa đọc nhằm tạo sự hưởng ứng sâu rộng, huy động mọi nguồn lực xã hội từ Trung ương với các bộ, ngành, tổ chức, đoàn thể và địa phương trên cả nước. Tổ chức đa dạng, phong phú, kết hợp các hoạt động truyền thống với phương thức tổ chức hiện đại; đưa ứng dụng công nghệ thông tin chuyển đổi số để tạo ra giá trị mới. Kết nối các hoạt động của Ngày Sách và Văn hóa đọc gắn với việc triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị và các ngày lễ lớn trong năm. Sử dụng sáng tạo các phương thức trên không gian mạng để quảng bá, truyền thông và phát huy các giá trị của sách, của văn hóa đọc. Tổ chức các hoạt động khuyến đọc, các mô hình, không gian văn hóa đọc sáng tạo, thu hút và phù hợp; đẩy mạnh phong trào đọc sách, lan tỏa tri thức, nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng và trong mỗi người dân, góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần, phát huy những giá trị đạo đức, truyền thống hiếu học của dân tộc. Hướng tới xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có trí tuệ, có nhân cách, lối sống lành mạnh, có năng lực tiếp nhận, khả năng tư duy, sáng tạo, cập nhật tri thức không ngừng, thích ứng với sự phát triển của xã hội hiện đại.

H.Hồng

 

 

 

 

 

 

 

 

Loại: 2023
Đã phát hành: 14/04/2023 3:25 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 25.538
]]> ttthuy 2023 Wed, 12 Apr 2023 12:30:39 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=39 10 khu du lịch của tỉnh Đồng Nai http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=36 Nội dung:

 

Đồng Nai là tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, cách tp. Hồ Chí Minh 30km về hướng Đông Bắc. Với hơn 320 hình thành và phát triển, Đồng Nai có rất nhiều di tích lịch sử, văn hoá và các điểm du lịch nổi tiếng. Để giúp bạn đọc tìm hiểu và lựa chọn điểm thăm quan, du lịch, vui chơi, giải trí phù hợp, Thư viện tỉnh Đồng Nai xin giới thiệu cùng bạn đọc 10 khu du lịch nổi tiếng nhất ở Đồng Nai. Hứa hẹn đem lại cho du khách chuyến đi chơi vui vẻ và có thêm nhiều trải nhiệm khám phá thiên nhiên diệu kỳ.

Mời bạn đọc tìm hiểu, khám phá 10 khu du lịch nổi tiếng nhất ở Đồng Nai qua video sau:

https://youtu.be/8mBvPHBM1ro

 

Đào Thanh

 

 

 

 

 

Loại: Du lịch
Đã phát hành: 07/04/2021 2:15 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.863
]]> nnkduy Du lịch Wed, 07 Apr 2021 07:15:39 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=36 Đọc nhiều sách giúp phụ nữ luôn xinh đẹp http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=40 Nội dung:

Bạn đọc thân mến! Có nhiều phụ nữ rất thích đọc sách. Sách đối với họ là một loại mĩ phẩm làm đẹp tốt nhất, thời trang nhất. Họ với trang phục hết sức bình thường, khuôn mặt mộc không trang điểm đi giữa một rừng những cô gái trẻ đẹp quần áo thời trang và trang điểm sặc sỡ vẫn vô cùng thu hút. Chính khí chất, tâm hồn, chính mùi hương của những trang sách tỏa ra từ cơ thể họ làm cho họ nổi bật giữa đám đông. Đúng vậy, đọc sách mang lại cho phụ nữ những khoảnh khắc tuyệt diệu, cung cấp nhiều kiến thức bổ ích và làm đầy thêm vốn sống cho bản thân. Hình ảnh một cô gái đang chìm đắm suy ngẫm trong thế giới của sách, hay mỉm cười lĩnh hội tri thức chính là hiện thân của thiên thần đáng yêu nhất thế giới này.

Sách không chỉ mang lại niềm vui trong khoảnh khắc thưởng lãm mà sách còn giống như một ngọn hải đăng giúp chúng ta xác định được phương hướng trong biển đời mịt mờ mông lung. William Shakespeare đã từng nói: “Cuộc đời mà không có sách cũng giống như sự sống mà không có ánh mặt trời, trí tuệ mà không có sách cũng giống như chú chim mà không có đôi cánh”. Điều này cho thấy sách quan trọng như thế nào trong đời sống của chúng ta. Đọc sách khiến phụ nữ thêm nho nhã, thanh tao và cuốn hút. Sách có thể chạm đến linh hồn. Linh hồn lại được thể hiện qua khí chất của một con người. Vì vậy, muốn trang điểm cho mình trở nên thật xinh đẹp, thật đáng yêu, thật hấp dẫn thì phụ nữ hãy nên đọc sách.

Vậy nên phụ nữ ơi! Đừng để công việc bận rộn hay những việc nhà không tên tước đoạt khoảng thời gian dành cho riêng mình bên những cuốn sách hay. Muốn giữ mãi sự tươi trẻ mặc cho năm tháng mài mòn, thì chúng ta hãy thường xuyên làm phong phú tâm hồn, làm mới tư tưởng thông qua việc đọc sách mỗi ngày nhé!

Maxim Gorky đã từng nói: “Đọc sách thay đổi khí chất”. Đọc sách chính là suối nguồn của khí chất. Việc đọc sách không phân biệt tuổi tác, giai tầng, phụ nữ ở lớp tuổi nào cũng cần phải đọc sách. Người làm bạn cùng sách sẽ chẳng bao giờ biết than vãn, oán hờn. Tri thức là sản phẩm làm đẹp tuyệt vời, sách là bộ cánh thời thượng nhất cho khí chất phụ nữ, giúp phụ nữ luôn giữ mãi vẻ đẹp tươi trẻ, xinh đẹp. Sách cũng là một loại gia vị không thể thiếu để bạn cảm nhận, nếm trải trong đó những dư vị vô tận của cuộc sống.

Trong xã hội ngày nay, phụ nữ thông minh giỏi giang, học rộng biết nhiều, tài năng xuất chúng cũng không hề hiếm gặp. Đi đến đâu, họ cũng tỏa ra một sức hút không thể cưỡng lại. Có thể, họ không đẹp theo kiểu chim sa cá lặn, nhưng lại có một khí chất nội tại qua: lời ăn tiếng nói tao nhã thoát tục, dáng vẽ yêu kiều không cần phục sức; khi tĩnh thì đoan trang, khi động thì thanh nhã; dáng ngồi ngay ngắn, dáng đi uyển chuyển; mềm mại như nước, nhẹ nhàng như gió, xinh đẹp như hoa; là sự pha trộn giữa mộc mạc tự nhiên với nội hàm phong phú;… Tất cả đều bắt nguồn từ đọc sách, thích đọc sách, đọc nhiều sách và đọc được sách hay. Phụ nữ muốn tu dưỡng nội tâm, trước tiên phải đọc sách. Bởi thông qua đó, chúng ta có thể lãnh hội được những tinh hoa văn hóa đông tây, kim cổ. Dần dần, ta sẽ có một cốt cách thong thả, ung dung, tự tin, bình thản. Năm tháng qua đi những gì còn đọng lại nơi bạn sẽ là sự thanh thản và tao nhã.

Sách có thể trở thành vũ khí lợi hại nhất của người phụ nữ. Một phụ nữ thích đọc sách không nhất thiết phải là một người có học vấn cao, nhưng nhất định đó là người có văn hóa. Bằng việc đọc sách họ sẽ trở nên rất tâm lí, không nói những lời vô vị, đối xử với mọi người và xử lí mọi việc một cách rất bình tĩnh và chín chắn. Những người phụ nữ đọc sách thường là những người lương thiện, ôn hòa, điềm tĩnh, dễ đồng cảm và thấu hiểu người khác. Vì vậy, sách đã mang đến cho phụ nữ một vẽ đẹp vĩnh cửu trong tâm hồn, trong trái tim và mắt nhìn của nam giới.

Những phụ nữ thích đọc sách sẽ suy nghĩ rất kĩ trước khi làm bất cứ việc gì. Họ biết cách sắp xếp một mớ hỗn độn trở nên logic, hợp lí nhất và biết cách nắm bắt những thứ trọng yếu để từ đó đưa ra cách giải quyết khoa học nhất cho mọi vấn đề. Mỗi việc làm, mỗi quyết định của họ đều phải trải qua một quá trình suy nghĩ và cân nhắc nghiêm túc. Phụ nữ yêu thích sách là những người phụ nữ đẹp nhất, họ đẹp một cách rất riêng. Có thể họ không được ví như hoa như ngọc nhưng họ lại giống như một chén trà ngon với mùi hương thanh thoát, nhẹ nhàng. Và chén trà ấy, người ta càng thưởng thức lại càng thấy ngon.

 

 

Năm tháng thăng trầm trôi qua, thời gian thấm thoắt có thể sẽ hủy hoại đi dung nhan của tuổi thanh xuân. Sẽ đến một ngày, lớp phấn nền dày đến mấy cũng không thể che giấu được tuổi trẻ đã qua đi, loại kem hảo hạng đến mấy cũng không thể trang điểm thêm cho những nếp nhăn của tuổi tác. Nhưng dù có vô tình như thế nào thì thời gian cũng không thể mài mòn phong thái của một người phụ nữ hay đọc sách, cũng không thể làm phai mờ vẻ thanh lịch và nhẹ nhàng toát ra từ họ.

Bạn đọc thân mến! Người phụ nữ thông minh sẽ luôn biết cách nâng cao kiến thức và mở rộng vốn hiểu biết từ sách vở. Đọc sách khiến phụ nữ càng thêm phần quyến rũ. Mà quyến rũ chính là lá bùa hộ mệnh, là thứ giá trị hơn xinh đẹp gấp nhiều lần. Vẽ đẹp bên ngoài sẽ bị héo hon dần theo năm tháng, hoa nở hoa tàn cũng là chuyện thường tình. Thế nhưng sự quyến rũ nhờ năm tháng góp nhặt tri thức mà ngày càng sáng tươi rực rỡ, nhờ được thời gian ấp ủ mà tỏa hương thơm mê đắm lòng người. Nhân “Ngày sách và văn hóa đọc sách năm 2023” (21/4), tôi xin dành tặng phụ nữ những lời khuyên bổ ích về tác dụng to lớn của việc đọc sách. Hy vọng, phụ nữ chúng ta sẽ luôn giữ mãi những nét đẹp thanh nhã, toát ra từ nội tâm trong sáng của mình nhé!

Đào Thanh

 

 

 

 

 

 

Loại: 2023
Đã phát hành: 19/04/2023 8:10 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 14.085
]]> nthnga 2023 Wed, 19 Apr 2023 13:15:12 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=40 Đậm đà hương vị Đồng Nai http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=41 Nội dung:

 

Quý bạn đọc thân mến!

Đồng Nai – mảnh đất có bề dày lịch sử hơn 325 năm, trong quá trình hình thành và phát triển ấy, vùng đất Đồng Nai xưa và nay đã hội tụ, chắt lọc được những tinh hoa văn hóa từ cư dân bản địa cùng với những luồng lưu dân khác nhau trên mọi miền của tổ quốc.

Bởi sự giao lưu, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa đã góp phần làm cho nền văn hoá ẩm thực của xứ “Đồng Nai gạo trắng nước trong” thêm phong phú và đa dạng. Và từ rất lâu rồi, nhiều đặc sản, món ngon của Đồng Nai nổi tiếng gần xa, thậm chí còn được lưu truyền qua kho tàng ca dao, phương ngữ dân gian. Ví như:

“Trà Phú Hội, nước Mạch Bà

Sầu riêng An Lợi, chuối già Long Tân.

Cá bui, sò huyết Phước An

Gạo thơm Phước Khánh, tôm càng Rạch Nhum”

Từ nguồn sản vật sẵn có của quê hương, nhiều món ăn được người dân Đồng Nai chế biến đã tạo nên nét ẩm thực mang đậm hương vị địa phương khiến du khách thưởng thức rồi rất khó quên như: Chem chép, sò huyết Phước An, Hến Cù lao phố, Gỏi cá Tân Mai, Cá bay ăn với đậu rồng, Cá cơm lăn bột Cây Chàm, Lẩu tôm Năm Ri, Mì Xí Mứng…

Được mệnh danh là thủ phủ trái cây của vùng Đông Nam bộ bởi đặc điểm thổ nhưỡng ở đây nên hoa trái rất sum suê, sản sinh ra nhiều giống cây ăn trái đặc biệt thơm ngon mà ít có nơi nào có thể sánh được, nhiều loại trái thương hiệu gắn liền với địa danh canh tác: mít tố nữ Long Khánh; dâu An Phước, chuối già Long Tân, dưa gang Long Thành, trái ngâu Đại An, lười ươi Phú Lý

Bên cạnh đó, nhiều món ăn mang hương vị núi rừng, thể hiện nét văn hóa, phong tục tập quán, nếp sống của cộng đồng các dân tộc cũng rất được người dân và du khách quan tâm. Vậy những món ngon đó là gì? Và đã để lại ấn tượng như thế nào trong lòng mỗi du khách mà sao lại gắn liền với từ “đặc sản” … Tất cả được giới thiệu qua cuốn sách với tựa đề “Đậm đà hương vị Đồng Nai” do nhà báo Bùi Thuận biên soạn, được nhà xuất bản Đồng Nai in ấn và phát hành.

Nội dung sách được chia làm 2 phần.

Phần 1: Hương vị quê nhà. Là người thích rong ruổi và tìm tòi những câu chuyện ẩm thực đa sắc của quê hương, tác giả Bùi Thuận với thâm niên ngót nghét 40 năm làm báo đã có những ghi chép như những chỉ dẫn rất thú vị về rất nhiều món ăn ở vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai. Có những hàng quán mà chỉ cần gọi tên là nhớ. Như bánh xèo chợ Kỷ Niệm, bánh canh đầu cá chợ Đồn, phở Tứ Hải, mì Xí Mứng, vịt quay Hạnh Phước, lẩu tôm Năm Ri, gỏi cá Tân Mai, cà phê Thằng Bờm, bánh kem Siu Siu, hủ tiếu Vy… Rất quen, thậm chí là khách ruột của quán nhưng hẳn không phải ai cũng biết xuất xứ, lai lịch, cơ duyên của thời ăn nên làm ra và những thăng trầm của chủ lẫn quán. Những câu chuyện về ông Cà Tưng, chủ xe mì cuối chợ Biên Hòa năm nào, chuyện cô phóng viên đài phát thanh giỏi nữ công gia chánh trở thành chủ thương hiệu bánh kem Siu Siu, chuyện củi lửa bếp núc lò vịt quay Hạnh Phước lớn nhất Biên Hòa hay gu pha cà phê Jean Martin và sự chu đáo của chủ quán Thằng Bờm, đến những tập quán buôn bán của người Hoa, người xứ Quảng quần cư, của những người nông dân chân lấm cố công chăm sóc giữ lại cây trái đặc sản quê nhà… được tác giả chia sẻ qua từng trang sách.

Khép lại phần 1, đến với Phần 2 với tựa đề: Lan man cùng... hương vị gần xa. Để cảm nhận của mình mang tính khách quan hơn, tác giả cũng đã giới thiệu một số món ăn, thức uống của các địa phương mà tác giả đã được thưởng thức:

Hương trà giữa mùa đông Đà Lạt, “Mất hồn” với rượu ngô Mèo Vạc, Xuống miệt U Minh xem trồng mận An Phước, Ra đảo Nam Du thưởng thức ẩm thực “Hòn”, Qua Tàu ăn thịt Tô Đông Pha…

Quý bạn đọc thân mến!

