Ngược dòng lịch sử: Bài đăng http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/AllPosts.aspx Liên kết nạp tin tự động RSS cho Bài đăng danh sách. Wed, 20 May 2026 18:08:11 GMT Windows SharePoint Services V3 RSS Generator 60 Ngược dòng lịch sử: Bài đăng /baiviet2015/lichsu/_layouts/images/homepage.gif http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/AllPosts.aspx CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM TỪ ĐẠI HỘI ĐẾN ĐẠI HỘI http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=126 Nội dung:

(Kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam 28/7/1929 – 28/7/2019)

Công đoàn Việt Nam là tổ chức của  giai cấp công nhân, là thành viên quan trọng trong hệ thống chính trị xã hội, là chỗ dựa vững chắc của Đảng, là sợi dây gắn kết giữa Đảng và quần chúng. Tổ chức công đoàn Việt Nam ra đời ngày 28/7/1929, trong quá trình ra đời và phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã vận dụng một cách sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lê Nin, tiếp thu những tinh hoa về lý luận và hoạt động thực tiễn của công đoàn thế giới vào phong trào công nhân và công đoàn Việt Nam. 90 năm xây dựng và phát triển, tổ chức Công đoàn Việt Nam ngày càng lớn mạnh và trưởng thành, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

Từ ngày thành lập đến nay Công đoàn Việt Nam đã trải qua 12 kỳ đại hội, mỗi đại hội đều gắn với một thời kỳ lịch sử, ghi nhận sự đóng góp xứng đáng của giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam đối với đất nước.

Đại hội lần thứ I: Công đoàn Việt Nam đã họp từ ngày 1 đến ngày 15/1/1950 tại tỉnh Thái Nguyên, chiến khu Việt Bắc. Tham dự có gần 200 đại biểu của giai cấp công nhân Việt Nam. Đại hội đã bầu Đồng chí Hoàng Quốc Việt làm Chủ tịch, đồng chí Trần Danh Tuyên được bầu làm Tổng Thư ký. Đây là sự kiện đánh dấu bước trưởng thành to lớn của giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam. Đại hội lấy việc thi đua ái quốc làm trọng tâm công tác.

Đại hội lần thứ II: Công đoàn họp từ ngày 23 đến ngày 27/2/1961 tại Trường Thương nghiệp, Thủ đô Hà Nội. Tham dự có 752 đại biểu tham dự. Đồng chí Hoàng Quốc Việt được bầu làm Chủ tịch, đồng chí Trần Danh Tuyên được bầu làm Tổng Thư ký.

Đây là lần đầu tiền trong lịch sử, Đại hội Công đoàn Việt Nam họp ở Thủ đô Hà Nội, trong bầu không khí hòa bình trong đó có các đoàn đại biểu quốc tế được mời và Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự. Đại hội đổi tên Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thành Tổng Công đoàn Việt Nam.

Đại hội lần thứ III: Công đoàn Việt Nam đã họp từ ngày 11 đến ngày 4/2/1974 tại Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. Về dự có 600 đại biểu thay mặt cho hơn 1 triệu đoàn viên Công đoàn trong cả nước.

Đại hội bầu đồng chí Tôn Đức Thắng, Chủ tịch Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa làm Chủ tịch danh dự. Đồng chí Hoàng Quốc Việt được bầu làm Chủ tịch, đồng chí Nguyễn Đức Thuận được bầu làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký.

Đại hội được tiến hành trong lúc ở nước ta cũng như  trên khắp năm châu, đang diễn ra những chuyển biến lớn lao có lợi cho phong trào cách mạng của nhân dân các nước. Đây là một sự kiện trọng đại trong đời sống chính trị của đất nước.

 Đại hội lần thứ IV: Công đoàn đã họp từ ngày 8 đến ngày 11/5/1978 tại Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. Về dự có 926 đại biểu tham dự. Đại hội đã bầu đồng chí Nguyễn Văn Linh (sau này là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng) làm Chủ tịch, đồng chí Nguyễn Đức Thuận được bầu làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký.

Đại hội là hình ảnh đẹp của đội ngũ giai cấp công nhân thông nhất, của tổ chức công đoàn thống nhất, trong nước Việt Nam thống nhất. Đây là thành quả của ngót nửa thế kỷ đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân ta; nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng mở đầu một phong trào cách mạng mới có sức lôi cuốn đông đảo công nhân viên chức và quần chúng nhân dân trên khắp mọi miền Tổ quốc hăng hái làm việc, thi đua lao động sản xuất và công tác.

Đại hội lần thứ V: Công đoàn Việt Nam tiến hành từ ngày 16 đến ngày 18/11/1983 tại Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. về dự có 949 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoàn trong cả nước. Đại hội nhất trí lấy ngày 28/7/1929 ngày thành lập Công hội đỏ Bắc Kỳ là ngày truyền thống Công đoàn Việt Nam.

Đại hội đã bầu Đồng chí Nguyễn Đức Thuận là Chủ tịch, đồng chí Phạm Thế Duyệt được bầu là Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký. Tháng 2/1987, đồng chí Phạm Thế Duyệt được bầu làm Chủ tịch, đồng chí Dương Xuân An được bầu làm Tổng Thư ký.

Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước ta đang đứng trước một thời kỳ cách mạng hết sức sôi động. Đây là hành động của công nhân, viên chức cả nước phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa, nổi lên các phong trào cách mạng rộng lớn nhằm thực hiện thắng lợi những mục tiêu kinh tế xã hội tổng quát trong những năm 80 của thế kỷ XX.

Đại hội lần thứ VI: Công đoàn họp từ ngày 17 đến ngày 20/10/1988 tại Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. Về dự có 834 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoàn trong cả nước.

 Đại hội đã đổi tên Tổng Công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, công đoàn tỉnh, huyện đổi thành Liên đoàn Lao động. Các chức danh Thư ký Công đoàn gọi là Chủ tịch Công đoàn. Đại hội VI Công đoàn Việt Nam là đại hội đổi mới của phong trào công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Đại hội đã bầu đồng chí Nguyễn Văn Tư làm Chủ tịch, các đồng chí Cù Thị Hậu, Dương Xuân An được bầu làm Phó Chủ tịch. Đây là đại hội đầu tiền của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam kể từ khi cả nước bước vào thực hiện đường lối đổi mới do Đại hội lần thứ VI của Đảng khởi xướng.

Đại hội lần thứ VII: Công đoàn Việt Nam họp từ ngày 9 đến ngày 12/11/1993 tại Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. Về dự có 610 đại biểu thay mặt cho gần 3 triệu đoàn viên Công đoàn cả nước.

Đại hội bầu đồng chí Nguễn Văn Tư làm Chủ tịch, các đồng chí Cù Thị Hậu, Hoàng Minh Chốc, Nguyễn An Lương, Hoàng Thị Khánh làm Phó Chủ tịch.

Đại hội diễn ra trong tình hình đất nước có nhiều thay đổi lớn; đặt ra một vấn đề rất cơ bản là xây dựng, phát triển giai cấp công nhân về số lượng, nâng cao chất lượng; thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam xã hội chủ nghĩa.

Đại hội lần thứ VIII: Công đoàn họp từ ngày 3 đến ngày 6/11/1998 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt – Xô, Thủ đô Hà Nội. Về dự có 898 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoàn cả nước.

Đại hội bầu đồng chí Cù Thị Hậu làm chủ tịch, các đồng chí Nguyễn An Lương, Đặng Ngọc Chiến, Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn Đình Thắng được bầu làm Phó Chủ tịch.

 Đại hội là cuộc sinh hoạt chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn; là sự kiện chuyển tiếp giữa hai thế kỷ, chuẩn bị hành trang bước vào thế kỷ 21.

Đại hội lần thứ IX: Công đoàn Việt Nam họp từ ngày 10 đến ngày 13/10/2003 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt – Xô, Hà Nội. Về dự có 900 đại biểu thay mặt cho hơn 4 tiệu đoàn viên Công đoàn cả nước.

Đại hội bầu đồng chí Cù Thị Hậu làm chủ tịch, các đồng chí Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn Đình Thắng, Đặng Ngọc Chiến, Nguyễn Hòa Bình, Đặng Ngọc Tùng được bầu làm Phó Chủ tịch. Tháng 12/2006, đồng chí Đặng Ngọc Tùng được bầu làm chủ tịch. Tháng 9/2007 các đồng chí Hoàng Ngọc Thanh, Mai Đức Chính, Nguyễn Thị Thu Hồng, Nguyễn Văn Ngàng làm phó chủ tịch.

 Đây là Đại hội của đoàn kết, trí tuệ, dân chủ, đổi mới, thể hiện ý chí, nguyện vọng của giai cấp công nhân và cán bộ, đoàn viên công đoàn cả nước.

Đại hội lần thứ X: Công đoàn Việt Nam họp từ ngày 02 đến 05/11/2008 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt – Xô, Hà Nội với gần 1000 đại biểu tham dự. Đồng chí Đặng Ngọc Tùng tái đắc cử Chủ tịch và các đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Hoàng Ngọc Thanh, Mai Đức Chính, Nguyễn Thị Thu Hồng, Nguyễn Văn Ngàng tái đắc cử Phó Chủ tịch.

 Đây là Đại hội thể hện ý chí quyết tâm, năng động, sáng tạo của đông đảo công nhân viên chức lao động (CNVCLĐ), đoàn viên và các cấp Công đoàn cả nước, góp phần xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh, phấn đấu thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Đại hội lần thứ XI: Công đoàn họp từ ngày 27 đến 30/7/2013, tại Hà Nội, dự Đại hội có 944 đại biểu, đại diện cho gần 8 triệu đoàn viên công đoàn cả nước.

Đại hội đã thông qua các chỉ tiêu phấn đấu và nhiệm vụ, giải pháp nhằm thực hiện tốt các chức năng của Công đoàn nhiệm kỳ 2013-2018 và thông qua Nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XI.

Đại hội lần thứ XII: Công đoàn họp từ ngày 24 đến 26/9/2018, dự Đại hội có 947 đại biểu đại diện cho hơn 10 triệu đoàn viên công đoàn cả nước. Đây là sự kiện chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và người lao động, mở đầu cho giai đoạn phát triển mới của tổ chức Công đoàn Việt Nam, CNVCLĐ cả nước và 7 đoàn đại biểu quốc tế.

Sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam là mốc son chói lọi trong lịch sử, lần đầu tiên giai cấp công nhân Việt Nam có một đoàn thể Cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích, phản ánh được ý chí, nguyện vọng của đông đảo công nhân lao động. Công đoàn Việt Nam luôn trung thành với lý tưởng của Đảng, lợi ích của dân tộc, quyền lợi của giai cấp công nhân và người lao động, luôn phấn đấu không ngừng vì mục tiêu độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.

 

Yên Yên

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 23/07/2019 8:25 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 724
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 23 Jul 2019 01:49:47 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=126 Kỷ niệm 1050 năm thành lập Nhà nước Đại Cồ Việt (968-2018) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=99 Nội dung:

Đất nước Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử đã dùng nhiều tên gọi hoặc quốc hiệu khác nhau: Văn Lang,Âu Lạc, Lĩnh Nam, Vạn Xuân, Đại Cồ Việt, Đại Việt, Đại Ngu, Việt Nam, Đại Nam, Đế quốc Việt Nam, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quốc gia Việt Nam, Việt Nam Cộng hòa, Cộng hòa miền Nam Việt Nam vàCộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam cho đến tận ngày nay. Trong đó, Đại Cồ Việt là quốc hiệu do vua Đinh Bộ Lĩnh (Đinh Tiên Hoàng) đặt ra, tồn tại dưới thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê đến đầu thời Nhà Lý, với kinh đô ban đầu đặt tại Hoa Lư và từ tháng 7 âm lịch năm 1010 dời về tại Thăng Long.

"Đại" theo nghĩa chữ Hán là lớn, "Cồ" là âm Việt cổ của từ Cự hay Cừ cũng là lớn. Về sau, Cồ viết theo chữ Nôm gồm 2 chữ Hán là Đại ở trên và Cù ở dưới. Đinh Tiên Hoàng muốn ghép hai chữ để khẳng định nước Việt là nước lớn. "Đại Cồ Việt có nghĩa là nước Việt rộng lớn trông suốt cả bốn cõi hay tám cõi theo lối hiểu ngày xưa, ấy là cái cao vọng của người không những muốn thống trị mà còn muốn bành trướng thế lực ra tám cõi nữa".

Đại Cồ Việt là quốc hiệu được dùng trong 8 đời vua của 3 triều Đinh, Tiền Lê, Lý, với quãng thời gian dài 86 năm (968 - 1054). Đến năm Giáp Ngọ, niên hiệu Long Thụy Thái Bình thứ 1 (1054), vua Lý Thánh Tông mới đặt lại quốc hiệu là Đại Việt.

Sử sách ghi chép rằng: Ở thời ấy, nhà Tống (Trung Hoa) đã thành lập, thống nhất lãnh thổ và đang ra sức lập nên một đế chế như nhà Đường trước kia. Tình hình đó đặt nước ta trước nguy cơ xâm lược mới, đòi hỏi tầng lớp thống trị trong nước phải nhanh chóng thống nhất lực lượng để đối phó với nạn ngoại xâm.

Với tài năng sáng suốt, dũng cảm mưu lược hơn người, nắm trong tay một lực lượng quân sự mạnh, Đinh Bộ Lĩnh đánh đâu thắng đấy, tự xưng là Vạn thắng Vương. Cùng với các tướng đánh chiếm các vùng xung quanh Hoa Lư, rồi đánh ra Đằng Châu… quét sạch các hùng trưởng cát cứ (Mười hai sứ quân), tiếp nối quốc thống của Triệu Vũ Đế.

Năm Mậu Thìn, năm thứ I (968), Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi tự xưng hoàng đế, lập nên nhà Đinh, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, dời kinh ấp về động Hoa Lư, bắt đầu dựng đô mới, đắp thành đào hào, xây cung điện, đặt triều nghi, tôn hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế... thể hiện ý chí độc lập của dân tộc ta mà bộ máy quân chủ nhà Đinh là đại biểu. Đầu năm 970, Đinh Bộ Lĩnh tiến thẳng một bước, bỏ hẳn việc dùng niên hiệu của hoàng đế Trung Hoa, đặt niên hiệu là Thái Bình rồi sai sứ sang giao hảo với nhà Tống.

Năm 979, nhân tình hình nước ta không ổn định (Đinh Bộ Lĩnh và con trai đầu bị tên quan nhỏ giết chết, con trai nhỏ 6 tuổi Đinh Toàn lên ngôi không quán xuyến được triều chính, Lê Hoàn – thập đạo tướng quân làm phó vương nắm quyền chỉ huy quân sự, được thái hậu giao cho quyền chấp chính thay vua, các tướng nhà Đinh do nghi kỵ (sợ Lê Hoàn cướp ngôi nhà Đinh) mà khởi binh chống lại đã bị Lê Hoàn tiêu diệt) nhà Tống đem quân sang xâm lược. Lê Hoàn được thái hậu giao cho tuyển tướng, luyện quân chuẩn bị cuộc kháng chiến, sau đó ông được các tướng suy tôn làm vua Lê Đại Hành (nhà Tiền Lê) đến đầu năm 1005.

Mùa thu năm 980 các vương triều Trung Hoa mang quân sang xâm lược, nhưng bị chống trả quyết liệt. Tiêu biểu là chiến thắng vang dội của Lê Hoàn đã đánh thắng quân nhà Tống xâm lược (981), giết chết tướng Hầu Nhân Bảo. Năm sau (982), Lê Đại Hành mang quân đánh Chiêm Thành vì Chiêm Thành đã bắt giữ sứ giả của Đại Cồ Việt…

Thắng lợi của Lê Hoàn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống thật to lớn và nhanh chóng làm nức lòng nhân dân cả nước, củng cố vững chắc niềm tin vào khả năng bảo vệ độc lập của dân tộc.

Sau khi Lê Hoàn chết (1006), con trai Lê Long Đĩnh lên ngôi vua, nhưng không được lòng dân. Lý Công Uẩn (chỉ huy cấm quân) lên làm vua đặt niên hiệu là Thuận Thiên dời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sự việc này thể hiện một bước trưởng thành mới của ý thức dân tộc, mở ra một  giai đoạn phát triển quan trọng của chế độ quân chủ trung ương tập quyền Việt Nam. Sự thay đổi ngôi vua từ nhà Lê sang nhà Lý phù hợp với tình hình lúc bấy giờ, muôn dân muốn có một triều vua mới đủ uy tín để ổn định đất nước, phát triển xã hội.

Trong thế kỷ XI, nhà Lý trải qua các triều vua Thái Tổ (1010-1028), Thái Tông (1028-1054), Thánh Tông (1054-1071), Nhân Tông (1072-1127). Các vua đầu nhà Lý tổ chức lại việc cai trị, đặt quan lại, luật pháp, xây dựng quân đội, củng cố khối đoàn kết dân tộc…

Dưới thời Đinh Bộ Lĩnh, ruộng đất trong nước tập trung vào tay chính quyền trung ương. Để đảm bảo quyền sở hữu đó, nhà vua thực hiện việc phong lại các trang ấp vốn đã tồn tại của các thổ hào không chống đối,… để giữ vững quyền lực của chính quyền trung ương, các vua thời Đinh, Lê còn cử các con đi trấn trị các địa phương trọng yếu và được phép hưởng một số thuế thu được. Khác với thời Khúc, Ngô, nhà nước thời Đinh – Lê đã có một số ruộng đất riêng để vừa tự cấp, vừa phục vụ việc tế lễ (tự điền). Cơ sở kinh tế chủ yếu của xã hội vẫn là ruộng đất ở làng xã, đem chia cho nhân dân theo tập tục của làng xã hàng năm nộp tô thuế cho Nhà nước.

Đầu thời Đinh – Lê, việc trị an chưa ổn định nên nhà nước còn ít chú ý đến sản xuất. Từ thời Lê Hoàn nhà nước Trung ương đã tương đối vững chắc, nên đã chăm lo đến sản xuất nông nghiệp.

Về mặt công thương nghiệp: nhà nước xây dựng một số quan xưởng thủ công, chế tạo các nhu dụng cho vua, quan. Thợ thủ công lành nghề được chọn vào xưởng của nhà nước, đúc tiền, chế tạo áo mũ, vũ khí và xây dựng cung điện, đền đài. Trong nhân dân, các nghề thủ công cổ truyền tiếp tục phát triển (dệt lụa, kéo tơ, làm giấy…).

Thời Đinh – Lê, việc buôn bán khá phồn thịnh, nhà nước chú ý đào sông khơi ngòi, vừa phục vụ nhu cầu về quân sự vừa có tác dụng đối với việc lưu thông trong nước. Trên nền tảng nông nghiệp và thủ công nghiệp phát triển, nhà Đinh và nhà Lê từng bước xây dựng một bộ máy quân chủ tập quyền và củng cố quyền thống trị trên toàn bộ đất nước.

Về bộ máy nhà nước thời Đinh – Lê: Nhà Đinh chia cả nước làm 10 đạo. Về sau, năm 1002, Lê Hoàn đổi 10 đạo làm lộ phủ, châu. Quan lại trong triều có các chức thái sư, quân sư, đại tổng quản. Dưới tổng quản có thái úy, đô hộ phủ sĩ sư, thập đạo tướng quân… thời Lê Hoàn, ở một số vùng trọng yếu, nhà vua cử các con đến trấn trị, có quân độ để kịp thời trấn áp các cuộc nổi dậy, chống đối.Về quân đội, ở kinh thành có hai loại quân: cấm quân (quân thân vệ) và quân tứ sương (canh giữ trong và ngoài kinh thành)…Luật pháp thời Đinh – Lê chưa đi vào quy củ, còn sử dụng nhiều luật lệ khắc nghiệt. Đinh Bộ Lĩnh đặt vạc dầu, nuôi hổ dùng vào việc xét xử. Sang thời Lê Hoàn cũng vẫn còn dùng các hình phạt đó.

Ở thế kỷ 10, khi đất nước Ðại Cồ Việt bước vào kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài, cũng là lúc nảy sinh những mầm mống của một nền văn học dân tộc dưới hình thức chữ Hán và chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo. Các danh nhân như Khuông Việt, Pháp Thuận và Vạn Hạnh là những người được triều đình trọng dụng và có tầm ảnh hưởng lớn đến văn hóa dân tộc. Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên lập chức tăng thống đưa phật giáo trở thành quốc đạo. Ông truyền cho đúc tiền đồng, là tiền tệ xưa nhất ở Việt Nam, gọi là tiền đồng Thái Bình, đặt nền móng cho nền tài chính - tiền tệ của nhà nước phong kiến Việt Nam.Từ năm 976, thuyền buôn của các nước ngoài đến dâng sản vật của nước họ, kết mối giao thương với Đại Cồ Việt.

Bên cạnh đó, Lê Hoàn không chỉ là một vị hoàng đế có những đóng góp lớn trong chống Tống phương Bắc, quân Chiêm phương Nam, giữ gìn và củng cố nền độc lập dân tộc mà còn có nhiều công lao trong sự nghiệp ngoại giao, xây dựng và kiến tạo đất nước Đại Cồ Việt. Lê Hoàn cũng là người tạo tiền đề, điều kiện để thời gian sau đó Lý Công Uẩn có đủ khả năng dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long năm 1010, mở ra một kỷ nguyên phát triển lâu dài của văn hóa Thăng Long - Hà Nội…

Nhân kỷ niệm 1050 năm thành lập nhà nước Đại Cồ Việt (968-2018), xin được nhắc lại lịch sử nhằm khẳng định, tôn vinh vai trò, vị thế, ý nghĩa lịch sử to lớn, quan trọng của sự kiện ra đời Nhà nước Đại Cồ Việt; vai trò của vua Đinh Tiên Hoàng, Kinh đô Hoa Lư trong dòng chảy lịch sử dân tộc. Nhà nước Đại Cồ Việt ra đời, tồn tại và phát triển đã khẳng định sức mạnh của ý chí độc lập dân tộc, hòa bình, thống nhất đất nước của nhân dân ta sau nghìn năm Bắc thuộc. Nhà nước Đại Cồ Việt đã mở ra những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ đầu xây dựng và bảo vệ đất nước – kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài xuyên suốt các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần và Hậu Lê. Nhà nước Đại Cồ Việt đã có công lao trong việc giữ gìn, củng cố nền độc lập dân tộc trong một thời gian gần một thế kỷ. Bên cạnh đó, các chủ trương, chính sách và những thành tựu, kết quả của Nhà nước Đại Cồ Việt đã đặt nền móng cho sự ra đời, tồn tại và phát triển trên các lĩnh vực kinh tế, tài chính, đối ngoại, giao thông… của nhà nước phong kiến Việt Nam trong tiến trình lịch sử dân tộc.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 11/04/2018 8:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.593
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 11 Apr 2018 01:39:47 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=99 Kỷ niệm 1770 năm (248 – 2018) cuộc khởi nghĩa Bà Triệu http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=106 Nội dung:

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, cách đây 1770 năm vào năm 248 đã nổ ra một cuộc khởi nghĩa mang nhiều ý nghĩa sâu sắc và lớn lao. Đó là cuộc khởi nghĩa chống lại sự xâm lược của nhà Đông Ngô do người con gái họ Triệu – Triệu Thị Trinh ở vùng đất Cửu Chân (nay thuộc địa bàn tỉnh Thanh Hóa) trực tiếp lãnh đạo.

Nhiều năm đã trôi qua, có biết bao đổi thay của lịch sử trên đất nước chúng ta nhưng những giá trị sử liệu viết về cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu và hình ảnh người con gái diễm lệ, kiên trung bất khuất, ngồi trên đầu voi với trang phục đẹp đẽ đánh đuổi kẻ thù xâm lược vẫn còn in đậm mãi trong tâm khảm mỗi người dân, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam.

Từ nghìn xưa, người dân xứ Thanh đã quen thuộc với câu hát:

“Ru con con ngủ cho lành

Để mẹ gánh nước rửa bành ông voi.

Muốn coi lên núi mà coi

Coi Bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng”

          Triệu ở đây chính là Triệu Thị Trinh – người con gái vùng Quan Yên (Thanh Hóa).

          Bà Triệu (Triệu Thị Trinh hay Triệu Quốc Trinh) sinh ở Quan Yên, quận Cửu Chân (nay là huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa). Ngay từ nhỏ, Bà Triệu đã tỏ rõ sự nhanh nhẹn, có trí lực hơn người.

Triệu Thị Trinh sinh ngày 02 tháng 10 năm 226 (Bính Ngọ) tại miền núi Quân Yên (hay Quan Yên), quận Cửu Chân (nay thuộc làng Quang Yên hay còn gọi là Yên Thôn, xã Đinh Tiền, huyện Yên Đinh, tỉnh Thanh Hóa) trong một gia đình hào trưởng. Từ nhỏ, bà sớm tỏ ra có chí khí hơn người. Khi cha bà hỏi về chí hướng mai sau, tuy còn ít tuổi, bà đã rằn rỏi thưa: “lớn lên con sẽ đi đánh giặc như bà Trưng Trắc, Trung Nhị”. Triệu Thị Trinh là một phụ nữ xinh đẹp, giỏi võ, có tướng mạo kỳ lạ, người cao lớn, có chí lớn.

 

Khi nhà Ngô xâm lược đất nước, chế độ áp bức và bóc lột của nhà Ngô trên nước ta hồi bấy giờ vô cùng tàn bạo. Khi được vua Ngô cử sang làm thứ sử nước ta, Chu Phù và bọn tay chân của hắn ngang ngược hoành hành, thẳng tay cướp bóc tài sản của nhân dân Việt Nam. Nhân dân ta bị cưỡng bức phải đi kiếm các thứ như hương thơm, hạt trai, ngọc lưu ly, ngà voi,.. nộp cho vua Ngô. Mùa nào thức ấy, nhân dân ta còn phải nộp các thứ quả lạ như chuối tiêu, dứa, nhãn… để cung đốn cho bọn quan lại nhà Ngô. Chế độ bóc lột này làm cho tài sản người Việt Nam ngày càng kiệt quệ, đời sống ngày càng điêu đứng.

          Triệu Thị Trinh và anh trai là Triệu Quốc Đạt vô cùng căm giận bọn quan lại nhà Ngô ngày từ khi còn trẻ tuổi. Bà đã quyết định hy sinh hạnh phúc cá nhân cho sự nghiệp cứu nước. Họ hàng khuyên bà lấy chống, bà khảng khái nói: “Tôi chỉ muốn cười cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá trường kình ở biển Đông, lấy giang sơn, dựng nền độc lập, cởi ách nô lệ, chứ đâu chịu khom lưng làm tì thiếp cho người”.

          Với chí lớn ấy, từ năm 19 tuổi, Bà đã cùng anh trai tập hợp nghĩa sĩ trên đỉnh núi Nưa, ngày đêm mài gươm, luyện tập võ nghệ để chuẩn bị khởi nghĩa.