Qua 373 trang sách tập hợp 89 bài viết giới thiệu ẩm thực quê nhà, tác giả Bùi Thuận đã mang đến cho bạn đọc xa gần nhiều hương vị đặc trưng về món ăn thức uống của xứ Đồng Nai thân yêu. Trong đó, chúng ta không chỉ được cảm nhận hương vị của những món ăn, đặc sản địa phương mà trên hết ta còn được học cách thưởng thức nó, biết được địa chỉ quán, chủ tiệm và hoàn cảnh ra đời của quán … Nét đẹp ẩm thực ở đây mang mọi người đến thật gần bên nhau, mỗi món ăn cũng chính là mỗi ký ức đẹp – gắn liền với người dân Đồng Nai.

 Có thể nói cuốn sách như một nguồn tư liệu hữu ích cho những ai quan tâm và yêu mến văn hoá cũng như ẩm thực của vùng đất Đồng Nai đồng thời như một lời nhắn nhủ của tác giả về việc giữ gìn, bảo vệ những nét đẹp truyền thống trong văn hóa ẩm thực của mảnh đất quê hương Việt Nam nói chung và Biên Hòa -–Đồng Nai nói riêng.

Sách hiện có tại Thư viện tỉnh Đồng Nai! Hân hạnh giới thiệu đến đông đảo quý bạn đọc!

Đã phát hành: 30/08/2024 10:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.763
]]> ntsen Fri, 30 Aug 2024 03:42:17 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=41 Dấu ấn Biên Hòa – Đồng Nai trong tôi. http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=33 Nội dung:

Buổi sáng khí trời mát dịu, làm bạn với chiếc xe quen thuộc, đang chạy trên con đường nhựa sạch sẽ với hàng cây xanh bên đường để tới nơi làm việc như thường lệ. Chợt giật mình nghĩ, ô không ngờ mình đã sống trên mảnh đất này được ba năm. Nơi mà trong tiềm thức chưa bao giờ tôi nghĩ có ngày sẽ gắn bó với nó - Biên Hòa ,Đồng Nai. Bây giờ đối với tôi mảnh đất này trở nên thân quen đến lạ lùng.

Biên Hòa, Đồng nai sắp tới đây sẽ kỷ niệm 320 năm hình thành và phát triển. Quá trình hình thành và phát triển của vùng đất này trải qua biết bao nhiêu thăng trầm cùng lịch sử mới có ngày rực rỡ  như hôm nay.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Huỳnh Văn Nghệ đã viết về cuộc gặp gỡ định mệnh, giữa những con người vùng Ngũ Quảng vượt biển hay chèo đèo lội suối tìm đường vào Nam với mảnh đất Đồng Nai xưa trong bài thơ “Lịch sử Đồng Nai” như thế này:

               Người gặp sông, ngụm nước mát ngọt ngào,

               Kết bè nứa xuôi dòng say nắng sáng.

               Đây trời xanh nhởn nhơ đàn cò trắng,

               Đây đồng tranh ngơ ngẩn đám nai vàng.

Trải qua đoạn đường dài đầy chông gai với máu và nước mắt, những con người không chịu nổi cảnh thống khổ nơi làng quê nghèo đã “xông pha vượt núi băng ngàn”, để tìm tới mảnh đất này. Họ tiến vào Nam với đủ sự thiếu thốn: đầu trần, chân đất, quần áo mỏng manh, đói khát và những cơn sốt rét rừng đã lấy đi không biết bao sức khỏe, thậm chí là sinh mạng của bản thân và gia đình, họ đã thề “Dầu trắc trở núi đồi. Cũng liều sống thác tìm trời tự do”. Thế nên, khi đặt chân tới được vùng đất “Đồng nai”  họ đã quên hết đi mọi khó khăn mệt nhọc, bởi ở đây họ gặp được “ ngụm nước mát”, “ nắng sáng”,  “trời xanh”, “đàn cò trắng”, “đồng tranh”, có đám nai vàng ngẩn ngơ. Hỏi cảnh vật còn gì hiền hòa hơn thế nữa, còn gì tốt tươi hơn thế nữa mà không chọn đây là vùng “trời đất mới” cho cuộc sống của mình.

Thật không sai khi nói khí hậu nơi đây được thiên nhiên ưu đãi khi quanh năm dường như mát mẻ, nó không có cái rét run người như ở Bắc bộ quê tôi, hay cái nóng như thiêu như đốt trên 40 °C  của đất Sài Gòn. Nhiệt độ trung bình nơi đây chỉ từ khoảng 23°C đến 33 °C. Đồng Nai nằm trong khu vực Đông Nam Bộ nên chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Chia làm 2 mùa rõ rệt gồm mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 5 và kéo dài đến tháng 10, mùa khô thường bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Điều đó làm cho con người sinh sống nơi đây luôn cảm thấy dễ chịu khỏe khoắn và yêu đời. Sáng sớm những ai tới khuôn viên Quảng trường tinh, có lẽ đều có một cảm giác yêu đời giống như tôi. Tôi cảm nhận được tình yêu mảnh đất này của các cô các chú lớn tuổi khi họ vui vẻ tập thể dục với nhau, người chạy bộ, người chơi cầu lông, người tập võ, vừa tập vừa cười, tiếng cười hiền hậu và giòn tan như nói lên lòng thỏa mãn với cuộc sống mà mảnh đất này mang lại vậy. Tôi cũng thế, cũng vui vẻ và hạnh phúc với những gì mảnh đất này mang đến cho tôi – một con bé miền biển Bắc bộ nhỏ bé và ngây ngô. Nơi đây cho tôi một căn nhà nho nhỏ với một mái ấm gia đình hạnh phúc cùng chồng và cậu con trai lém lỉnh. Biên Hòa – Đồng Nai cũng là nơi trao cho tôi công việc khi ra trường. Thư viện tỉnh đã thu nhận tôi và biến tôi thành một cô thủ thư vui vẻ các bạn ạ. Cũng tại nơi này tôi đã được mọi người yêu quý, chỉ bảo và giúp đỡ rất nhiều. Tôi luôn ghi dấu trong lòng lời biết ơn từ đó.

Tôi cảm thấy thích thú vì ở đây tôi được tiếp xúc với nhiều người ở những vùng miền khác nhau, từ người miền Bắc, miền Trung, miền Tây tới người Nam gốc. Đặc điểm dân cư Thành phố Biên Hòa đa dạng là do sự di cư đến đây sinh sống lao động và làm việc. Cũng chính vì thế mà ẩm thực và văn hóa nơi đây rất đa dạng, phong phú. Có quán ăn thiên về vị mặn của người Bắc, người Trung, có quán ăn vị ngọt béo cho người miền Nam và miền Tây, có món ăn hài hòa cả hai vị mặn ngọt cho những ai là người miền ngoài vào đây đã lâu năm. Từ trái cây tới món ăn vặt hay những món ăn đặc sản cũng ghi dấu ấn của sự đa dạng. Ví dụ như quán phở Hà Nội, thịt cày Nam Định, quán mì Quảng, hủ tiếu, bánh đa cua, chả lụi, bánh bột lọc…Tất cả các quán ăn hàng hiệu hay vỉa hè đều tấp nập, nhộn nhịp về đêm. Dưới ánh đèn điện sáng choang của thành phố, các bạn nam thanh nữ tú thì vui vẻ câu chuyện trong các quán trà sữa, cà phê, còn các anh, các chú, các bác thì lại huyên náo trong các quán ăn. Dường như họ đã quên hết đi một ngày tất bật lao động và học tập mệt mỏi. Những con người nơi mảnh đất này cũng giống như bao người con đất Việt vậy gần gũi và hiền hòa.

 Khi chạy xe khám phá thành phố Biên Hòa những ngày đầu mới đến, tôi nhận ra rằng ở mảnh đất này rất đa dạng về văn hóa tín ngưỡng. Bạn có thể phải thốt lên sửng sốt khi chạy qua xóm đạo Công giáo tại khu vực Hố Nai. Khu vực này dọc hai bên đường chỉ khoảng mười mấy mét lại có một nhà thờ đẹp đẽ và yên bình. Vô tình đi qua đây vào buổi chiều, hàng loạt tiếng chuông nhà thờ vang lên làm cho tôi gợi nhớ về quê nhà. Không những thế mảnh đất Biên Hòa cũng là nơi có nhiều phật tử sinh sống, với nhiều ngồi chùa và đình nổi tiếng như: Chùa Ông, Đền thờ Nguyễn Hửu Cảnh, Chùa Đại Giác, Đình Bình Quan, Đình Bình Qưới…Ngoài ra còn có cả đạo Tin Lành, đạo Hòa Hảo, Đạo Cao Đài... Đó là nét đặc trưng tôn giáo nơi đây.

Ngày còn nhỏ khi còn ở quê tôi hay nghe câu « cao su đi dễ khó về/ khi đi trai tráng khi về bủng beo”. Thế mà không hiểu sao hàng loạt thanh niên từ nam tới nữ cứ rủ nhau vào Đồng Nai trong đó có cả hai chị gái tôi. Bây giờ thì tôi đã hiểu Đồng nai ngày nay đã khác Đồng nai xưa. Đồng Nai có tiềm năng to lớn về phát triển kinh tế với nền đất lý tưởng, khí hậu thuận lợi cho việc xây dựng phát triển công nghiệp, có nguồn tài nguyên khoáng sản với trữ lượng khai thác đáng kể, có nguồn nước dồi dào đủ cung cấp nhu cầu sản xuất và sinh hoạt (sông Đồng Nai), ngoài ra nguồn nhân lực với trình độ cao đã tăng cường nguồn lực con người cho yêu cầu phát triển công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Đây cũng là trung tâm công nghiệp quan trọng của cả nước. Biên Hòa có thế mạnh về công nghiệp và cũng là nơi đi tiên phong trong lĩnh vực Công nghiệp đầu tiên của cả nước với việc hình thành sớm KCN Biên Hòa I (năm 1967). Ngoài ra còn có KCN Biên Hòa II, KCN AMATA, KCN Nhơn Trạch, KCN Long Thành… càng ngày càng phát triển, thu hút giới đầu tư cả trong lẫn ngoài nước.

Việc mua sắm cũng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết khi hàng loạt hệ thống Trung tâm thương mại, siêu thị lớn của Big C, Co.op Mart, Vincom Plaza, Mega Market, Lotte,... cùng một số hệ thống siêu thị Điện máy, thế giới di động, cửa hàng điện tử, điện thoại máy tính có uy tín xuất hiện tại đây. Bạn có thể đến đây mua sắm kết hợp cho em bé nhà bạn vui chơi trong khi mua sắm luôn. Ngoài ra, các chợ truyền thống cũng là nét đặc trưng nơi đây, nhiều chợ khá nổi tiếng như Chợ Biên Hòa, Chợ Tân Hiệp, Chợ Long Bình... với đủ thứ mặt hàng từ dân giã đến những mặt hàng xa xỉ. Nói chung dù bạn ở bất kỳ vùng miền nào khi tới chợ nơi đây bạn vẫn cảm nhận được không khí và hương vị quê nhà trong đó.

Mặc dù con trai còn nhỏ nhưng cũng như bao bậc làm cha làm mẹ khác, tôi cũng đã suy nghĩ về việc học tập văn hóa của con mình. Nhưng chẳng còn gì đáng lo nữa khi mà Biên Hòa Đồng Nai bây giờ có đầy đủ các trường học Mầm non, Tiểu học, Trung học, Phổ thông, Trung cấp, Cao đẳng, Đại học,từ công lập tới dân lập, với đội ngũ giáo viên hùng hậu và chất lượng. Giáo dục được chú trọng hàng đầu, kỹ năng mềm hay kỹ năng cứng đều được đưa vào giảng dạy. Các trung tâm anh ngữ, tin học, các lớp bơi lội, võ truyền thống, võ hiện đại, hát múa được mở ngày càng nhiều để giúp các con phát triển toàn diện cả về tri thức cũng như thể chất và tâm hồn.

Bạn hãy đến đây cùng tôi. Chắc chắn bạn sẽ có một kỳ nghỉ tuyệt vời khi được tận hưởng không khí mát mẻ trong lành, những món ăn ngon nổi tiếng (Gỏi cá, cơm gà cá mặn, gà hấp bưởi, bưởi Tân Triều, mít tố nữ Long Khánh), những dịch vụ cao cấp luôn sẵn sàng phục vụ bạn, và đặc biệt là bạn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nên thơ nhưng cũng không kém phần kỳ vĩ  của các khu du lịch nổi tiếng nơi đây. Nó như là một viên ngọc ẩn mình giữa sự phát triển công nghiệp của tỉnh nhà. Điển hình như khu du lịch Bửu Long (được ví như Vịnh Hạ Long trên cạn của miền Nam) phong cảnh non nước hữu tình, núi non hòa quyện vào nhau tạo nên một thể thống nhất hài hòa làm say đắm lòng người. Khu du lịch Vườn Xoài, vườn quốc gia Nam Cát Tiên, thác Giang Điền, núi Chứa Chan, đá Ba Chồng, suối Mơ, khu du lich sinh thái Cù Lao Ba Xê, Cù Lao Phố…Hay khu di tích lịch sử Văn miếu Trấn Biên cho ta cảm giác uy nghiêm tĩnh mịch của lối kiến trúc mái vòm độc đáo biểu tượng cho truyền thống học tập, hào khí và văn hóa của người Việt ở đất phương Nam, lại còn có phong cảnh nên thơ mát mắt.

Chỉ với bây nhiêu thôi bạn đã hiểu Biên Hòa – Đồng nai để lại dấu ấn tốt đẹp trong tôi như thế nào. Mỗi lần có dịp trở về nơi chôn nhau cắt rốn của mình, tôi lại thấy trong lòng nao nao, cảm giác một nỗi nhớ cồn cào trào dâng trong lòng về mảnh đất mà mình đã chọn lựa để gắn bó tới cuối hành trình cuộc đời. Tôi yêu quê hương tôi và cũng như vậy tôi yêu mảnh đất này - Biên Hòa - Đồng Nai hào hùng và ấm áp như vòng tay của những người mẹ không bao giờ khuất.

 

Dung Nguyễn 

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 25/12/2018 7:50 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.050
]]> nnkduy Văn hóa Tue, 25 Dec 2018 12:57:52 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=33 Chùa Bửu Phong – Giá trị Văn hóa truyền thống ở Đồng Nai http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=32 Nội dung:

Vật chất và tinh thần luôn tồn tại song song trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Văn hóa tinh thần được thể hiện dưới nhiều hình thức như: thơ ca, hội họa, âm nhạc, tôn giáo,… Trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Bửu Long nói riêng luôn hướng tâm hồn vào chùa chiền, miếu mạo. Và chùa Bửu Phong là một trong những điểm đến tin cậy của người dân vùng đất Bửu Long nói riêng và Biên Hòa – Đồng Nai nói chung.

 Bửu Phong Tự là một trong ba ngôi chùa cổ có niên đại sớm của tỉnh Đồng Nai, nơi minh chứng cho sự hiện diện của người Việt ở đất Đồng Nai từ giữa thế kỷ XVII, trước khi chúa Nguyễn quan tâm đến vùng đất Đàng Trong, có nghĩa là người Việt đã có mặt ở đất Đồng Nai trước khi nhóm khai khẩn Trần Thượng Xuyên đến (năm 1679) hay Thống xuất Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược phía Nam (năm 1698).

Tương truyền rằng, ngay từ đầu thế kỷ XVII, nhà sư Bửu Phong đã đến vùng núi non cẩm tú (vùng Bửu Long, thành phố Biên Hòa ngày nay) dựng một am tranh đặt tên là Bửu Phong. Sau này, nhà sư Thành trí Pháp Thông được xem là người có công lớn trong việc xây dựng chùa Bửu Phong. Và là một trong những người đầu tiên đưa dòng Lâm Tế của tổ Nguyên Thiều vào hoằng hóa ở Đàng Trong. Vì thế, Bửu Phong Tự là một trong những trung tâm đầu tiên tiếp nhận và truyền bá Phật giáo từ Đàng Ngoài vào, cũng từ đây đạo Phật được truyền đi khắp các tỉnh Nam bộ.