          Cuộc khởi nghĩa của bà Triệu và Triệu Quốc Đạt bùng nổ vào năm 248 và được nhân dân trong quận Cửu Chân hưởng ứng nhiệt liệt và nhanh chóng lan tỏa ra quận Giao Chỉ. Bà làm hịch truyền đi khắp nơi, kể tội nhà Ngô và kêu gọi mọi người đứng dậy đánh đuổi quân Ngô. Từ núi rừng Ngàn Nưa, nghĩa quân Bà Triệu tấn công thành Tư Phố và đã mau chóng giành thắng lợi trọn vẹn. Bà Triệu cùng nghĩa quân vượt sông Mã xuống vùng Bồ Điền để xây dựng căn cứ địa.

 

          Triệu Thị Trinh chỉ huy chiến đấu vô cùng gan dạ. Mỗi khi ra trận, Bà thường cưỡi voi, đi guốc ngà, mặc áo giáp vàng, chit khăn vàng. Câu ca dao: “Có coi lên núi mà coi,Coi bà quản tượng cưỡi voi bành vàng” đã vẽ lên hình ảnh oai hùng của nữ anh hùng Triệu Thị Trinh khi bà ra trận. Bà đã đánh cho quân Ngô nhiều trận thất điên bát đảo.

          Khi Triệu Qốc Đạt tử trận, Triệu Thị Trinh lãnh đạo toàn bộ quân khởi nghĩa chiến đấu chống quân Ngô. Bà Triệu tư xưng là Nhụy Kiều tướng quân (Vị tướng yêu kiều như nhụy hoa). Nghĩa quân chiếu đấu liên tiếp nhiều trận, thế lực ngày càng mạnh, quân số có tới hàng vạn người. Nghĩa quân của Bà đánh thắng quân Ngô nhiều trận, giết chế viên thứ sử Châu Giao.

          Cuộc khởi nghĩa đã giành được nhiều thắng lợi, làm “chấn động Giao Châu”, là nỗi khiếp sợ của giặc, uy danh của Bà Triệu và nghĩa quân đã khiến giặc Ngô phải thốt lên rằng: “Vung tay đánh cọp xem còn dễ, đối diện Bà Vương mới khó sao”.

Trước sự lớn mạnh của nghĩa quân, triều Đông Ngô đã phải cử viên tướng Lục Dận - người có nhiều kinh nghiệm chiến trường, giữ chức Thứ Sử Giao Châu chỉ huy một đạo quân hùng mạnh gồm 8.000 quân sĩ, có cả chiến thuyền yểm trợ tiến vào nước ta để đối phó với khởi nghĩa Bà Triệu.

Sau nhiều tháng vây hãm căn cứ chỉ huy cuộc khởi nghĩa tại núi Tùng ở thôn Bồ Điền (nay thuộc làng Phú Điền, xã Triệu Lộc huyện Hậu Lộc) với hàng chục trận đánh đã diễn ra, nhưng giặc Ngô vẫn không đánh bại được nghĩa quân. Cuối cùng quân Ngô đã dùng mưu kế thâm hiểm để đối phó nghĩa quân, để giữ khí tiết anh hùng, Bà Triệu đã tuẫn tiết hy sinh trên đỉnh núi Tùng. Sau khi mất, tương truyền Bà đã hiển thánh để phù dân, giúp nước.

Mặc dù cuộc khởi nghĩa do nữ anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh làm chủ tướng lãnh đạo không thành công nhưng đây là mốc son – đỉnh cao khẳng định sự nổi dậy mạnh mẽ của nhân dân ta ở thế kỷ thứ II – III, hàm chứa đầy ý chí quật cường của dân tộc ta với quyết tâm đánh đuổi kẻ thù xâm lược. Cuộc khởi nghĩa do Bà Triệu lãnh đạo đã góp lửa hồng qua nhiều thế kỷ, tạo ra chiến công rực sáng tại các chiến thắng lịch sử của Ngô Quyền năm 938 trước quân Nam Hán giành lại chủ quyền độc lập hoàn toàn cho dân tộc. Trước công đức to lớn của Bà Triệu đối với đất nước, nhân dân ta đã lập đền thờ dưới chân núi Gai, xây lặng mộ trên đỉnh núi Tùng để chăm lo thờ phụng, nhân dân làng Phú Điền tôn Bà là Thần Hoàng Làng, thờ tại ngôi đình cổ của làng. Bà Triệu là người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử dân tộc được chính quyền nhà nước phong kiến phong tặng. Hình ảnh người nữ tướng anh hùng Triệu Thị Trinh khi ra trận mặc giáp vàng, đi guốc ngà, cài trâm vàng, cưỡi voi trắng ra trận và câu nói: “Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp bằng song giữ, chém cá Kình ở biển Đông, làm cho trời yên biển lặng, cứu vớt dân lành, chứ đâu giống như người đời cúi đầu khom lưng làm tì thiếp cho người ta” đã trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước nồng nàn, ý chí quật cường, quyết tâm đánh đuổi kẻ thù xâm lược của nhân dân ta. Nữ tướng Triệu Thị Trinh đã đi vào tâm thức dân gian như một nhân vật huyền thoại với lòng tôn thờ và ngưỡng mộ.

Kỷ niệm 1770 năm ngày mất anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và Lễ hội Bà Triệu năm 2018 là sự kiện văn hóa lớn, nhằm ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng, vẻ vang của dân tộc, về khí phách của nữ Anh hung dân tộc Triệu Thị Trinh. Qua đó bồi đắp truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đây cũng là dịp để quảng bá mạnh mẽ về di tích lịch sử và kiến trúc đền Bà Triệu, về hình ảnh quê hương và con người xứ Thanh anh hùng.

 

_Thanh Vân_

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 24/10/2018 10:25 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.149
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 24 Oct 2018 03:29:38 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=106 Chiến khu Đ - Căn cứ địa cách mạng oai hùng http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=41 Nội dung:

Tên gọi Chiến khu Đ có nhiều cách lý giải: “Đ” là chữ cái đầu viết tắt địa danh “Đất Cuốc” - nơi bộ đội Huỳnh Văn Nghệ khởi cứ điểm đầu tiên kháng chiến chống Pháp (1945-1954); “Đ” là mật danh chỉ vị trí tổng hành dinh của Khu 7 trong hệ thống các vị trí căn cứ quân sự được tính theo các chữ cái A, B, C...; “Đ” chỉ chiến khu “Đỏ”; cũng là chữ đầu của tỉnh Đồng Nai, chiến khu Miền Đông, chiến khu Đầu tiên...

 

          Để tạo thế tiến công cho cách mạng, vai trò của căn cứ địa được Đảng ta đặc biệt quan tâm. Ngay từ đầu cuộc kháng chiến Nam bộ trong chỉ thị của Trung ương Đảng 25-12- 1945, việc xây dựng căn cứ địa đã được đặt ra: “Phải chọn đóng ở những địa điểm chiến lược lợi hại: tiến có thể đánh, lùi có thể giữ... Kế hoạch tiến công cũng như kế hoạch rút lui phải hết sức chu đáo (phòng đủ mọi mặt: địa điểm, cán bộ, lương thực, thuốc men, quần áo, vũ khí, vật liệu, cơ kiện...)”. Sau đó, trong nhiều văn kiện và chỉ thị khác, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951) đã nêu rõ: Công tác xây dựng căn cứ địa là “một vấn đề chiến lược quan trọng ngang hàng với vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang, không thể tách rời vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang. Vì không xây dựng căn cứ địa tức là không tích cực bồi dưỡng nguồn nhân lực, vật lực cần thiết cho việc xây dựng và phát triển quân đội”.

          Chấp hành nghiêm chỉnh tư tưởng chỉ đạo của Trung ương, ở chiến trường Nam bộ, Chiến khu Đ đã được hình thành, củng cố và phát triển qua các giai đoạn của cách mạng miền Nam. Từ là căn cứ đầu tiên của tỉnh Biên Hòa được xây dựng vào tháng 2-1946 sau Hội nghị Cán bộ Quân sự ở Đào Lạc An (thuộc huyện Tân Uyên) chiến khu Đ lần lần được mở rộng bao trùm toàn bộ vùng rừng ngang đường 16 trải dọc lưu vực hữu ngạn sông Đồng Nai đổ về thượng nguồn giáp giới Sông Bé thành căn cứ địa không chỉ của tỉnh Biên Hòa mà của cả Chiến khu 7 trong kháng chiến chống Pháp từ đầu 1947 đến cuối năm 1950.

Chiến khu Đ là căn cứ địa quan trọng của Miền Đông Nam Bộ, trải rộng từ triền rừng bạt ngàn nối từ cao nguyên miền Trung và biên giới Campuchia xuống giáp cận thành phố Sài Gòn và những đô thị lớn thuộc tỉnh Biên Hòa (nay là Đồng Nai), Thủ Dầu Một (nay là Bình Dương), với địa hình rừng núi hiểm trở; Chiến khu Đ trở thành mật khu căn cứ, nơi cất giấu lực lượng, kho tàng dự trữ vũ khí, lương thực và phát triển mọi hoạt động của cách mạng. Chiến khu Đ còn giữ vị trí chiến lược nối liền các chiến trường ở Nam Bộ và là “trạm trung chuyển” quan trọng từ Bắc vào Nam. Chiến khu Đ còn giữ vị trí như một “bàn đạp” tấn công vào các mục tiêu của địch ở Sài Gòn và các tỉnh Miền Đông Nam Bộ.

          Vừa sản xuất, vừa gây dựng cơ sở cách mạng trong các buôn sóc, trong đồng bào dân tộc, vừa đảm bảo nuôi dưỡng, bảo vệ cán bộ và cơ quan lãnh đạo, vừa chiến đấu, chiến khu Đ đã làm tròn nhiệm vụ giữ vững và mở rộng địa bàn của mình trở thành nơi dưỡng quân, huấn luyện, nâng cao chất lượng bộ đội và du kích, đáp ứng nhu cầu kháng chiến của miền Đông Nam bộ lúc bấy giờ. Chính hai đơn vị mạnh: Liên trung đoàn 301-310 và tiểu đoàn chủ lực 303 đã hình thành và phát triển ở đây.

          Đến 5 - 1951, chiến khu Đ đã trở thành một trong những hệ thống căn cứ địa của cả Nam bộ gồm: Chiến khu Đ, Chiến khu Dương Minh Châu, Chiến khu Đồng Tháp Mười và Chiến khu U Minh.

          Là một căn cứ chính của Nam bộ, chiến khu Đ, ngoài các nhiệm vụ chính của mình như trước đây, từ 1-5-1952 còn được Trung ương Cục miền Nam giao cho nhiệm vụ tiếp nhận hàng hóa của Trung ương do Liên khu V chuyển giao từ Bình Thuận vào chiến khu Đ để từ đó phân cho các đơn vị trên chiến trường. Tiểu đoàn 320 được thành lập làm nhiệm vụ nói trên đã giữ vững đường liên lạc giữa Nam bộ với Trung ương, đưa đón các đoàn cán bộ qua lại trên tuyến đường này.

          Suốt thời gian từ 1951 đến khi ký kết hiệp định Genevơ, các đơn vị cơ quan ta tại chiến khu Đ, vượt qua muôn vàn khó khăn nào thiên tai (đặc biệt là cơn bão khốc liệt năm Nhâm Thìn 1952), nào địch họa do càn quét, đánh phá bằng bom đạn, phá hoại kinh tế, gài do thám chỉ điểm, biệt kích,... đã giữ vững căn cứ địa cách mạng, góp phần vào thắng lợi chung của quân dân cả nước đưa đến ký hiệp định Genevơ năm 1954.

          Đến kháng chiến chống Mỹ, Trung ương Cục miền Nam được Trung ương giao nhiệm vụ lãnh đạo từ Khu 5 trở vào, Trung ương Cục đã chọn Chiến khu Đ làm căn cứ đặt cơ quan lãnh đạo của Trung ương Cục (năm 1961). Chiến khu Đ, trước tình hình nhiệm vụ mới của cách mạng, đã mở rộng địa bàn, vượt ra khỏi phạm vi cũ trong kháng chiến chống Pháp, phát triển rộng về phía Đông và Đông Bắc giáp với biên giới Campuchia và biên giới Đak-Lắc Nam Tây Nguyên. Chính nơi đây là một trong những nơi ra đời đầu tiên của các đơn vị vũ trang miền Đông và chủ lực Miền. Đường hành lang từ Trung ương theo đường Trường Sơn xuống Nam Tây Nguyên được nối thẳng với Chiến khu Đ. Sau này, do tình hình phát triển của cách mạng, Trung ương Cục và Quân ủy Miền không đóng ở chiến khu Đ nữa nhưng chiến khu vẫn là một căn cứ địa lớn của cách mạng miền Nam, đóng vai trò hậu phương tại chỗ của miền Đông, là bàn đạp để lực lượng ta tiến công vào các cơ quan đầu não, căn cứ quân sự, kho tàng, đường giao thông chiến lược của địch.

          Trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, chính chiến khu Đ là nơi tập kết triển khai các binh đoàn chủ lực trong trận quyết chiến chiến lược. Từ Chiến khu Đ, lực lượng cách mạng tổ chức nhiều trận tấn công vào kẻ thù giành nhiều chiến thắng vang dội. Kẻ thù luôn tìm mọi cách đánh phá nhưng đều thất bại.

          Trước một Chiến khu Đ kiên cường bất khuất, thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã phải khiếp sợ thú nhận “Chiến khu Đ còn, Sài Gòn mất”. Điều này cho thấy tầm quan trọng của vị trí chiến lược và ý chí chiến đấu kiên cường bất khuất của quân và dân ta ở Chiến khu Đ, một thời là thủ đô của ngụy quyền tay sai, nơi chỉ cách Sài Gòn 30km theo đường chim bay. Chiến khu Đ, nơi một thời hội tụ những người con đất Việt chung một tấm lòng chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng non sông đất nước, nơi xuất phát những chiến công tiêu biểu của quân và dân Miền Đông để làm nên truyền thống “Miền Đông gian lao mà anh dũng” từ chiến thắng La Ngà, cầu Bà Kiên, chiến dịch Bến Cát, Phước Thành, Tua Hai, Sân bay Biên Hòa, Bình Giã, Đồng Xoài, Lộc Linh, Phước Long, Xuân Lộc đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng (năm 1975).

          Trải suốt hai cuộc kháng chiến, diễn biến căn cứ có nhiều thay đổi, nhưng danh từ Chiến khu Đ vẫn tồn tại như là một từ ngữ dân gian, một biệt ngữ không còn đơn thuần mang ý nghĩa địa danh mà là biểu tượng cho cách mạng, cho kháng chiến.

          Ngày nay, Di tích lịch sử Chiến khu Đ (thuộc địa phận Lâm trường Hiếu Liêm, xã Trị An, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai) trở thành nơi tham quan, nghiên cứu và du lịch sinh thái, mỗi ngày di tích đón hàng chục đoàn khách từ khắp mọi miền đất nước về thăm. Trong những chuyến hành trình về nguồn đó sẽ giúp chúng ta tìm hiểu lịch sử hào hùng và oanh liệt của vùng đất “rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”, từng là nỗi kinh hoàng của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Vùng đất chiến khu Đ ngày ấy và bây giờ sẽ mãi tỏa sáng ngọn lửa truyền thống, cháy rực “hào khí miền Đông” trên bước đường xây dựng tương lai…

          70 năm đã trôi qua (1946-2016), những ký ức về Chiến khu Đ – căn cứ địa cách mạng một thời đã trở thành huyền thoại vẫn và sẽ còn mãi trong lòng mỗi cán bộ chiến sĩ và đồng bào ở tại chiến khu và với những người chưa từng một lần đặt chân tới. Ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng một thời của dân tộc nhằm khơi gợi niềm tự hào, tự tôn dân tộc, hun đúc ý chí kiên cường, anh dũng cho thế hệ trẻ. Qua đó sẽ tạo động lực giúp thế hệ trẻ phấn đấu cống hiến hết mình vươn lên trong quá trình học tập, lao động sáng tạo, góp phần bảo vệ thành quả xã hội chủ nghĩa và bảo vệ tổ quốc Việt Nam, xứng đáng với cơ đồ mà cha ông đã gầy dựng.

 

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 04/05/2016 8:45 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.362
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 04 May 2016 01:46:40 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=41 Kỷ niệm 40 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2022) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=344 Nội dung:

Khái quát đôi nét về nền giáo dục Nho học ở Việt Nam

 

Việt Nam vốn là một dân tộc hiếu học, và truyền thống “tôn sư trọng đạo” vẫn luôn là một nét đẹp trong đời sống văn hoá của nhân dân ta từ xưa đến nay. Bắt nguồn từ nền giáo dục Nho học Việt Nam từ khởi nguyên đến nay, nền giáo dục nước ta trải qua nhiều thời kì khác nhau (nền giáo dục Nho học; giáo dục thời Pháp thuộc; giáo dục thời kỳ bảo vệ độc lập, xây dựng đất nước, giải phóng hoàn toàn và thống nhất Tổ quốc và nền giáo dục hiện nay) đã góp phần quan trọng trong việc tạo dựng nên một nền giáo dục Việt Nam với lịch sử hàng ngàn năm văn hiến. Trong đó, Nho học được xem là hệ tư tưởng có ảnh hưởng sâu rộng và lâu dài đến xã hội Việt Nam, là nền tảng đạo đức giáo dục con người, đóng góp to lớn vào việc tổ chức nhà nước, duy trì trật tự xã hội, phát triển kinh tế, sáng tác văn học…

Ở phạm vi bài viết này, xin được khái lược đôi nét về nền giáo dục Nho học ở Việt Nam, để thấy những ảnh hưởng từ Nho học đến nền giáo dục nước ta như thế nào, đồng thời chỉ ra những điểm ưu, hạn chế cùng những bài học, kinh nghiệm và truyền thống quý giá mà nền giáo dục Nho học để lại.

Cũng như hầu hết các nền giáo dục khác thời trung cổ, giáo dục Nho học của nước ta chưa có những ngành học về khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật, sản xuất. Trong xã hội phong kiến, nước ta chỉ có ba ngành học. Ngành thứ nhất được tổ chức tương đối có quy củ là ngành Phật học trong các chùa chiền, ngành thứ hai có quy củ là ngành học về quân sự, ngành thứ ba vừa có quy củ chặt chẽ, lại có quy mô lớn là ngành học mà ta có thể gọi là Nho giáo và văn chương.

Nho giáo cung cấp những kiến thức về chính trị, đạo đức và văn chương. Mục tiêu là đào tạo những con người biết “tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”, theo lý tưởng của Nho giáo, lấy tam cương, ngũ thường làm cốt lõi; mặt khác lại lấy việc văn hay chữ tốt, biết làm thơ, phú để làm thước đo đánh giá tài năng và chất lượng học tập...

Với phương pháp học tập kinh viện, giáo điều, Nho giáo đã có những tác động tiêu cực: Trước hết là lối học từ chương, văn thơ phù phiếm, không có hay rất ít có tác dụng thiết thực với đời sống xã hội. Nhân dân thời trước cũng đã phê phán cái tệ đó qua hình ảnh anh đồ “dài lưng tốn vải, ăn no lại nằm”. Ngay các nhà nho chính thống từ những thế kỷ xưa cũng nhiều lần lên tiếng phê phán cho rằng lối học chuộng những câu văn sáo rỗng không có ích cho việc thực hiện đạo lý của “thánh hiền” cho lý tưởng “tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”; lối học này lại gắn liền với chế độ khoa cử, hướng tất cả sự cố gắng của nền giáo dục và ham muốn của xã hội vào con đường hư danh.

Tuy thấy được những tác dụng tiêu cực nghiêm trọng như vậy nhưng các nhà nho cũng như các vua chúa đều bất lực không đưa ra được một sự cải cách nào có ý nghĩa về mặt này. Những ý định sử dụng chữ Nôm trong thi cử và công việc hành chính đã được bắt đầu ở các thời Hồ Quý Ly và vua Quang Trung đều bị bác bỏ dưới các triều đại sau đó. Do vậy, tất cả những sự thay đổi mà các triều đại phong kiến đã thực hiện chỉ là vấn đề thuộc về hình thức như những tên gọi hoặc các chi tiết về các quy chế thi cử, còn về nội dung, phương pháp và mục đích của việc học tập, giảng dạy, thi cử gần như hoàn toàn không thay đổi gì.

Nhược điểm lớn đó gắn liền bản chất của Nho giáo với nội dung chủ yếu của nền giáo dục cũ của ta. Về hệ tư tưởng, thì Nho giáo có tính bảo thủ và ý thức tồn cổ: “nói như người xưa đã nói, làm như người xưa đã làm”; nó ràng buộc con người trong muôn vàn giáo điều và lễ nghi. Với tư cách là một thượng tầng kiến trúc, Nho giáo đã kìm hãm đối với toàn bộ xã hội phương Đông.

Tuy nhiên, nền giáo dục Nho học không hoàn toàn chỉ có tác dụng tiêu cực. Trước tiên, Nho giáo đã góp phần vào việc củng cố Nhà nước và xã hội phong kiến ở giai đoạn nước và xã hội này mới hình thành và đang đi lên. Tác dụng này phù hợp với yêu cầu phát triển của từng giai đoạn lịch sử ở nước ta, đó là thời kỳ của các triều đại Lý, Trần và đầu nhà Hậu Lê. Đó là việc đào tạo ra người quân tử, những người để làm quan trị nước, giáo dục Nho giáo rất đề cao vinh quang của người đỗ đạt với các tục lệ như: tục xướng danh, tục ban áo mão và đãi yến tiệc, tục vinh qui bái tổ, khắc bia Tiến sĩ ở Văn Miếu để lưu danh thiên cổ…

Nền giáo dục Nho học của ta tuy về nội dung và hình thức là mô phỏng nền giáo dục phong kiến Trung Quốc, nhưng trải qua hàng ngàn năm đấu tranh chống đồng hoá, chống ngoại xâm, tinh thần độc lập, tự cường, tự khẳng định mình của dân tộc Việt Nam được thể hiện rất rõ và sâu sắc trong nội dung của giáo dục thời đó. Đó là tinh thần “Nam quốc sơn hà nam đế cư” (thời Lý); “Phong kiến phương Bắc có cách làm của  họ, ta có cách làm của ta” (thời Trần); “Các đế nhất phương” (thời Lê). Tinh thần này đều có trong các nhà nho lớn của Việt Nam, đó là một gia tài tinh thần mà nền giáo dục cũ của ta có được đã góp phần vào việc truyền bá từ đời này qua đời khác.

Những đặc điểm này giúp chúng ta hiểu được tại sao nền giáo dục Nho học lại có thể tạo nên những nhà văn hoá, nhà sử học, nhà ngoại giao, nhà thơ, nhà nghiên cứu có tên tuổi của đất nước, và cả những nhà quân sự nổi tiếng như: Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Phạm Ngũ Lão,… không những có công lao to lớn trong sự nghiệp giữ nước mà còn có những đóng góp được lưu truyền về học thuật và văn thơ. Trong đó, nhà nho mà tên tuổi chói lọi nhất trong lịch sử Việt Nam là Nguyễn Trãi (đậu Tiến sĩ năm 1400).

Trải qua hơn 2000 năm ra đời và tồn tại, nền giáo dục Nho học của Việt Nam đã để lại những bài học, kinh nghiệm và truyền thống hết sức quý báu. Trước tiên, là những bài học phản diện, những kinh nghiệm thất bại mà chúng ta cần phải thận trọng. Cụ thể là: lối học giáo điều, sách vở, nhồi nhét, khuôn sáo; Việc học tập sa vào văn chương phù phiếm và lý thuyết suông; Cái tệ hại của lối học hư danh, chạy theo học cấp (đời xưa là mũ áo, cờ quạt, khoa bảng); Tư tưởng học để làm quan, để “vinh thân phì gia” để cả họ được nhờ. Thứ hai, là bài học về tác dụng to lớn của chế độ thi cử đối với giáo dục nói riêng và xã hội nói chung. Đây là tác dụng hướng dẫn, chỉ đạo, khống chế, đưa việc giảng dạy học tập của thầy và trò, sự phấn đấu và tranh đua của xã hội vào một phương hướng xác định. Tác dụng đó có thể rất tiêu cực trong nền giáo dục cũ, nhưng nó cũng có thể là tích cực nếu biết sử dụng thi cử để kích thích việc học tập theo một hướng đúng đắn. Hai bài học nói trên có ý nghĩa thực tiễn và thời đại đối với nền giáo dục của ta hiện nay.

 

 

Không chỉ vậy, nền giáo dục Nho học rất chú trọng việc tu dưỡng đạo đức, đương nhiên đó là đạo đức phong kiến. Tất nhiên, không phải luôn có sự thống nhất giữa lời nói, lời dạy và việc làm trong thực tế, nhưng trải qua hàng ngàn năm giáo dục theo khuôn mẫu đó, cùng với thực tế sản xuất và chiến đấu, dựng nước và giữ nước lâu dài của dân tôc Việt Nam, nền giáo dục này đã để lại trong tư tưởng và tâm lý xã hội và nhân dân dấu ấn rất sâu sắc. Trong đó: tàn dư của đạo đức tư tưởng phong kiến mà chúng ta phải đấu tranh để khắc phục, nhưng cũng có nhiều mặt tích cực là tâm lý rất quý trọng đạo đức, đề cao lòng nhân ái, sống có tình, có nghĩa, truyền thống xả thân vì nghĩa, sống trong sạch, giản dị. Tâm lý xã hội trân trọng những phẩm chất đó là một truyền thống rất quý của chúng ta, là một thuận lợi cơ bản cần phải giữ gìn và phát huy trong công cuộc xây dựng con người mới, lối sống mới trong xã hội Việt Nam. Vì vậy, chúng ta vừa phải biết giữ gìn và phát huy những mặt tích cực trong truyền thống tâm lý xã hội đó, vừa phải biết gạt bỏ những nội dung cũ, lạc hậu chứa đựng trong đó để thay vào nội dung mới, phù hợp với điều kiện của đất nước ta.

Nhân kỷ niệm 40 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam, là thế hệ hậu sinh, xin được tri ân công lao to lớn của cha ông đời trước đã có công khai sáng và nuôi dưỡng nền giáo dục Nho học của Việt Nam. Đó là những tư tưởng, phương pháp và nội dung giáo dục con người sống tốt đẹp về đạo đức và nếp sống; đó là ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ và tình cảm đạo đức của mỗi người đối với cộng đồng; đó là sự hiếu học, coi trọng nhân tài, coi trọng người có học vấn và tôn sư trọng đạo; là sự tích cực nhập thế, tích cực dấn thân vào các hoạt động xã hội và đó là việc coi trọng gia đình, trọng tình, trọng nghĩa. Mặc dù, còn có những hạn chế do thực tế lịch sử quy định, song nền giáo dục Nho học của nước ta luôn là một bộ phận quan trọng trong đời sống văn hoá tinh thần của dân tộc. Nền giáo dục đó đã để lại những bài học, những kinh nghiệm, những truyền thống mà chúng ta cần lưu giữ, phát huy và truyền bá. Vì vậy, cần có thái độ đúng đắn, khách quan trong việc tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá nền giáo dục Nho học của Việt Nam trên cơ sở những luận cứ khoa học của các nhà nghiên cứu giáo dục Việt Nam, để góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển nền giáo dục nước nhà hiện nay./.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện 2022
Đã phát hành: 14/11/2022 8:40 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 11.871
]]> nnkduy Sự kiện 2022 Mon, 14 Nov 2022 13:44:33 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=344 Danh sách Tập thể, Cá nhân Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=125 Nội dung:

Tập thể, cá nhân Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân là danh hiệu vinh dự cao quý của Nhà nước phong tặng hoặc truy tặng cho các cá nhân “có thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội; trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có đạo đức, phẩm chất cách mạng” và những tập thể “có thành tích đặc biệt xuất săc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội; trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; nội bộ đoàn kết tốt; tổ chức Đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh” (Theo Điều 60, Luật Thi đua Khen thưởng, ngày 26/11/2003).