Bửu Phong Tự hay còn gọi là Chùa Bửu Phong, chùa Bảo Phong,… Theo các nhà nghiên cứu, chùa Bửu Phong có lẽ là được xây dựng vào năm Bính Thìn niên 1676, sau chùa Long Thiền (1664) và chùa Đại Giác (1665).

Từ khi xây dựng đến nay, Bửu Phong Tự đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa. Theo tác giả Lương Văn Lựu trong “Biên Hòa sử lược toàn biên” (quyển II - “Biên Hùng oai dũng”), lần trùng tu thứ nhất là: “năm 1679 một nhóm dân binh Trung Quốc thuộc hạ của Tổng lãnh binh Trần Thượng Xuyên nhà Minh chống Thanh triều thất bại xin tỵ nạn xây cất lại bằng gạch ngói và thỉnh đại sư chùa Hoàng Long, hiệu Thành Chí đến trụ trì và tôn là tổ khai sơn”. Ngược dòng lịch sử chúng ta sẽ thấy, chùa Bửu Phong đã trùng tu thêm nhiều lần nữa:

 Năm 1829, Tham tướng Nguyễn Văn Hiệp và Hương bảo Nguyễn Văn Tâm đã tổ chức xây cất mở rộng ngôi chùa.

Năm 1869, hoà thượng Pháp Truyền tự là Chơn Ý tu sửa lại nhà thờ tổ, giảng đường, trang trí lại nội thất, chạm khắc lại các bức hoành phi, liễn đối.

Năm 1944, hoà thượng Huệ Quang trụ trì lợp lại mái ngói chánh điện, mở rộng hậu đường, xây dựng liêu phòng ni phái tách biệt với nhà dưỡng tăng.

Năm 1963, Yết Ma Thiện Giáo trang trí lại giảng đường và xây đài Quan Thế Âm trước chùa.

Năm 1964, Đại lão hoà thượng Tăng thống Huệ Thành xây thêm đài Tam Thế Phật trên cụm tảng đá thiên nhiên xếp chồng lên nhau ở phía bên trái của ngôi chùa và điện Linh sơn thánh mẫu.

Vào các năm 1986, 1989 Ni sư Huệ Hương trụ trì cho làm mới hệ thống cửa ra vào phía Nam chùa, trang trí lại toàn bộ hệ thống hoành phi, liễn đối, bao lam, hương án, bệ thờ, xây cất tượng phật bà Quan âm, tượng Di lặc, xây dựng mới Tịnh thất thờ Xá lợi Phật,…

Năm 2009, trước tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, sự xâm hại của mối mọt và rêu mốc lên hệ thống các cấu kiện gỗ, Ban quản lý Di tích và Danh thắng tỉnh Đồng Nai thực hiện tu bổ tôn tạo các hạng mục nhà giảng, điện phật nhập niết bàn,…

Lần cuối cùng là vào năm 2013, do nhà tăng và giảng đường bị xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt là hệ thống mái nhà chịu lực kém, ngói bị trôi dạt, nứt vỡ nên hiện tượng thấm, dột vào mùa mưa ảnh hưởng đến các hiện vật gốc của di tích. Ban quản lý Di tích và Danh thắng tỉnh Đồng Nai đã thực hiện tu bổ, tôn tạo hạng mục nhà tăng và nhà giảng.

Qua những đợt trùng tu, kiến trúc chính của chùa Bửu Phong không những được gia cố, bảo tồn và nhiều hạng mục kiến trúc được xây dựng, mở rộng. Từ kiến trúc kiểu chữ Tam gồm chánh điện, giảng đường và nhà thờ tổ, sau nhiều lần trùng tu, chùa chuyển thành kiểu kiến trúc chữ Đinh do thêm nhà dưỡng tăng, nhà khách, nhà bếp, nhà cốt, miếu bà chúa xứ, hệ thống thờ trong khuôn viên, đường nội bộ,… và các bảo tháp bên hông chùa.

Phía bên hông và sau chùa có rất nhiều Bảo tháp. Bảo tháp đa phần là theo lối kiến trúc lục giác hoặc vòng tròn. Được xây dựng rất kiên cố và thẩm mỹ. Trên các cạnh của Bảo tháp thường được trang trí bằng các hoa văn từ đơn giản đến cầu kỳ. Trên đỉnh của Bảo tháp là hình bông sen hay là các Bảo tháp nhỏ xếp trồng và hình quả bầu hồ lô ở trên cùng. Ở mỗi góc tường bao quanh bảo tháp là hình nụ sen được xây cất rất công phu. Vật liệu xây cất chủ yếu là hợp chất, đá ong, số ít là gạch thẻ tô vôi. Bảo tháp mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt, là chốn an nghỉ vĩnh hằng cho các tổ sư sau khi đã từ trần. Vì vậy, con người vô cùng tôn kính và dùng hết tài năng để xây dựng nên những tòa Bảo tháp tuyệt đẹp.

Nghệ thuật trang trí chùa Bửu Phong tập trung nhiều ở mặt chính diện như một đặc điểm riêng biệt, nổi bật mà các ngôi chùa khác ở Đồng Nai không có. Với đề tài phong phú, bằng nghệ thuật ghép sành sứ độc đáo thường thấy ở công trình kiến trúc cổ ở Huế đã làm cho kiếm trúc chùa mang một phong thái khác lạ. Bằng bàn tay tài hoa của các nghệ nhân xưa, đề tài trong kiến trúc trang trí của chùa Bửu Phong luôn thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nuôi trồng và đánh bắt thuận lợi, cầu cho quốc thái, dân an, cuộc sống thịnh vượng, giàu sang, phú quý, tài lộc nhưng thanh tao, bình dị,…

Phía trước cửa chùa Bửu Phong, dưới chân núi là cánh đồng xanh mượt. Phía sau chùa có sông Đồng Nai uốn khúc. Bên trái có đá Thanh Long (còn gọi là Hàm Rồng), bên phải có hang Bạch Hổ và đài Tam thế Phật. Xung quanh chùa có nhiều cây cối mọc um tùm, rậm rạp. Nhiều tảng đá to nhỏ tạo hình kỳ dị. Tảng nhỏ có hình như voi, thấp như rùa, cá và nhiều pho tượng lộ thiên khá lớn. Cảnh sắc thiên nhiên nơi đây đã tạo cho chùa một không gian cách biệt, thoáng đãng, thanh tịnh.

Đặc biệt, giếng nước phía sau chùa do vua Gia Long cho đào để lấy nước sử dụng trong thời gian trốn chạy do quân Tây Sơn đến nay vẫn còn. Ngoài ra, Chùa còn giữ lại nhiều bình hoa, chén, đĩa, bát nhang cổ từ đời Thanh và một số tượng Phật nhỏ bằng đồng.

Không chỉ như vậy, hệ thống tượng thờ trong chùa Bửu Phong vô cùng phong phú và đa dạng: Bộ tượng Tam thế phật được tạc trong tư thế ngồi niết bàn, đặt ở vị trí cao nghiêm nhất, luôn được các phật tử tôn kính ; Bộ tượng Di đà Tam Tôn gồm: tượng Đức Phật A Di Đà ngồi chính giữa, tượng trưng cho sự sáng suốt – tức là Trí ; Quan Thế Âm Bồ Tát, tượng trưng cho tình thương yêu muôn cứu khổ chúng sinh – tức là Bi ; Đại Thế Chí Bồ Tát, tượng trưng cho sức mạnh của ý chí – tức là Dũng. Thờ Di Đà Tam Tôn còn có nghĩa là giúp con người phát triển ba đức tính đại trí, đại bi, đại dũng của đức Phật.

Ngoài những giá trị văn hóa vật thể, trong chùa Bửu Phong còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa tinh thần. Cứ mỗi độ rằm, ba mươi, mùng một, lễ tết, lễ Vu lan báo hiếu, lễ Phật Đản,… chùa tổ chức nghi thức cúng lễ, luôn mở rộng của đón tăng ni, phật tử, du khách đến với chùa gửi gắm tâm tư, tình cảm vào Phật pháp. Ngoài những nghi thức cúng lễ trên, các cao tăng trong chùa còn cúng cầu siêu cho những người đã mất, cúng giải hạn đầu năm, cúng cầu an,…

Ngày nay, chùa Bửu Phong không chỉ truyền bá Phật pháp mà còn góp phần lưu giữ nét đặc sắc về kiến trúc đình chùa trong văn hóa dân tộc; đồng thời là địa chỉ tham quan, du ngoạn, sinh hoạt văn hóa tinh thần cho người dân trong tỉnh. Đặc biệt, trong những năm qua, phát huy chánh pháp giáo lý từ bi, bác ái của đạo Phật, các tăng ni, phật tử trong chùa đã tích cực tham gia nhiều phong trào từ thiện – xã hội như: cứu trợ nạn nhân bị thiên tai lũ lụt trong và ngoài tỉnh, tặng quà, học bổng cho học sinh nghèo trong những ngày lễ, tết ; khám, chữa bệnh, phát thuốc miễn phí cho người nghèo ; thăm hỏi, tặng quà bệnh nhân nghèo ; nuôi nhiều trẻ em lang thang và người già neo đơn không nơi nương thân ; tổ chức đãi cơm chay miễn phí vào những ngày lễ lớn như Rằm tháng riêng, Rằm tháng bảy, Rằm tháng mười,…

Bằng những việc làm cụ thể ấy, chùa Bửu Phong đã không ngừng quảng kết thiện duyên với mọi người dân vùng đất Bửu Long nói riêng và Biên Hòa – Đồng Nai nói chung. Người dân được quan tâm, giúp đỡ sẽ luôn tin vào tính từ bi trong Phật pháp. Đồng thời, góp phần giáo dục thế thế trẻ trong tương lai học tập, tích cực làm nhiều việc thiện, góp phần lớn vào việc phát triển văn hóa truyền thống của tỉnh Đồng Nai.

Với nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa vật thể, phi vật thể, cùng với nhiều hoạt động tác động tích cực của chùa với cộng đồng xã hội ấy. Tháng 4 năm 1991 Chùa Bửu Phong vinh dự được Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng là Di tích Lịch sử - Văn hoá cấp Quốc gia. Hy vọng, mỗi người con của vùng đất Đồng Nai sẽ có nhiều dịp để thưởng ngoạn không gian văn hóa, nghệ thuật trong chùa Bửu Phong hơn nữa.

 

Đào Thanh tổng hợp

 

 

 

 

 

Loại: Phật giáo
Đã phát hành: 14/11/2018 8:20 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.370
]]> nnkduy Phật giáo Wed, 14 Nov 2018 13:28:23 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=32 VĂN HÓA GIA ĐÌNH – NÉT ĐẸP TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=22 Nội dung:

Kỷ niệm 15 năm ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2016)

 

Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”. Để thực hiện lời Bác Hồ đã dạy và nhằm tôn vinh Gia đình, ngày 4/5/2001, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 72/2001/QĐ-TTg về ngày Gia đình Việt Nam. Quyết định nêu rõ: lấy ngày 28/6 hàng năm là Ngày Gia đình Việt Nam, nhằm đề cao trách nhiệm lãnh đạo các ngành, các cấp, các đoàn thể và tổ chức xã hội cùng toàn thể các gia đình thường xuyên quan tâm xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, đẩy mạnh công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Với ý nghĩa cao đẹp, ngày 28/6 được xem là Ngày Gia đình Việt Nam nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của người dân Việt Nam. Và đây cũng là ngày mọi người trong gia đình quan tâm đến nhau, xã hội quan tâm đến trẻ nhỏ và những người không có bố mẹ, cặp vợ chồng phải hiểu được giá trị mái ấm và cùng nhau vượt qua sóng gió để có một gia đình hạnh phúc

Gia đình trong tiềm thức người Việt

“Gia đình” hai tiếng thiêng liêng luôn ghi sâu vào tâm khảm của mỗi người con Việt Nam. Gia đình là môi trường quan trọng hình thành nuôi dưỡng, giáo dục nhân cách mỗi con người. Đối với mỗi cá nhân, gia đình luôn là điều thiêng liêng, tuyệt vời nhất .

Nét đẹp lớn nhất mà ai cũng có thể nhận thấy, bắt nguồn từ thuở cha ông chảy mãi đến tận ngày nay, đó là mối quan hệ nghĩa tình trong gia đình. Đây là nét đặc trưng, một nét đẹp văn hóa mà có lẽ chỉ có ở một dân tộc hình thành từ nền nông nghiệp lúa nước, lại phải trường kỳ chịu cảnh thiếu thốn khó khăn, phải chống chọi với ngoại xâm, thiên tai và thú dữ. Gia đình của người Việt có lối sống trọng tình trọng nghĩa đặc biệt tình nghĩa vợ chồng gắn bó keo sơn:

“Râu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon”.

Bên cạnh quan niệm về tình nghĩa, về thủy chung, gia đình Việt Nam còn coi trọng chữ hiếu. Đối với mỗi người chúng ta, gia đình có vai trò rất quan trọng. Gia đình là cái nôi hình thành nhân cách. Mỗi người khi sinh ra và lớn lên luôn được nuôi dưỡng và bao bọc bởi cha mẹ, rộng hơn nữa là ông bà, cô bác, anh chị em ruột thịt. Cha mẹ có công nuôi dưỡng mỗi người nhưng cha mẹ cũng đã tác động lên mỗi con người những ảnh hưởng từ thói quen ăn uống, sinh hoạt hằng ngày đến các ứng xử văn hóa. Nếu ai đó đã từng nói, trẻ con như tờ giấy trắng, thì người đã đặt nét chữ đầu tiên lên tâm hồn ngây thơ, trong trắng ấy là cha mẹ. Không cha mẹ nào không dành những gì tốt nhất cho con và chỉ mong mỏi một điều duy nhất là con nên người.

Từ khi sinh ra, con người luôn gắn bó, biết ơn đấng sinh thành nuôi dưỡng với tình cảm quý trọng. Chữ hiếu tạo nên một mối ràng buộc trong quan hệ cha mẹ và con cái. Con phải hiếu thảo với cha mẹ, kính trọng, lễ phép và vâng lời cha mẹ. Nhiều người nghĩ rằng hiếu thảo là phải làm những việc gì đó trọng đại. Không cần to lớn như thế đâu, hiếu thảo bắt đầu từ những việc rất nhỏ, nhỏ đến mức tầm thường nhưng làm vui lòng cha mẹ. Quà tặng quý giá nhất của cha mẹ đó là lòng biết ơn, lòng kính yêu, kết quả học tập thật tốt như vậy cũng đủ để làm người con hiếu thảo rồi. Có nhiều lúc, nhiều thành viên thờ ơ trong việc giúp đỡ cha mẹ, biếng nhác, nhưng đến khi nào đó nhận ra rằng mình đã không tròn đạo hiếu thì đã muộn rồi. Gia đình là nơi chức đựng tất cả tình yêu thương, là điều thiêng liêng, đáng trân trọng nhất. Không ai có thể nói mình là yêu tổ quốc, yêu đồng bào khi mà họ sống bất hiếu với ông bà, cha mẹ.

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ, kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”

Trong gia đình có quá nhiều chị em chắc chắn cha mẹ gặp khó khăn trong việc chăm sóc con cái sẽ không đầy đủ và khó có sự công bằng. Khi đó, sự tranh giành quyền lợi giữa chị em trong gia đình rất dễ xảy ra, cho dù có đôi lúc bất đồng ý kiến hay tranh cãi nhau, nhưng đó là chuyện hiển nhiên trong cuộc sống chung dưới một mái nhà.

“Ngồi buồn rọc lá gói nem

Thịt thà có ít chị em thì nhiều”

Nhưng trên hết, phải có tình yêu thương gắn bó, nhường nhịn, hiểu nhau và tôn trọng nhau, như vậy sẽ nhận được cái dịu ngọt và niềm hạnh phúc của tình chị em.

 “Anh em như chân, như tay

Như chim liền cánh, như cây liền cành”

Mái ấm gia đình luôn là nơi yên bình nhất của mọi người. Lòng nhân ái của con người bắt nguồn từ gia đình. Còn gì hạnh phúc hơn khi được sống chan hòa yêu thương với mọi người trong gia đình. “Gia đình” nơi mọi người cùng chung tay xây đắp, cùng đấu tranh và bảo vệ hạnh phúc gia đình. Hình ảnh vợ chồng quyến luyến và nâng đỡ nhau trong cuộc sống, cha mẹ yêu thương, chăm sóc con cái, anh em hòa thuận, con cái hiếu thảo với cha mẹ luôn là một khung cảnh thần tiên trong cuộc sống trần thế. Mỗi gia đình chỉ cần như vậy thôi là đã ươm hạt giống cho tương lai rồi đấy. Hạt giống ấy sẽ nở hoa thật đẹp và mỗi gia đình sẽ tràn đầy hạnh phúc cùng mùa xuân bất tận.      

Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã khẳng định sự tôn trọng giá trị ứng xử từ gia đình truyền thống: “Ba trụ cột của ý thức cộng đồng người Việt, đó là gia đình (nhà), làng và nước. Ngày nay, xây dựng một xã hội công bằng, văn minh đòi hỏi chúng ta phải trở lại với những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp từ gia đình”.

Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi duy trì nòi giống cho mỗi dòng họ. Gia đình có vai trò rất lớn trong việc hình thành và phát triển của xã hội. Không chỉ vậy, gia đình còn góp phần xây dựng, tô thắm, làm rạng rỡ thêm bản sắc văn hoá dân tộc; là nơi giữ gìn, vun đắp, phát huy những giá trị truyền thống quý báu của người Việt được lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử.

Qua nhiều thời kỳ phát triển, cấu trúc và quan hệ trong gia đình Việt Nam có những thay đổi, nhưng chức năng cơ bản của gia đình vẫn còn tồn tại và gia đình vẫn là một nhân tố quan trọng, không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong gia đình của người Việt Nam còn coi trọng mối quan hệ giữa các gia đình với nhau vì Người Việt quan niệm rằng sinh ra cùng chung cha mẹ: cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ trong bọc 100 trứng, do đó tuy rằng Việt Nam có 54 dân tộc nhưng họ cùng là anh em, cùng là “đồng bào”. Vì vậy, người Việt sống trên nguyên tắc tình nghĩa, sống có nghĩa, có tình, tình làng nghĩa xóm sâu đậm

Tuy rằng xứ bắc, xứ đông
Khắp trong bờ cõi cũng là anh em.

Không chỉ gần nhau về không gian sinh hoạt mà còn do đặc điểm sản xuất lúa nước nên các gia đình đã tự nhiên xích lại gần nhau. Cùng một đám rộng ở một cánh đồng, từ khâu gieo vãi, chăm sóc, thu hoạch, các gia đình đều tạo thành mối liên kết chặt chẽ với nhau. Cùng nhau làm kênh mương dẫn nước, rồi lấy nước từ ruộng nhà này sang nhà khác mà không sợ ai thiệt ai hơn, rồi đắp đê ngăn lũ lụt, xây dựng các hồ đập chống hạn mùa khô, thậm chí những khi cần lao động để sản xuất cho kịp thời vụ, các gia đình còn đổi công cho nhau. Cùng hợp tác với nhau trong sản xuất, trong việc chống chọi thiên tai, thú dữ, nên người Việt Nam sớm sinh sống theo lối quần cư. Làng từ đó mà hình thành rồi sau này, làng trở thành các đơn vị hành chính, tạo thành một xã hội khắng khít, đoàn kết với nhau. Từ mối quan hệ khăng khít giữa các gia đình với nhau mà Đảng ta đã đề ra chủ trương rất phù hợp là xây dựng “làng văn hóa”, “khu văn hóa”, “Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”.

Ngày nay, khi mà kinh tế thị trường đang gây một sức ép lớn lên mọi người, thời gian trở nên eo hẹp, tâm lí trở nên nặng nề, nhiều người đã đặt cái tôi hưởng lạc và thực dụng của mình lên trên hết, bỏ quên gia đình, người thân, xóm giềng, coi nhẹ các giá trị nhân văn truyền thống, thậm chí còn ngược đãi với cha mẹ, anh em. Đó là điều mà chúng ta phải cùng nhau lên án. Hãy quay về với gia đình, coi gia đình là trên hết, hãy sống tốt với những người thân trong gia đình, những người xung quanh. Tuy rằng trong gia đình mỗi người một tính cách, để có được hạnh phúc bản thân, mỗi người không nên đề cao cái tôi của mình mà cần phải biết bỏ qua tính ích kỷ cá nhân. Và để có được một gia đình thật sự hạnh phúc, mỗi thành viên trong gia đình luôn dành sự quan tâm, lắng nghe, chia sẻ tâm tư, tình cảm của nhau bằng thái độ chân thành nhất. Nhận thức đúng giá trị văn hóa và bằng tình yêu thương chân thành đối với gia đình, suy cho cùng đó cũng chính là lòng yêu quê hương, yêu Tổ quốc.

Mục tiêu chủ yếu của công tác gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa là ổn định, củng cố và xây dựng gia đình theo tiêu chí: no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc. Cuộc sống ấm no là biểu hiện cho sự phát triển kinh tế của gia đình nhằm đáp ứng các nhu cầu về vật chất và tinh thần của các thành viên. các thành viên trong gia đình tôn trọng lẫn nhau và được hưởng mọi quyền lợi về học tập, lao động, nghỉ ngơi, giải trí, chăm sóc sức khoẻ. Đặc biệt quan tâm đến phụ nữ, trẻ em gái, người cao tuổi. Mọi thành viên trong gia đình luôn có ý thức rèn luyện, phấn đấu vươn lên, tiến bộ về mọi mặt kể cả kiến thức, trình độ, năng lực; có đạo đức, lối sống lành mạnh phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc và xu thế phát triển của thời đại. 

Để phong trào xây dựng gia đình văn hóa ngày càng có chất lượng. Trong đó cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của toàn xã hội cũng như mỗi cá nhân về vai trò, vị trí đặc biệt của gia đình đối với xã hội. Và điều quan trọng là các thành viên trong gia đình cần gắn bó, thương yêu, quan tâm giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ, tạo ra môi trường trong sạch, ngăn chặn tệ nạn xã hội để mỗi gia đình Việt Nam thực sự là tổ ấm của mỗi người và là tế bào lành mạnh của xã hội.

Đây cũng là cơ sở, là nguồn lực để xây dựng và phát triển của tỉnh Đồng Nai trong những năm qua, Ban Chỉ đạo phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tỉnh luôn quan tâm xây dựng phong trào và đạt kết quả đáng khích lệ: Giảm tỷ lệ nghèo, đời sống tinh thần được nâng cao, đời sống vật chất dần được cải thiện, bạo lực gia đình giảm rõ rệt. Theo đánh giá của Ban chỉ đạo phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tỉnh, chương trình xây dựng gia đình văn hóa trong tỉnh đã thực sự trở thành phong trào có ảnh hưởng sâu rộng, được đông đảo quần chúng nhân dân nhiệt tình hưởng ứng góp phần nâng cao đời sống của các gia đình. Tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa hàng năm đều tăng cao và ngày càng chú trọng đến chất lượng. Có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực từ các gia đình là mỗi “hạt nhân”, vai trò của ban chỉ đạo các cấp, sự vào cuộc một cách trách nhiệm của các ngành, các cấp đóng vai trò quan trọng góp phần đáng kể trong việc đưa phong trào xây dựng gia đình văn hóa cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

 

Như Quỳnh

 

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 21/06/2016 8:00 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.938
]]> nnkduy Văn hóa Tue, 21 Jun 2016 01:04:06 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=22 TRANH DÂN GIAN ĐÔNG HỒ - DI SẢN VĂN HÓA VIỆT NAM http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=5 Nội dung:

Trong nền mỹ thuật truyền thống Việt Nam, tranh dân gian trở nên quen thuộc, gần gũi với nhiều người trong và ngoài nước. Ở nước ta có nhiều địa phương sản xuất tranh nằm rải rác từ Bắc vào Nam, nhưng tập trung chỉ có một số vùng chính rất nổi tiếng; mỗi vùng có phương pháp, chất liệu và quan niệm sáng tác khác nhau nên được gọi tên theo vùng sản xuất như:    Tranh Đông Hồ, Tranh Hàng Trống, Tranh Kim Hoàng… Nhưng dòng tranh nổi trội và phát triển hơn và đạt trình độ cao hơn mà đến nay vẫn đang còn phát triển đó là tranh Đông Hồ. Nghề tranh dân gian ở Đông Hồ là đại diện cho truyền thống văn hóa lâu đời trên vùng quê Kinh Bắc nổi tiếng.

Tranh dân gian Đông Hồ hay nói đầy đủ hơn là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ ra đời từ khoảng thế kỷ XVII, tại làng Đông Hồ tỉnh Bắc Ninh, một vùng đất trù phú, nông nghiệp phát triển, đời sống văn hoá cao… tất cả tạo thành cái nôi cho một dòng tranh chân quê, đậm đà bản chất dân tộc. Tên cổ xưa của Đông Hồ là Đông Mại hay làng Mái (thuộc tổng Hồ, huyện Siêu Loại, phủ Thuận Thành, trấn Kinh Bắc). Họ có nghề phụ làm hàng mã phục vụ tín ngưỡng và đặc biệt có nghề làm tranh khắc gỗ dân gian rất độc đáo, mang nét tinh túy riêng với những giá trị văn hóa to lớn.

Về nội dung, tranh Đông Hồ mộc mạc bình dị, phong phú, khoáng đạt xoay quanh chủ đề nông thôn, những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày và những cảnh vật thường xuyên va chạm vào họ trong từng ngày lao động: gà, trâu, bò, lợn… để có những bức tranh sống động đi vào ký ức con người bao đời nay như: Gà địa cát, Gà thư hùng, Trâu sen, Lợn đàn, Bé ôm tôm, Bé ôm cá, Làm đồng… Vượt lên trên khỏi cuộc sống cơ cực, người nghệ sỹ cũng ước mong, muốn cải tạo xã hội tôt đẹp hơn, lên án thói hư tật xấu: các tranh Đánh Ghen, Đám cưới chuột,Thầy đồ cóc… Những đề tài chống phong kiến đế quốc, những tranh ca ngợi lịch sử hào hùng, những chiến công oanh liệt và những anh hùng của dân tộc: Bà Trưng cưỡi voi, Bà Triệu trục quân Ngô, Phù Đổng Thiên Vương phá giặc Ân…; những đề tài sinh hoạt và phong tục: Đánh vật, Múa lân, Rước trống…cũng được các tác giả đề cập rất sáng tạo.

Về hình thức ta thấy rất rõ đây là sản phẩm của những con người tài hoa, có năng khiếu mỹ thuật nhưng không qua trường lớp đạo tạo nào. Khi xem tranh, người ta không thể lấy thước đo quy định chuẩn về hình khối, không gian, tỉ lệ của nghệ thuật bác học để đánh giá; mà sự khoáng đạt, ngộ nghĩnh, chân thật có hồn của những hình tượng trong tranh mới thật là tài tình. Chính những giá trị đặc biệt đó đã lôi cuốn biết bao thế hệ các họa sỹ đương đại say mê nghiên cứu và học hỏi.

Về phương thức sản xuất và buôn bán của làng tranh Đông Hồ trong suốt quá trình tồn tại và phát triển vẫn là sản xuất cá thể theo từng hộ gia đình độc lập thành một xưởng tranh. Họ chỉ tập trung theo từng thời vụ sau đó lại giải tán về gia đình và vẫn làm nông nghiệp. Có thể đại gia đình ông bà, anh em, chú bác… kết hợp thành xưởng lớn. Sự phân công khéo léo, hợp tài, hợp sức  làm thành một “ê kíp” sản xuất đồng bộ.

Có ba công đoạn sản xuất tranh đó là: sáng tác mẫu, khắc gỗ và in tranh. Trong đó sáng tác mẫu là khâu đầu tiên va quan trọng nhất, công việc này thuộc về các nghệ nhân - những họa sỹ nông dân có đầu óc, có năng khiếu thẩm mỹ, có tay nghề cao, thường là chủ các tổ hợp sản xuất. Người nghệ nhân phải đầu tư thời gian nghiền ngẫm, tìm tòi ý nghĩa, nội dung và cách thể hiện đề tài sao cho vừa mộc mạc giản dị, dễ hiểu về hình thức nhưng về nội dung luôn đáp ứng kịp thời các chủ đề mang tính chất thời sự, chính trị, mọi sinh hoạt của cuộc sống đương thời. Đây là lý do để tranh Đông Hồ tồn tại và phát triển không ngừng, song hành lâu dài với dân tộc, đất nước qua bao đời nay.

Về khắc gỗ: khi đã hoàn chỉnh bản mẫu, người sáng tác can lại rõ ràng, mạnh lạc từng đường nét, từng mảng màu bằng mực nho lên giấy bản mỏng và sắp xếp đưa vào các bản khắc gỗ. Mỗi màu được tách riêng thành một bản khắc, một bức tranh có bao nhiêu màu là có bấy nhiêu bản khắc. Gỗ khắc phải là loại gỗ chuyên dụng thớ mịn, dẻo dai, bền và có độ thấm nước để giữ màu, không bị sứt nét. Thường người ta dùng gỗ thị, gỗ mỡ hay gỗ lòng mực để khắc ván in nét, không sợ nở thớ, gãy, đứt nét khi gặp nước. Ván in thường là các mảng lớn nên có thể dùng loại gỗ ít dẻo, kém bền hơn như gỗ vàng tâm, gỗ dổi, gỗ mỡ… Là các loại gỗ có đặc tính xốp, dễ hút màu, khi in sẽ đượm màu, đảm bảo độ sắc nét trên tranh.

 

 

 

Dụng cụ khắc ván gọi chung là  bộ “ve” phân làm bốn loại chính:

- Móng: Lưỡi ve hình lòng máng, rộng bản, cong nhiều.

- Thoảng: Lưỡi ve cũng lòng máng, nông hơn.- - Thẳng: Lưỡi ve thẳng gần giống như cái đục của thợ mộc.

- Dẫy nền: thân ve công để dễ dũi, đào sâu xuống lòng máng, lưỡi ve hình lòng máng.

Về in tranh, ngoài ván khắc, người thợ phải chuẩn bị các dụng cụ và nguyên liệu đó là:

- Tay co là một thanh gỗ cong như quai sanh, hai đầu xòe ra để đóng vào lưng ván khắc, nó chính là tay nắm ván khắc khi in.

- Xơ mướp là ruột của quả mướp già đã hóa thành xơ, rất xốp, có độ đàn hồi cao, dùng để chà và xoa lên phía sau tờ giấy để mực thấm đủ và màu in rõ nét trên tranh.

- Bìa là tấm gỗ phẳng, dày khoảng 1cm đến 2cm, chiều ngang khoảng 40cm, chiều dọc khoảng 60cm, trên mặt trải một lớp cây khô thân cỏ bòng bong. Trên lớp bòng bong trải một lớp lá chuối khô, trên cùng căng phủ vài ba lớp vải dầy rồi quét đẫm màu lên đó như cách làm hộp mực dấu.