Qua các đợt phong tặng và truy tặng, theo tổng hợp, ở Đồng Nai đã có 55 tập thể và 31 cá nhân được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Các cá nhân và tập thể anh hùng đều có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phẩm chất anh hùng của cá nhân và tập thể đã  được ươm mầm, nở hoa, tỏa sáng trong đời sống kháng chiến chống xâm lược của Đảng bộ và quân dân Đồng Nai anh hùng. Các tập thể anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân xuất hiện ở khắp các mặt trận: Trung ương, địa phương, bộ đội, du kích, đặc công, trinh sát, quân y, dân y, tình báo, giao thông, thông tin liên lạc, tù chính trị…

Sau đây, là danh sách cá nhân và tập thể Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (tính đến thời điểm năm 2018).

 

TẬP THỂ ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

 

STT

HỌ VÀ TÊN

NĂM PHONG TẶNG

1

Đội biệt động thị trấn Long Khánh

1976

2

Đại đội dân quân du kích xã Bình Lộc

1976

3

Đội trinh sát võ trang thị xã Long Khánh

1976

4

Đội dân quân du kích xã Bảo Vinh

1978

5

Đội du kích cao su Bình Sơn

1978

6

Đội dân quân du kích xã Tam An

1978

7

Đội dân quân du kích xã Hưng Lộc

1978

8

Đội dân quân du kích xã Phước An

1978

9

Đội dân quân du kích xã Phú Hội

1978

10

Đội dân quân du kích xã Thiện Tân

1978

11

Bệnh xá K20 – phân khu 4

 

12

Trại quản lý cải tạo phạm nhân k4 công an tỉnh Đồng Nai

1985

13

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Long Khánh

1994

14

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân thị xã Biên Hòa

1994

15

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Hiệp Hòa

1994

16

Phòng Cảnh sát hình sự công an tỉnh Đồng Nai

1995

17

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Hữu

1994

18

Công an Thành phố Biên Hòa

1995

19

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nhơn Trạch

1996

20

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Định Quán

1996

21

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Vĩnh Cửu

1996

22

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Lý

1996

23

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Bình Lợi

1996

24

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Trị An

1996

25

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân phường Thống Nhất

1996

26

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Thọ

1966

27

Cán bộ, công nhân viên lực lượng tự vệ Đồn điền cao su Bình Lộc

1996

28

Phòng Bảo vệ chính trị IV (PA38) công an tỉnh Đồng Nai

1998

29

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Long Thành

1998

30

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân thị trấn Trảng Bom

1998

31

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tân An

1998

32

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tân Bình

1998

33

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Tân

1998

34

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Lập

1998

35

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tà Lài

1998

36

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thạnh Phú

1999

37

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phước Khánh

2000

38

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Tân

2000

39

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Đông

2000

40

Lực lượng Giao bưu Thông tin liên lạc tỉnh Đồng Nai

2000

41

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Đồng Nai

2000

42

Tiểu đoàn 240

2012

43

Đại đội Lam Sơn, Trung đoàn 310

8/2013

44

Tiểu đoàn 1, Đặc công U1

9/2014

45

Tiểu đoàn 2, Đặc công U1

9/2014

46

Chi đội 10, tỉnh Biên Hòa

9/2014

47

Đội cối huyện Xuân Lộc

1/1996

48

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thiện Tân

2012

49

Chiến sĩ cách mạng Nhà lao Tân Hiệp

2018

50

Đội Công binh xưởng quân giới thị đội Long Khánh

2012

51

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Bàu Hàm 2

1999

52

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long An

2000

53

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Phước

1994

54

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Túc

1998

55

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Lộc

1999

 

 

 

CÁ NHÂN ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

 

STT

HỌ VÀ TÊN

NĂM PHONG TẶNG

1

Nguyễn Văn Quang

1967

2

Nguyễn Quyết Chiến

1969

3

Bùi Văn Hòa

10/2/1970

4

Trần Văn Chín

19/5/1972

5

Phạm Văn Cán

12/1975

6

Trần Văn Trung

1976

7

Điểu Cải

6/11/1978

8

Lê A

6/11/1978

9

Hồ Thị Hương

6/11/1978

10

Trần Văn Nuôi

6/11/1978

11

Dương Văn Thì

6/11/1978

12

Nguyễn Thanh Tùng

6/11/1978

13

Lê Duy Chín

6/11/1978

14

Nguyễn Văn Huệ

6/11/1978

15

Trương Văn Hải

6/11/1978

16

Trần Đối

6/11/1978

17

Trịnh Xuân Thiều

6/11/1978

18

Tống Viết Dương

6/11/1978

19

Lương Văn Xuân

6/11/1981

20

Bùi Văn Bình

29/8/1985

21

Nguyễn Trọng Tâm

30/8/1985

22

Nguyễn Văn Bình

29/8/1985

23

Trần Công An

23/10/1996

24

Huỳnh Tấn Minh

19/1/1996

25

Đỗ Văn Thi

22/7/1998

26

Nguyễn Văn Huề

24/8/2000

27

Phạm Hạnh Phúc

2/7/2002

28

Lê Bá Ước

2012

29

Phạm Văn Lạc

2014

30

Nguyễn Tấn Vàng

2014

31

Nguyễn Văn Lân

30/8/2018

 

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 05/07/2019 8:40 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.279
]]> nnkduy Nhân vật Sat, 06 Jul 2019 01:47:13 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=125 Kỷ niệm 90 năm Ngày sinh nhà văn tiêu biểu của nền văn học Việt Nam Nguyễn Minh Châu (20/10/1930 – 20/10/2020) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=204 Nội dung:

Nguyễn Minh Châu là nhà văn có những đóng góp và có vị trí đặc biệt đối với sự nghiệp văn học nước nhà, là một trong những cây bút xuất sắc của nền văn học sử thi thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông sinh ngày 20 tháng 10 năm 1930 trong một gia đình nông dân khá giả ở làng Thơi thuộc huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Là con út trong một gia đình có sáu anh chị em. Sinh ra ở một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, gắn bó với sự nghiệp cầm bút của một người lính. Ông đã cùng đồng đội trải qua những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ở con người ông nổi bật niềm đam mê sáng tạo, sự dũng cảm đáng quý của một nhân cách nhà văn có tình yêu sâu nặng đối với cuộc sống, con người, quê hương đất nước.

Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành Chung. Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn. Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320. Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320. Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn. Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội. Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

Hành trình văn học của Nguyễn Minh Châu khởi đầu bằng truyện ngắn Sau một buổi tập (1960) và khép lại với truyện vừa Phiên chợ Giát (1989). Ba thập kỷ – một hành trình không phải là dài so với những đồng nghiệp, đồng lứa như: Nguyễn Khải, Xuân Thiều, Hồ Phương… , song với mười ba tập văn xuôi, một tập tiểu luận phê bình, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã để lại một sự nghiệp văn chương đủ sức vượt qua thời gian. Trong đó, đặc biệt phải kể đến các tác phẩm chính của ông như:  Cửa sông (tiểu thuyết, 1966); Những vùng trời khác nhau (truyện ngắn, 1970);  Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972); Miền cháy (tiểu thuyết, 1977); Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết, 1977); Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982); Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (truyện ngắn, 1983); Bến quê (truyện ngắn, 1985); Mảnh đất tình yêu (tiểu thuyết, 1987); Cỏ lau (truyện vứa, 1989);…

Trong các tác phẩm trên không thể không nhắc đến “Cửa sông” với nhịp sống vừa bình thản, vừa quả cảm của một làng nhỏ ven sông bước vào cuộc chiến đầy quyết liệt với cuộc chiến tranh phá hoại tàn bạo của đế quốc Mỹ và cũng không thể không nói tới “Dấu chân người lính” với cả không khí hào hùng xẻ dọc trường sơn đi cứu nước của một dân tộc. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Minh Châu đã dành trọn vẹn nửa đời văn của mình đi sâu, khám phá, phản ảnh những “đề tài sinh tử” trong mảng thực hiện chiến tranh và người lính cách mạng. Trong đó “Miền cháy”là tác phẩm đánh dấu bước chuyển mình của Nguyễn Minh Châu từ chủ nghĩa thực hiện lãng mạn cách mạng và cảm hứng sử thi bước sang chủ nghĩa hiện thực. Bằng sự thôi thúc của lương tâm và trách nhiệm Nguyễn Minh Châu lại cùng dân tộc bước vào cuộc chiến đấu mới “cuộc chiến đấu cho quyền sống của con người”. Ông đã góp phần phát hiện ra những quy luật vận động sâu kín của đời sống nhân sinh thế sự và đạt tới một chiều sâu văn bản mới. Sự nghiệp văn chương của ông không chỉ ghi dấu ở phần sáng tác, mà ngay trong địa hạt phê bình, người ta cũng nhớ đến ông ở tư cách là người đầu tiên khuấy động sự tĩnh lặng qua bao nhiêu năm của một nền văn học thời chiến bằng bài tiểu luận viết về chiến tranh đã làm xôn xao dư luận một thời.

Tiếp đến là tiểu thuyết “Lửa từ những ngôi nhà” được Nguyễn Minh Châu viết trong những năm cuối chiến tranh. Qua câu chuyện một chuyến về phép của người lính từ chiến trường về thành phố, hình ảnh của hậu phương hiện ra không êm ả như nhiều sách hồi đầu chiến tranh thường mô tả, mà tiềm ẩn không ít vấn đề. Nhưng vượt lên tất cả mọi thiếu thốn, khó khăn vẫn là một hậu phương vững chắc với những con người tất cả dành cho tiền tuyến, và mỗi người lính đều được truyền ngọn lửa từ mỗi ngôi nhà, mỗi tấm lòng của người hậu phương, Nguyễn Minh Châu cũng nhìn họ ở một cự li gần, thấy cả những thiếu hụt ở nơi họ và điều đó như một dự báo về trở ngại đối với người lính khi họ trở về sau chiến tranh.

Và tiểu thuyết cuối cùng trong cuộc đời sáng tác của Nguyễn Minh Châu đó là “Mảnh đất tình yêu”. Ông viết về quê hương, về mảnh đất đã sinh ra, đã nuôi dưỡng, chở che cho những người lao động và những chiến sĩ cách mạng, về tình yêu và sự đóng góp của họ đối với mảnh đất đó. Ông miêu tả cuộc sống và số phận từng con người, từng gia đình gắn kết với làng xóm quê hương, với vận mệnh của đất nước, với thiên nhiên thân thiết, gần gũi, nhưng cũng rất dữ dằn và đầy bí ẩn. Nổi bật trong thế giới nhân vật của cuốn tiểu thuyết là ông ngoại và mẹ của Quy, rồi ông lão Bờ - những con người bằng nghị lực phi thường và sự bền bỉ, nhẫn lại vượt lên mọi tai hoạ, hiểm nguy và thách thức để duy trì sự sống và niềm tin vào các giá trị nhân bản trên đời. Chính tình yêu thương đã gắn kết mọi con người, mọi số phận nhiều bất hạnh của họ, để bảo tồn sự sống trước mọi cơn bão táp huỷ diệt đến từ thiên nhiên và xã hội, để mảnh đất đầy sóng gió ấy vẫn là mảnh đất tình yêu. Đó cũng là niềm tin của Nguyễn Minh Châu vào sức sống và các giá trị bền vững của nhân dân.

Trong sáng tác của Nguyễn Minh Châu, dù có là tiểu thuyết hay truyện ngắn, cốt truyện thường không đóng một vai trò nào đáng kể. Ông tập trung chú ý vào thân phận con người, tính cách nhân vật và đã huy động vào đấy tâm hồn đa cảm dồi dào ấn tượng tươi mới và xúc động về cuộc sống, bút pháp chân thực và một giọng văn trữ tình trầm lắng ấm áp.

Nguyễn Minh Châu đã từng phát biểu: “Văn học và đời sống là những vòng tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người” “Nhà văn tồn tại ở trên đời có lẽ trước hết là vì thế: để làm công việc giống như kẻ nâng giấc cho những người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận đen đủi dồn con người ta đến chân tường, những con người cả tâm hồn và thể xác bị hắt hủi và đoạ đầy đến ê chề, hoàn toàn mất hết lòng tin vào con người và cuộc đời để bênh vực cho những con người không có ai để bênh vực” 

Tư tưởng ấy được thể hiện trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” như một minh chứng cho tấm lòng hướng về con người, khả năng giải mã những mặt phức tạp của cuộc đời. Bức thông điệp trong tác phẩm về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống là nhận thức thấm thía : “cuộc đời vốn dĩ là nơi sản sinh ra cái đẹp của nghệ thuật nhưng không phải bao giờ cuộc đời cũng là nghệ thuật, và rằng con người ta cần có một khoảng cách để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nghệ thuật nhưng nếu muốn khám phá những bí ẩn bên trong thân phận con người và cuộc đời thì phải tiếp cận với cuộc đời, đi vào bên trong cuộc đời và sống cùng cuộc đời.”(Lê Ngọc Chương - Chiếc thuyền ngoài xa, một ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu).

Cuộc sống vốn vậy, vẫn đẹp tươi, vẫn êm ả, nhưng nếu không có tấm lòng để nhận ra những uẩn khúc số phận thì những vẻ đẹp như màu hồng của ánh sương mai kia cũng trở nên vô nghĩa. Truyện của Nguyễn Minh Châu luôn có những ý nghĩa triết lí sâu xa như thế. Ý nghĩa của cuộc sống. Con người sống cả trăm năm, dường như chỉ để đi tìm câu trả lời “mình sống để làm gì?”. Chao ôi, nhiều, nhiều điều lắm. Sống để mà yêu thương, sống để chia sẻ, cảm thông, để biết đau trước nỗi đau của muôn người, biết khóc với những cảnh đời nghiệt ngã, biết màu hồng nhất của hạnh phúc, màu tím nhất của sầu muộn. Nguyễn Minh Châu, phải chăng người đã viết nên những cuốn tiểu thuyết về cuộc sống? Hay chính cuộc sống đã cho người một giọt triết lý, để nó thấm qua trái tim, đi vào từng câu chữ, từng trang sách, từng số phận con người, để rồi lại hằn sâu vào tâm khảm người đọc, một vệt sâu vô tận!

Ông chuyên viết về cuộc sống thường nhật của con người và gửi đến nhiều thông điệp giàu ý nghĩa, cốt truyện và nhân vật hết sức đặc biệt đã khiến tên tuổi của ông luôn nhận được quan tâm hàng đầu từ độc giả, thông qua những sáng tác văn chương, người đọc sẽ không quên nhắc đến một nhà văn tiêu biểu của nền văn học hiện đại Việt Nam.

Với một trái tim chỉ biết trăn trở cho những kiếp người cùng khổ, ông đã để lại nhiều quan niệm xác đáng qua nghiên cứu và là bài học dành cho những thế hệ mai sau. Ông ra đi vào năm 1989 tại Thủ đô Hà Nội nhưng cho đến hôm nay nhà văn Nguyễn Minh Châu vẫn luôn sống mãi trong trái tim người đọc vì tài năng tuyệt vời và những cống hiến to lớn của ông.

Mai Linh

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 15/10/2020 8:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.030
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 15 Oct 2020 01:37:58 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=204 Hoàng Thái Hậu Từ Dụ - Từ người con gái đất Gò Công đến bậc mẫu nghi thiên hạ http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=315 Nội dung:

Hoàng thái hậu Từ Dụ (tức Nghi Thiên Chương Hoàng hậu) tên thật là Phạm Thị Hằng. Bà sinh ngày 19 tháng 5 năm Canh ngọ (tức ngày 20/6/1810) tại Gò Công (tỉnh Tiền Giang ngày nay). Cha là Lễ bộ Thượng thư, Cần Chánh Điện Đại học sĩ, Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng, một công thần của triều đình.

Sinh ra và lớn lên trong môi trường gia giáo, dòng dõi trâm anh vùng đất Gò Công. Từ nhỏ bà đã thích đọc sách nên tinh thông kinh sử, nổi tiếng là người hiền thục, hiếu thảo. Năm 14 tuổi, bà được Thuận Thiên Cao Hoàng hậu tuyển vào cung để hầu Hoàng trưởng tử Nguyễn Phúc Miên Tông (sau này là vua Thiệu Trị). Vì thế bà sớm được tiếp thu và rèn luyện những phẩm hạnh tốt đẹp của người phụ nữ khéo biết sắp xếp, quản lý công việc hậu cung, giữ bổn phận người con dâu hiếu thảo, người vợ đoan chính, người mẹ hiền thục, hiểu rõ “đạo vợ chồng là luân thường quan trọng của con người, nên từ kính trọng yêu thương mới tới tình, lễ”.

Những câu chuyện về bà được ghi lại trong sử liệu triều Nguyễn đều phản ánh chân dung một người phụ nữ có những phẩm hạnh cao quý theo chuẩn mực Nho giáo, đặc biệt là sự tận tụy, trung thành và hiếu kính.

Hoàng thái hậu Từ Dụ sinh được ba người con, ngoài hai người con gái, bà chỉ có một người con trai duy nhất, đó là hoàng tử Nguyễn Phúc Hồng Nhậm, sau này là vua Tự Đức. Từ nhỏ, do thể trạng yếu nên ông được mẹ tận tay chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy dỗ. Cho nên, sau khi trở thành người kế vị ngai vàng, vai trò người mẹ vẫn vô cùng quan trọng đối với nhà vua. Những lời răn dạy của bà đều được nhà vua ghi chép cẩn thận thành tập sách mang tên Từ huấn lục và luôn mang theo bên mình để ghi nhớ lời mẹ dặn.

Trong hậu cung, bà không chỉ là người trực tiếp hướng dẫn, xếp đặt công việc của tam cung lục viện, mà còn tham gia ý kiến trong những việc trọng đại của hoàng thất như chọn con nuôi cho vua Tự Đức, đặt tên hay tấn phong phi, tần của nhà vua…

Tuy được nhà vua vô cùng tôn kính, giữ lòng thành hết lòng chăm lo chu đáo, nhưng Thái hậu Từ Dụ không vì thế mà chuyên quyền, tiêu xài hoang phí hoặc tìm cách vơ vét của cải. Trái lại, thấm nhuần đạo lý và hiểu rõ trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu hậu cung. Luôn nghiêm khắc với bản thân, khoan dung với kẻ dưới, quan tâm chăm lo cho bá tánh. Đặc biệt không thích khoa trương, tiệc tùng linh đình tốn kém. Khi đất nước gian nguy, hậu cung cũng là nguồn an ủi, động viên và tiếp thêm sức mạnh để quân vương giữ vững tinh thần chiến đấu.

Tháng 6 năm 1883, vua Tự Đức băng hà giữa lúc đất nước lâm nguy, nội bộ triều đình rạn nứt trước áp lực của các quyền thần. Những thăng trầm của lịch sử dân tộc đã khiến khói lửa chiến tranh lan cả vào nơi cung cấm, ngai vàng trở thành vị trí tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Triều đình Huế bước vào thời kỳ khủng hoảng sâu sắc trước khi trở nên suy tàn và hoàn toàn đánh mất chủ quyền vào tay thực dân Pháp. Tính từ khi vua Tự Đức băng hà, Thái hậu Từ Dụ đã lần lượt trải qua 6 đời vua là: Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh, Thành Thái. Trong suốt thời gian khó khăn ấy, với ngôi vị cao nhất hậu cung, bà vẫn sáng suốt khi tự xác định giới hạn cho mình trong việc can thiệp công việc của nội bộ hoàng tộc. Đồng thời bà cũng làm tốt vai trò là người giữ vững gia đạo, không để hậu cung can thiệp vào những biến cố của chốn triều đình, mà trở thành chỗ dựa tin cậy cho con cháu hoàng thất.

Bà mất ngày 5 tháng 4 năm Tân Sửu (nhằm ngày 22/5/1901), được triều đình Hoàng đế Thành Thái dâng thụy hiệu “Nghi Thiên Tán Thánh Từ Dụ Bác Huệ Trai Túc Tuệ Đạt Thọ Đức Nhân Công Chương Hoàng hậu”. Được an nghỉ trong Lăng mộ có tên gọi Xương Thọ Lăng (lăng Thái hậu Từ Dụ) ở xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Hiện nay, các di tích gắn với cuộc đời bà từ khi còn sống cho đến khi qua đời đều được công nhận là Di sản Văn hóa thế giới như: Cung Diên Thọ (Hoàng thành); lăng Xương Thọ (thuộc khu vực Xương Lăng của vua Thiệu Trị); điện Lương Khiêm (thuộc Khiêm Lăng – lăng vua Tự Đức). Ngoài ra, tên của bà còn được chọn đặt cho bệnh viện đầu ngành về sản phụ khoa của Việt Nam – Bệnh viện Từ Dũ. Và Di tích lăng mộ của dòng họ Phạm Đăng ở Gò Công, Tiền Giang cũng được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Có thể thấy rằng, số phận và lịch sử đã chọn Thái hậu Từ Dụ làm nhân chứng lịch sử cho suốt 10 đời vua nhà Nguyễn, và đặt lên vai bà sứ mệnh của một người phụ nữ kiên cường, dù trực tiếp hay gián tiếp, dù xuất phát từ ý muốn chủ quan hay do hoàn cảnh thúc đẩy, thì bà vẫn đóng vai trò không nhỏ trong việc giữ gìn ổn định hậu cung, nêu tấm gương mẫu mực của bậc mẫu nghi thiên hạ - thông minh, nghiêm từ, đôn hậu bậc nhất trong lịch sử nước nhà.

 

Trần Thủy

 

Tài liệu tham khảo: Từ huấn lục: Những ghi chép lời dạy của Hoàng Thái Hậu Từ Dụ.

 

 

 

 

Loại: Nhân vật 2022
Đã phát hành: 25/02/2022 7:55 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 15.287
]]> nnkduy Nhân vật 2022 Fri, 25 Feb 2022 12:59:20 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=315 Kỷ niệm 55 năm, quân và dân miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1966-2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=223 Nội dung:

Năm 1966 là năm quân ta thắng lớn, Mỹ - ngụy thua to, quân và dân miền Nam đã đánh bại ngay hiệp đầu cuộc chiến tranh cục bộ của địch. Cũng là năm mà các lực lượng vũ trang giải phóng đã hoàn thành tốt đẹp các nhiệm vụ chiến đấu của mình với những chiến công dồn dập và vô cùng rực rỡ. Ba thứ quân của nhân dân miền Nam được xây dựng và trưởng thành nhanh chóng trong chiến đấu đã làm cho tiến công của ta ngày càng mạnh, thế phòng ngự của địch ngày càng bị động, lúng túng. Chứng tỏ là từ sau mùa khô 1965-1966, các cuộc càn của địch càng giảm, những cuộc hành quân giải tỏa, bị động đối phó với các lực lượng vũ trang giải phóng ngày càng tăng, những trận đánh chủ động tiến công của lực lượng vũ trang giải phóng ngày càng dồn dập.

Giữa năm 1965, chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ phá sản thảm hại. Để cứu nguy cho quân ngụy, đồng thời để chuẩn bị cho kế hoạch phản công chiến lược vào mùa khô 1965-1966 nhằm giành những thắng lợi có ý nghĩa quan trọng, xoay chuyển cục diện chiến tranh hiện bất lợi cho Mỹ ở miền Nam, bọn xâm lược Mỹ phải vội vã và ồ ạt đưa quân vào miền Nam việt Nam. Trong mùa khô, Mỹ đã mở trên 700 cuộc càn từ quy mô tiểu đoàn trở lên, hơn 20 cuộc càn lớn quy mô sư đoàn (từ 10 đến 20 tiểu đoàn), 50 cuộc càn với quy mô trung bình (từ 4 đến 8 tiểu đoàn). Có trận chúng đã dùng đến hơn 20 tiểu đoàn với hàng trăm khẩu pháo và hàng trăm xe cơ giới. Máy bay chiến lược B.52, chất độc hóa học cũng được dùng chi viện cho chiến đấu. Nhiều nơi, chúng đã thực hiện chính sách man rợ: đốt sạch, giết sạch, cướp sạch khi càn quét. Nhưng mùa khô, mùa hy vọng của giặc Mỹ đã trở thành mùa thất bại đau đớn của chúng. Một năm thất bại nhục nhã với trên 20 vạn quân Mỹ - ngụy bị tiêu diệt, 52 tiểu đoàn bị xóa phiên hiệu.

Để gỡ thất bại, đầu năm 1966, giặc Mỹ lại tập trung lực lượng mở cuộc phản công lớn, gọi là “chiến dịch 5 mũi tên”, nhằm tiêu diệt quân giải phóng miền Nam, nhưng phản công đến đâu địch càng thua đến đó. Trong 3 tháng đầu năm 1966, quân và dân miền Nam đã đánh bại hàng loạt cuộc càn trong “kế hoạch phản công mùa khô” của chúng, giết và làm bị thương trên 5 vạn tên trong đó có 25.000 quân Mỹ và chư hầu. Đặc biệt trong vòng 45 ngày chiến đấu từ 28/1 đến 15/3, quân giải phóng đã diệt gọn 15 tiểu đoàn địch trong đó 9 tiểu đoàn bộ binh và cơ giới Mỹ. “Chiến dịch 5 mũi tên” mà Mỹ đặt hết niềm tin và hy vọng đã thất bại vô cùng thảm hại. Kế hoạch phản công mùa khô của Mỹ đã phá sản nhanh chóng ngay khi mùa khô ở miền Nam Việt Nam chưa kết thúc.

Sau thất bại mùa khô, bọn Oét-mo-len chủ trương co lại để phòng thủ. Chúng lẩn tránh những trận đánh lớn của Quân giải phóng và tìm mọi cách ngăn chặn các cuộc tiến công của quân và dân miền Nam, hòng bảo toàn chủ lực của chúng, đợi đến mùa khô tiếp theo, chúng sẽ mở cuộc phản công chiến lược mới để giành lại quyền chủ động. Nhưng sự thật trên chiến trường miền Nam một lần nữa lại diễn ra hoàn toàn ngược hẳn với tính toán của bọn xâm lược Mỹ.

Từ sau chiến thắng mùa khô, phát huy cao độ quyền làm chủ, quân và dân miền Nam đã mở nhiều cuộc tiến công mới dồn dập trên khắp các chiến trường. Chiến tranh du kích ngày càng phát huy thế chủ động chiến lược trên chiến trường miền Nam. Tích cực chống càn, ra sức tiêu diệt sinh lực địch, chiến tranh du kích đã góp phần quan trọng vào việc giữ vững và củng cố các vùng giải phóng, đập tan âm mưu của địch hòng lấn át, giành dân, lập hành lang an toàn cho hệ thống căn cứ đồn bốt. Dồn lực lượng lên phía trước, quân du kích đã siết chặt các căn cứ của quân Mỹ và đồn bốt của quân ngụy, đánh liên tục uy hiếp mạnh mẽ các tuyến phòng ngự của địch. Chiến tranh du kích phát triển mạnh trong các vùng bị địch tạm kiểm soát, phối hợp chặt chẽ với phong trào đấu tranh chính trị, hỗ trợ đắc lực cho các cuộc khởi nghĩa của nhân dân, phá tan nhiều ấp chiến lược giải phóng thêm nhiều vùng đất đai.