- Chậu màu gồm các chậu sứ, chậu sàng cỡ như cái bắt canh, mỗi chậu đựng một màu pha hồ nếp.

- Thét là loại chổi làm bằng lá thông khô ghép lại, to bằng nửa chiều rộng cái bìa, sử dụng như một cái bút lông cỡ đại dùng để phết màu lên mặt bìa.

- Giấy in tranh là loại giấy sản xuất thủ công cổ truyền từ loại cây dó mọc hoang trên rừng, nên được gọi là giấy dó. Giấy dó có tính xốp, thớ dai dễ hút màu, đảm bảo độ bền của tờ tranh.

- Màu in có thể nói là độc nhất, bởi không làm bằng hóa chất, số lượng màu không phong phú lắm nhưng lại hết sức thắm đượm, khỏe khoắn.

Đất nước đã trải qua nhiều thời kỳ trong lịch sử. May mắn bên cạnh các nhân sĩ, tri thức lớn có tầm nhìn sâu rộng, các nghệ nhân của nước ta đã có niềm say mê nghề nghiệp do cha ông truyền lại từ đời này qua đời khác, đã góp phần rất lớn vào công tác bảo tồn và phát triển nghề tranh dân gian này. Tranh dân gian Đông Hồ đóng vai trò là một di sản văn hóa, một dòng tranh dân gian không thể thiếu trong kho tàng tri thức dân gian Việt Nam. Mỗi đất nước, mỗi dân tộc đều tìm thấy cho mình một dấu ấn riêng biệt, một bản sắc độc đáo tiềm ẩn đặc trưng trong nên nghệ thuật dân gian của mình. Bảo tồn một làng nghề tranh không phải là một việc đơn giản, phát triển và bảo tồn giá trị tinh hoa, vốn quý đó là trách nhiệm quan trọng của thế hệ hiện tại và tương lai.

 

 

                                                                                                                        Yên Yên

 

 

 

 

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 07/08/2015 2:05 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.687
]]> nnkduy Nghệ thuật Fri, 07 Aug 2015 07:14:02 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=5 BƯỞI – ĐẶC SẢN NHÀ VƯỜN TÂN TRIỀU http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=2 Nội dung:

Từ trung tâm thành phố Biên Hòa đến làng bưởi Tân Triều khoảng chừng 12 cây số, bưởi ở đây nổi tiếng là loại trái cây ngon ngọt nhất xứ Đồng Nai từ bao đời nay bởi vì làng bưởi được vun đắp bởi phù sa, nguồn dinh dưỡng đặc biệt của con sông Đồng Nai nên có vị thơm, ngon hơn ở những nơi khác.

Gần chục năm trở lại đây, nhận thấy lợi ích kinh tế từ bưởi mang lại, các chủ vườn bưởi mạnh dạn chuyển sang kinh doanh dịch vụ, biến vườn bưởi thành khu du lịch sinh thái, phục vụ ăn uống và giải trí cho du khách cả trong tỉnh và các nơi khác đổ về: Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh… Đến với làng bưởi ta sẽ có cảm giác yện tĩnh, thanh bình, trên sông rợp bóng mát, dưới sông sóng nước rì rào, giúp cho du khách xua tan những áp lực của bộn bề công việc, không khí ồn ào náo nhiệt và khói bụi của thành phố.

Về làng bưởi, bạn sẽ có những ngày sống giữa thiên nhiên xanh mát, không khí trong lành, vui những thú vui của vùng quê thôn dã như: ra vườn hái bưởi, chèo thuyền, câu cá, nghe ca nhạc tài tử... Bước chân vào làng bưởi ta cảm giác được không khí mát mẻ, yên bình với những hàng cây bưởi thẳng tắp và đầy trĩu quả. Ngoài sản vật được thiên nhiên ưu đãi cho vùng đất này, con người nơi đây cũng thật thà, hiền lành, chất phác. Bên cạnh việc kinh doanh câu cá giải trí trên sông, các nhà hàng sinh thái còn kinh doanh chính các sản phẩm mà gia đình mình trồng nên đó là đặc sản gỏi bưởi và rượu bưởi. Bưởi ở đây có nhiều giống lạ mà ngon: bưởi đường cam, vỏ xanh mịn, ruột có vị ngọt đậm pha chút chua thanh, đặc biệt không hậu đắng; bưởi da xanh quả to, nhiều nước, ngọt lịm; bưởi Long, bưởi Xiêm, bưởi ổi,…nhưng ngon nhất vẫn là bưởi đường cam.

Ngồi trên những nhà sàn nổi được lợp lá mát rượi, gió sông lồng lộng đem đến cho du khách cảm giác sảng khoái, tươi tỉnh. Thực khách có thể chọn cho mình những món ăn tươi ngon, bổ dưỡng đặc biệt là đặc sản bưởi. Một quả bưởi đường cam có thể cho được một dĩa to, cách trộn gỏi cũng thật đơn giản, bưởi được bóc vỏ, lột từng tép bưởi mọng nước xé nhỏ trộn với tôm, thịt, rau răm, đậu phộng, rưới một ít nước mắm chua ngọt vào, trộn đều lên là dùng được. Vị chua chua ngọt ngọt của bưởi hòa lẫn vào vị tươi ngon của tôm thịt và tí cay nồng của nước mắm ớt tạo cho bạn một cảm giác tuyệt vời nơi đầu lưỡi, ăn xong một miếng lại muốn ăn thêm miếng nữa, và càng tuyệt hơn khi nhắp một tí rượu bưởi do nhà vườn tự sản xuất. Rượu bưởi có vị thơm, ngọt, hơi nồng rất dễ uống. Nếu ai không thích rượu thì có nước ép bưởi, nước bưởi có màu trắng ngà, hơi đục, uống vào cảm giác thơm mát, sảng khoái cả tinh thần. Bưởi còn có thể được hấp cách thủy với gà thả vườn, chấm muối tiêu chanh ớt thì không gì có thể sánh bằng. Ngoài đặc sản là bưởi, nơi đây còn có đặc sản cá sông rất ngon như: cá lóc nướng trui cuốn bánh tráng, cá lăng nướng muối ớt và nấu lẩu măng chua, tép sông tươi rói xào xúc bánh đa…

Những ai đã từng tới vườn bưởi Tân Triều thì nhất định phải thưởng thức những món ăn từ đặc sản bưởi, ngoài dùng tại chỗ, nhà vườn có thể còn đóng thùng những trái bưởi tươi ngon, rượu bưởi được đựng trong những bình sứ hình trái bưởi tinh xảo, đẹp mắt đóng gói cẩn thận để đem về làm quà, vừa có ý nghĩa, vừa tốt cho sức khỏe mà giá cả lại phải chăng, yên lòng du khách.

Nhìn những quả bưởi căng mọng, xanh mát, trĩu cành chính là niềm vui, niềm hạnh phúc đủ đầy của người nông dân một nắng hai sương khi gặt hái thành quả lao động của mình sau bao năm chăm sóc. Ngày nay, trái bưởi, rượu bưởi đã trở thành thương hiệu không chỉ của riêng làng bưởi Tân Triều mà còn là đặc sản của Đồng Nai, người dân Đồng Nai và nhiều du khách phương xa khi đến đây luôn mua vài chục trái bưởi hay vài bình rượu bưởi về làm quà hay tặng người thân vào những dịp đặc biệt như lễ, tết.

 

 

Phan Hương

 

 

 

 

Loại: Ẩm thực
Đã phát hành: 28/07/2015 8:15 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.895
]]> pthuong Ẩm thực Tue, 28 Jul 2015 01:20:01 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=2 VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ VỀ QUYẾT ĐỊNH CHI TIÊU TRONG GIA ĐÌNH NHƯ THẾ NÀO? http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=25 Nội dung:

        Đất nước ta trải qua mấy ngàn năm văn hiến nhưng phải chịu ảnh hưởng nhiều của tư tưởng phong kiến phương Bắc nên coi thường vai trò của người phụ nữ mặc dù vai trò đó không thể thiếu trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn không thể phủ nhận tầm quan trọng của người phụ nữ về quyết định chi tiêu của mỗi gia đình để góp phần hình thành nên tổ ấm và sự ổn định phồn vinh của xã hội.

          Hiện nay, Việt Nam phần lớn kinh tế vẫn còn dựa vào nông nghiệp do kết cấu địa lí và ảnh hưởng của nền văn minh lúa nước nên lối sản xuất nhỏ lẽ manh mún, làm ăn theo cá thể hộ gia đình chủ yếu vẫn là nông nghiệp - nông thôn. Vậy thì người phụ nữ có quyền quyết định như thế nào trong các gia đình thành thị và cả ở nông thôn?. Quyền quyết định là chỉ báo quan trọng đánh giá địa vị, vai trò của phụ nữ trong gia đình. Trong đó, quyền quyết định của phụ nữ về các khoản chi tiêu có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với việc nhận định về khả năng kiểm soát nguồn lực kinh tế của gia đình mà còn là cơ sở để đánh giá cơ hội thụ hưởng các phúc lợi gia đình của phụ nữ.

          Về quyền quyết định việc chi tiêu lớn trong gia đình thì mức độ quyết định của phụ nữ trong tương quan với người chồng theo các yếu tố: khu vực sinh sống, mức sống gia đình, trình độ học vấn, mức đóng góp kinh tế của người vợ - người chồng, loại hình sản xuất của gia đình.

Thực tế cho thấy về khu vực sinh sống, sự tham gia của phụ nữ vào các quyết định chi tiêu lớn của gia đình ở thành thị cao hơn ở nông thôn. Tiếp theo là về học vấn và nghề nghiệp của phụ nữ cùng với đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh ở thành thị đã có tác động rõ rệt đến quyền ra quyết định của phụ nữ trong gia đình. Về tác động của mức sống gia đình, vai trò của người chồng trong nhóm hộ nghèo có vị trí cao hơn so với hộ giàu. (Theo Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch năm 2008) thì tỷ lệ cả hai vợ chồng cùng quyết định của nhóm hộ nghèo thấp hơn nhóm hộ giàu. Về độ tuổi, người chồng ở nhóm tuổi trẻ (dưới 30) và nhóm tuổi già (trên 60) có quyền quyết định mua sắm đồ đạc đắt tiền nhiều hơn so với các nhóm tuổi khác. Trong khi đó quyền quyết định của người vợ tăng lên theo độ tuổi nhưng mức tăng không đáng kể. Về yếu tố dân tộc, không có khác biệt đáng kể liên quan đến quyền quyết định của người vợ hoặc chồng là người dân tộc với người kinh trong vấn đề mua sắm đồ đạc đắt tiền.

 

          Sự đóng góp thu nhập giữa vợ và chồng không thể hiện mối liên hệ chặt chẽ với quyền quyết định trong những khoản chi tiêu lớn của người vợ. Những gia đình có chồng đóng góp thu nhập cao hơn vợ thì khả năng vợ là người quyết định chủ yếu việc chi tiêu lớn trong gia đình chỉ bằng 0,6 lần so với những người vợ ở gia đình hai vợ chồng đóng góp thu nhập bằng nhau.

          Khu vực sinh sống có sự tác động đáng kể đến khả năng được quyết định chủ yếu việc chi tiêu lớn của phụ nữ. So với phụ nữ sống ở thành thị, khả năng được quyết định chủ yếu việc chi tiêu lớn của phụ nữ ở nông thôn thấp hơn.

Khả năng là người quyết định chính việc chi tiêu lớn trong gia đình ở nhóm phụ nữ sống ở thành phố Hồ Chí Minh cao hơn 2,8 lần so với nhóm phụ nữ sống ở Hà Nội.

Loại hình công việc của phụ nữ có mối liên hệ khá chặt chẽ với quyền quyết định chi tiêu của họ. Nhóm những phụ nữ làm việc phi nông nghiệp có khả năng là người quyết định chủ yếu việc chi tiêu lớn trong gia đình cao hơn nhóm phụ nữ thuần nông.

          Mức đóng góp thu nhập giữa vợ và chồng có tác động tới quyền quyết định chi tiêu của phụ nữ. Phụ nữ có đóng góp thu nhập bằng chồng có khả năng được quyết định các khoản chi tiêu cao hơn những phụ nữ có đóng góp thu nhập của chồng.

Quan điểm giới cũng có những ảnh hưởng nhất định tới quyền quyết định của phụ nữ với các khoản chi tiêu trong gia đình. Phụ nữ thành thị có nhiều khả năng quyết định các khoản chi tiêu trong gia đình hơn phụ nữ nông thôn.

Tóm lại, quyền lực của phụ nữ với các khoản chi tiêu của gia đình vẫn hạn chế so với nam giới. Đại đa số phụ nữ nắm quyền chủ yếu trong quyết định chi tiêu nhỏ trong khi phần lớn nam giới nắm quyền quyết định trong chi tiêu lớn. Điều đó cho thấy những hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới vẫn rất cần thiết nhằm đảm bảo quyền của phụ nữ nói chung và quyền của phụ nữ trong các quyết định chi tiêu lớn của gia đình nói riêng.

 

Hồng Hạnh

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 09/03/2017 10:25 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.852
]]> nnkduy Văn hóa Thu, 09 Mar 2017 03:33:33 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=25 BẠN BIẾT GÌ VỀ NGHỆ THUẬT HÁT XẨM ! http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=3 Nội dung:

Nói đến hát Xẩm, ai đã từng nghe Xẩm một lần đều giữ lại ấn tượng sâu sắc, những lời ca, giai điệu Xẩm đi vào lòng người nghe rất xúc động. Hát Xẩm là loại hình nghệ thuật của những người mù lòa trước đây được nhân dân ta ưa thích. Sân khấu của họ không phải là rạp hát, khán phòng, sân đình mà là ở những nơi đông người qua lại như đầu chợ, gốc đa, bến đò.

Là môn nghệ thuật của những người khiếm thị nên mỗi một nhóm Xẩm gồm vài ba người và phải có ít nhất một người mù vừa đàn vừa hát chính. Trong điều kiện xã hội khi ấy, Xẩm là loại ca nhạc phổ biến lan truyền tốt nhất những tục ngữ dân gian qua những truyện cổ, truyện nôm hay cổ tích, thần thoại.

Xẩm hành nghề theo sinh hoạt thời vụ của đồng bào ở xã hội nông nghiệp. Ở một số tỉnh phía bắc, nghệ nhân tập hợp tổ chức nhau thành làng xẩm, hội Xẩm theo đơn vị tỉnh, thành. Đứng đầu các hội, làng có các Bô. Trực tiếp điều hành công việc của làng, hội là Trưởng nhất trông coi mọi việc chung. Làng Xẩm thường có khu đất riêng làm trụ sở, lấy chỗ họp thường kỳ: Như hội Xẩm ở Hà Nội có trụ sở tại bãi thuốc lá Yên Phụ; Hội Xẩm Hải Phòng ở đầu xóm Cầu Đá; làng Xẩm Bắc Giang ở Thùng Đấu;…

Về nguồn gốc, nghệ nhân Xẩm ở các làng hội đều truyền tụng cho nhau sự tích về vị Thánh sư họ Trần, Tổ nghề. Hàng năm xuân thu 2 lần, bà con làng Xẩm, hội Xẩm lại tập trung làm lễ giỗ Tổ vào hạ tuần tháng hai và hạ tuần tháng tám âm lịch. Theo các tài liệu nghiên cứu, hát Xẩm được hình thành khoảng thế kỷ thứ XIV. Từ khi ra đời đến khoảng nửa đầu thế kỷ XX, hát Xẩm được gọi với những tên khác nhau như hát rong, hát dạo… Nhưng trên thực tế, hát Xẩm là thể loại âm nhạc dân gian chuyên nghiệp, một lối diễn xướng dân gian độc đáo trong kho tàng âm nhạc cổ truyền của dân tộc ta, với lối kể tích sâu sắc, khéo léo và hấp dẫn. Thời phong kiến, hát Xẩm là tiếng nói phản kháng lên án những bất công cường quyền, áp bức, những thói hư tật xấu của xã hội, cất lên tiếng nói bênh vực những số phận bất hạnh nghèo khổ bị chà đạp. Sau chiến tranh, các làn điệu Xẩm được các nhạc sỹ, cán bộ văn hóa sử dụng như một công cụ để tuyên truyền chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước.

 Về nhạc cụ, trước nhất là cây đàn bầu. Song, phần vì âm lượng hạn chế, phần vì khó học, khó chơi hơn đàn nhị nên không phải nhóm xẩm nào cũng sử dụng đàn bầu. Chồng bà Hà Thị Cầu- nghệ nhân Xẩm Nguyễn Văn Mậu là một "trùm phường” Xẩm chơi đàn bầu nổi tiếng thời trước ở vùng Ninh Bình. Theo thời gian, về cơ bản, một nhóm Xẩm thường phải có đàn nhị, sênh, phách và cặp trống mảnh (trống da một mặt). Nhưng tùy vào hoàn cảnh, nhiều khi chỉ cần một đàn nhị và cỗ phách đơn hay cặp sênh là đủ tiếng tơ đồng phụ họa. Khi trình diễn, bao giờ cũng có một người hát chính, những người còn lại chơi nhạc cụ đệm hoặc hát đỡ giọng khi cần..

Về loại hình, nghệ nhân tự đặt nghề hát Xẩm vào hạng trung ca cùng dạng với hát Chèo, và phân biệt hát Tuồng thuộc hạng võ ca, Ca trù thuộc hạng văn ca.

Về nội dung, các bài hát câu chuyện của xẩm khá phong phú tuy không được nhìn thấy cuộc sống trước mắt nhưng Xẩm tỏ ra rất thông cảm. Ngót 400 bài và truyện Xẩm thu thập được hầu hết là những sáng tác truyền miệng, biểu lộ phần nào tâm tư ước vọng của tầng lớp lao động, nông dân và thị dân, nói lên khá rõ ý thức của đa số người nghèo trước những biến thiên của xã hội đương thời. Nó đề cập đến nhiều vấn đề ở mọi khía cạnh, trong mọi tình huống của cuộc sống, từ công cha nghĩa mẹ, tình yêu, tình vợ chồng, tình huynh đệ cho đến những tình cảm riêng tư của mỗi con người, hay những vấn đề mang tính thời sự cập nhật, đả kích và phê phán những thói hư tật xấu của xã hội đương thời

Về cơ cấu nghệ thuật, hát Xẩm có một số nét đặc biệt. Bên cạnh sự độc đáo là do những người mù lòa thực hành sáng tạo, hát Xẩm nằm trong loại hình hát nói kể chuyện, giai điệu hình thành chủ yếu dựa theo ngữ điệu lời văn, nhiều tính tự sự. Đồng thời hát Xẩm đã mang ít nhiều yếu tố diễn xuất khi thể hiện. Hát Xẩm thường vận dụng tám điệu đó là: Xẩm chợ, Chênh bong, Riềng huê, Ba bực, Phồn huê, Hò bốn mùa, Hát ai và Thật ân. Nghệ nhân xẩm còn vận dụng những hát ví, trống quân, cò lả, quan họ, chèo, hoặc ngâm thơ cách điệu bồng mạc, sa mạc.

Lời ca hết sức mộc mạc chân thành, song nó cũng chứa đựng những nội dung tư tưởng sâu sắc. Lời ca trong hát Xẩm không chỉ phong phú về thể loại như ca dao, tục ngữ, thơ của các tác giả nổi tiếng..., mà còn rất đa dạng về mặt nội dung. Những ca từ của Xẩm hàm chứa những triết lý, những lời răn dạy đạo lý ở đời.

Tuy nhiên, những năm 70 của thế kỷ trước, do quan niệm sai lầm khi đánh đồng nghệ thuật hát Xẩm với những người hành khất nên hát Xẩm không được tôn vinh đúng như giá trị nghệ thuật của nó. Ngày nay, các nghệ sỹ đang có tâm huyết bảo tồn, phục dựng nghệ thuật hát Xẩm, trong đó có những người trẻ tuổi góp phần nhân rộng và mang lại sức sống cho loại hình nghệ thuật này. Ngày 26 tháng 11 năm 2011, Nhà hát chèo Ninh Bình ở xã Yên Phong (Yên Mô) - quê hương của  cố nghệ nhân Hà Thị Cầu, đã tổ chức lễ khai trương công trình khôi phục, bảo tồn và phát triển nghệ thuật hát Xẩm nhằm sưu tầm, biên soạn, truyền dạy và phổ biến các bài hát Xẩm theo các làn điệu cổ truyền, dàn dựng chương trình hát Xẩm, bảo tồn, phát triển nghệ thuật hát Xẩm. Vào những ngày đầu năm 2015, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và phát huy Âm nhạc dân tộc phối hợp với CLB Xẩm Hà Thành tổ chức đêm biểu diễn “Xẩm và Đời” với mong muốn sẽ tổ chức định kỳ hằng năm để Xẩm khẳng định lại vị trí tiêu biểu của mình trong dòng âm nhạc dân gian. Sự xuất hiện của Xẩm lần này mang dáng dấp “phố thị”, giúp công chúng thấy được sự phát triển của Xẩm trong đời sống hôm nay như thế nào.

 

 

 

Yên Yên

 

 

 

 

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 31/07/2015 2:50 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.732
]]> nnkduy Nghệ thuật Fri, 31 Jul 2015 07:55:30 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=3 ÁO DÀI VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=14 Nội dung:

Trang phục là một thành tố quan trọng của văn hóa tộc người, là biểu hiện bề ngoài của bản sắc văn hóa dân tộc. Chiếc áo dài Việt Nam được xem là một trong những biểu tượng văn hóa của dân tộc Việt. Quá trình tồn tại và phát triển của chiếc áo dài cũng gắn liền với quá trình lịch sử của dân tộc Việt, việc tìm hiểu về chiếc áo dài Việt Nam cũng đồng thời tìm hiểu về nền văn hóa truyền thống của dân tộc nước nhà. Dưới góc độ văn hóa, trang phục áo dài phát triển qua từng thời kỳ của lịch sử Việt Nam từ trước đến ngày nay.

          Ở thế kỷ 17, trong những dịp trang trọng phụ nữ Việt Nam mặc áo dài bên ngoài giống như áo tứ thân sau này. Sang thế kỷ 19, trong các dịp lễ hội và lao động thường ngày, phụ nữ Việt Nam thường mặc chiếc áo dài được cải biến từ kiểu áo thụng trong cung đình trên cơ sở chiếc váy truyền thống thành bộ áo dài rất cơ bản để nó tiếp tục đucợ cải biến thành chiếc áo dài ngày nay. Ở miền Bắc, áo dài phụ nữ còn gọi là áo tứ thân hoặc năm thân; phổ biến hơn cả là áo tứ thân.

Cho đến đầu thế kỷ 20 trang phục áo dài của phụ nữ miền Bắc vẫn là chiếc áo tứ thân và năm thân màu nâu hoặc màu thâm truyền thống dưới là váy mặc trong lễ hội và cả trong khi lao động (qua ký họa của Dumoutier). Phụ nữ miền Trung những ngày lễ hội thường mặc áo năm thân, kín cổ. Người nhiều tuổi mặc màu đậm, các cô gái trẻ mặc màu nhẹ hoặc trắng. Trong khi đó, áo dài của phụ nữ Nam bộ cho đến đầu thế kỷ 20 là áo dài màu đen hoặc nâu đỏ bên trong mặc áo ngắn màu trắng có túi nhỏ, bỏ ra ngoài quần. Sau này dần dần phụ nữ miền Bắc cũng bỏ không mặc váy mà mặc quần đen bằng vải lĩnh, nái hoặc sa tanh như phụ nữ miền Nam.

Chiếc áo dài của phụ nữ Việt Nam (kể cả ba miền Bắc, Trung, Nam) khi mặc vào nó đã quy định được thành phần xã hội trong đó. Các kiểu áo dài nhìn chung là giống nhau chỉ khác biệt ở một vài đặc điểm nhỏ. Đối với phụ nữ thuộc con nhà khá giả ở thành thị miền Bắc, khi ra ngoài phố thường mặc áo tứ thân (bên trong mặc áo cánh bằng vải trắng hay lụa tơ tằm). Vào dịp tết, các bà các cô mặc bên trong là chiếc áo dài màu bằng lụa Tây Hồ, cài khuy bên cạnh. Đối với phụ nữ thuộc con nhà khá giả hoặc quyền thế ở Nam bộ, trang phục lễ hội là áo cặp, các cô cũng bận hai hoặc ba cái áo dài bằng lụa trơn, bên trong màu tươi sáng, bên ngoài màu sẫm hoặc tối, chiếc đầu tiên dài chấm đất, chiếc sau ngắn dần lên, áo này chồng lên áo kia và có nhiều màu sắc khác nhau. Chỉ cần nhìn vào loại vải và màu sắc trang phục có thể phân biệt được đẳng cấp xã hội của người mặc nó. Phụ nữ giàu có hoặc khá giả, quyền thế thì mặc áo dài bằng gấm hoặc tơ với các màu rực rỡ. Còn người bình dân thì mặc áo dài màu nhạt như xám tro, trắng ngà, tím hoa cà… bằng vải lụa trơn.

Từ chiếc áo tứ thân truyền thống với gam màu tối, sẫm được cách tân những yếu tố quan trọng để trở thành chiếc áo dài tân thời và đến chiêc áo dài hiện đại ngày nay là sự kết hợp tuyệt vời giữa truyền thống dân tộc với văn hóa phương Tây. Chiếc áo dài hiện đại đã khiến cho người phụ nữ mặc nó nhìn chung rất kín đáo, đoan trang và không kém phần quyến rũ. Từ Thập niên 60-70, áo dài bắt đầu tôn lên những nét quyến rũ nhất của người phụ nữ. Eo được may thắt lại, có người còn dùng dây quanh áo phía trong ở vòng hai để eo đuợc nhỏ hơn, tà áo rộng, ngực áo nhọn, gấu áo thẳng ngang, dài gần đến mắt cá chân, làm cho người mặc có dáng "thắt đáy lưng ong". Để tăng thêm vẻ nữ tính, hàng nút phía trước được dịch chuyển sang một chỗ mở áo dọc theo vai rồi chạy dọc theo một bên sườn. Từ đây, tà áo dài hiện đại chính thức ra đời và vẫn giữ nguyên nét đẹp ấy cho đến ngày nay, dù đã trải qua bao năm tháng chiến tranh và phát triển, áo dài vẫn là một biểu trưng của người phụ nữ Việt. Từ tính chất dân tộc của nó mà từ những năm 1970 cho đên nay, chiếc áo dài đã được các cô dâu mặc trong ngày cưới của mình. Hai, ba thập kỷ nay trang phục đám cưới của người Việt thường thống nhất với chiêc áo dài của cô dâu và chiếc veston của chú rể, một sự kết hợp của văn hóa giữa Đông và Tây. Mặc dù vậy, chiếc áo dài phụ nữ Việt Nam vẫn giữ được tính dân tộc của mình, vẫn giữ được bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Ngày nay, áo dài gần như đã trở thành lễ phục chính thức cho người phụ nữ Việt Nam. Chiếc áo dài đã được người phụ nữ mặc trong tất cả mọi trường hợp lễ nghi, ngoại giao, làm việc văn phòng, tiếp viên hàng không, biểu hiện nghệ thuật (ca nhạc), trong học đường… Kể từ năm 1989, khi Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thi Hoa hậu Áo dài thì ngành thời trang thiết kế áo dài đã bắt đầu ra đời và có nhiều nhà tạo mẫu áo dài nổi tiếng và những tập đoàn công ty người mẫu biểu diễn thời trang cũng đã được hình thành. Đặc biệt, tại cuộc thi Hoa hậu Quốc tế được tổ chức tại Tokyo năm 1995, áo dài Việt Nam đã nhận được giải thưởng trang phục dân tộc đẹp nhất và đã được các trung tâm thời trang trên thế giới như Paris, New York, Milan với các nhà tạo mẫu Châu Âu như Giorgio Armani, Calvin Klein chú ý đã cho ra những bộ sưu tập cảm hứng từ tà áo dài Việt Nam. Từ năm 2000 đến nay, sự giao lưu về văn hóa, sự phát triển vượt bậc về kinh tế, và cái nhìn hiện đại tạo điều kiện cho các nhà thiết kế thỏa sức sáng tạo, áo dài biến hóa muôn màu muôn kiểu và chính thức trở thành quốc phục của nước Việt Nam. Hiện nay, các nhà thiết kế áo dài nổi tiếng vẫn sáng tạo ra những mẫu áo dài cách điệu để phù hợp với giới trẻ như áo dài tay ngắn, tà ngắn và có thể mặc chung với quần jeans, quần ôm…

Việt Nam bao gồm 54 thành phần dân tộc, mỗi dân tộc đều có một loại trang phục đặc trưng truyền thống của mình. Nhìn chung, trang phục của mỗi dân tộc đều có sắc thái riêng, tuy nhiên ngày nay các dân tộc có quá trình giao lưu văn hóa lâu đời với người Việt (như Hoa, Chăm, Khmer), đặc biệt các dân tộc sống định cư gần các đô thị thì hầu như họ đều bị Việt hóa, trang phục mặc hàng ngày của họ cũng theo trang phục của người Việt và chiếc áo dài của phụ nữ Việt Nam cũng chính là lễ phục quan trong trong đám cưới của họ. Có thể nói, chiếc áo dài của phụ nữ Việt Nam đã trở thành biểu tượng văn hóa giàu tính dân tộc. Văn hóa áo dài Việt Nam đã hội nhập, giao lưu và khẳng định được vị trí của mình trong văn hóa thế giới, chính là nhờ bản sắc văn hóa chứa đựng trong nó. Ngày nay, dù cho áo dài có được các nhà thiết kế thời trang biến tấu hoặc trang trí, hội họa theo “mốt” đa dạng và phong phú song cơ bản cái hồn của áo dài Việt Nam vẫn còn đó như hình bóng quê hương Việt Nam trong mỗi chiếc áo dài.

 

                                                                                                Nguyễn Yên

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 21/10/2015 8:00 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.971
]]> nnkduy Nghệ thuật Wed, 21 Oct 2015 01:04:17 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=14 Tăm pơt – Loại hình hát kể đặc trưng của người Mạ (Đồng Nai) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=4 Nội dung:

Cư dân Mạ ở vùng trung lưu và hạ lưu sông Đồng Nai có kho tàng văn hóa rất phong phú và sống động. Một trong những loại hình tiêu biểu trong vốn văn hóa dân gian của cư dân Mạ Đồng Nai là thể loại văn thơ truyền miệng: Tăm pơt.

Đây là loại hình hát kể đối đáp tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể: khi kết bạn, giao duyên, uống rượu cần, lúc lên nương rẫy hay tại nhà đón khách, trong lúc thể hiện tâm tư tình cảm hoặc trong các buổi lễ hội cộng đồng. Tùy theo tính chất hay mục đích mà người hát Tăm pơt thể hiện nội dung hát cho phù hợp.