Với tinh thần chủ động, tích cực tiến công tiêu diệt địch, quân giải phóng vẫn ra sức tạo thời cơ đánh tiêu diệt lớn, dồn địch vào thế bị động, lúng túng hơn nữa. Quân giải phóng không những khôn khéo điều địch ra ngoài công sự để đánh tiêu diệt lớn, mà còn táo bạo xông vào đánh tiêu diệt lớn trong công sự như: trận tập kích ở Đồng Dù (Củ Chi) hay trận tập kích lớn rất táo bạo và mưu trí vào Cẩm Bình. Quân giải phóng tiếp tục đánh lớn không chỉ ở chiến trường rừng núi mà cả đồng bằng và cả những vùng địch vẫn đinh ninh không hề đánh lớn được như Trị-Thiên. Hầu hết các binh chủng từ kỵ binh, đến lính thủy đánh bộ, lính dù đều nhừ đòn. Đánh cho lục quân Mỹ tơi bời, quân và dân miền Nam còn giáng nhiều đòn đích đáng vào không quân Mỹ. Các sân bay lớn có tầm quan trọng chiến lược của địch như Tân Sơn Nhất, Chu Lai, Đà Nẵng… đều bị đánh.

Giặc Mỹ bị thua đậm, ngay cả kế hoạch “bình định” quy mô của chúng cũng không thực hiện được. Để thực hiện âm mưu bình định, chúng đã áp dụng mọi thủ đoạn mị dân thâm độc, cùng với những hành động tàn bạo đẫm máu như ném bom, bắn đại bác liên tục, rải chất độc hóa học, mở những cuộc hành binh lớn vào các vùng giải phóng, đốt sạch, cướp sạch, giết sạch, với mục đích để làm nản lòng quân ta. Với tinh thân kiên quyết và anh dũng đấu tranh, quân và dân miền Nam ra sức xây dựng vùng giải phóng quyết giữ làm vùng hậu phương cho cuộc kháng chiến, đập tan mọi âm mưu “bình định” của giặc.

Tính trong năm 1966, quân và dân ở miền Nam đã đánh gần 40.000 trận lớn nhỏ, giết chết, làm bị thương và bắt sống 268.200 tên địch. Số đơn vị bị tiêu diệt gọn gồm có 47 tiểu đoàn, 306 đại đội, 454 trung đội. Số quân Mỹ diệt trong năm 1966 nhiều hơn gấp 5 lần so với số quân Mỹ bị diệt trong năm 1965. Ngoài ra quân ta còn bắn rơi và phá hủy 2.130 máy bay, diệt 3.300 xe quân sự các loại, bắn chìm 97 tàu và xuồng chiến, phá hủy 43 đầu máy xe lửa và 217 toa, phá 742 cầu, cống, diệt và bức rút 4 chi khu quân sự, 174 đồn bốt, 140 tháp canh. Chiến thắng vẻ vang của quân và dân miền Nam trong năm 1966 hòa nhịp với chiến thắng của quân và dân miền Bắc bắn rơi 1.600 máy bay Mỹ đã giáng cho giặc Mỹ những đòn thất bại ngày càng nặng trong toàn bộ âm mưu xâm lược của chúng.

Thắng lợi rực rỡ của quân và dân ta ở miền Nam là thắng lợi của đường lối chính trị và chiến lược quân sự đúng đắn của ta, thắng lợi của nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân Việt Nam, của nghệ thuật quân sự độc đáo và sáng tạo. Nó là kết quả của quyết tâm chiến đấu chống Mỹ, cứu nước, của tinh thần chiến đấu dũng cảm và đầu óc mưu trí của toàn quân và toàn dân ta. Quân và dân miền Nam đang trưởng thành nhanh chóng về mọi mặt, càng đánh càng mạnh, càng mạnh lại càng thắng lớn.

 

Yên Yên

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 24/02/2021 9:25 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 525
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 24 Feb 2021 02:28:56 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=223 Kỷ niệm 70 năm Ngày mất của nhà văn Nam Cao (30/11/1951-30/11/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=300 Nội dung:

Nhắc đến Nam Cao chúng ta thường nghĩ đến một cây bút tài hoa trên diễn đàn văn học Việt Nam. Dưới ngòi bút của ông, những tác phẩm ra đời mang màu sắc hiện thực sâu sắc với hàng loạt tác phẩm xuất sắc về người nông dân. Nam Cao (1917-1951) tên khai sinh là Trần Hữu Tri, sinh ra trong một gia đình nông dân ở quê làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lý Nhân (nay là xã Hoà Hậu, huyện Lý Nhân), tỉnh Hà Nam. Ông là người con duy nhất trong gia đình khá đông con - được ăn học tử tế. Học hết bậc Thành chung, năm 1935, ông theo người cậu vào Sài Gòn kiếm sống. Vì bệnh tật đã khiến ông phải về quê, sống bằng nghề dạy học và viết văn.

Nam Cao gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc năm 1943. Từ đó tới lúc hi sinh (1951), ông một lòng tận tụy phục vụ cách mạng và kháng chiến. Ông là nhà văn hàng đầu trong nền văn học Việt Nam thế kỷ XX và là một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc giai đoạn 1930 – 1945, là một nhà văn viết về người nông dân hết sức chân thực, có đóng góp nhiều cho sự thành công của dòng văn học hiện thực Việt Nam trước cách mạng tháng Tám. Ông cũng là một trong những cây bút tiêu biểu của lớp đầu nền văn học mới sau Cách mạng. Nam Cao được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996.

Nam Cao là con người rất giàu ân tình đối với người nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong xã hội cũ. Tình cảm đó được thể hiện rõ nét qua những tác phẩm viết về đề tài người nông dân điển hình như Chí Phèo, Lão Hạc…Mỗi tác phẩm của ông viết về người nghèo đều mang ánh văn trữ tình đầy xót thương đối với kiếp lầm than. Nhà văn Nam Cao luôn suy tư về bản thân, tự đấu tranh để tự vượt lên chính mình. Bề ngoài tỏ ra lạnh lùng nhưng bên trong đời sống nội tâm phong phú. Điều này thể hiện rõ trong những tác phẩm ông viết về đề tài người tri thức. Bản thân ông sau này cũng là một trí thức nghèo, ông hiểu cuộc sống của người nông dân cũng như thấm thía sâu sắc cuộc sống của người tri thức đương thời. Ông luôn suy tư về bản thân, cuộc sống, đồng loại, từ kinh nghiệm thực tế mà đưa ra những khái quát, triết lí sâu sắc và đầy tâm huyết.

Đọc những tác phẩm của Nam Cao, người đọc sẽ nhận thấy quan điểm nghệ thuật của ông được thể hiện khá hệ thống, nhất quán và có nhiều điểm tiến bộ so với các nhà văn cùng thời. Đối với Nam cao “Nghệ thuật vị nhân sinh” (tức là nghệ thuật phải viết về con người và hướng đến những điều tốt đẹp của con người). Ông phê phán tính chất thoát li tiêu cực của một số tác phẩm văn học lãng mạn đương thời một cách toàn diện và sâu sắc. Trong tác phẩm “Trăng sáng” Nam Cao viết: “Chao ôi! Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối. Nghệ thuật chỉ có thể là những tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp đời lầm than”. Với ông, nghệ thuật không nên chạy theo cái đẹp phù phiếm mà quay lưng với hiện thực. Nghệ thuật phải luôn nương theo thực tại, phục vụ đời sống, quan tâm tới mảnh đời bất hạnh, những kiếp người lầm than. Cùng với việc phê phán văn học lãng mạn thoát li, ông còn chỉ rõ hạn chế của những tác phẩm phản ánh hiện thực một cách mờ nhạt. Quan điểm nghệ thuật của Nam Cao bày tỏ trong tác phẩm “Đời thừa” là: “một tác phẩm thật giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả các bờ cõi và giới hạn”, đặc biệt phải thấm nhuần nội dung nhân đạo cao cả, “chứa đựng được một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn, lại vừa phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái…” Điều này có thể hiểu là với Nam Cao tác phẩm văn chương phải chứa đựng trong đó tư tưởng nhân đạo mới mẻ, sâu sắc.

Trong số các nhà văn hiện thực trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, Nam Cao là người có ý thực trách nhiệm cao về ngòi bút của mình. Đối với ông, nghề văn trước hết phải là một nghề sáng tạo. Nhà văn phải biết khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những cái gì chưa có. Để làm được điều ấy, Nam Cao cho rằng nhà văn phải “đọc, ngẫm nghĩ, tìm tòi, nhận xét và suy tưởng không biết chán”, đặc biệt phải có lương tâm nghề nghiệp, nhất là không được cẩu thả, bởi “Sự cẩu thả trong bất cứ việc gì đã là bất lương rồi nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện”. Quan điểm nghệ thuật tiến bộ này góp phần quan trọng giúp ông có nhiều chuyển biến tư tưởng và nghệ thuật ngay sau khi tham gia cách mạng. Từ việc thấy rõ trách nhiệm phản ánh hiện thực của dân lao động, Nam Cao khẳng định sứ mệnh của nhà văn lúc đó là phục vụ cho cuộc kháng chiến. Đây là bước tiến vượt bậc trong quan điểm nghệ thuật của ông. Qua đó cho thấy sự gặp gỡ giữa văn học hiện thực và văn học cách mạng.

            Trong nền văn xuôi Việt Nam, Nam Cao là cây bút có phong cách nghệ thuật độc đáo. Ông quan tâm đặc biệt tới đời sống tinh thân, luôn có hứng thú khám phá thế giới nội tâm của con người. Là nhà văn có biệt tài miêu tả và phân tích tâm lý, ông rất sắc sảo trong việc phân tích và diễn tả quá trình tâm lý phức tạp của nhân vật, những hiện tượng lưỡng tính dở say dở tỉnh, dở khóc dở cười…Tâm lí nhân vật trở thành trung tâm của sự chú ý, là đối tượng trực tiếp của ngòi bút Nam Cao. Nam cao là nhà văn có giọng điệu riêng, buồn thương, chua chát, có khi dửng dưng, có lúc lạnh lùng mà đằm thắm yêu thương…

            Sáng tác chính của ông trước cách mạng gần 60 truyện ngắn, một truyện vừa (Truyện người hàng xóm), một tiểu thuyết (Sống mòn), một số vở kịch và một số bài thơ. Truyện của Nam Cao chủ yếu viết về hai đề tài chính là người tri thức nghèo và người nông dân nghèo. Dù viết về đề tài nào, truyện của Nam Cao cũng thể hiện tư tưởng chung: nỗi băn khoăn đau đớn trước tình trạng con người bị hủy hoại nhân phẩm vì nghèo đói. Sau Cách mạng tháng Tám, với những tác phẩm nổi bật như truyện ngắn Đôi mắt, tập nhật ký Ở rừng, tập bút ký Chuyện biên giới. Sáng tác của ông thời kỳ này ca ngợi cuộc kháng chiến, khẳng định lập trường và thái độ đúng đắn của nhà văn đối với nhân dân và cách mạng. Ông là nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954).

            Nhà văn Nam Cao đã để lại trong lòng bạn đọc yêu văn học hiện thực những ấn tượng vô cùng sâu sắc. Những sáng tác của Nam Cao nổi bật một phong cách trữ tình, sâu lắng, xót xa, hóm hỉnh mà tế nhị. Ông là nhà văn đồng tình với khát vọng sống lương thiện. Nhà văn Nam Cao đã có những đóng góp rất lớn trong nền văn học Việt Nam. Các tác phẩm của ông đã để lại nhiều giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Những người yêu văn Nam Cao sẽ còn mãi nhớ đến những giá trị sâu sắc trong các tác phẩm của ông. Đặc biệt có những nhân vật mà diện mạo và số phận mãi in sâu trong tâm trí bạn đọc qua nhiều thế hệ.

Mai Mai

Phòng phục vụ bạn đọc

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 29/11/2021 9:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 603
]]> nnkduy Nhân vật Mon, 29 Nov 2021 02:41:02 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=300 12 ngày đêm khói lửa trên mặt trận Xuân Lộc http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=170 Nội dung:

Diễn ra từ ngày 9 đến ngày 21 tháng 4 năm 1975, Chiến dịch Xuân Lộc đã phá tan phòng tuyến cuối cùng của chế độ Việt Nam cộng hòa ở phía đông Sài Gòn, tạo đà để quân ta mở Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

 

Sau thất bại liên tiếp trên các mặt trận Tây Nguyên, Huế - Đà Nẵng, chính quyền Sài Gòn đứng trước tình thế muôn vàn khó khăn buộc phải tìm mọi cách để bảo vệ cơ quan đầu não của mình tại Sài Gòn.

Để bảo vệ Sài Gòn, địch quyết định tổ chức tuyến phòng thủ kéo dài từ Phan Rang qua Xuân Lộc cho đến Tây Ninh, trong đó Xuân Lộc là “một mắt xích quan trọng”, là “cánh cửa thép” để bảo vệ Sài Gòn, đây là chốt chặn cuối cùng và quan trọng không thể để mất. Vì vậy, chúng đã tập trung một lực lượng lớn lực lượng, vũ khí, trang thiết bị hiện đại để phòng thủ tại Xuân Lộc.

Nhận định cục diện tình hình chiến trường đang có nhiều chuyển biến tích cực cho quân ta. Ngày 31 tháng 3 năm 1975, tại Hà Nội, Bộ Chính trị họp và ra quyết định: “Nắm vững thời cơ chiến lược hơn nữa,với tư tưởng chỉ đạo thần tốc, táo bạo, bất ngờ chắc thắng, thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa trong thời gian sớm nhất. Tốt nhất là trong tháng 4 năm 1975 không thể chậm”.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Bộ chỉ huy Miền quyết định mở chiến dịch Xuân Lộc nhằm đập tan tuyến phòng thủ cuối cùng của địch, nơi được ví như cánh của thép của quân đội Việt Nam cộng hòa để bảo vệ chính quyền Sài Gòn.

Đêm ngày 8, rạng sáng ngày 9 tháng 4, quân ta bắt đầu tấn công dồn dập vào cứ điểm cuối cùng của địch, pháo 130 ly gầm vang, báo hiệu một trận mở màn quyết liệt. Ngay từ phút đầu tiên quân ta đã bắn đổ cột ăng ten trong tiểu khu Long Khánh. Trong khi đó, hướng bắc các chiến sĩ biệt động Long Khánh đã hướng dẫn sư đoàn 341 đánh chiếm các mục tiêu bên trong tỉnh lỵ. Đến 7 giờ 45 phút ta đã chiếm được dinh tỉnh trưởng Long Khánh.

Hướng nam tiểu đoàn 445 phối hợp cùng tiểu đoàn 9 trung đoàn 209 sư đoàn 7 đánh viện binh địch từ Suối Cát, làm tiêu hao nặng sinh lực 2 tiểu đoàn địch, bắt sống nhiều tù binh và giải phóng nhanh chóng ấp Bảo Toàn.

Hướng đông tỉnh lỵ Long Khánh, do địa hình khá trống trải, địch lại dùng nhiều xe tăng và đạn pháo tấn công dữ dội nên quân ta không thể triển khai đội hình theo kế hoạch.

Hướng tây có sư đoàn 6 cùng dân quân du kích đã đánh chiếm đèo Mẹ bồng con, ấp Trần Hưng Đạo, ấp Hưng Lộc.

Sau một ngày bị tấn công bất ngờ và dồn dập bởi quân giải phóng và quân dân địa phương, quân địch bị tiêu hao nặng nề, hệ thống bố phòng bị phá vỡ, quân ta đã làm chủ Ty cảnh sát, khu cố vấn Mỹ, trụ sở tình báo CIA, dinh tỉnh trưởng và nhiều địa điểm khác.

Trước tình hình đó, địch lập tức điều chỉnh lực lượng và đề ra các phương án khẩn cấp như điều ngay tiểu đoàn 1 chiến đoàn 48 từ Tân Phong về, tiểu đoàn 3 chiến đoàn 48 chốt tại Tân Phong. Chiến đoàn 52 từ Túc Trưng về Kiệm Tân, tiểu đoàn 2 chiến đoàn 52 về tiếp ứng cho tỉnh lỵ Long Khánh, lập tuyến phòng thủ vững chắc trước sự tấn công của quân ta.

Ngày 10 tháng 4, tiểu đoàn 7 trung đoàn 33 cùng du kích ấp Trần Hưng Đạo tiến công và làm chủ phân khu quân sự Dầu Giây. Hướng bắc sư đoàn 341 cùng biệt động thị xã Long Khánh đánh địch ở khu vực nhà thờ, quân địch tấn công liên tục và chiếm lại ngã tư đường sắt. Hướng nam tiểu đoàn 445 đại đội 41 và K8 Xuân Lộc đánh và chia cắt địch ở Tân Phong, Suối Cát. Tại trung tâm thị xã, chiến sự cũng nổ ra vô cùng ác liệt giữa ta và địch, chúng cho kéo giãn đội hình và kết hợp dùng pháo bắn phá các mục tiêu mà ta đã chiếm được.

Ngày 11 tháng 4 địch tăng cường 1 chiến đoàn bộ binh và 3 thiết đoàn cho Xuân Lộc nhưng bị ta chặn đứng tại Hưng Lộc.

Ngày 12 tháng 4, ta làm chủ hoàn toàn ngã ba Dầu Giây và đánh bại hầu hết các đợt tấn công của địch chi viện cho thị xã.

Các mũi tiến công phía bắc và phía đông tình hình chiến sự ngày càng diễn ra ác liệt, quân ta bị tổn thất lớn về người và của do địch dùng phi pháo và máy bay ném bom tấn công vào các mục tiêu quân ta đã chiếm cũng như đánh vào phía sau đội hình của ta. Đặc biệt, vào chiều ngày 12 tháng 4 địch đã ném 2 quả bom CBU (loại bom hơi ngạt có thể giết người bằng bức xạ đốt cháy oxy) làm quân ta thương vong tới hơn 1000 người.

Chúng cũng đổ lữ đoàn 1 dù xuống chốt tại ngã ba Tân Phong, đồng thời nhanh chóng bố trí lại thế trận phòng thủ ở thị xã, đưa lữ đoàn 3 thủy quân lục chiến, chiến đoàn 318 biệt động quân đến chốt giữ Trảng Bom, chiến đoàn 322 biệt động quân đến chốt ở Bàu Cá và điểm cao 122, đưa trung đoàn 8, sư đoàn 5 từ Lai Khê sang tăng cường cho Bàu Cá. Các sân bay Biên Hòa, Tân Sơn Nhất tập trung máy bay chiến đấu để chi viện cho các mũi phản kích ở Xuân Lộc. Như vậy, để cố thủ Xuân Lộc - Long Khánh, địch đã tập trung rất đông lực lượng bộ binh, pháo binh và hầu hết xe tăng thiết giáp của Quân đoàn 3 - Quân khu 3 và lực lượng tổng dự bị chiến lược của quân đội Sài Gòn.

Sau 4 ngày chiến đấu liên tục, mặc dù ta đã chiếm được một số mục tiêu, đẩy lùi được nhiều đợt phản kích của địch nhưng quân ta vẫn chưa làm chủ được tình hình. Trong khi đó quân địch ngày càng điên cuồng tấn công dữ dội vào các mục tiêu của ta, gây cho ta nhiều khó khăn và tổn thất lớn về lực lượng. Trước tình thế đó, đồng chí Hoàng Cầm đã trực tiếp đi thị sát tình hình và chỉ đạo: Tạm thời rút lực lượng chủ lực khỏi trung tâm thị xã Long Khánh để củng cố; sử dụng lực lượng dự bị bất ngờ tấn công bao vây, cô lập nhằm làm suy yếu sinh lực địch.

Rạng sáng ngày 15 tháng 4, ta chuyển hướng tiến công tập kích vào sân bay Biên Hòa, Sư đoàn 6 có sự tăng cường của Trung đoàn 95B đã tiến công tiêu diệt chiến đoàn 52, 1 tiểu đoàn pháo, 1 chi đoàn thiết giáp, thu giữ nhiều vũ khí, bắt sống hàng trăm tù binh, giải phóng chi khu Kiệm Tân, cô lập hoàn toàn tỉnh lỵ Long Khánh. Du kích tự vệ khẩn trương hỗ trợ công nhân chiến đấu và nổi dậy giải phóng các cơ sở, ấp Cao su.

Ngày 19 tháng 4 quân ta đã giải phóng Suối Tre.

Ngày 20 tháng 4 tiếp tục giải phóng Cốc Rang, An Lộc cùng nhiều địa điểm khác.

Cũng trong ngày 16 tháng 4, tuyến phòng thủ của địch ở Phan Rang cũng bị tiêu diệt, đại quân ta từ miền Trung trên đà chiến thắng thần tốc tiến vào Nam.

 

Trước khí thế tiến công như vũ bão của quân ta, địch nhận thấy không thể đủ sức giành lại Dầu Giây và bảo vệ Xuân Lộc, chúng cũng không còn hy vọng về sự cứu viện của Bộ tư lệnh quân đoàn 3 và Sài Gòn. Vì vậy, Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn ra lệnh rút quân khỏi Xuân Lộc để bảo toàn lực lượng. Theo đó, vào lúc 22h ngày 20/4, lợi dụng trời mưa lớn, toàn bộ quân địch ở Xuân Lộc đã tháo chạy về hướng Bà Rịa - Vũng Tàu. Quân ta không phát hiện được ý đồ rút quân của địch, nên chỉ chặn đánh và tiêu diệt được bộ phận phía sau.

Rạng sáng ngày 21 tháng 4 năm 1975 quân ta mở đợt tiến công cuối cùng vào Xuân Lộc, nhưng toàn bộ sư đoàn 18 và tiểu khu Long Khánh đã rút chạy khỏi Xuân Lộc từ đêm hôm trước. Trên hướng liên tỉnh lộ số 2, đại đội 41 đã chặn đánh và bắt sống hàng trăm tên địch, trong đó có tỉnh trưởng tỉnh Long Khánh đại tá Phạm Văn Phúc.

Như vậy, đến khoảng 8 giờ sáng ngày 21 tháng 4 năm 1975 tuyến phòng thủ cuối cùng của địch ở Long Khánh bị sụp đổ hoàn toàn, Long Khánh hoàn toàn được giải phóng, “cánh cửa thép” phía đông Sài Gòn, thành trì cuối cùng của chế độ Việt Nam cộng hòa bị đập tan, mở đường cho cánh quân phía đông tiến vào giải phóng Sài Gòn.

Chiến thắng Xuân Lộc không chỉ đập tan “cánh cửa thép” ở cửa ngõ phía Đông Sài Gòn mà còn làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ của địch ở xung quanh Sài Gòn, làm lung lay tinh thần binh lính địch, đồng thời tạo ra thế và lực mới để quân và dân ta bước vào trận quyết chiến lịch sử “Chiến dịch Hồ Chí Minh” giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngoài ra, chiến thắng Xuân Lộc cũng mang lại giá trị vô cùng to lớn đó là: Chiến thắng Xuân Lộc đã góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của quân và dân ta vào sự lãnh đạo tài tình của Đảng và thắng lợi của chiến tranh giải phóng, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử; Chiến thắng Xuân Lộc đã góp phần động viên, cổ vũ quân và dân ta phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quyết tâm vượt qua mọi thử thách, kiên quyết tiến công tiêu diệt nhanh, gọn quân địch, giành toàn thắng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử; Chiến thắng Xuân Lộc đã dập tắt tia “hy vọng” cuối cùng của đế quốc Mỹ để cứu chính quyền Việt Nam cộng hòa.

45 năm đã trôi qua nhưng những giá trị tinh thần mà chiến thắng Xuân Lộc đem lại vẫn còn nguyên vẹn trong thời đại của chúng ta. Tiếp tục kế thừa, phát huy và lan tỏa giá trị tinh thần của chiến thắng Xuân Lộc, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta luôn nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, vững tin vào sự lãnh đạo tài tình của Đảng, phát huy những thành quả đã đạt được trong hơn 30 năm đổi mới, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chủ động hội nhập quốc tế, tiếp tục thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

 

Trần Thủy

Tài liệu tham khảo: Địa chí Đồng Nai

 

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 14/04/2020 7:40 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.236
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 14 Apr 2020 12:46:29 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=170 Kỷ niệm 75 năm ngày mất Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ (28/8/1941 – 28/8/2016): http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=65 Nội dung:

Nguyễn Văn Cừ - Người Cộng sản lỗi lạc – Nhà lý luận sáng tạo – Tổng Bí thư xuất sắc của Đảng cách mạng Việt Nam

 

          Đồng chí Nguyễn Văn Cừ là một người cộng sản lỗi lạc, nhà lý luận sáng tạo, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam, đồng chí đã có nhiều cống hiến to lớn trong tiến trình đấu tranh giải phóng của dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Nguyễn Văn Cừ là một tấm gương sáng chói về đạo đức và chí khí cách mạng.

          Sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo ở một vùng quê giàu truyền thống văn hoá cách mạng, thuộc làng Phù Khê, xã Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là tổng Nghĩa Lập, phủ Từ Sơn), là hậu duệ đời thứ 17 của đại thi hào - danh nhân văn hoá Nguyễn Trãi. Từ thưở nhỏ, Nguyễn Văn Cừ đã nổi tiếng là thần đồng ham học, hay chữ, có chí kế thừa tinh thần yêu nước của cha ông. Sớm giác ngộ cách mạng, mới 17 tuổi đời, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã trở thành một nhà cách mạng chuyên nghiệp, hiến dâng trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

          Trên cương vị người lãnh đạo chủ chốt của Xứ uỷ Bắc Kỳ, rồi Tổng Bí thư của Đảng, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã lăn lộn trong phong trào quần chúng, từ Nam ra Bắc, vượt qua sự truy lùng gắt gao của kẻ thù để có mặt ở những nơi sóng gió, chỉ đạo sát sao các cuộc đấu tranh, kịp thời uốn nắn những lệch lạc, đưa phong trào cách mạng phát triển đúng hướng. Nhiều lần bị sa vào tay giặc, trải qua biết bao đòn roi tra tấn dã man của địch, đồng chí vẫn giữ vững khí phách của người cộng sản kiên trung. Vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã trở thành một nhà lý luận mácxít sáng tạo của Đảng, góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận cách mạng Việt Nam.

          Đầu năm 1931, trên đường đi công tác, Nguyễn Văn Cừ bị địch bắt, bọn mật thám đã dùng đủ cực hình tra tấn dã man, nhưng chúng không khuất phục được ý chí cách mạng kiên cường của người cộng sản tận trung với Đảng. Thời gian ở trong tù, mặc dù bị đày ải, tra tấn, Nguyễn Văn Cừ vẫn tranh thủ thời gian học hỏi, thực hiện khẩu hiệu “biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng” để rèn luyện nghị lực và nâng cao trình độ bản thân. Là một người ham học hỏi, Nguyễn Văn Cừ vượt qua mọi cửa ải gian lao, hà khắc và đòn roi của nhà tù đế quốc để học tập. Đồng chí trực tiếp nghiên cứu, nghiền ngẫm những tác phẩm kinh điển của Mác, Ăngghen, Lênin… do đó đồng chí ít bị ảnh hưởng bởi sự truyền thụ cắt xén chủ quan, phát huy được tính độc lập suy nghĩ, tự do tranh luận để tìm chân lý. Trong thời gian gần 6 năm ở Côn Đảo, Nguyễn Văn Cừ có điều kiện nghiên cứu, soi xét kinh nghiệm hoạt động thực tiễn để làm sáng tỏ những vấn đề lý luận. Do đó, đến khi ra tù, đồng chí đã trưởng thành về mọi mặt và trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng: Xứ uỷ viên Bắc Kỳ (đầu năm 1937), Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng (9-1937), Tổng Bí thư của Đảng (3-1938), khi đó Nguyễn Văn Cừ chưa đầy 26 tuổi.

          Với việc tham gia móc nối liên lạc, xây dựng các tổ chức cơ sở đảng ở Bắc Kỳ, thành lập Xứ ủy lâm thời, chỉ đạo thành lập Liên Xứ ủy Bắc – Trung Kỳ, Nguyễn Văn Cừ đã có những đóng góp lớn vào việc khôi phục lại hoạt động của Đảng, nhưng quan trọng hơn, chính đồng chí là người đưa ra sáng kiến thành lập Mặt trận dân chủ thống nhất, tổ chức xây dựng lực lượng cách mạng trên những hình thức mới. Điều đó làm cho phong trào cách mạng dưới sự chỉ đạo của Đảng đã có bước phát triển nhảy vọt, đồng thời hướng sự chỉ đạo của Đảng tới thống nhất, chặt chẽ cả về chủ trương và tổ chức thực hiện.

          Giai đoạn 1936 - 1939, trong Đảng ta đã xuất hiện một thế hệ cán bộ lãnh đạo mới, Nguyễn Văn Cừ là người tiêu biểu cho thế hệ cán bộ rèn luyện và trưởng thành trong lò lửa đấu tranh cách mạng và trong nhà tù của đế quốc. Các Tổng Bí thư tiền nhiệm như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập đều được đào tạo và huấn luyện ở nước ngoài, còn Nguyễn Văn Cừ được Hội nghị Trung ương lần thứ năm (3-1938) bầu làm Tổng Bí thư - một người còn rất trẻ, “từ xưa tới nay chưa hề xuất dương”. Có thể coi đây là một hiện tượng đặc biệt và Nguyễn Văn Cừ đã tỏ ra rất xứng đáng với trọng trách của mình, đồng chí đã toả sáng trên nhiều lĩnh vực, trước hết là cương vị Tổng Bí thư. Sự toả sáng về trí tuệ, về tư duy lý luận của người Tổng Bí thư trẻ tuổi ấy đã có đóng góp lớn cho cách mạng Việt Nam. Với cương vị là nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng, mặc dù chỉ trong khoảng thời gian hai năm, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã thể hiện tư chất của một lãnh tụ tài năng, sáng tạo. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Đảng ta đã kịp thời đề ra những chủ trương, đường lối đúng đắn, phát động cao trào đấu tranh đòi dân sinh dân chủ (1936 - 1939) sục sôi trong cả nước, tạo ra cục diện phát triển mới của cách mạng Việt Nam, tiền đề dẫn đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

          Trên phương diện đấu tranh củng cố nội bộ, “Tự chỉ trích” của đồng chí Nguyễn Văn Cừ là một tác phẩm lý luận lớn về tinh thần phê bình và tự phê bình trong Đảng, một đóng góp rất quan trọng vào công tác xây dựng Đảng cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Tác phẩm ra đời là sự đáp ứng kịp thời yêu cầu của một tình hình phức tạp, khi Đảng vừa hoạt động bí mật, vừa hoạt động công khai; vừa thi hành một sách lược mềm dẻo nhằm lôi kéo các tầng lớp nhân dân trong một mặt trận dân tộc, dân chủ rộng rãi, vừa phải giữ vững những nguyên tắc cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin; vừa chống “tả”, vừa chống “hữu”, nhằm đi tới sự đoàn kết nhất trí trong Đảng. “Tự chỉ trích” thể hiện sự minh triết trong tư duy chính trị của một lãnh tụ già dặn; vừa tranh luận, vừa thuyết minh một cách sáng tỏ đường lối, chính sách của Đảng - những khía cạnh tinh tế giữa cái tạm thời và cái lâu dài, giữa chiến lược và sách lược, qua đó làm sáng tỏ đường lối, quan điểm của Đảng ta, đánh tan mọi mơ hồ, lẫn lộn. Tác phẩm “Tự chỉ trích” cùng với những cống hiến lý luận khác của Nguyễn Văn Cừ phản ánh sự sáng suốt của một trí tuệ lỗi lạc, trí tuệ đó là kết quả tổng hợp của sự vững vàng, kiên định lập trường, quan điểm và những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với một năng lực vận dụng phương pháp biện chứng mácxít để nắm bắt chính xác thực tế cùng những diễn biến của nó - cái đã qua, cái đang tới để tư duy và đề xuất chủ trương, chính sách.

          Có thể nói, trước những chuyển biến mau lẹ của tình hình thế giới và trong nước, dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Đảng ta đã kịp thời vạch ra sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng trong thời kỳ cách mạng mới: thời kỳ đẩy mạnh đấu tranh giải phóng dân tộc. Đáng tiếc, sau Hội nghị không lâu, Nghị quyết đang được triển khai thì đồng chí Nguyễn Văn Cừ cùng nhiều đồng chí lãnh đạo chủ chốt khác của Trung ương Đảng không may sa vào tay giặc. Ngày 28/8/1941, tại trường bắn Ngã Ba Giồng, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn (Sài Gòn), đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã anh dũng hy sinh trước mũi súng của quân thù. Tuy nhiên, những nhận định sáng suốt, những chủ trương nhạy bén và sáng tạo do Hội nghị vạch ra dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã được các hội nghị Trung ương tiếp theo, nhất là Hội nghị Trung ương lần thứ VIII kế thừa, bổ sung và phát triển lên một bước mới, đưa tới thắng lợi lịch sử của Tổng khởi nghĩa tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ và bao vị lãnh đạo cách mạng khác đã ngã xuổng chưa kịp chứng kiến thắng lợi của cách mạng theo con đưòng các đồng chí vạch ra, nhưng lịch sử sẽ đời đời ghi nhớ công lao to lớn của các đồng chí đã cống hiến cho Tổ quốc và cách mạng.

          Ra đi khi mới 29 tuổi đời, 11 năm tuổi Đảng, trong đó có hai năm làm Tổng Bí thư, đồng chí đã để lại cho Đảng và nhân dân ta một tấm gương sáng chói về đạo đức cách mạng, chí công vô tư cho tất cả chúng ta học tập: Đó là tấm gương tận trung với nước, tận hiếu với dân, cống hiến toàn bộ cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp vô sản, với một ý chí, một niềm tin mãnh liệt vào lý tưởng cộng sản, vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Trải qua biết bao trận đòn roi, tra tấn của địch, mặc dù thể trạng không được khoẻ, bệnh sốt rét biến chứng ngày càng nặng, Nguyễn Văn Cừ vẫn hiên ngang tỏ rõ khí tiết của người cộng sản… Thứ hai, đó là tấm gương say mê dùi mài lý luận cách mạng, vượt qua muôn vàn khó khăn của hoàn cảnh tù đày trong tình thế hoạt động bí mật, đồng chí đã trở thành một nhà lý luận mácxít sáng tạo của Đảng, kết hợp nhuần nhuyễn lý luận với thực tiễn, giải quyết một cách sáng tỏ những vấn đề chiến lược và sách lược đặt ra cho cách mạng nước ta lúc bấy giờ. Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ sáu do Nguyễn Văn Cừ chủ trì khởi thảo, là một văn kiện lý luận cực kỳ quan trọng, đánh dấu bước trưởng thành về tư duy lý luận của Đảng ta, khắc phục được những nhược điểm giáo điều, “tả” khuynh khó tránh khỏi ở thời kỳ đầu còn non trẻ. Thứ ba, đó là tấm gương của một người cộng sản ưu tú, có đạo đức cách mạng trong sáng, một con người chân thành, giản dị, gương mẫu trong cuộc sống, có tác phong chan hoà, gần gũi với mọi ngươi, có khả năng tập hợp, đoàn kết, được quần chúng mến yêu và đồng chí cảm phục.

          Đồng chí Nguyễn Văn Cừ là một hình tượng cao đẹp về người cộng sản Việt Nam, nhà lý luận sáng tạo, Tổng Bí thư xuất sắc và mãi mãi là niềm tự hào vô hạn của Đảng ta và dân tộc ta.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 30/08/2016 9:35 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.566
]]> nnkduy Nhân vật Tue, 30 Aug 2016 02:38:28 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=65 Kỷ niệm 75 năm ngày mất của nhà cách mạng Nguyễn Hữu Cầu - chiến sĩ yêu nước Đông Kinh Nghĩa Thục (13/7/1946 - 13/7/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=270 Nội dung:

Tư tưởng canh tân đã xuất hiện nhiều lần trong lịch sử Việt Nam. Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, luồng tư tưởng này được thổi bùng lên thành một cao trào cách mạng trong lĩnh vực tư tưởng và văn hóa, đã làm thay đổi sâu sắc bộ mặt xã hội Việt Nam. Có thể khẳng định rằng đứng trước những khó khăn về kinh tế ngày càng gay gắt, sự rối loạn về chính trị và nguy cơ mất nước, các sĩ phu tiến bộ lúc bấy giờ đã mạnh dạn đưa ra những tư tưởng canh tân đất nước trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa, quân sự, ngoại giao với mục đích đưa đất nước phát triển, phục vụ công cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc. Đặc biệt, để làm nên cuộc cách mạng canh tân ấy, không thể không kể đến vai trò của tầng lớp sỹ phu cựu học, cụ Nguyễn Hữu Cầu là một trong số đó.

Nguyễn Hữu Cầu (Giản Thạch) sinh năm 1879 tại làng Trung Tự, huyện Hoàng Long (nay là phường Đống Đa, thành phố Hà Nội). Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Trưởng thành trong hoàn cảnh chế độ phong kiến đang suy tàn, cùng với đó là sự hiện diện của quân xâm lược Pháp. Được thừa hưởng truyền thống hiếu học, yêu nước của các bậc tiền nhân, con đường duy nhất của ông là con đường thi cử. Từ lúc học vỡ lòng đến năm 28 tuổi (1906), ông đậu cử nhân khoa Hương trường Nam Định, nghề chính là cử nghiệp. Năm sau, ông thi khoa Hội. Đến kỳ thi thứ 4 mới bị loại. Cuộc đời khoa cử của ông chấm dứt sau lần thi Hội đầu tiên này. Ông kiên quyết bước trên con đường duy tân cứu nước. Đầu tiên ông tham gia sáng lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục (tháng 3/1907)  và nhận công tác ở Ban Tu thư của trường.  Các sĩ phu Đông Kinh Nghĩa Thục chú trọng nhất việc giáo dục lòng yêu nước và truyền bá một nền học mới.

Đông Kinh Nghĩa Thục đã tiến hành một cuộc cải cách tư tưởng, chính trị, văn hóa, giáo dục lối sống cho đông đảo nhân dân, nhằm mục tiêu trước mắt đưa nước ta trở thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh; mục tiêu lâu dài là chuẩn bị lực lượng giải phóng đất nước ra khỏi ách thống trị của thực dân Pháp. Trường dạy học miễn phí; tài liệu giảng dạy và tuyên truyền, giấy bút đều phát không cho học sinh, hội viện; bất cứ ai muốn học đều được, không phân biệt độ tuổi và giới tính. Kinh phí hoạt động do đồng bào quyên góp. Các sĩ phu Đông Kinh Nghĩa Thục, trong đó có cụ Nguyễn Hữu Cầu, đã nhận thức được mặt lạc hậu của nền cựu học mà chính họ từng thụ hưởng. Để đổi mới lối sống của nhân dân, Đông Kinh Nghĩa Thục ra sức đả phá các hủ tục, tệ cờ bạc, nghiện hút, mê tín di đoan, thói sống lạc hậu, đề xướng lối sống đạo đức, khoa học, cắc tóc ngắn, mặc quần âu… Đông Kinh Nghĩa Thục không chỉ dạy dân học chữ mà còn dạy về chính trị, kinh tế, quyền công dân…, là những vấn đề xưa nay chưa người Việt Nam nào được học. Thời gian làm việc ở Đông Kinh Nghĩa Thục là thời gian làm việc tích cực nhất, tươi đẹp nhất của Nguyễn Hữu Cầu. Ngày ngày cụ lên trường làm việc, tối khuya về nhà; nhà ở giữa cánh đồng bùn lầy, đường bờ ruộng đi lại rất khó; khi về đều không gọi cổng, xé rào mà vào. Sáng sớm cụ tập đánh giáo, đâm thủng cả mấy tấm phên nứa làm cửa nhà ngang. Đôi khi cụ đưa các bạn về nhà mình, cũng về ban đêm và khuya, các cụ ngồi ngoài sân bàn công việc cứu nước đến sáng mới tan. Tuy bận việc nước nhưng cũng không quên việc nhà giúp vợ con trong những ngày nghỉ và cụ thường mang tài liệu về nhà để soạn sách và dạy con, nhất là về lòng yêu nước.

Cuối năm 1907, do hoảng sợ trước tác động to lớn của Đông Kinh Nghĩa Thục trong việc khơi dậy tinh thần yêu nước và cứu nước của đông đảo dân chúng, thực dân Pháp đã ra lệnh đóng cửa trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Nguyễn Hữu Cầu về quê dạy học. Năm sau lên Hà Nội giúp cụ Nghiêm Xuân Quảng dạy chữ Hán khoảng một năm ở trường Quảng Hợp Ích; đồng thời cùng một số đồng chí bí mật tìm kiếm các thanh niên ưu tú và yêu nước, giúp họ kinh phí sang Trung Quốc du học để trở thành các chiến sĩ chống Pháp sau này. Chính vì vậy mà mạng lưới mật thám của thực dân Pháp thường xuyên bám sát và theo dõi cụ. Đến năm 1915, cụ bị bắt và khép án 5 năm tù, 5 năm cầm cố, cùng cụ Tú Phật Tích (Nguyễn Cảnh Lâm) và cụ Quảng Hòa (Trịnh Đình Lưu) cùng một số nhân sĩ khác. Năm 1917, thực dân Pháp bắt đem ba cụ đày Côn Đảo.

Ở Côn Đảo, Nguyễn Hữu Cầu gặp các bạn Đông Kinh Nghĩa Thục và các nhà chí sĩ Trung bộ: cụ Đốc Đặng Nguyên Cẩn, cụ nghè Huỳnh Thúc Kháng, cụ nghè Ngô Đức Kế, cụ Xứ Lê Đại. Ông cùng các bạn chịu sự áp bức hành hạ của chế độ thực dân Pháp trong ba năm. Tháng 9/1920, ông mãn hạn tù, được trở lại quê hương nhưng bị thúc quản, không được ra Hà Nội. Sau đó, cụ Nguyễn Hữu Cầu mở một hiệu thuốc bắc lấy tên Lợi Nhân Đường ở Ngã Tư Sở, và nổi tiếng là người “mát tay hay thuốc”, rất tốt bụng, nhất là đối với người nghèo. Cụ giữ nếp sống bình dị, khiêm tốn suốt cả cuộc đời. Trong khoảng 20 năm làm thuốc ở Ngã Tư Sở, cụ vừa bốc thuốc vừa dạy học trò Đông y. Tuy tuổi già sức yếu, nhưng cụ vẫn luôn nghĩ và làm những việc ích nước lợi dân. Năm 1934, nhân dịp Hội Khai Trí Tiến Đức mở cuộc thi viết về đề tài “Tân nữ huấn”, cụ đạt giải ba. Nội dung bài ca Tân nữ huấn của cụ nhằm trình bày quan điểm tiến bộ của mình đối với “giáo dục phụ nữ ở thời đại tân tiến” có những quyền lợi và nghĩa vụ đối với gia đình, xã hội, đất nước…như thế nào.

            Cuối năm 1940, cụ bị chứng tê liệt một bên chân, phải từ giã hiệu thuốc về dưỡng bệnh ở nhà. Cụ tự mình điều dưỡng và gắng tập thể dục, cuối cùng cũng tạm đi lại trong nhà. Tuy cuộc sống yên ả như vậy nhưng tình yêu đất nước chưa bao giờ phai nhạt trong lòng chí sĩ. Cụ mong ngóng đến ngày non sông thoát khỏi ách cai trị của giặc Pháp. Cách mạng tháng Tám thành công, Nguyễn Hữu Cầu vô cùng phấn khởi khi thấy vợ con đi mít tinh, con cháu vào dân quân. Sau đó cụ bảo con làm cỗ cúng và khấn báo với tổ tiên rằng giặc Pháp đã cút khỏi Đông Dương, nước ta độc lập rồi. Khấn xong, cụ giơ nắm tay chào theo kiểu Việt Minh, hai mắt ứa lệ sung sướng. Một người như cụ, quá nửa đời mình yêu nước thương dân, ngày đêm mong mỏi nước nhà độc lập, bản thân đứng báo cáo tin mừng lớn ấy với tổ tiên, tưởng trong những phút khấn giơ tay chào ấy, lòng cụ hoan hỉ, vui mừng biết bao.

Cụ Nguyễn Hữu Cầu ngày một già yếu, ốm bệnh và từ trần ngày 13/7/1946 tại nhà riêng, đúng lúc cách mạng Tháng Tám thành công được gần một năm. Theo ý kiến lúc sinh thời của ông, vợ con ông làm ma chay thật đơn giản, đem số tiền định làm ma chay ấy giúp vào quỹ Quốc phòng. Cụ không phải là một nhân vật kiệt xuất của lịch sử. Một con người khiêm tốn, gần gũi, cụ là một nhân vật cao quý. Bất chấp tất cả mọi sự đàn áp của một chế độ thực dân hà khắc, nhà nho bình thường này đã sống cuộc đời can đảm và khó khăn của một sĩ phu yêu nước, trọn đời giữ vững khí tiết của một trí thức sạch, nhìn lên không xấu hổ với cha ông, nhìn xuống không hổ thẹn với hậu thế.

 

Yên Yên

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 12/07/2021 7:25 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 434
]]> nnkduy Nhân vật Mon, 12 Jul 2021 00:28:21 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=270 Lực lượng Thanh niên Tiền phong trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Biên Hòa http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=399 Nội dung:

 

Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, lực lượng Thanh niên Tiền phong đóng một vai trò quan trọng trong quá trình khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân ở Nam Bộ. Tổ chức Thanh niên Tiền phong được thành lập từ ngày 1 tháng 7 năm 1945, tại Sài Gòn. Thanh niên Tiền phong lấy đoàn kỳ là cờ vàng sao đỏ, đoàn ca là bài hát “Lên đàng” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, mang đồng phục và trang bị những vũ khí thô sơ (gậy tầm vông), gia nhập tổ chức này mỗi thành viên phải tuyên thệ 3 lời thề trung thành với Tổ quốc, nhân dân và phẩm chất của thanh niên. Một thời gian ngắn phong trào Thanh niên Tiền phong phát triển khá rầm rộ ở Nam Kỳ. Đến trước khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, Thanh niên Tiền phong đã có 1.200.000 đoàn viên ở 21 tỉnh thành Nam Bộ, trong đó có tỉnh Biên Hòa.

Ở Biên Hòa trong những ngày nổi dậy cướp chính quyền vào mùa thu tháng Tám năm 1045, hoạt động tổ chức Thanh niên diễn ra sôi nổi ở các quận lỵ. Tại quận Long Thành, từ tháng 5/1945, lực lượng Thanh niên Tiền phong đã đến và phát triển mạnh mẽ đến tận các địa bàn cơ sở. Các ngả đường, lực lượng này được chú ý với đầu đội mũ ca lô, tay cầm gậy tầm vông, vai đeo cuộn dây thừng bằng sợi dứa, tập dượt.

Địa bàn quận Xuân Lộc dưới sự lãnh đạo của các đồng chí đảng viên và cán bộ cách mạng, chỉ trong vòng hai tháng tổ chức Thanh niên Tiền phong do ông Huỳnh Văn Huấn công chức sở đoàn làm thủ lĩnh được xây dựng hầu hết ở các xã, vùng nông thôn trong quận và các đồn điền cao su (ở các đồn điền gọi là Thanh niên Tiền phong ban xí nghiệp). Ngày 28/8/1945, Thanh niên Tiền phong cùng các lực lượng cách mạng khác tổ chức canh gác, giữ gìn trật tự, trị an trong công sở, đuổi chủ tây, quản lý đồn điền. Ở thị trấn Xuân Lộc, Thanh niên Tiền phong tấn công đánh chiếm, giải tán lính địch tại các đồn, công sở địch góp phần cho cuộc nổi dậy cướp chính quyền thành công.

Ở Biên Hòa, tổ chức Thanh niên Tiền phong do Huỳnh Thiện Nghệ làm thủ lĩnh, đã phát triển nhanh chóng từ tỉnh đến cơ sở làng, xã, nhà máy. Từ tháng 7/1945, Hội nghị của Xứ ủy Nam Kỳ họp với lãnh đạo Tỉnh ủy tại chùa Tân Mai chủ trương gấp rút xây dựng lực lượng và nắm chắc lực lượng Thanh niên Tiền phong để phối hợp tiến hành khởi nghĩa. Trong thời gian khởi nghĩa, đêm 23 rạng ngày 24/8/1945, trong nội đô thị xã Biên Hòa, nhân dân treo cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm và cờ vàng sao đỏ (cờ của Thanh niên Tiền phong) nhiều nơi. Lực lượng Thanh niên Tiền phong trở thành các đội xung kích, nhanh chóng chiếm lĩnh, tiếp quản các cơ quan, công sở trong nội ô Biên Hòa và sau đó tham gia cuộc mít tinh, diễu hành vào ngày 27/8/1945 tại Quảng trường Sông Phố lịch sử khi chính quyền về tay nhân dân. Đến ngày 25 tháng 9 năm 1945, theo chủ trương của Tỉnh ủy Biên Hòa, tổ chức Thanh niên Tiền phong hợp nhất với Thanh niên cứu quốc, lấy tên là Thanh niên Cứu quốc do đồng chí Đoàn Bá Bích phụ trách

Nguồn: Hỏi đáp về Biên Hòa – Đồng Nai / Phan Đình Dũng, Nguyễn Thanh Lợi. – Đồng Nai : Nxb. Đồng Nai, 2020. – Tr. 217-219

Loại: Ngược dòng lịch sử 2024
Đã phát hành: 15/08/2024 3:50 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.503
]]> ntsen Ngược dòng lịch sử 2024 Thu, 15 Aug 2024 08:54:27 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=399 KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY NAM BỘ KHÁNG CHIẾN (23/9/1945 – 23/9/2015) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=21 Nội dung:

Nguyễn Mai

 

Ngày 23/9/1945, cách đây 70 năm, thực dân Pháp đã nổ súng tấn công các trụ sở của chính quyền cách mạng non trẻ Việt Nam tại Sài Gòn, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Như vậy, chỉ 21 ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhân dân Nam Bộ chưa kịp hưởng niềm vui thanh bình, phải tiếp tục cầm súng đứng lên chiến đấu để giữ vững nền độc lập vừa giành được. Dưới sự chỉ đạo của Xứ ủy Nam Bộ, quân và dân Sài Gòn - Gia Định đã anh dũng đánh trả quyết liệt, kìm giữ chân địch để các địa phương có thời gian chuẩn bị lực lượng kháng chiến trường kỳ, thực hiện lời thề “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. 

Tại Hà Nội, Đảng và Chính phủ vừa phải lo củng cố chính quyền cách mạng và ổn định đời sống của nhân dân, vừa phải lo đối phó với quân Tưởng và bè lũ tay sai, nhưng Bác và Thường vụ Trung ương Đảng hàng ngày, hàng giờ vẫn theo dõi chặt chẽ diễn biến phức tạp ở miền Nam. Bác căn dặn nhân dân Nam Bộ bình tĩnh, tranh thủ thời gian để xây dựng lực lượng, củng cố giữ vững chính quyền cách mạng. Đồng thời, cử một phái đoàn của Trung ương do đồng chí Hoàng Quốc Việt dẫn đầu vào Nam để cùng Xứ ủy và Ủy ban hành chính Nam bộ chỉ đạo cuộc kháng chiến

Ngày 6/9/1945, phái bộ quân sự Anh đã có mặt ở Sài Gòn, theo gót quân Anh là binh lính Pháp. Chúng câu kết với nhau, vu cáo chính quyền cách mạng không giữ được trật tự, trị an, đòi chúng ta phải giải tán các đội tự vệ và ngăn cấm đồng bào ta biểu tình. Chúng sử dụng tàn binh Nhật và bọn tay sai phản động để khống chế, ngăn cản nhân dân tham gia các hoạt động ủng hộ chính quyền cách mạng. Phái bộ của quân Anh đã ra lệnh thả hơn 1.400 lính Pháp bị Nhật bắt hồi đảo chính, trang bị vũ khí và hình thành những đơn vị lê dương rất hung hãn, ngang nhiên khiêu khích, phá phách, cướp bóc rất trắng trợn…

Ngày 23/9/1945, Pháp nổ súng đánh chiếm sở cảnh sát, trụ sở Uỷ ban nhân dân, nhà máy điện, kho bạc… Trước hành động ngang ngược của kẻ thù, Xứ ủy và Ủy ban hành chính Nam bộ đã tiến hành họp khẩn cấp để bàn việc thực hiện chủ trương kháng chiến của Trung ương Đảng. Hội nghị phân tích những âm mưu và hành động xâm lược của thực dân Pháp, thái độ đồng lõa của đế quốc Anh và quyết định thành lập Uỷ ban kháng chiến Nam Bộ; đồng thời ra lệnh phát động toàn dân triệt để tổng đình công, bãi công, bãi chợ, không hợp tác với giặc Pháp; phát động cuộc chiến tranh du kích rộng khắp, bao vây địch trong thành phố, tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch, làm thất bại âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của chúng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Nam Bộ đã nhất tề đứng lên, tiến ra mặt trận quyết chiến với quân xâm lược, mở ra một trang sử oanh liệt mới: “Ngày Nam Bộ kháng chiến”.

Thực hiện quyết định của Xứ ủy và Uỷ ban kháng chiến Nam Bộ Chiều 23/9/1945, cả Sài Gòn đình công, các công sở, xí nghiệp, hãng buôn đều đóng cửa, chợ không họp, xe ngừng chạy. Đêm 23/9, công nhân Sài Gòn - Chợ Lớn cắt toàn bộ điện, nước. Trên khắp các đường phố đều dựng chiến lũy. Nhân dân khắp các địa phương đã dựng chướng ngại vật bằng các vật dụng: bàn, ghế, giường, tủ, các loại xe để cản bước tiến của quân địch. Mọi sinh hoạt trong thành phố bị ngưng trệ. Các đội tự vệ, thanh niên xung kích nhanh chóng triển khai chiến đấu. Hàng trăm xí nghiệp và công sở, hàng chục kho tàng, bến bãi… bị phá hủy, không để rơi vào tay Pháp.