Ví như hát khi kết bạn, chào mời thì lời hát Tăm pơt được thể hiện giữa những người mới quen, giữa chủ và khách. Trong dịp hát hỏi, lời hát Tăm pơt kể về chuyện ngày xưa của tổ tiên về tình yêu, hạnh phúc, những cách thức của từng lễ nghi cho con cháu nghe và là những lời cầu chúc cho đôi trai gái Mạ vui sống hạnh phúc bên nhau. Lời ca trong ngày vui đó thể hiện nỗi vui mừng của những người liên quan: của gia đình hai bên trai, gái.

Hát trong dịp mừng lúa, người Mạ đối đáp và kể cho nhau biết về cách làm lúa của ông bà ngày xưa, những nghi thức của ngày từ đầu mùa xuống ruộng cho đến khi hạt lúa được đem về nhà. Những lời ca được hát lên trong dịp "gùi lúa về nhà" như mạch chảy liên tục với bao hình ảnh sống động. Ở đó không chỉ là niềm vui của một con người riêng rẽ mà hòa trong niềm vui của cộng đồng. Họ ca ngợi về quê hương, xứ sở cộng đồng mình sinh sống, nói về những câu chuyện xưa, những lời khuyên răn của ông bà, kể về những câu chuyện tình ca đẹp đẽ... mà họ lồng trong lời hát theo cách thức, vần điệu có tính ngẫu hứng nhưng không hoàn toàn tự do.

Hát trong lễ đâm trâu, là lễ hội lớn trong năm mà cả cộng đồng người Mạ tham gia. Họ vui hát nhảy múa trong tiếng cồng chiêng rộn rã, với những nghi thức cổ truyền. Trong không khí của lễ hội, trai gái thì tìm hiểu tình cảm, người lớn thì thi nhau kể về chuyện xưa, trẻ con thì vui mừng nhảy múa. Lời hát Tăm pơt trong lễ hội này cũng kéo dài vô tận. Những nghệ nhân có thể hát suốt trong không khí náo nhiệt, thời gian diễn ra lễ hội.

Hoặc thi thố, đối kể cùng nhau thì không phân biệt tuổi tác, giới tính, miễn người hát cùng tham gia, đặc biệt trong các buổi lễ hội cộng đồng. Cũng có khi chỉ một nhân vật hát kể về dân tộc, về lịch sử, những điều muốn khuyên dạy con cái qua lời Tăm pơt.

Có thể nói hát kể đối đáp của người Mạ được diễn xướng bất kỳ nơi đâu. Họ cũng có thể hát một mình hoặc lúc có nhiều người tham gia mà ở đó, những người hát lúc đối, lúc đáp hoặc đóng những vai trong nội dung bài hát.

Tăm pơt của người Mạ có nội dung được thể hiện phong phú, đa dạng, tùy theo cách thể hiện mà những người hát làm cho câu chuyện càng thêm sinh động, cuốn hút người nghe. Tăm pơt của người Mạ vừa có tính sử thi cũng vừa có tính dân gian. Qua những người hát, họ vừa thi thố tài năng với nhau, nhắc về lịch sử cộng đồng với những gì họ biết, họ nhận thức và thể hiện theo chủ đề trong một bối cảnh phù hợp nhất định. Những người biết hát Tăm pơt có thể xem họ là những nghệ nhân của lối hát kể đối đáp rất độc đáo.

Những nghệ nhân hát Tăm pơt là những người có trí nhớ tốt, có cách biểu đạt ngữ điệu, lời kể rất hay, thích ứng trong từng nội dung diễn đạt. Mỗi bài hát Tăm pơt khá dài, gồm nhiều câu, mỗi câu mỗi ý được nghệ nhân ứng tác dài, ngắn tùy theo nội dung. Những người tham gia phải có khả năng tiếp thu, ứng tác nhanh và đối đáp giỏi. Đó cũng là một nét độc đáo riêng của loại hình nghệ thuật này.

Ngày nay, những nghệ nhân hát Tăm pơt của người Mạ ở Đồng Nai đều lớn tuổi, chỉ đếm trên đầu ngón tay,như: Bà Ka Bào, Ka Vèm, Ka Deo, Ka Kel và ông Ka il (Tà Lài - Tân Phú), bà Ka Rôp, Ka Rã, Ka Rõi, Ka Mỗi và ông K'Kel (Hiệp Nghĩa - Định Quán). Lớp trẻ đa số hiểu được lời hát Tăm pơt nhưng không biết hát. Đối với thế hệ trẻ ngày nay, có quá nhiều các trò chơi hấp dẫn hay những bài hát của thời hội nhập khiến các em có thể dễ dàng quên đi bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Loại hình Tăm pơt đang đứng trước nguy cơ bị mai một ngày càng nghiêm trọng.

Để giữ gìn và phát huy giá trị của loại hình văn hóa dân gian này:

Chính quyền các cấp, các ngành cần tăng cường hơn nữa công tác sưu tầm, lưu giữ các hình thức hát Tăm pơt nói riêng, vốn văn hóa dân gian nói chung của người Mạ ở Đồng Nai bằng các phương tiện hiện đại như quay băng, đĩa, ghi chép lưu giữ các tài liệu.

Khôi phục và duy trì tổ chức các lễ hội của người Mạ, bởi trong mỗi lễ hội của họ đều gắn liền với các điệu hát Tăm pơt này, hoặc phổ biến tuyên truyền nét văn hóa đặc trưng này đến đông đảo người dân qua các lễ hội giao lư­u văn hoá nh­ư tuần lễ văn hoá, liên hoan văn hoá,… để không chỉ dân tộc Mạ mà tất cả các dân tộc khác cùng biết đến.

Khuyến khích các tầng lớp trẻ của cư dân Mạ học hát bằng cách kèm theo một số chế độ chính sách riêng đối với những gia đình có người tham gia.

Tổ chức Hội thi hát Tăm pơt trong phạm vi các huyện của địa phương hoặc phối hợp với các tỉnh có người dân tộc Mạ sinh sống.

Cư dân Mạ ở Đồng Nai có kho tàng văn hóa rất phong phú và sống động. Vốn quí văn hóa người Mạ đã góp phần làm phong phú thêm văn hóa Đồng Nai trong bối cảnh chung của khu vực, của quốc gia trong tính đa dạng, thống nhất. Vì vậy, việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa dân gian của đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và của dân tộc Mạ (Đồng Nai) nói riêng là hoạt động vô cùng cần thiết. Nét văn hóa đặc thù ấy không chỉ giúp chúng ta khai thác được tiềm năng của di sản văn hoá phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, mà còn là niềm tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

 

Nguyễn Thị Sen

 

 

 

 

 

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 07/08/2015 10:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.090
]]> nnkduy Nghệ thuật Fri, 07 Aug 2015 03:38:56 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=4 Chợ phiên – nét đẹp văn hóa của làng quê Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=27 Nội dung:

          Đã sinh ra nơi làng quê thì  không ai là không biết tới những buổi chợ ngày phiên. Có lẽ nó đã in đậm trong tâm trí của mỗi con người nơi đó. Chợ phiên là những buổi chợ được tổ chức vào đúng những ngày định kỳ trong tuần trong tháng hoăc trong năm, với đầy đủ những mặt hàng  phong phú và đa dạng. Chợ phiên có mặt ở khắp mọi nơi trên đất nước xinh đẹp của chúng ta với nhiều hình thức khác nhau.

 Chợ phiên được hình thành từ xa xưa cũng giống như chợ, có lẽ từ ngày con người biết trao đổi vật chất cho nhau. Nó bắt nguồn từ nhu cầu thiết yếu của con người muốn thay đổi  thực phẩm, dụng cụ lao động…, khi nhận thấy một sản phẩm  nào đấy của mình làm ra quá nhiều không sư dụng hết, mà mình lại cần một sản phẩm khác mà gia đình mình không làm ra được hoặc không có đủ để dùng.

Trên đất nước chúng ta chợ phiên có ở khắp mọi nơi từ Bắc vào Nam từ miền ngược tới miền xuôi và có rất nhiều những phiên chợ nổi tiếng. Ví dụ như chợ Viềng ở Nam Định , một phiên chợ cầu may được họp vào mỗi đêm mùng 7 tháng giêng hàng năm. Hay chợ phiên Bắc Hà của dân tộc người Mông ở Lào Cai, Sapa vào mỗi chủ nhật hàng tuần mà nổi tiếng có món thắng cố. Còn có chợ phiên đá quý diễn ra chủ nhật hàng tuần ở số 456 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội. Ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay cũng có một chuỗi những phiên chợ thu hút rất đông đảo các bạn trẻ tham gia… Chợ phiên cũng là một trong những nguồn cảm hứng bất tận của các nhà văn nhà thơ khi viết về làng quê. Có nơi chợ phiên được tổ chức vào những ngày lẻ trong tháng, có nơi nó lại được mở vào những ngày chẵn của tháng. Còn với quê tôi, tôi vẫn còn nhớ như in những ngày còn nhỏ được mẹ chở trên chiếc xe đạp để đến với chợ phiên Đông Xuyên – Tiền Hải- Thái Bình những ngày mùng 1, mùng 5, 11, 15, 21, 25 trong tháng. Khi đến với chợ phiên trong lòng bạn sẽ dâng trào một thứ cảm xúc thật khó tả, nó vui vẻ, tò mò và hưng phấn như một đứa trẻ lần đầu tiên được khám phá một thế giới mới hay như  thưở bé bạn được mẹ mua cho chiếc áo đẹp mỗi lần tết đến vậy. Chợ phiên lớn hơn chợ những ngày thường vì có nhiều người ở nhiều thôn xã đến bán hàng hơn với nhiều mặt hàng hơn và khách đến chợ mua hàng tất nhiên cũng đông hơn ngày thường rất nhiều.

Chính vì thế ở quê nhiều người hay có thói quen đề dành tới ngày phiên để bán hoặc dể mua. Tôi vẫn nhớ ngày xưa bà tôi thường hay nói: “có đàn gà con để đến chợ phiên này bà đi bán”  hay  “chờ đến chợ phiên bà mua cho cháu cái khăn nhé”. Sự chờ đợi đó đã làm cho người đi chợ phiên với một tâm trạng rất háo hức. Khi đi chợ mọi người cười nói vui vẻ nhộn nhịp râm ran cả một vùng, đậm chất quê. Đến với chợ phiên bạn sẽ thấy các mặt hàng  với số lượng có thể không nhiều như ở các thành phố lớn ,nhưng nó lại có đủ các mặt hàng dân dã từ chú lợn con xinh xắn, đàn gà nhiếp đáng yêu, con chó con, con mèo con, con ngan con ngỗng, con tôm con tép  đến các loại hoa quả tới hàng thủ công đan nát như rổ rá; có thêm các gian bán hàng quần áo đủ các loại màu sắc cho các bạn tha hồ lựa chọn. Cả những thứ nhỏ nhặt như cây kim cuộn chỉ, quả ổi, quả táo tới miếng trầu quả cau cũng được bày bán ở chợ phiên, còn có cả cây giống, hay phấn son cho các cô các chị. Chợ phiên ở quê  đa phần đều họp từ buổi sáng sớm đến giữa trưa hoặc chiều tối. Chợ phiên ngày tết còn đặc biệt hơn nữa, chỉ cần tới cổng chợ thôi là bạn đã thấy được ngay không khí của ngày tết rồi.

         Bây giờ khi đã lớn và đang sống ở thành phố, tôi có thể mua được mọi mặt hàng ở trong siêu thị hay ở trong những cửa hàng tiện ích, nhưng tôi vẫn mong được về quê và đi chợ phiên cùng mẹ. Vì ở chính trong phiên chợ đó tôi gặp được hồn quê.

 

Dung Nguyễn

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 11/10/2017 9:15 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.535
]]> nnkduy Văn hóa Wed, 11 Oct 2017 02:16:59 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=27 GIA ĐÌNH NHỎ - HẠNH PHÚC TO: Kỷ niệm 15 năm ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2016): http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=23 Nội dung:

 

          Gia đình là một tế bào của xã hội, nơi duy trì nòi giống, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, chống lại tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc muốn tồn tại và phát triển đều phải biết chăm sóc và bảo vệ gia đình.

          Trải qua nhiều thế hệ, gia đình Việt Nam được hình thành và phát triển với những chuẩn mực giá trị tốt đẹp góp phần xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc. Những giá trị truyền thống quý báu như lòng yêu nước, yêu quê hương, yêu thương đùm bọc lẫn nhau, thủy chung, hiếu nghĩa, hiếu học, cần cù sáng tạo trong lao động, bất khuất, kiên cường vượt qua mọi khó khăn, thử thách đã được gia đình Việt Nam giữ gìn, vun đắp và phát huy trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước. Qua nhiều thời kỳ phát triển, cấu trúc và quan hệ trong gia đình Việt Nam có những thay đổi, nhưng chức năng cơ bản của gia đình vẫn còn tồn tại và gia đình vẫn là một nhân tố quan trọng, không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.

          Chúng ta cũng vẫn thường nghe: Có một nơi để về, đó là nhà. Có những người để yêu thương, đó là gia đình. Có được cả hai thứ đó là hạnh phúc. Gia đình luôn là nơi nương náu bình yên nhất cho tâm hồn mỗi người. Có thể nói, gia đình là sự nghiệp cuối cùng, tất cả mọi sự nghiệp khác đều phục vụ cho một mục đích - đó chính là gia đình.

          Đến đây, tôi chợt nhớ đến lời bài hát “Gia đình nhỏ hạnh phúc to” mà nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung vừa sáng tác:

“Một nụ cười bé, cha vui cả ngày
Một vài tiếng khóc, mẹ lo hằng đêm
Thầm cầu mong cho, con sẽ an lành
Chín tháng sinh thành, một đời yêu thương 
Một vòng tay lớn, ôm con vào lòng
Một bàn chân to, cho con tập đi
Dù ngày mai kia, con lớn nên người
Nhưng với cha mẹ, con mãi bé thơ. 
À ơi à ơi!

Con ngủ cho ngoan, giấc mơ sẽ mang đầy lời mẹ ru. 
À ơi à ơi!

 Mãi mãi chúng ta.

Một gia đình nhỏ.

Một hạnh phúc to” 

          Một gia đình nhỏ nhưng lúc nào cũng chan chứa tình yêu thương vô bờ bến của ông bà, cha mẹ đối với con cái, của các thành viên trong gia đình đối với nhau và hạnh phúc đó luôn luôn, sẵn sàng chào đón ta bất cứ lúc nào. Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội, mỗi thành viên trong gia đình cùng chung tay góp phần vào hạnh phúc đó, nhà nhà hạnh phúc, xã hội hạnh phúc, cuộc sống sẽ ấm no, xã hội phát triển.

          Một gia đình nho nhỏ, mà mỗi thành viên trong đó luôn luôn có sự khát khao cháy bỏng, khát khao lớn nhất đó chính là gia đình mình sẽ được hạnh phúc mãi mãi. Gia đình là tiếng gọi thiêng liêng và ấm áp, nơi không bao giờ đóng cửa, nơi lúc nào cũng sẵn lòng mở rộng vòng tay nâng đỡ, yêu thương, dịu dàng, tin cậy, bao dung, tha thứ... Gia đình không phải là cái mà người ta có thể thay đổi, chuyển dời. Gia đình là điều gì đó thiêng liêng nhất, sâu sắc nhất, lâu bền nhất và cũng là vĩnh cửu nhất. Hai tiếng gia đình mà không phải ai muốn cũng có và không phải ai có cũng đều biết trân trọng. Hạnh phúc là khi được yêu thương, được chở che, được làm cho và nhìn thấy những người mình yêu thương được hạnh phúc và hạnh phúc chỉ tồn tại với những ai biết giữ gìn và biết phát huy nó.