Ngày 24/9, Chính phủ ra lời hiệu triệu kêu gọi đồng bào cả nước dốc sức ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Nam bộ và coi công cuộc chuẩn bị trường kỳ kháng chiến, chi viện Nam bộ là trọng tâm công tác của Chính phủ và của toàn dân. Hưởng ứng lời hiệu triệu của Chính phủ và của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phong trào ủng hộ Nam bộ, chi viện sức người, sức của cho cuộc kháng chiến diễn ra sôi nổi khắp nơi trên toàn quốc với nhiều hình thức phong phú. Hàng vạn thanh niên nô nức tòng quân, các đoàn quân Nam tiến được thành lập, gấp rút lên đường vào Nam chiến đấu chi viện cho Nam bộ. Toàn dân tộc sôi sục căm thù, tỏ rõ ý chí quyết tâm chống Pháp xâm lược, bảo vệ độc lập và thống nhất Tổ quốc.

Ngày 26/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư “Gửi đồng bào Nam Bộ” khẳng định tính chính nghĩa của cuộc đấu tranh đánh đuổi thực dân Pháp, kêu gọi nhân dân cả nước đoàn kết một lòng đưa cuộc kháng chiến giữ nước đến thắng lợi cuối cùng. Đáp lại lời kêu gọi của Người, xứng đáng với lòng tin cậy và sự cổ vũ của nhân dân cả nước, với gậy tầm vông, mã tấu cùng các loại vũ khí thô sơ, nhân dân miền Nam đã dũng cảm đánh trả kẻ địch có trang bị vũ khí hiện đại, từng bước làm thất bại âm mưu của địch, tạo điều kiện để ta củng cố chính quyền cách mạng, xây dựng chế độ mới. Tiếng súng kháng chiến ở Sài Gòn - Chợ Lớn đã gây chấn động cả nước. Ngay lập tức, nhiều tỉnh ở Nam Bộ đã nhanh chóng gửi lực lượng đoàn viên, thanh niên, tự vệ xung kích… về góp sức với nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn chống thực dân Pháp xâm lược.

Cùng trong tháng 9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh mở cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc dân đại hội, gửi thư cho đồng bào vận động “Tuần lễ Vàng” quyên góp vàng để xây dựng đất nước, mua sắm vũ khí phục vụ kháng chiến… Đặc biệt, Người viết nhiều bài đăng báo Cứu Quốc phân tích về cách tổ chức Ủy ban Nhân dân các cấp. Trong bài “Chính phủ là công bộc của dân”, Người đã nêu phương châm, nguyên tắc hoạt động của mỗi cán bộ khi thực thi công vụ “Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh”; những tiêu chuẩn để chọn cán bộ đảm đương việc Nhà nước: công tâm, trung thực, sốt sắng vì lợi ích nhân dân, có năng lực làm việc, được nhân dân tín nhiệm, không lợi dụng chức vụ để hà hiếp, sách nhiễu dân… Người cũng nghiêm khắc phê bình khuyết điểm của cán bộ tại một số địa phương làm cho dân phiền lòng, đó là các bệnh “chật hẹp và bao biện”, “lạm dụng hình phạt”, “kỷ luật không nghiêm” và “lên mặt làm quan cách mạng”…

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tái xâm lược của quân và dân ta trong những ngày đầu ở Nam bộ có ý nghĩa rất to lớn, đã ngăn chặn một bước sự xâm lược của thực dân Pháp, đánh một đòn mạnh mẽ đầu tiên vào âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp, làm tiêu hao một bộ phận sinh lực địch, hoàn thành tốt nhiệm vụ kìm giữ quân địch trong thành phố và các thị xã trong một thời gian dài, góp phần to lớn vào công cuộc đấu tranh giữ vững chính quyền nhân dân, chủ quyền dân tộc. Đồng thời, tỏ rõ tinh thần yêu nước quật cường và tinh thần chiến đấu anh dũng để bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta. Ghi nhận và biểu dương tinh thần chiến đấu kiên cường của quân dân Nam Bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ tặng đồng bào Nam bộ danh hiệu vẻ vang: “Thành đồng Tổ quốc”.

Từ gậy tầm vông, mã tấu cùng các loại vũ khí thô sơ, nhân dân miền Nam đã đứng lên kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc. Tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí đấu tranh kiên cường bất khuất của quân dân miền Nam thật xứng đáng với danh hiệu cao quý "Thành đồng Tổ quốc". Trên suốt chặng đường dài lịch sử, nhân dân miền Nam giữ vững lời thề son sắt, đã hy sinh tất cả vì sự nghiệp đấu tranh cho Hòa bình - Độc lập -Thống nhất đất nước. Cuộc chiến đấu kiên cường của nhân dân miền Nam nói riêng cùng với nhân dân cả nước nói chung đã lập nên chiến công chói lọi. Với thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, nhân dân ta đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Tinh thần chiến đấu quật cường, khơi dậy và phát huy truyền thống đoàn kết của toàn dân tộc vượt qua mọi khó khăn thách thức của ngày Nam Bộ kháng chiến vẫn còn nguyên giá trị và ngày càng sáng tỏ thêm ý nghĩa lịch sử. Đó sẽ là động lực to lớn cổ vũ toàn dân tộc đồng tâm nhất trí, năng động, sáng tạo, tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, tinh thần kháng chiến dũng cảm, xả thân của cán bộ, đảng viên và nhân dân Nam Bộ nói riêng, cả nước nói chung, ngày 23/9/1945 luôn nhắc nhở lương tâm và trách nhiệm mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chủ quyền đất nước. Hơn lúc nào hết, nhiệm vụ cách mạng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đang cần những người tài, đức, vì dân, vì nước, để tiếp tục thắp sáng ngọn lửa Ngày Nam Bộ kháng chiến năm xưa trong công cuộc bảo vệ,  xây dựng đất nước, quê hương hôm nay vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 22/09/2015 3:00 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.518
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 22 Sep 2015 08:04:52 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=21 Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Luật sư Trịnh Đình Thảo (20/7/1901-20/7/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=271 Nội dung:

Luật sư Trịnh Đình Thảo - Nhà trí thức tiêu biểu của cách mạng Việt Nam

 

Là một luật sư nổi tiếng, từng là Bộ trưởng Bộ Tư pháp của Chính phủ Trần Trọng Kim (1945); nguyên Chủ tịch Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (1969-1976); nguyên Đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá VI (1976-1981), Luật sư Trịnh Đình Thảo xứng đáng là một nhà trí thức tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.

Trịnh Đình Thảo sinh ngày 20/7/1901 tại làng Chính Kinh, Nhân Mục, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông nay là phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân (Hà Nội). Thuở nhỏ ông học tiểu học, rồi trung học tại Hà Nội và đỗ tú tài theo hệ thống giáo dục của Pháp. Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ông sang Pháp học tiếp để nâng cao trình độ học vấn. Từ năm 1919 đến năm 1928, ông theo học các ngành luật, văn chương, kinh tế thương mại và đỗ tiến sĩ Luật khoa.

Những năm học và hành nghề luật sư ở Pháp, ông sớm đến phong trào yêu nước qua tiếp xúc với văn thơ, các bài báo của các đồng chí Phan Chu Trinh, Nguyễn Ái Quốc và đã từng tham gia phong trào yêu nước của sinh viên Việt Nam tại Pháp. Sau đám tang của cụ Phan Chu Trinh, được sự bảo trợ của các nghị sĩ Pháp trong vùng, ông đã tập hợp hơn 300 sinh viên Việt Nam phản đối chính sách bóc lột và đàn áp dã man của thực dân Pháp ở Việt Nam và đòi Pháp trả lại độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.

Cuối năm 1929 ông về nước và trở thành thành viên Luật sư đoàn Tòa thượng thẩm Marseille tại Sài Gòn. Tại đây, ông đã tận tình giúp đỡ và bảo vệ cho những người yêu nước bị thực dân Pháp bắt và đưa ra xét xử, trong đó có bà Ngô Thị Phúc, tức bà Mười Hoa – một nhà hoạt động cách mạng và sau trở thành người bạn đời của ông.

Giai đoạn 1936-1939, Luật sư tích cực tham gia phong trào Đông Dương Đại hội và Mặt trận Dân chủ Đông Dương.

Năm 1945, sau khi Nhật đảo chính Pháp, Vua Bảo Đại điện mời ông ra Huế nhậm chức Bộ trưởng Tư pháp trong chính phủ thân Nhật Trần Trọng Kim. Và trong thực tế, với quyền hạn có được, ông đã can thiệp với các bộ phận hữu quan thả nhiều nhà chính trị yêu nước của ta.

Năm 1946, khi Pháp tái chiếm Sài Gòn, ông làm Luật sư tòa Thượng Thẩm Sài Gòn.

Năm 1949, Luật sư từ chối lời mời làm Thủ tướng Chính phủ bù nhìn, kiên quyết không hợp tác với Pháp và cùng một người bạn là đảng viên Đảng xã hội Pháp bí mật ra vùng tự do thăm Ủy ban kháng chiến Nam Bộ, gặp gỡ các nhà lãnh đạo như: Trung tướng Nguyễn Bình, luật sư Phạm Văn Bạch, nhà văn hóa Phạm Ngọc Thuần, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, các luật sư Bùi Thị Cẩm, Nguyễn Thành Vĩnh… và được đồng chí Lê Duẩn – Bí thư Trung ương Cục miền Nam tiếp. Trong buổi gặp gỡ đó, luật sư ngỏ ý muốn ở lại chiến khu để trực tiếp tham gia chiến đấu, đồng chí Lê Duẩn đã khuyên luật sư nên trở về thành phố, tiếp tục ở lại Sài Gòn hoạt động vì như thế sẽ có lợi cho cách mạng hơn.

Trở về thành phố, Luật sư bị Pháp và chính quyền ngụy theo dõi. Giữa lúc Mỹ - Diệm thực hiện phát xít hóa, lê máy chém đi khắp miền Nam, tàn sát đẫm máu đồng bào ta, việc Luật sư Trịnh Đình Thảo đứng ra tuyên truyền, vận động thành lập phong trào bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh đã có sức cổ vũ lớn lao đối với các tầng lớp nhân dân, nhất là trí thức. Vì vậy, mà ông bị chính quyền Diệm bắt giam. Ra tù, ông lại tiếp tục đấu tranh chống Mỹ và chế độ Sài Gòn và lại bị bắt trở lại. Cuộc đời hoạt động cách mạng của Luật sư đã có tất cả 5 lần vào khám, ra tù song không làm suy giảm nhuệ khí đấu tranh và phai nhạt lòng yêu nước trong ông.

Năm 1950, Luật sư Trịnh Đình Thảo tham gia đưa tang Trần Văn Ơn tại Sài Gòn. Năm 1955, Luật sư được suy tôn là Chủ tịch danh dự phong trào Hòa Bình ở Sài Gòn, chủ trương chống can thiệp của Mỹ và đòi chính quyền Ngô Đình Diệm tôn trọng Hiệp định Giơ ne vơ. Năm 1956, ông làm cố vấn pháp luật cho đạo Cao Đài và chánh sách Hòa bình chung sống của Hộ Pháp Phạm Công Tắc…

Đầu năm 1965, một số trí thức tiến bộ ở miền Nam họp ở nhà luật sư để thành lập phong trào tự quyết. Bản Tuyên ngôn của phong trào được hơn 300 trí thức lớn của Sài Gòn ký tên hưởng ứng. Mỹ và chính quyền Sài Gòn hoảng sợ, dọa đẩy Luật sư Trịnh Đình Thảo, nữ luật sư Ngô Bá Thành ra miền Bắc bằng cách thả dù từ máy bay. Nhưng sau đó, địch phải từ bỏ ý định và tha bổng vì không đủ yếu tố buộc tội.

Năm 1967, địch dùng chất nổ ám hại luật sư tại tư gia nhưng may mắn, chất nổ chỉ làm sập có một căn nhà ở phía trái. Luật sư thoát nạn. Không ám hại được người trí thức yêu nước có uy tín lớn, Mỹ - ngụy tạo cớ bắt luật sư và tống giam ở bót Ngô Quyền song vẫn không buộc tội được nên đành phải thả.

Đầu năm 1968, Luật sư bí mật ra vùng kiểm soát của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam. Ngày 21/4/1968, ông tham gia thành lập và làm Chủ tịch Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam.

Chiến thắng Mậu Thân 1968 đã tạo điều kiện để Luật sư cùng một số nhân sĩ, trí thức rời các đô thị ra vùng giải phóng. Ngày 20/4/1968, tại Đại hội thành lập Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam, Luật sư Trịnh Đình Thảo được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam. Giữa năm 1968, Luật sư được bầu giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chính phủ.

Ngày 5/8/1969, Luật sư đã dẫn đầu Đoàn Đại biểu Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam ra thăm miền Bắc và gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hà Nội.

 

Hòa bình lập lại (sau ngày giải phóng 30/4/1975), vấn đề cấp bách lúc bấy giờ là phải sớm thống nhất về mặt Nhà nước. Và cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa VI được tổ chức trên phạm vi cả nước vào năm 1976. Luật sư được nhân dân bầu làm đại biểu Quốc hội với sự tín nhiệm cao và được Quốc hội bầu làm Ủy viên Ủy ban dự thảo Hiến pháp. Từ năm 1976 đến năm 1981, Luật sư Thảo là Đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa VI, Ủy viên Ủy ban Dự thảo Hiến pháp; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban dự thảo Hiến pháp; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa I nhiệm kỳ 1977 - 1983 và được tái bầu vào Đoàn Chủ tịch nhiệm kỳ khóa II (1983 – 1988). Năm 1986, Luật sư đã qua đời tại Tp. Hồ Chí Minh.

Cuộc đời và sự nghiệp Luật sư, nhà chính khách Trịnh Đình Thảo của Việt Nam đã trải qua những bước thăng trầm cùng lịch sử dân tộc. Ông đã chấp nhận rời bỏ những vinh hoa, phú quý của triều đình phong kiến, một mình lặn lội vào Nam (Sài Gòn) làm “thầy kiện” – luật sư, bảo vệ chính nghĩa. Người đời hay nhắc đến Luật sư Trịnh Đình Thảo không chỉ bởi sự chân thực, liêm khiết mà còn khâm phục ông bởi ông dám làm những việc mà nhiều trí thức thời đó muốn làm nhưng không phải ai cũng dám dấn thân. Mặc dù nắm giữ nhiều cương vị trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước, nhưng trong mắt nhân dân, Luật sư luôn là người tri thức yêu nước, nhà cách mạng tiêu biểu, suốt đời tận tâm với dân với nước.

Ghi nhận công lao cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, Đảng và Nhà nước ta đã trao tặng luật sư Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất và truy tặng Huân chương Đại đoàn kết. 

Như vậy, với 85 năm sống, làm việc và tận hiến, Luật sư Trịnh Đình Thảo đã có những cống hiến to lớn cho quê hương, đất nước, góp phần gìn giữ hòa bình, độc lập và thống nhất cho dân tộc Việt Nam. Tấm gương cao đẹp của Luật sư sẽ luôn được lưu truyền sử sách để thế hệ hôm nay và mai sau mãi mãi tri ân, tưởng nhớ và noi gương.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 23/07/2021 7:05 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 502
]]> nnkduy Nhân vật Fri, 23 Jul 2021 12:10:52 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=271 Kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử Quốc hội khóa đầu tiên của nước Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=215 Nội dung:

Ngày 6-1-1946 đã đi vào lịch sử dân tộc với sự ra đời của Quốc hội và cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của đất nước. Phát huy truyền thống, Quốc hội Việt Nam tiếp tục tinh thần đổi mới, sáng tạo, hành động, nâng cao chất lượng hoạt động. Năm nay nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử Quốc hội khóa đầu tiên của nước Việt Nam. Thư viện tỉnh Đồng Nai xin trận trọng giới thiệu đến quý bạn đọc bài viết như sau:

Sự ra đời của Quốc hội và cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của đất nước gắn liền với những bước ngoặt lịch sử vĩ đại của dân tộc ta. Sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, cùng với việc bảo vệ nền độc lập, tự do cho dân tộc, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là cũng cố và tăng cường chính quyền. Ngày 6​-1-1946 đã đánh dấu một sự kiện quan trọng trong lịch sử nước nhà khi lần đầu tiên người dân Việt Nam thông qua lá phiếu của mình được quyền trực tiếp lựa chọn các đại biểu đủ đức, đủ tài gánh vác công việc trọng đại của đất nước.

Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Ðình (Hà Nội), thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Ðộc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, ngày 3-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh “đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu, nghèo, tôn giáo, dòng giống…”.

Ngày 8-9-1945, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành sắc lệnh tổng tuyển cử trong cả nước vào ngày 23-12-1945 (sau dời đến ngày 6-1-1946 cho công việc chuẩn bị được chu đáo). Bản sắc lệnh vạch rõ: mọi công dân Việt Nam, không kể già trẻ, gái trai, từ 18 tuổi trở lên, đều có quyền bầu cử và ứng cử. Quốc dân Đại hội do nhân dân tự nguyện bầu ra là cơ quan quyền lực tối cao của Nhà nước Cách mạng, thay mặt nhân dân định ra Hiến pháp. Cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, tự nguyện và bỏ phiếu kín.

Ngày 6-1-1946 cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên đã diễn ra trên khắp mọi miền đất nước. Cuộc bầu cử diễn ra trong một hoàn cảnh chính trị rất phức tạp. Ở miền Bắc, bọn phản động trong Việt Nam Quốc dân Đảng và Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội ỷ thế quân tưởng với mưu toan cướp chính quyền cách mạng đã hoành hành dữ dội tuyên truyền nói xấu chính phủ lâm thời, phá hoại tuyển cử và gây ra nhiều vụ cướp của, giết người rất dã man. Tại Hà Nội, chúng dùng súng đe dọa đồng bào ta ở Ngũ Xá không cho đặt hòm phiếu, cấm nhân dân treo cờ.

Ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, cuộc bầu cử được tiến hành trong khói lửa của chiến tranh. Giặc Pháp cho máy bay oanh tạc, mở những cuộc hành quân càn quét, tung tay sai đi phá hoại bầu cử. Chỉ tính riêng những người làm công tác vận động bầu cử đã có hơn 40 cán bộ hy sinh anh dũng. Cuộc tổng tuyển cử đầu tiên ở nước ta mang tính chất một cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc gay go quyết liệt. Với lòng yêu nước nồng nàn, với ý chí quyết tâm xây dựng và bảo vệ Nhà nước dân chủ cộng hòa, toàn thể nhân dân ta từ Bắc chí Nam, bất chấp sự nguy hiểm, cản ngăn của quân giặc đã đưa cuộc Tổng tuyển cử tới thắng lợi.

Từ sáng sớm ngày 6 tháng 1, nhân dân Thủ đô Hà Nội với nét mặt hân hoan, áo quần tươi sắc đã nô nức đi bỏ phiếu. Đồng bào Ngũ Xá bị giặc ngăn cản đã kéo sang khu khác gần đó để bỏ phiếu. Nhân dân Hà Nội rất phấn khởi khi nghe Hồ Chủ Tịch ứng cử ở Thủ đô. 118 vị đại biểu cho các tầng lớp ở thành Hoàng Diệu (tức Hà Nội) đã gửi thư “Đề nghị Cụ Hồ Chí Minh không phải ứng cử trong cuộc tổng tuyển cử này  và suy tôn Cụ là chủ tịch vĩnh viễn của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”. Hồ Chủ Tịch đã gửi lời cảm tạ và nói: “Tôi là một công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên không thể vượt qua thể lệ tổng tuyển cử đã định”. Người đã cùng với các vị trong chính phủ cùng đi bỏ phiếu với nhân dân ra sở khu phố.

Hơn 90% tổng cử tri cả nước đã đi bỏ phiếu, 333 đại biểu ứng cử; trong đó Chủ tịch Hồ chí Minh trúng cử với hơn 98% phiếu bầu. Như vậy lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, xã hội dân chủ, tiến bộ, thực sự do dân, vì dân, của dân đã ra đời. Thắng lợi này là một đòn đánh mạnh vào âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của bọn đế quốc phản động. Mỗi lá phiếu của người dân thực sự có sức mạnh như một viên đạn bắn vào kẻ thù. Quốc hội đã lập chính phủ chính thức do Cụ Hồ Chí Minh là Chủ tịch, soạn thảo và thông qua Hiến pháp. Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được xác lập trên thực tế có đủ các tổ chức lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên ở nước ta thực sự là một cuộc động viên chính trị rộng lớn và sâu sắc. Nó biểu dương sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân và ý chí quyết tâm làm chủ đất nước của nhân dân ta, đã tạo ra cơ sở pháp lý cho cuộc đấu tranh chính trị và ngoại giao của chính phủ ta, đồng thời góp phần làm cho uy tín của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được nâng cao trên trường quốc tế.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc Tổng tuyển cử ngày 6-1 đã thực sự trở thành ngày hội của mọi người dân, với hơn 90% cử tri tham gia bầu cử. Sau 75 năm, bài học quý giá của tư tưởng, đạo đức, phong cách  Hồ Chí Minh về Quốc hội và bầu cử Quốc hội vẫn còn nguyên giá trị. Hiện nay, với tinh thần và khí thế mới, chúng ta tin rằng, ngày 22 tháng 5 tới, mỗi cử tri sẽ phát huy quyền và trách nhiệm của mình, hăng hái đi bầu cử để lựa chọn những người thực sự xứng đáng tham gia Quốc hội và HĐND các cấp. Qua đó, Quốc hội các khóa tiếp theo và Quốc hội các khóa tới không ngừng lớn mạnh, đáp ứng những yêu cầu của đất nước, đáp ứng sự tin tưởng của cử tri.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ đất nước ta có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, một bản Hiến pháp tiến bộ và một hệ thống chính quyền hoàn toàn đầy đủ danh nghĩa về mặt pháp lý để đại diện cho nhân dân Việt Nam về đối nội, đối ngoại. Cuộc bầu cử là căn cứ để khẳng định Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có tính chất hợp pháp, dân chủ - nhà nước của dân, do dân và vì dân, được quốc dân giao phó trọng trách điều hành đất nước, tổ chức toàn dân kháng chiến kiến quốc, giải quyết mọi quan hệ của Việt Nam trên trường quốc tế. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đã khẳng định niềm tin tuyệt đối của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tinh thần yêu nước của nhân dân ta. Đồng thời, đó cũng là sự biểu thị khát vọng dân chủ của nhân dân và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân.

Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam và đầu năm mới 2021 cũng là dịp để chúng ta ôn lại, tự hào về những thành tựu của Quốc hội đã đạt được trong những chặng đường vừa qua, đồng thời xác định rõ hơn những việc cần làm trong năm mới. Chúng ta tin tưởng rằng, với truyền thống và kinh nghiệm tích lũy qua 75 năm, ý thức được trách nhiệm và tiền đồ của đất nước, với phương châm đoàn kết, sáng tạo, hành động vì lợi ích của nhân dân, nhất định Quốc hội nước ta sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Mai Mai

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 06/01/2021 5:30 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 463
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 06 Jan 2021 10:36:55 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=215 Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh Cụ Phan Châu Trinh (9/9/1872-9/9/2022) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=339 Nội dung:

Phan Châu Trinh, người chí sĩ yêu nước kiên cường,

Nhà cải cách dân chủ tiên phong của cách mạng Việt Nam

 

Nhắc đến Phan Châu Trinh, người đời luôn ghi nhớ hình ảnh một người chí sĩ yêu nước, một nhà cách mạng xã hội tiến bộ ở Việt Nam đầu thế kỷ XX, người đã kiên cường truyền bá tư tưởng dân chủ vào Việt Nam, khởi xướng phong trào Duy Tân và Đông Kinh nghĩa thục…

Sinh ra vào thời kỳ nước mất nhà tan, nhân dân ta phải sống trong cảnh lầm than, nô lệ (năm 1872), cũng như bao nhà yêu nước khác, Phan Châu Trinh sớm giác ngộ và quyết tìm con đường cứu nước, cứu dân. Con đường cứu nước mà Phan Châu Trinh chọn để giải phóng dân tộc đó là con đường cải cách Duy Tân.

Trong số các sĩ phu đương thời và cả sau này, Phan Châu Trinh là người thấy rõ nhất trên con đường thực hiện dân chủ thì chướng ngại đầu tiên cần phá bỏ trước hết chính là những tàn dư của tư tưởng và thể chế phong kiến. Tiếp nối trào lưu cải cách, duy tân hình thành từ thế kỷ trước của những tên tuổi đáng kính: Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch, Đặng Huy Trứ… Phan Châu Trinh đã chủ trương triệt để tư tưởng Dân chủ tới cùng. Cụ chủ trương phải thay đổi từ gốc rễ bằng cách nâng cao trình độ trí tuệ và đạo đức của người dân, phát triển kinh tế - văn hóa, học những tư tưởng tiến bộ của phương Tây, từ bỏ phong tục tập quán lạc hậu... Cụ cho rằng Việt Nam phải phát triển kinh tế và giáo dục để tự lực, tự cường, hội nhập vào thế giới văn minh rồi mới nên mưu cầu độc lập chứ không nên cầu viện ngoại bang dùng bạo lực để giành độc lập như chủ trương của Phan Bội Châu. Chỉ như vậy, Việt Nam mới có nền độc lập chân chính trong quan hệ với ngoại bang còn nhân dân được hưởng tự do trong quan hệ với nhà nước. Để thực hiện chủ trương của mình, năm 1906, ông cùng một nhóm sĩ phu đất Quảng như Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp, Ngô Đức Kế mở cuộc vận động Duy tân ở Trung kỳ. Cụ thể như: Về kinh tế, chú ý cổ động thực nghiệp, lập hội kinh doanh. Phát triển nghề thủ công, làm vườn, lập “nông hội”,...; Về giáo dục, mở trường dạy theo kiểu mới để nâng cao dân trí, dạy chữ Quốc ngữ, các môn học mới thay thế cho Tứ thư, Ngũ kinh của Nho học…; Về văn hóa, vận động cải cách trang phục và lối sống: cắt tóc ngắn, ăn mặc “Âu hóa”, bài trừ mê tín dị đoan và các hủ tục phong kiến,... Tư tưởng Duy Tân khi đi vào quần chúng đã vượt qua khuôn khổ ôn hòa, biến thành cuộc đấu tranh quyết liệt, điển hình là phong trào chống thuế ở Trung kỳ (1908). Phong trào đã bị thực dân Pháp đàn áp dữ dội, Phan Châu Trinh bị kết án tù 3 năm ở Côn Đảo, sau đó chúng đưa cụ sang Pháp.

Vào thời Phan Châu Trinh, cụ không lựa chọn con đường bạo động rõ ràng, không chỉ xuất phát từ tư tưởng nhân văn, không muốn đổ xương máu, mà quan trọng hơn cả đó là con đường đảm bảo cho thắng lợi chắc chắn của sự nghiệp giải phóng dân tộc khỏi ngu dốt, đói nghèo và bất công. Trên con đường cứu nước, cụ Phan là một nhân vật hiếm hoi đã có quan hệ với hầu hết những khuynh hướng, nhân vật chính trị nhất phong trào giải phóng dân tộc ở đầu thế kỷ XX, từ Phan Bội Châu, Trần Quý Cáp, các sĩ phu phong trào Đông Kinh nghĩa thục, Hoàng Hoa Thám cho đến Nguyễn Ái Quốc, Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh… ở Phan Châu Trinh cũng thể hiện những phẩm chất cao đẹp của một nhà yêu nước, một chiến sĩ cách mạng kiên trung và chân thành. Luôn giữ cho mình một vị trí độc lập, kiên định với những quan điểm chính trị của mình. Mặt khác, ở Phan Châu Trinh luôn biểu hiện một tinh thần cầu thị, đặt lợi ích dân tộc lên trên cả chính kiến cá nhân.

Là một nhà yêu nước lớn, có uy tín cao trong nhân dân, Phan Châu Trinh là người rất nỗ lực trong việc tập hợp các lực lượng yêu nước của dân tộc. Người không những trở thành thủ lĩnh của phong trào Duy Tân ở Trung kỳ mà còn là mối dây liên kết với các đồng chí trong phong trào Duy Tân ở Nam kỳ; là người đã ra lặn lội ra Bắc gặp các yếu nhân của Đông Kinh nghĩa thục, lên Phồn Xương tìm gặp Đề Thám, sang Nhật gặp Phan Bội Châu, rồi sau này khi phải sống ở Pháp, Phan Châu Trinh cũng trở thành hạt nhân tập hợp những người Việt Nam yêu nước khác.

Tuy chưa giải quyết được các yêu cầu dân tộc một cách căn bản, do sự đàn áp và ngăn chặn của thực dân Pháp, nhưng chủ trương của Phan Châu Trinh và các sĩ phu Duy Tân trên thực tế đã đẩy “dân khí, dân trí, dân sinh” lên một bước ở các nơi có phong trào, từ đó ảnh hưởng đến các địa phương khác ở khắp Trung bộ và nhiều địa phương ở Bắc bộ. Trong đêm tối mịt mùng của chế độ nô lệ, với màng lưới đàn áp khốc liệt tứ bề, Phan Châu Trinh đã kêu gọi sự giúp đỡ của những chính sách và nhân sĩ Pháp trung thành với lý tưởng dân chủ nhân đạo để tố cáo chế độ thực dân, vận động chính trị có kết quả hơn… đó là quyết định táo bạo, vì nghĩa lớn, không ngại khó khăn của một nhà nho học yêu nước.

Đặc biệt, trong những năm tháng cuối đời của mình, Phan Châu Trinh đã trở thành trung tâm thu hút, tập hợp những lực lượng yêu nước, những hoạt động chính trị vào thời điểm có những chuyển biến lớn trong phong trào cách mạng thế giới. Đặc biệt trong mối quan hệ với người đồng chí trẻ tuổi Nguyễn Ái Quốc, vượt qua được mặc cảm về tuổi tác, khi đã nhận thấy sự bế tắc về đường lối cứu nước của mình, Phan Châu Trinh chân thành xác nhận niềm hy vọng tương lai sự nghiệp giải phóng đất nước đã thuộc vào một thế hệ khác, một học thuyết chính trị khác…

Phan Châu Trinh qua đời vào một thời điểm rất có ý nghĩa, như một bước chuyển cơ bản của lịch sử phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam. Cuộc xuống đường của hàng chục vạn người đi dự đám tang ở Sài Gòn cũng như phong trào truy điệu Phan Châu Trinh được tổ chức khắp nơi, tạo nên một sự thức tỉnh trong toàn quốc mang một ý nghĩa trọng đại. Đó là thời điểm bắt đầu hình thành những khuynh hướng và tổ chức chính trị sau này sẽ tham dự vào những biến cố quan trọng, trong đó có cả một thế hệ thanh niên được kích thích bởi tấm gương Phan Châu Trinh đã hướng vào cương lĩnh của một tổ chức cách mạng kiểu mới do Nguyễn Ái Quốc lúc này đang có mặt tại Trung Quốc tổ chức, để trở thành những chiến sĩ cộng sản trung kiên…

Cuộc đời hoạt động yêu nước cách mạng của Phan Châu Trinh có thể khẳng định rằng, đặt trong những điều kiện lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX, xu hướng chính trị và những hoạt động của Cụ đã có tác dụng tích cực đến phong trào cách mạng thời đó, do yêu cầu dân chủ, khát vọng dân quyền Cụ đề xướng là phù hợp với thời đại, phù hợp với bước tiến của cách mạng Việt Nam đang chuyển từ phạm trù cũ phong kiến sang phạm trù mới có tính chất tư sản.

Cụ Phan đã đi xa tròn 1,5 thế kỷ, nhưng kể từ khi Cụ xuất hiện trên vũ đài chính trị ở nước ta với tư cách một nhà yêu nước khảng khái, trung thực, bất khuất trước cường quyền, một sĩ phu tiến bộ suốt đời hăng hái và kiên trì phấn đấu cho việc phát huy dân chủ, dân quyền ở nước ta, thì Cụ Phan Châu Trinh thật xứng đáng chiếm một vị trí cao trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta. Nhân dân Việt Nam luôn nhớ đến tên tuổi cũng như những công lao Cụ Phan đã hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc, bởi hơn bao giờ hết, trong công cuộc đổi mới hiện nay để xây dựng đất nước, củng cố nền độc lập dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, những bài học về dân chủ, dân quyền từ thời Phan Châu Trinh vẫn còn giá trị thực tiễn cao, đã và đang có ý nghĩa to lớn./.

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật 2022
Đã phát hành: 08/09/2022 7:55 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 6.384
]]> nnkduy Nhân vật 2022 Thu, 08 Sep 2022 12:59:23 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=339 Đồng chí Tôn Đức Thắng – Người lãnh tụ kính mến của giai cấp công nhân Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=385 Nội dung:

Đồng chí Tôn Đức Thắng, một nhà yêu nước vĩ đại, người chiến sĩ cộng sản kiên cường mẫu mực, lãnh tụ kính mến của giai cấp công nhân và nhân dân các dân tộc Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí mãi là tấm gương sáng cho lớp lớp thế hệ người Việt Nam nói chung, các thế hệ giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng học tập, noi theo.

Vào thời điểm thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1924), giai cấp công nhân nước ta đang trong quá trình hình thành. Năm 1906, đồng chí Tôn Đức Thắng đến Sài Gòn học nghề, chuẩn bị hành trang bước vào cuộc đời người thợ. Năm 1910, đồng chí vào làm thợ ở xưởng Kroff thuộc Sở Kiến trúc cầu đường và nhà cửa ở Sài Gòn. Do có tay nghề giỏi, nên khi làm thợ, đồng chí thường được cử đi sửa chữa máy móc ở nhiều nơi, có khi vào xưởng Ba Son, khi thì vào trường Bách nghệ, đã tạo cho đồng chí có điều kiện tiếp xúc, trao đổi với nhiều đối tượng công nhân. Đồng chí Tôn Đức Thắng không chỉ thuộc thế hệ những công nhân đầu tiên, thế hệ những công nhân giỏi về chuyên môn nghề nghiệp mà còn là người công nhân có lòng yêu nước nồng nàn, có khát vọng đấu tranh cách mạng.

Ngay từ khi đang học trường nghề (năm 1909), đồng chí đã vận động anh em học sinh lính thủy bỏ học, đấu tranh chống bắt làm việc nhiều, ăn khổ, chống chế độ bắt lính. Năm 1910, đồng chí Tôn Đức Thắng đã lãnh đạo cuộc đấu tranh của công nhân kiến trúc cầu đường, cùng với một số anh em tổ chức và lãnh đạo cuộc bãi công của học sinh trường Bách nghệ, đòi tăng lương, chống đánh đập, cúp phạt, tổ chức các Hội Ái hữu (năm 1912). Năm 1916, khi bị động viên vào làm thợ máy cho hải quân Pháp trong những năm tháng sống ở Pháp và tham gia phong trào đấu tranh của thủy thủ Pháp, đồng chí đã ý thức được sức mạnh của giai cấp công nhân nếu họ được tổ chức. Từ những kinh nghiệm tích lũy được khi tham gia tổ chức hoạt động công đoàn ở thành phố Toulon (miền Nam nước Pháp), khi trở về Sài Gòn, đồng chí đã sớm nhận thấy cần phải tổ chức ra Công hội nhằm tập hợp, tuyên truyền, giác ngộ, vận động công nhân thành tổ chức để đấu tranh chống áp bức, bóc lột, đòi độc lập dân tộc. Người thợ Tôn Đức Thắng đã tích cực vận động thành lập Công hội, đã cùng với một số anh em lập xưởng sửa chữa xe hơi ở Phú Nhuận để làm nơi gặp gỡ, tuyên truyền vận động, tập hợp anh em công nhân, đồng thời để có thêm chi phí cho Công hội bí mật hoạt động. Vào năm 1920, Công hội cách mạng bí mật đầu tiên ở Nam bộ (Sài Gòn - Gia Định) được thành lập, đồng chí Tôn Đức Thắng là Hội trưởng.  

Trong quá trình lãnh đạo Công hội bí mật, đồng chí Tôn Đức Thắng đã chủ động bắt liên lạc với một số đồng chí trong tổ chức Việt Nam Thanh niên, đã tự nguyện gia nhập và giới thiệu các đồng chí trong nhóm trung kiên cùng gia nhập tổ chức này. Đồng thời, trực tiếp bồi dưỡng, phát hiện, giới thiệu và đưa nhiều thanh niên công nhân có tâm huyết sang Quảng Châu học tập, để trở về hoạt động trong phong trào công nhân. Đồng chí Tôn Đức Thắng đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và sớm chuẩn bị những điều kiện cho công nhân thợ thuyền Ba Son dễ dàng tiếp thu những quan điểm, tư tưởng mới, tạo cơ sở, nền tảng cho công nhân nâng cao giác ngộ cách mạng.

Sự ra đời của Công hội bí mật đầu tiên ở nước ta đánh dấu một thời kỳ mới trong lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam, thời kỳ giai cấp công nhân Việt Nam bắt đầu chuyển sang giai đoạn đấu tranh từ tự phát sang tự giác, từng bước đưa giai cấp công nhân Việt Nam lên vũ đài chính trị và trở thành lực lượng chính trị độc lập, mở đầu cho giai đoạn đấu tranh mới, giai đoạn đấu tranh có tổ chức.

Từ thực tiễn vận động thành lập và lãnh đạo Công hội bí mật hoạt động, đồng chí Tôn Đức Thắng đã góp phần quan trọng vào việc đặt cơ sở, nền móng cho lý luận, nghiệp vụ công tác công đoàn Việt Nam hiện nay. Không chỉ vậy, đồng chí còn là một trong những người đầu tiên nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản và trực tiếp có nhiều đóng góp quan trọng vào xây dựng quan hệ đoàn kết giữa giai cấp công nhân Việt Nam với giai cấp công nhân các nước trên thế giới. Khi bị chính quyền thực dân động viên vào đội lính thợ phục vụ cho quân đội Pháp tại xưởng Áenal de Toulon (miền Nam nước Pháp), đồng chí đã tự nguyện gia nhập Nghiệp vụ công nhân Pháp, cùng làm việc với những người lao động Pháp và lao động các nước thuộc địa, thuộc các màu da, dân tộc khác nhau, nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống lao động, tích cực vận động anh em thủy thủ, thợ máy Pháp và các nước thuộc địa đấu tranh chống tệ phân biệt chủng tộc, phân biệt đối xử giữa sĩ quan và binh lính trong quân đội Pháp. Tháng 4/1919, đồng chí đã dũng cảm cùng anh em thủy thủ trên chiến hạm của Pháp đứng lên phản chiến, chính đồng chí là người đã kéo lá cờ đỏ treo trên chiến hạm France để chào mừng nước Nga Xô Viết. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, đồng chí Tôn Đức Thắng đã có nhiều đóng góp quan trọng vào việc xây dựng, vun đắp tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các dân tộc Pháp, Nga và nhân dân các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng.

Tháng 8/1923, đồng chí đã lãnh đạo cuộc bãi công của gần một nghìn công nhân Ba Son ngăn cản chuyến đi của chiến hạm Michelet sang đàn áp cách mạng Trung Quốc. Ngày 23/7/1929, đồng chí bị thực dân Pháp bắt, bị tòa kết án tù 20 năm và bị đày đi Côn Đảo. Ngay sau khi đến nhà tù Côn đảo, đồng chí đã cùng với những người cộng sản trung kiên sáng lập ra “Hội những người tù đỏ” làm hạt nhân lãnh đạo khối tù; tham gia cùng các đồng chí trong chi ủy của nhà tù xuất bản tờ báo “Ý kiến chung”. Đến đầu năm 1935, đồng chí lại tham gia cho ra đời tạp chí “Tiến lên” để làm phương tiện tuyên truyền chỉ đạo, hướng dẫn những người cộng sản trong nhà tù đấu tranh. Cách mạng Tháng Tám thành công năm 1945, ngay sau khi ra khỏi nhà tù, vừa đặt chân đến đất liền, đồng chí lại tham gia ngay vào cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Ở đồng chí Tôn Đức Thắng, dù làm gì, ở đâu, trong hoàn cảnh nào thì đồng chí vẫn luôn trung thành với mục tiêu, lý tưởng của giai cấp công nhân, suốt đời đấu tranh cho độc lập dân tộc, cho quyền lợi của nhân dân. Đồng chí còn là một trong những người đầu tiên tích cực vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, kinh nghiệm của phong trào công nhân quốc tế vào xây dựng phong trào công nhân Việt Nam và có nhiều đóng góp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xuất thân từ công nhân…

Nhân kỷ niệm 135 năm Ngày sinh đồng chí Tôn Đức Thắng (20/8/1888-20/8/2023), ôn lại những đóng góp to lớn của đồng chí đối với sự phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam, nhằm tiếp tục khẳng định phẩm chất đạo đức, ý chí phấn đấu bền bỉ, kiên cường của người công nhân, người chiến sĩ, người lãnh đạo tôn kính của giai cấp công nhân Việt Nam. Cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng của đồng chí Tôn Đức Thắng mãi là tấm gương sáng, là hình mẫu cho các thế hệ công nhân Việt Nam phấn đấu, rèn luyện và noi theo./.

Tài liệu tham khảo:

1.      Chủ tịch Tôn Đức Thắng (1888 - 1980) / Sở Văn hóa và Thông tin An Giang. - An Giang : [Knxb , 1988. 351 tr. : ảnh chân dung, hình ảnh ; 19 cm.

2.      Tôn Đức Thắng với phong trào công nhân Sài Gòn đầu thế kỷ XX đến năm 1930 / Phạm Dương Mỹ Thu Huyền. - Tp. Hồ Chí Minh : Nxb. Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2018. 153 tr. : 10 tr. ảnh : bảng ; 21 cm.

3.      Người thợ máy Tôn Đức Thắng / Lê Minh. - H. : Thanh niên, 2004. 378 tr. ; 19 cm.

 

 

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

Loại: Ngược dòng lịch sử 2023
Đã phát hành: 19/08/2023 8:35 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.369
]]> ttthuy Ngược dòng lịch sử 2023 Sat, 19 Aug 2023 13:37:15 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=385 Người ghi chép lại lịch sử bằng thơ http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=181 Nội dung:

Từ dáng đứng của anh giữa đường băng Tân Sơn Nhất

Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân.

Tôi may mắn là một người con sinh ra và lớn lên trên vùng đất Đồng Nai có nhiều thành tựu đáng tự hào, và ảnh hưởng nhiều từ nền văn hóa Nam bộ. Nơi đây đã được ghi dấu nhiều trong những áng thơ, văn về người và đất mà tôi đã được đọc từ Tạp chí Văn nghệ Đồng Nai của Hội văn học nghệ thuật Đồng Nai. Nam bộ là vùng đất phát triển sau này của Tổ quốc, là nơi ghi dấu những bước chân cuối cùng trong hành trình tiến về phương Nam của những di dân tiên phong từ ba, bốn trăm năm trước…Trong tiến trình mở cõi ấy, những người Việt đã làm nên sự nghiệp to lớn trên miền đất mới Nam bộ sau này, làm cho bản đồ địa lý – văn hóa trở nên hoàn chỉnh hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất khi nói về Nam bộ chính là nói tới những con người phương Nam mang tâm hồn bình dị, tính cách bộc trực, thẳng thắn, hào phóng, giàu đạo nghĩa và lòng yêu nước nồng nàn. Đặc biệt trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ nhân dân miền Nam đã đứng lên quyết chiến với quân xâm lược với tinh thần quật khởi trên mảnh đất “Thành đồng tổ quốc”. Những anh hùng đó có những người vừa là anh hùng lực lượng vũ trang vừa là nhà thơ, nhà văn… mà tên tuổi của họ đã sống mãi trong lòng người dân nước Việt. Liệt sĩ, nhà thơ Lê Anh Xuân. Ngày 5/6/2020 là kỷ niệm 80 năm ngày sinh của anh, cũng nhân kỷ niệm tròn 45 năm ngày Giải phóng miền Nam 30/4/1975-30/4/2020 nhắc nhở con cháu chúng ta noi theo những tấm gương anh hùng bất khuất chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và dâng hiến trọn cả tấm lòng cho non sông thể hiện qua các tác phẩm: Nhớ mưa quê hương, Trở về quê nội, Gửi miền Bắc,... được độc giả yêu mến. Bài thơ cuối cùng của ông sáng tác năm 1968: Dáng đứng Việt Nam được coi là một trong những bài thơ tiêu biểu viết về người lính Quân đội Nhân dân Việt nam.

 

Lê Anh Xuân tên thật là Ca Lê Hiến sinh ngày 5/6/1940 tại thị xã Bến Tre, quê ở xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre. Cha ông là giáo sư Ca Văn Thỉnh, một nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học. Xuất thân trong một gia đình trí thức có truyền thống yêu văn học nghệ thuật, ông đã sớm bộc lộ năng khiếu về sáng tạo thi ca. Các thành viên trong gia đình ông cũng đều là những nhà giáo, nghệ sĩ được biết tới. Anh trai ông là nhạc sĩ Ca Lê Thuần, em gái là nữ đạo diễn Ca Lê Hồng nguyên hiệu trưởng trường Nghệ thuật Sân khấu II thành phố Hồ Chí Minh, em trai là họa sĩ Ca Lê Thắng. Ông sớm tiếp xúc với văn thơ từ nhỏ, năm 12 tuổi bắt đầu vừa học văn hóa, vừa học việc ở nhà in Trịnh Đình Trọng thuộc Sở Giáo dục Nam bộ trong chiến khu. Năm 1954, ông theo gia đình tập kết ra Bắc, học ở các trường học sinh miền Nam, Trường phổ thông trung học Nguyễn Trãi (Hà Nội), rồi vào học khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bài thơ đầu tiên ra mắt bạn đọc. Nhớ mưa quê hương với dòng cảm xúc thương nhớ da diết miền Nam, đã chiếm được cảm tình của độc giả và đoạt giải nhì trong cuộc thi thơ năm 1960 của tạp chí Văn nghệ. Bài thơ đã thực sự khích lệ ông tự tin hơn để dấn thân vào nghiệp thi ca.

 

Tốt nghiệp đại học, Lê Anh Xuân được giữ lại làm cán bộ giảng dạy ở khoa Sử và được cử đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài nhưng ông từ chối để trở về quê hương chiến đấu. Cuối năm 1964, ông vượt Trường Sơn vào miền Nam, làm việc ở Tiểu ban Giáo dục thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương cục miền Nam và sau đó là Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam. Trong thời gian này, ông bắt đầu sử dụng bút danh Lê Anh Xuân. Năm 1966, ông tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngoài làm thơ, ông còn viết cả văn xuôi. Những chiến thắng và khí thế tiến công của chiến dịch xuân Mậu Thân (1968) đã dội vào thơ ông những âm hưởng hùng tráng: Mùa xuân Sài Gòn, mùa xuân chiến thắng. Dựng lại hình ảnh của những anh hùng, Lê Anh Xuân thường có ý thức phát hiện và khái quát những phẩm chất cao đẹp của dân tộc. Bài thơ Dáng đứng Việt Nam được viết trong cảm hứng ấy và cũng là tác phẩm cuối cùng mà anh đã để lại cho chúng ta.

 

Những năm tháng vừa cầm súng chiến đấu, vừa cầm bút sáng tác ông làm việc ở Tiểu ban Giáo dục, thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương cục miền Nam và sau đó là Hội Văn nghệ Giải phóng. Đây là thời kỳ ông thực sự cọ sát với hiện thực cuộc chiến tranh đầy cam go quyết liệt, nhưng cũng đầy khí phách anh dũng hào hùng của dân tộc, nên tính tư tưởng trong thơ ông được nâng lên một tầm cao mới. Thơ ông giai đoạn này, không còn là những ưu tư hoài niệm trữ tình lãng mạn như thời “Nhớ mưa quê hương” nữa, mà đã hằn sâu dấu ấn một hiện thực khốc liệt hơn của cuộc chiến với sự sống và cái chết của những người lính trận chỉ trong gang tấc. “Trở về quê nội” lần này lòng ông quặn đau khi tận mắt chứng kiến: “Làng ta mấy lần bom giội nát/ Dừa ngã ngổn ngang, xơ xác bờ tre”.

 

Lê Anh Xuân tham gia đợt 2 Tổng công kích Mậu Thân cùng một số văn nghệ sĩ khác. Trên đường tiến vào Sài Gòn, ngày 21-5-1968, đến ấp Phước Quảng, xã Phước Lợi, huyện Cần Đước, tỉnh Long An, ông hy sinh trong một trận càn của giặc Mỹ. Ngày 24/5/1968 ông đã hy sinh tại huyện Cần Đước, tỉnh Long An, khi vừa tròn 28 tuổi đời. Sự nghiệp sáng tác văn thơ của ông tuy không nhiều về số lượng tác phẩm, nhưng đã để lại cho độc giả bao thế hệ nhiều ấn tượng với những sáng tác mang đậm tính nhân văn sâu sắc về hình ảnh đất nước và con người Việt Nam rất kiên cường, anh dũng trong cuộc chiến khốc liệt, đầy đau thương hy sinh mất mát dù đã lùi vào quá khứ 45 năm qua. Trong đó, bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” như một tượng đài bi tráng được tạc bằng ngôn ngữ thi ca trong thế kỷ 20.

Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, Lê Anh Xuân đã sáng tác khá nhiều bài thơ chủ yếu thể hiện tình yêu đối với quê hương đất nước, đặc biệt là vùng quê Bến Tre của mình với những tác phẩm tiêu biểu: Tiếng gà gáy (Thơ, 1965); Không có đâu như ở miền Nam (thơ, in chung, 1968); Nguyễn Văn Trỗi (trường ca, 1968); Hoa dừa (thơ, 1971); Thơ Lê Anh Xuân (tuyển thơ, 1981); Giữ đất (tập văn xuôi, 1966). Năm 2001, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

 Nhiều nhà lý luận phê bình văn học nhận xét, ông là người ghi chép lại lịch sử bằng thơ. Đó là lịch sử đấu tranh anh dũng của dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, được ông phản ánh qua những câu thơ thật sinh động “Anh ngã xuống trên đường băng Tân Sơn Nhất/ Nhưng anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng/ Và anh chết trong khi đang đứng bắn/ Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”. Khoảnh khắc hy sinh của người chiến sĩ Giải phóng quân không tên: “không một tấm hình, không một dòng địa chỉ” ấy thật bi tráng, nó đã tạc vào thế kỷ một “dáng đứng Việt Nam” “như bức thành đồng”. “Anh tên gì hỡi Anh yêu quý/ Anh vẫn lặng im như bức thành đồng/ Như đôi dép dưới chân Anh giẫm lên bao xác Mỹ/ Mà vẫn một màu bình dị sáng trong/ Không một tấm hình, không một dòng địa chỉ/Anh chẳng để lại gì cho riêng Anh trước lúc lên đường/ Chỉ để lại cái dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ/Anh là chiến sĩ Giải phóng quân/ Tên Anh đã thành tên đất nước”.

                                            Hồng Hạnh

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 11/06/2020 3:00 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 765
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 11 Jun 2020 08:03:21 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=181 Hoàng Minh Châu – Bí thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đầu tiên của Đồng Nai http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=5 Nội dung:

 

Hoàng Minh Châu (tên thật là Nguyễn Thành Vỹ, sinh năm 1911, tại làng An Trường, quận Càn Long, tỉnh Trà Vinh).

Đầu năm 1935, đồng chí được Liên tỉnh uỷ miền Đông cử về Biên Hòa hoạt động. Tại đây, đồng chí đã liên lạc với nhóm đồng chí Lưu Văn Viết (Đảng viên Đảng cộng sản – người con của Tân Triều) tập hợp những đảng viên trẻ, đồng thời giáo dục giác ngộ một số thanh niên là công nhân Sở Trường Tiền vận động, bàn bạc kế hoạch để  thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Biên Hòa, đó là chi bộ Đảng Bình Phước – Tân Triều và chính đồng chí Hoàng Minh Châu là bí thư đầu tiên của chi bộ này.

Cuối tháng 5-1945, đại diện Xứ ủy đã triệu tập hội nghị liên tỉnh miền Đông tại ấp Vĩnh Cửu (nay thuộc phường Tam Hiệp, TP. Biên Hòa) để phổ  biến chủ trương của Trung ương Đảng về tình hình, nhiệm vụ  mới. Trọng tâm là họp bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền tỉnh Biên Hòa nhằm chuẩn bị lực lượng để tham gia tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước, hai đồng chí Hoàng Minh Châu cùng Huỳnh Văn Hớn được cử làm đại biểu cho Đảng bộ Biên Hòa tham gia hội nghị. Tại hội nghị này Ủy ban khởi nghĩa tỉnh Biên Hòa được thành lập và nhất trí cử đồng chí Hoàng Minh Châu làm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến tỉnh.

Trong  kế hoạch khởi nghĩa, đồng chí Hoàng Minh Châu đã phân công cho đảng viên Hồ Văn Đại chịu trách nhiệm vận động ông Kinh lý Nguyễn Văn Tàng  đứng ra thuyết phục cháu mình là tỉnh trưởng Nguyễn Văn Quý chấp nhận việc bàn giao chính quyền để tránh đổ máu; đồng thời phân công cho đảng viên Ngô Hà Thành (phụ trách quốc gia tự vệ cuộc) và Nguyễn Văn Long (phụ trách lực lượng cảnh sát) đến gặp tướng Ikada - Chỉ huy quân đội Nhật đang đóng tại Biên Hòa  để yêu cầu Nhật không được can thiệp vào hoạt động của Ủy ban  kháng chiến đồng thời phải giao nộp vũ khí, chỉ chỗ chôn giấu, cất giữ phương tiện chiến tranh. Riêng đám lính mã tà, lính thủ hộ, vệ binh (Garde Civile Locale) làm nhiệm vụ bảo vệ và gác cổng Tòa bố và các công sở cũng đã được  vận động nộp súng cho lực lượng tự vệ hoặc án binh bất động để tránh xung đột vũ trang.