          Gia đình là tổ ấm yêu thương, nơi mỗi con người sinh ra, trưởng thành và đến lúc nhắm mắt xuôi tay. Gia đình là hai tiếng thiêng liêng mà mỗi chúng ta đi đâu cũng nhớ về. Nơi đó, ta có bàn tay vỗ về của mẹ, có bờ vai vững chãi bình yên của cha, có nụ cười hiền hậu ấm áp của ông bà, có tình vợ chồng yêu thương gắn bó, có ánh mắt long lanh của những thiên thần... Mái ấm tuy nhỏ bé nhưng luôn sẵn sàng đón những người con trở về bất cứ lúc nào, kể cả lúc thất bại, khi thành công, gặp phải những khó khăn hay được hạnh phúc. Nơi đây, sẽ hình thành nhân cách, vun đắp ước mơ và thực hiện bổn phận làm con, làm chồng, làm vợ, làm mẹ, làm cha,... đúng như câu nói của nhà viết kịch vĩ đại thời Hy Lạp cổ đại Euripides: “Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân để chống lại tai ương của số phận”. Và như vậy, mỗi gia đình nhỏ hạnh phúc, sẽ góp phần làm cho một xã hội hạnh phúc – “một gia đình nhỏ - một hạnh phúc to”.

          Vì lẽ đó, ngày Gia đình Việt Nam 28/06 đã ra đời để nhắc nhở mọi người nhớ đến những giá trị thiêng liêng của tình cảm gia đình.  

          Ngày Gia đình Việt Nam (28/6) là một sự kiện văn hóa lớn nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của gia đình Việt Nam, là ngày mọi người trong gia đình quan tâm đến nhau, xã hội quan tâm đến trẻ nhỏ và những người không có cha mẹ, ngày nhắc nhở các cặp vợ chồng về giá trị của mái ấm gia đình và cùng nhau vượt qua sóng gió để có một gia đình hạnh phúc, là dịp để các gia đình giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình văn hóa, hướng tới sự phát triển bền vững của gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

          Riêng tại Đồng Nai, nhân kỷ niệm 15 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2016)), Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Liên đoàn Lao động tỉnh và Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh đã phối hợp tổ chức ngày Hội Văn hóa Gia đình, hưởng ứng truyền thông Tháng hành động Quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình với chủ đề “Gia đình – nguồn lực và trách nhiệm trong phòng, chống bạo lực gia đình” tại Trung tâm Hội nghị và Tổ chức sự kiện tỉnh. Với mục đích, nhằm tạo điều kiện để các gia đình văn hóa tiêu biểu trong tỉnh thể hiện năng khiếu về thể thao, về nấu ăn, về văn nghệ. Đồng thời, đây còn là dịp để các gia đình gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữ “lửa” hạnh phúc trong gia đình, phương pháp nuôi dạy con tốt và giữ gìn danh hiệu gia đình văn hóa tiêu biểu. Qua đó, gửi gắm thông điệp nhắc nhở mọi người biết yêu quý, trân trọng và vun đắp hạnh phúc gia đình, cùng nhau giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam trong giai đoạn đất nước hội nhập và phát triển. Hội thi đã thu hút gần 40 gia đình tiêu biểu trong tỉnh tham gia. Đây là hoạt động thiết thực thể hiện sự quan tâm, chăm lo đến đời sống hạnh phúc gia đình đối với các gia đình Việt Nam của các ngành, các cấp, các tổ chức đoàn thể trong tỉnh.

          Nhân kỷ niệm 15 năm ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2016), xin được gửi lời chúc đến toàn thế những gia đình nhỏ nói riêng, gia đình Việt Nam nói chung lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, chúc cho đại gia đình Việt Nam chúng ta luôn luôn bình đẳng, ấm no, tự do, hạnh phúc và tiến bộ.

 

 

 

         

 

 

 Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 25/06/2016 8:05 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.151
]]> nnkduy Văn hóa Sat, 25 Jun 2016 01:08:51 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=23 VAI TRÒ KINH TẾ CỦA PHỤ NỮ Ở CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=26 Nội dung:

Việt Nam có nền văn hóa truyền thống lâu đời với văn minh lúa nước và các nghề truyền thống trải khắp chiều dài đất nước. Các làng nghề được truyền từ đời này sang đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, thay nhau gìn giữ các giá trị văn hóa thông qua các ngành nghề. Tuy nhiên để các làng nghề được tồn tại cho tới ngày nay không thể không nhắc đến vai trò kinh tế của phụ nữ trong gia đình các làng nghề đó.

Làng nghề truyền thống ở Việt Nam chủ yếu dựa trên đơn vị gia đình. Trong gia đình, đối tượng làm nghề chủ yếu là phụ nữ, do đó việc xác định đóng góp công sức và kinh tế của phụ nữ là điều cần thiết. Thời gian dành cho hoạt động sản xuất tại làng nghề kéo dài hơn so với các khu vực chỉ làm nông nghiệp, nên có thể nói phụ nữ làng nghề vất vả hơn so với phụ nữ chỉ làm nông nghiệp. Tuy nhiên, họ chủ động về thời gian, về tài chính và chủ động trong công việc. Mối quan hệ vợ chồng cũng bình đẳng hơn, thể hiện ở sự tôn trọng khi cả hai cùng đóng góp và hỗ trợ nhau hàng ngày.

 

Vai trò kinh tế của phụ nữ trong gia đình được nhìn nhận ở vai trò đóng góp tiền mặt và đóng góp công sức thuộc hoạt dộng kinh tế, quản lý tiền của và ra quyết định làm ăn kinh tế như tiếp cận, kiểm soát nguồn lực và lợi ích.

Ở làng nghề, cho dù được coi là nghề phụ hay nghề chính, phụ nữ đều có vai trò quan trọng và dành phần lớn thời gian để làm nghề. Để thúc đẩy cải thiện vai trò kinh tế của phụ nữ, phụ nữ cần tham gia lực lượng lao động. Quan niệm về việc phụ nữ chỉ làm việc nhà và trách nhiệm kiếm tiền thuộc về nam giới đã thay đổi, và bản thân phụ nữ trong quá trình tham gia nghề đã chứng minh được năng lực của mình. Ví dụ trong các làng nghề chạm khắc, đan lát, dệt vải, may thêu thì vai trò của phụ nữ rất đa dạng và là những lao động chính, trực tiếp sản xuất chế tạo ra các sản phẩm. Ngoài ra còn có vai trò buôn bán, giới thiệu sản phẩm. Nhiều chị em đã trở thành chủ doanh nghiệp, quản lý giỏi…

 

Phụ nữ làng nghề phải thực hiện ba gánh nặng (làm nông nghiệp, làm nghề, và làm việc nhà) trong đó làm nông nghiệp được duy trì vì nhiều lý do, nhưng chủ yếu vẫn là do những lúc thu nhập kém ổn định thì nghề nông đặc biệt là nghề trồng lúa và hoa màu vẫn được coi là nguồn giúp ổn định sinh kế. Việc duy trì hoạt động nông nghiệp trong một cộng đồng hoạt động phi nông nghiệp giúp phụ nữ có thế mạnh lớn hơn:

Thứ nhất, nguồn thu nhập của phụ nữ trở nên đa dạng hơn so với nam giới, đặc biệt có ý nghĩa khi việc buôn bán sản phẩm bị trì trệ. Thứ hai, phụ nữ có thể cung cấp gạo và nhiều thực phẩm khác trong khi thực phẩm không an toàn đang là vấn đề đáng lo ngại hiện nay. Thứ ba, nhiều gia đình thuê nhân công làm ruộng, như vậy phụ nữ vừa giảm gánh nặng cho mình, vừa có quyền lực của người làm chủ. Khi phụ nữ có khả năng chuyển dịch và đa dạng sinh kế, họ có thể tư tạo ra sức mạnh của bản thân ở cả trong và ngoài gia đình và khi vì lợi ích chung của cả gia đình trong việc tìm kiếm thu nhập, tất cả mọi thành viên không kể già trẻ, nam nữ đều không tiếc công sức làm việc thì vấn đề phân công lao động trong gia đình sẽ cũng vì mục tiêu phù hợp với lợi ích của cả gia đình. Như vậy, đóng góp của người phụ nữ không những rất to lớn, mà còn không hề thua kém người chồng.

Ngoài ra, nam giới ở các làng nghề được đánh giá là không có tính gia trưởng (mặc dù chỉ mang tính tương đối), và không nề hà việc nhà nếu vợ bận. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ việc nam giới ở những nơi này đều sinh ra trong những gia đình mà bố mẹ làm nghề, mọi người đều chăm chỉ hỗ trợ nhau trong tất cả các công việc, hoặc linh hoạt khi phân chia lao động nên sau này lớn lên cũng xây dựng gia đình riêng như vậy.

Nhìn chung, một điều dễ nhận thấy là vai trò và vị thế kinh tế của phụ nữ là vấn đề không thể phủ nhận, nhưng thời gian dành cho hoạt động sản xuất tại làng nghề kéo dài hơn so với các khu vực chỉ làm nông nghiệp, nên có thể nói phụ nữ làng nghề vất vả hơn so với phụ nữ chỉ làm nông nghiệp. Tuy nhiên, bù đắp lại sự vất vả đó là sự chủ động về thời gian, và quan trọng hơn là sự chủ động về tài chính và cả trong công việc. Cuối cùng, là mối quan hệ vợ chồng cũng tương đối bình đẳng, thể hiện ở sự tôn trọng khi cả hai cùng đóng góp và hỗ trợ nhau hằng ngày trong sự phân công lao động.

 Hồng Hạnh

 

 

 

 

Loại: Văn hóa
Đã phát hành: 05/04/2017 3:15 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.584
]]> nnkduy Văn hóa Wed, 05 Apr 2017 08:21:44 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=26 Đồng Nai trong kháng chiến qua ca dao http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=13 Nội dung:

 

 

Có con người là có đời sống văn hoá tinh thần. Sinh hoạt văn học nghệ thuật cũng là một khía cạnh văn hoá không thể thiếu trong phạm trù ấy, đặc biệt là về hoạt động sáng tác thơ ca. Thơ ca dân gian của người Việt khá phong phú. Đó là lời ca đọng lại từ những khúc hát trữ tình lâu dần thành câu nói cửa miệng. Đất phương Nam là vùng đất mới, do đó nó được hưởng các làn điệu dân ca và kho tàng ca dao tục ngữ hàng ngàn năm của dân tộc. Phong phú nhất là mảng ca dao trữ tình mang theo trong hành trang của người Việt đến xứ Biên Hòa - Đồng Nai.

 

Không chỉ là những câu ca dao, tục ngữ nói về thiên nhiên, về công trình văn hoá, về sản vật của địa phương, mà nỗi niềm cơ cực của người cùng khổ trong kháng chiến chống ngoại xâm cũng được gởi gắm chân tình qua ca dao, ví như:

 

“Cao su đi dễ khó về

 

Khi đi trai tráng khi về bủng beo”

 

“Cao su khổ lắm ai ơi

 

Dân phu thí xác cả ngày ngoài lô

 

Còng lưng cạo mủ cơ hồ

 

Tấm thân trâu ngựa, tội tù khổ sai”.

 

Cuối thế kỷ XIX, sau khi chiếm đóng Nam bộ, Pháp đã mở rất nhiều đồn điền cao su ở Biên Hoà; phần lớn dân làm phu đồn điền cao su có cuộc sống hết sức vất vả khó nhọc. Đây là một trong những bài ca dao viết về mảng đề tài kiếp sống của người phu đồn điền cao su. Bài ca dao đặc tả nổi vất vả của người phu đồn điền cao su, lời than mang theo cả ý thức bất bình xã hội. Người làm Phu đồn điền cao su phải ký họp đòng lao động với những điều khoản chặt chẽ, được ứng trước một số tiền; cho nên người đi phu tự xem mình như “tù chung thân”, “tù khổ sai”. Kiếp phu vất vả như là thân “trâu ngựa”, như là mang “tội tù khổ sai .

 

Bên cạnh phản ánh nỗi cơ cực vất vả của người dân sống trong thời kỳ bị đô hộ, áp bức, ca dao còn là món quà tinh thần nâng đỡ tâm hồn của người kháng chiến. Ví như người phụ nữ kháng chiến xứ Đồng Nai thoát khỏi thân phận bị ràng buộc, rụt rè, dám nói thật và nói vui:

 

Khoai lang lột vỏ hai đầu

 

Nửa thương anh trung đội trưởng,

 

Nửa sầu anh chính trị viên.

 

Bà mẹ của vùng kháng chiến ít chữ nghĩa nhưng lòng đầy lạc quan câu hát đầy theo hũ gạo nuôi quân:

 

Sớm mơi xúc gạo ra vo

 

Nhớ đoàn Vệ quốc hốt cho nắm đầy

 

Một tháng là ba mươi ngày.

 

Mỗi ngày một nắm nhớ rày Vệ quốc quân.

 

Không khí đóng cọc, ngăn tàu giặc Pháp của chiến khu lòng chảo cũng được phản ảnh sinh động trong ca dao kháng chiến:

 

Đốn cây cảm cọc ngăn tàu

 

Lòng sông Vũng Gấm, Bà Hào, Phước An

 

Làm cho quân giặc hoang mang

 

Không cho khủng bố ruồng càn chiến khu.

 

Và nhiều câu ca dao dưới hình thức “bình cũ rượu mới” thể hiện đặc điểm kháng chiến ở địa phương:

 

Khu Đ đi dễ khó về

 

Lính đi bỏ mạng quan về mất lon.

 

Tuy phải sống trong sự áp bức của kẻ thù, nhưng nhân dân vùng đất Đồng Nai luôn thể hiện khí phách hào hùng, hiên ngang lừng lẫy:

 

“Làm trai cho đáng nên trai

 

Phú Xuân cũng trải Đồng Nai cũng từng”

 

Với nội dung truyền tải đa dạng và phong phú đời sống xã hội; phản ánh những tâm tư nguyện vọng, những hình ảnh thực tế về xã hội, văn học dân gian đặc biệt là ca dao đã tạo thành một hệ thống hình ảnh về con người lao động và chế độ xã hội trong mỗi thời kỳ lịch sử thật sinh động và gần gũi. Là một bộ phận trong kho tàng văn hóa dân gian, ghi lại dấu vết của thời quá khứ và cận đương đại, những sự kiện được phản ánh, thể hiện rất rõ nét qua các thể văn vần dễ thuộc, dễ nhớ với ngôn ngữ có khi bình dân, có khi cũng văn hoa, sâu sắc... là những điều mà chúng ta thấy được chứa đựng trong ca dao.

 

Là một trong những tỉnh phía Nam chứa đựng nhiều giá trị di sản văn hoá phi vật thể, cụ thể là văn hoá dân gian, mảnh đất Đồng Nai còn ẩn chứa nhiều giá trị mà chính chúng ta hôm nay chưa khai thác, bảo vệ toàn vẹn. Bảo vệ các giá trị di sản là một việc làm thiết thực, để những giá trị di sản văn hoá dân gian luôn “sống”, chúng ta không chỉ đi nghiên cứu, sưu tầm mà còn phải tuyên truyền, phổ biến bằng nhiều loại hình phong phú, đa dạng đến với mọi người: tổ chức các cuộc thi hát đối về ca dao, dân ca liên quan đến quê hương Đồng Nai, Thi sáng tác thơ ca về Đồng Nai; chủ động giới thiệu đến với bè bạn trong nước và quốc tế song song với việc tiếp nhận những cái hay, cái đẹp, cái tiên tiến từ các vùng, các nước khác nhằm bồi đắp cho nền văn hoá tỉnh nhà ngày càng phát triển.

 

 

 

Nguyễn Thị Sen

 

Loại: Nghệ thuật
Đã phát hành: 24/09/2015 9:25 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.749
]]> ntsen Nghệ thuật Thu, 24 Sep 2015 02:29:15 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/vanhoavnpp/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=13