9 giờ sáng 26-8-1945 đảng viên Nguyễn Văn Nghĩa (tự Xược) được hàng  trăm quần chúng ở Biên Hòa  hỗ trợ đã xông thẳng vào Tòa bố (nay là trụ sở UBND tỉnh Đồng Nai) treo lá cờ đỏ Sao vàng đầu tiên lên dinh tỉnh trưởng.

11 giờ trưa ngày 26-8-1945, đồng chí Hoàng Minh Châu cùng các đồng chí trong Ủy ban khởi nghĩa tỉnh đến tiếp nhận và chứng kiến bàn giao chính quyền tỉnh Biên Hòa về tay nhân dân.

Với cương vị Chủ  tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Biên Hòa, đồng chí Hoàng Minh Châu đã tuyên bố truất quyền sở hữu toàn bộ các đồn điền cao su, nhà máy chế biến lâm sản, nhà máy khai thác đá, cát, nhà máy xay lúa gạo... của giới chủ tư bản Pháp, đồng thời tịch thu ruộng đất của địa chủ phong kiến chia cho nông dân, đặc biệt là  ra quyết định bãi bỏ thuế thân và nhiều thứ thuế bất hợp lý khác do thực dân Pháp đặt ra. Vị Chủ tịch UBND tỉnh  Hoàng Minh Châu còn ra quyết định giảm thuế, giảm tô để khuyến khích nông dân tăng gia sản xuất...

Cuộc bầu cử Quốc hội  khóa đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 6-1-1946, đồng chí Hoàng Minh Châu trúng cử đại biểu của đơn vị tỉnh Biên Hòa.

Có thể nói Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên tại Biên Hòa - Đồng Nai ra đời là hạt nhân, nòng cốt tập hợp các nhóm cộng sản, yêu nước hình thành Ủy ban kháng chiến tỉnh Biên Hòa.

Sự ra đời của Chi bộ cộng sản Bình Phước - Tân Triều đã đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng, một bước phát triển mới của phong trào cách mạng ở tỉnh Biên Hòa. Nhiều Đảng viên mới được kết nạp, nhiều Chi bộ Cộng sản được thành lập. Đảng viên, quần chúng, nhân dân địa phương dưới ngọn cờ  Đảng Cộng sản đã đấu tranh quyết liệt với kẻ thù, giành nhiều thắng lợi to lớn đặc biệt trong cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng tám 1945.

Nhằm khơi gợi, giáo dục truyền thống cách mạng cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ của tỉnh Đồng Nai, năm 2000 Ban biên tập Báo Đồng Nai đã đưa ra sáng kiến trao tặng học bổng Hoàng Minh Châu - mang tên của người Bí thư chi bộ Đảng đầu tiên ở Đồng Nai, đối tượng hướng đến của học bổng là học sinh, con em gia đình chính sách, đảng viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn vươn lên học giỏi, sống tốt. Đây là một hoạt động trọng tâm trong công tác xã hội có ý nghĩa mở rộng vòng tay nhân ái hỗ trợ nhiều học sinh nghèo vượt khó vươn đến ước mơ của mình, tạo động lực cho các em phấn đấu, thi đua học tập để sau này trở thành những người công dân có ích cho quê hương Đồng Nai nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung.

 

Tổng biên tập Trần Huy Thanh

trao học bổng Hoàng Minh Châu cho các em học sinh

 

 

 

 

 

 

Nguyễn Thị Sen

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 30/07/2015 8:55 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.625
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 30 Jul 2015 02:03:23 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=5 Kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2020) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=206 Nội dung:

Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo, được thành lập ngày 18-11-1930. Trải qua các thời kỳ hoạt động với những tên gọi khác nhau, Mặt trận không ngừng phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống đoàn kết dân tộc Việt Nam - một nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đem lại tự do, hạnh phúc cho đồng bào.

Giữa lúc cao trào cách mạng đầu tiên mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh đang diễn ra rầm rộ khắp cả nước, ngày 18 -11-1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra chỉ thị thành lập Hội Phản đế Đồng Minh, hình thức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam. Sự ra đời của Mặt trận gắn liền với sự ra đời của Đảng và ngay từ đầu đã định ra được những vấn đề cơ bản về chủ trương, chính sách, phương pháp để tổ chức và xây dựng Mặt trận Dân tộc Thống nhất rất đúng đắn và sáng tạo. Mặt trận ra đời đã gây được cao trào phản đế mạnh mẽ trong cả nước, đã giúp quần chúng đấu tranh giành được những quyền lợi thiết thực như tăng lương, giảm giờ làm, hoãn thuế, giảm thuế... Phong trào Phản đế đã ăn sâu vào các tầng lớp quần chúng công nông và tiểu tư sản, xây dựng được khối liên minh công nông chặt chẽ, mở đầu trang sử vẻ vang của mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam.

Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Đảng kịp thời xác định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Đông Dương. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 11-1939 chủ trương tiếp tục tạm gác khẩu hiệu ruộng đất và quyết định thành lập Mặt trận Thống nhất Dân tộc Phản đế Đông Dương nhằm tập hợp lực lượng chống đế quốc và tay sai, lôi kéo những phần tử tiến bộ trong giai cấp địa chủ.

Nhận rõ sự biến chuyển của tình thế, chủ tịch Hồ chí Minh đã triệu tập Hội nghị Trung ương lần thứ VIII tháng 5- 1941 xác định cách mạng Việt Nam lúc này là cách mạng dân tộc giải phóng. Hội nghị quyết định thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội gọi tắt là Mặt trận Việt Minh. Đây là thời kỳ chính sách Mặt trận được đề ra cụ thể và được áp dụng sinh động và có kinh nghiệm phong phú nhất. Nhờ chính sách Mặt trận đúng đắn, phong trào lan rộng, cơ sở Mặt trận được tổ chức khá mạnh mẽ từ nông thôn đến thành  thị. Khi thời cơ đến, Việt Minh đã ra lệnh tổng khởi nghĩa  giành chính quyền về tay nhân dân.

Cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền cách mạng đứng trước tình thế vô cùng hiểm nguy, Đảng ta chỉ rõ cần phải có những hình thức và biện pháp về tổ chức để tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh để giữ vững chính quyền non trẻ. Theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tháng 5-1946 Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam gọi tắt là Hội Liên Việt được thành lập đã thu hút thêm nhiều tầng lớp nhân dân kể cả một số nhân sĩ, địa chủ yêu nước, một số người trong các tôn giáo, dân tộc thiểu số vì lẽ này, lẽ khác còn đứng ngoài Việt Minh. Đến ngày 3-3-1951, Đại hội thống nhất Việt Minh - Liên Việt lấy tên là Mặt trận Liên Việt.

          Sau Hiệp định Giơnevơ, hai miền Nam Bắc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược khác nhau song đều có nhiệm vụ chung là chống Mỹ cứu nước. Ngày 10-9-1955, Đại hội Mặt trận Dân tộc Thống nhất tại Hà Nội đã quyết định thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thông qua Cương lĩnh nhằm đoàn kết mọi lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình trong cả nước để đấu tranh chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.

Để mặt trận không ngừng phát huy vai trò của mình, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm theo dõi và chỉ đạo công tác Mặt trận. Tại lớp huấn luyện cán bộ Mặt trận (8-1962), chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chính sách Mặt trận là một chính sách rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng. Các cán bộ, đảng viên ta cần nắm vững và chấp hành đúng nghị quyết của Đại hội Đảng và nghị quyết của Bộ Chính trị về vấn về Mặt trận Dân tộc Thống nhất” .

Ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam ra đời với bản Chương trình hành động 10 điểm, nội dung cơ bản là đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân nhằm đánh đổ chế độ độc tài tay sai của đế quốc Mỹ.

Ngày 20-1-1968, trên cơ sở thắng lợi và khí thế của Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1968, liên minh các lực lượng dân chủ và hòa bình Việt Nam ra đời với bản Cương lĩnh thích hợp để đoàn kết và tranh thủ một số người ở thành thị, mở rộng thêm một bước Mặt trận chống Mỹ cứu nước.

Ngày 6-6-1969, Đại hội đại biểu nhân dân miền Nam Việt Nam đã bầu ra Chính phủ cách mạng lâm thời và hội đồng cố vấn. Từ khi ra đời, Mặt trận đã làm một phần chức năng của chính quyền dân chủ, từ đây mặt trận trở thành vai trò trụ cột và làm hậu thuẫn cho chính quyền cách mạng. Mặt trận không ngừng đẩy mạnh hoạt động trên cả ba mặt quân sự, chính trị và ngoại giao tiến tới cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Sau khi thống nhất nước nhà, ngày 31-1-1977, Đại hội mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam quyết định thống nhất ba tổ chức Mặt trận lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thông qua chương trình chính trị và Điều lệ mới nhằm đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân để cùng nhau phấn đấu xây dựng Tổ quốc Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, xã hội chủ nghĩa và tích cực góp phần vào sự nghiệp cách mạng của nhân dân thế giới. Quá trình lịch sử ấy khẳng định Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam là vũ khí chính trị không thể thiếu được để nhân dân ta phát huy sức mạnh tổng hợp của mình trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, dành lại độc lập, tự do và xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Mặt trận Dân tộc Thống nhất không ngừng được củng cố và mở rộng còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng Đảng, xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân, cũng cố giữa liên minh và giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang nhân dân và có những đóng góp to lớn vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc, trở thành một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 90 năm cũng là dịp để ôn lại lịch sử vẻ vang của Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam, để chúng ta tự hào và tin tưởng hơn về sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để phát huy truyền thống vẻ vang đó, mỗi cán bộ, đảng viên, công dân Việt Nam nêu cao lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết nhân nghĩa, tinh thần năng động, sáng tạo, ý chí quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, ra sức làm cho “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa.

 

Mai Linh

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 17/11/2020 9:45 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 483
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 17 Nov 2020 02:00:19 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=206 Kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Tỉnh ủy lâm thời tỉnh Biên Hòa (02/1937-02/2022) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=309 Nội dung:

Từ cuối năm 1931 đến giữa năm 1933, Xứ ủy Nam kỳ được lập đi lập lại nhiều lần, nhưng tồn tại không được bao lâu, chưa móc nối hoạt động với các địa phương thì đã bị tan vỡ. Đến tháng 5-1933, đồng chí Trương Văn Bang (Ba Bang) được cử làm Bí thư Xứ ủy và cử cán bộ về các tỉnh móc nối với các đồng chí đảng viên và cơ sở Đảng còn lại để khôi phục phong trào.

Ở Biên Hoà, sau một thời gian tạm lánh đi nơi khác để tránh địch lùng bắt, năm 1933, đồng chí Lưu Văn Viết (Tư Chà) trở lại quê hương tiếp tục xây dựng cơ sở, vận động cách mạng. Tại nhà thương điên (Bệnh viện Tâm thần Biên Hoà), đồng chí đã giác ngộ và kết nạp người em trai của mình là Lưu Văn Văn (Chín Văn) vào Đảng. Qua đồng chí Chín Văn, một số nhân viên khác ở bệnh viện Tâm thần cũng được tổ chức, xây dựng trở thành những cơ sở cảm tình của Đảng. Tại Bến Cá (quận Châu Thành), đồng chí cũng đã tuyên truyền vận động tổ chức được một số cơ sở cách mạng trong thanh niên học sinh, trong đó có đồng chí Huỳnh Văn Phan (Tư Phan) đã được kết nạp vào Đảng.

Đầu năm 1935, đồng chí Hoàng Minh Châu được Liên Tỉnh uỷ miền Đông cử về hoạt động ở Biên Hoà. Đồng chí đã xin vào làm thợ ở nhà máy cơ khí Trường Tiền (thị xã Biên Hoà). Từ đây đồng chí đã bước đầu xây dựng được một số cơ sở trong nhà máy, đồng thời thăm dò liên lạc với nhóm cơ sở Đảng do đồng chí Lưu Văn Viết đã tổ chức xây dựng trước đó. Sau khi đã móc nối và thống nhất lại với nhau, đồng chí Hoàng Minh Châu đã vận động thành lập chi bộ Đảng lấy tên là chi bộ Bình Phước – Tân Triều vào tháng 2-1935. Chi bộ do đồng chí Hoàng Minh Châu làm Bí thư, đồng chí Huỳnh Văn Phan làm Phó bí thư và các đảng viên là: Lưu Văn Viết, Lưu Văn Văn, Quách Tỷ, Quách Sanh, Trần Minh Triết. Địa bàn hoạt động chủ yếu là khu vực thị xã và một số nơi thuộc quận Châu Thành (huyện Vĩnh Cửu ngày nay).

Ngày 13-8-1936, Ủy ban trù bị Đông Dương Đại hội được thành lập tại Sài Gòn và các Ủy ban hoạt động cũng lần lượt được tổ chức khắp các tỉnh Nam kỳ. Xứ ủy Nam kỳ và Ủy ban trù bị Đông Dương Đại hội cử các đồng chí Dương Bạch Mai và Nguyễn Văn Nghĩa về Biên Hoà trực tiếp tổ chức và chỉ đạo phong trào cách mạng ở địa phương.

Trở về Biên Hoà, đồng chí Nguyễn Văn Nghĩa đã móc nối liên lạc ngay với các đồng chí trong chi bộ Bình Phước – Tân Triều và một số đồng chí thân quen như: Huỳnh Văn Lũy, Nguyễn Văn Ký, Phạm Văn Khoai, Phạm Văn Thuận, Hồ Văn Đại, Hai Đặng, Chín Văn,… để tổ chức phát động phong trào đấu tranh cách mạng trong toàn tỉnh, trọng điểm là thị xã Biên Hoà và quận Châu Thành. Ủy ban hành động tỉnh Biên Hoà được thành lập do đồng chí Nguyễn Văn Nghĩa làm Chủ tịch. Trụ sở đặt tại khách sạn Thanh Phong (nay thuộc phường Hoà Bình, thành phố Biên Hoà). Ủy ban hành động quận Châu Thành và một số cơ sở nhà máy, làng xã như nhà máy cưa BIF, làng Tân Phong, xã Bình Trước cũng được thành lập và hoạt động công khai.

Từ tháng 9 năm 1936, phong trào cách mạng dấy lên đều khắp các nơi trong tỉnh, mạnh mẽ nhất là ở thị xã Biên Hoà (xã Bình Trước) và một số xã lân cận thuộc quận Châu Thành như Bình Ý, Bình Thạnh… Các Ủy ban hành động của nhà máy cưa BIF, giới xe lô, giới giáo chức,… có nhiều hoạt động sôi nổi. Hàng ngàn truyền đơn, lời hiệu triệu, cương lĩnh hành động được in ấn để tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân. Cơ sở Đảng ở nhà máy cưa BIF đã bí mật tổ chức in hàng trăm truyền đơn với nội dung tố cáo tội ác và hành động bóc lột của chủ hãng, đòi lập nghiệp đoàn, đòi tăng lương, giảm giờ làm, kêu gọi công nhân đoàn kết đấu tranh. Nhiều cuộc mít tinh được tổ chức do đồng chí Dương Bạch Mai, Nguyễn Văn Nghĩa trực tiếp diễn thuyết. Tại rạp hát Trần Điển (thị xã Biên Hoà) trước hàng trăm quần chúng nhân dân. Đa phần là nhân dân và thanh niên học sinh, đồng chí Nguyễn Văn Nghĩa đã trình bày mục đích, ý nghĩa của phong trào Đông Dương Đại hội, đồng thời phát động quần chúng tham gia các hoạt động đấu tranh, gia nhập các hội đoàn, soạn thảo các bản “dân nguyện”, nêu lên những kiến nghị, những yêu cầu bức xúc về các quyền lợi dân sinh dân chủ của mỗi ngành, mỗi giới để tập hợp gởi cho phái đoàn thanh tra của Chính phủ Pháp.

Đồng thời với các hoạt động mít tinh, tuyên truyền, hàng chục hội đoàn phổ biến là các Hội hữu ái, Hội tương tế, Hội nhà vàng, Hội chùa, Hội miễu, Hội đá bóng, Hội lân, Hội cày, Hội cấy,… được tổ chức nhiều nơi ở quận Châu Thành, thu hút hàng ngàn người tham gia. Ở làng Tân Phong, các ông Nguyễn Văn Do (Năm Võ), Tư Mọi, Ba Niên, Tám Lộc, Ba Sen và một số thanh niên tích cực như: Trần Văn Nghĩa, Ba Bò, Tư Hoá, Năm Hoạch, Sáu Xang,… đã đứng ra tập hợp quần chúng nhân dân vào tổ chức hội hương tế như Hội cúng miễu, Hội chùa, Hội vần công cày cấy, vận động cả làng ký tên vào bản kiến nghị gởi chánh tham biện tỉnh Biên Hoà, yêu cầu giảm một số thuế và bỏ hẳn những thứ thuế vô lý. Cùng với làng Tân Phong, một số xã thuộc quận Châu Thành như: Bến Gỗ, Bình Hoà, Bình Ý,… cũng nhất loạt làm đơn đấu tranh đòi giảm sưu, giảm thuế. Do vậy, ít lâu sau, nhà cầm quyền thực dân cũng nhượng bộ bãi bỏ bớt thuế nhà, thuế trâu bò, thuế xe bò,.. là những thứ thuế bất hợp lý. Chúng vẫn giữ nguyên mức thuế thân và thuế điền thổ.

Ở trung tâm thị xã Biên Hoà, nhiều hội đoàn của các tầng lớp lao động cũng nhanh chóng được thành lập như Hội ái hữu, các ngành như: thợ mộc, thợ hồ, thợ hớt tóc, chị em tiểu thương,… Đặc biệt, hoạt động mạnh mẽ nhất là Hội ái hữu giáo chức do ông Hồ Văn Thể làm hội trưởng, Hội ái hữu công nhân hãng BIF, Hội ái hữu công nhân ga xe lửa Biên Hoà thu hút được hàng trăm hội viên tham gia. Thông qua những tổ chức công khai hợp pháp này, Đảng đã tập hợp được hàng ngàn quần chúng ở thị xã, xây dựng được một đội quân chính trị khá đông đảo. Mặt khác, từ các hoạt động của phong trào đấu tranh, Đảng cũng đã bồi dưỡng phát triển được nhiều cơ sở cốt cán, nhất là trong tầng lớp công nhân lao động và thanh niên học sinh. Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, khôi phục, củng cố cơ sở tổ chức Đảng ở các tỉnh, các nhà máy, xí nghiệp, đồn điền cao su, cuối năm 1936, Liên Tỉnh uỷ miền Đông cử đồng chí Trương Văn Bang (Ba Bang), nguyên Bí thư Xứ ủy Nam kỳ (1933-1935) và đồng chí Cao Hồng Lãnh về Biên Hoà hoạt động, trực tiếp vận động thành lập Ban Cán sự Đảng tỉnh Biên Hoà và xây dựng tổ chức một số chi bộ Đảng ở các địa phương trong tỉnh.

Tháng 2/1937, Tỉnh uỷ lâm thời tỉnh Biên Hoà được thành lập do đồng chí Trương Văn Bang trực tiếp làm Bí thư. Các đồng chí Tỉnh uỷ viên gồm Trần Minh Triết, Huỳnh Văn Phan, Trần Văn Tôn, Huỳnh Văn Liễn, Nguyễn Hồng Kỳ,…

Từ đây, nhiều đồng chí đảng viên khác ở các nơi cũng lần lượt về Biên Hoà móc nối liên lạc hoạt động, tổ chức các chi bộ Đảng cơ sở. Tại nhà máy cưa BIF, 2 chi bộ Đảng được xây dựng. Mỗi chi bộ có 3 đảng viên. Chi bộ khối thợ máy do đồng chí Trần Hồng Đạo làm Bí thư và chi bộ lao động giản đơn do đồng chí Tư Ngàn làm Bí thư. Ở xã Bửu Long cũng hình thành được một chi bộ do đồng chí Tư Xí làm Bí thư. Chi bộ liên xã Tân Phong và Bình Ý cũng được thành lập. Phong trào cách mạng ở thị xã Biên Hoà, quận Châu Thành phát triển mạnh cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Các mặt hoạt động bí mật, công khai hợp pháp và bán hợp pháp có sự gắn kết khá đồng bộ.

Cúc Nguyễn

(Trích lược từ Lịch sử Đảng bộ thành phố Biên Hòa)

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện 2022
Đã phát hành: 21/01/2022 2:05 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.567
]]> nnkduy Sự kiện 2022 Fri, 21 Jan 2022 07:08:22 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=309 Nguyễn Đình Chiểu - Danh nhân văn hóa của nhân loại http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=379 Nội dung:

Nguyễn Đình Chiểu là một nhà văn hóa lớn, nhà thơ yêu nước tiêu biểu của dân tộc Việt Nam, nhà giáo của nhiều thế hệ và là người thầy thuốc đức độ. Tài năng và địa vị của ông trên văn đàn, y thuật và nền giáo dục nước nhà đã được ghi nhận, tôn vinh từ khi ông còn sinh thời và truyền dạy đến muôn đời sau. Là một trong những người khai sáng và là tác giả tiêu biểu nhất của dòng văn chương yêu nước chống ngoại xâm nửa sau thế kỷ XIX, Nguyễn Đình Chiểu đã góp phần nâng cao tầm vóc và ảnh hưởng của văn học nước nhà. Không chỉ vậy, ông còn là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, thương dân, ý chí kiên cường, bất khuất trong đấu tranh chống ngoại xâm, chống lại mọi cám dỗ về vật chất, đe dọa về tinh thần, thể hiện rõ khí phách hiên ngang của người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng và văn hóa. Tài năng và nhân cách lớn của Nguyễn Đình Chiểu đã được UNESCO tôn vinh là Danh nhân văn hóa thế giới tại kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 41, năm 2021. Nhân kỷ niệm 135 năm ngày mất của cụ đồ Chiểu (3/7/1888 – 3/7/2023), Thư viện tỉnh Đồng Nai xin giới thiệu sơ lược về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng yêu nước tiến bộ của ông đến đông đảo người dân. Giúp bạn đọc có thêm nhiều kiến thức về nhân vật lịch sử tiêu biểu và chắp cánh ước mơ cho những người bị khiếm khuyết về thể chất, cố gắng, nỗ lực để thành công hơn trong cuộc sống.

Nguyễn Đình Chiểu tục gọi là Cụ Đồ Chiểu, tự Mạnh Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai (sau khi bị mù) sinh ngày 13 tháng 5 năm Nhâm Ngọ, tức ngày 1 tháng 7 năm 1822 tại làng Tân Khánh, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định (nay thuộc thành phố Hồ Chí Minh).

Ông xuất thân trong một gia đình nhà Nho. Thân sinh của Nguyễn Đình Chiểu là Nguyễn Đình Huy quê ở Thừa Thiên vào Gia Định khoảng năm 1822 làm Thư lại trong dinh Tổng trấn Gia Định thành của Tả quân Lê Văn Duyệt. Vào Gia Định, Nguyễn Đình Huy cưới người vợ thứ là bà  làng Tân Thới, huyện Bình Dương, sinh được bảy người con, Nguyễn Đình Chiểu là con trai đầu lòng.

Nguyễn Đình Chiểu sinh ra trong thời kỳ đất nước gặp nhiều rối ren, chế độ phong kiến mục nát bộc lộ những mâu thuẫn xã hội gay gắt và đang đi vào con đường bế tắc. Tình hình nước nhà dưới triều Nguyễn thật bi đát. Người dân ngày càng bần cùng hóa do không có ruộng đất, tô cao thuế nặng, nạn đói và dịch bệnh khắp nơi. Trước tình hình đó, nhiều phong trào nông dân chống lại triều đình nổ ra ở nhiều nơi, như Phan Bá Vành ( năm 1821); Lê Duy Lương và Lê Duy Hiển (năm 1831), Lê Văn Khôi (năm 1833), Nùng Văn Vân (năm 1833), Lê Duy Cừ và Cao Bá Quát (năm 1858), Lê Duy Minh và Trần Văn Tùng (năm 1858),…v.v.

Thuở bé, Nguyễn Đình Chiểu được mẹ nuôi dạy ở Gia Định. Năm lên 6, 7 tuổi, ông theo học với một ông thầy đồ ở làng. Năm 1832, Tả quân Lê Văn Duyệt mất. Năm sau, con nuôi Tả quân là Lê Văn Khôi, vì bất mãn đã làm cuộc nổi dậy chiếm thành Phiên An ở Gia Định, rồi chiếm cả Nam Kỳ. Trong cơn binh biến, cha của Nguyễn Đình Chiểu bỏ trốn ra Huế nên bị cách hết chức tước. Xong vì thương con, cha ông lén trở vào Nam, đem con ra gửi cho một người bạn đang làm Thái y viện ở Huế nhờ nuôi nấng và dạy dỗ giùm. Nguyễn Đình Chiểu sống ở Huế từ 11 tuổi (1833) đến 18 tuổi (1840) thì trở về Gia Định.

Năm 1840, ông rời Huế vào Gia Định để chuẩn bị dự khoa thi Quý Mão, tại trường thi Gia Định. Năm 1843, khi mới 21 tuổi, Nguyễn Đình Chiểu đỗ Tú tài. Khi ấy, có một nhà họ Võ đã hứa gả con gái cho ông. Năm 1846, ông ra Huế học để chờ thi khoa Kỷ Dậu (năm 1849). Nhưng chưa kịp thi thì nhận được tin mẹ mất, ông bỏ thi, theo đường bộ trở về Gia Định. Do đường sá xa xôi, gian nan cách trở, lại thêm quá đau buồn vì thương mẹ nên ông bị bệnh rồi mù cả đôi mắt; phải nghỉ lại nhà thầy Trung, một thầy thuốc thuộc dòng ngự y, ở Quảng Nam để chữa bệnh. Tuy không khỏi bệnh nhưng ông đã được vị danh y truyền dạy cho nghề bốc thuốc. Năm ấy, Nguyễn Đình Chiểu mới 27 tuổi.

Bị tật nguyền, dở dang việc công danh đang độ tuổi thanh xuân, Nguyễn Đình Chiểu rất đau lòng về cảnh ngộ của mình, nhưng ông không nản chí. Tuy con đường lập thân bằng khoa cử không còn hy vọng, ông quyết tâm đem sở học của mình làm những việc có ích cho đời, có ích lợi cho nhân dân. Sau khi mãn tang mẹ, ông mở trường dạy học ở Bình Vi (Gia Định), tiếp tục nghiên cứu nghề làm thuốc và bắt đầu sáng tác thơ văn. Trước đây ông đặt tên hiệu cho mình là Mạnh Trạch Phủ hay Trọng Phủ, sau khi bị mù lòa ông lấy biệt hiệu là Hối Trai (cái nhà tối). Từ khi gặp phải cảnh không may trở thành người tàn tật, đời riêng của ông lại thêm lắm nỗi đau buồn. Khi ông vừa đỗ Tú Tài ở Gia Định, một nhà phú hộ trong vùng hứa gả con gái cho ông, nhưng khi ông bị mù thì nhà kia bội ước.

Ngoài 30 tuổi Nguyễn Đình Chiểu vẫn sống độc thân và tìm nguồn vui trong việc dạy dỗ môn sinh, thỉnh thoảng lại chữa bệnh giúp cho nhân dân. Ông khởi viết truyện thơ Lục Vân Tiên, một áng thơ mang nhiều chi tiết trong cuộc đời thực lận đận của ông, đồng thời gửi gắm mơ ước vào nhân vật Lục Vân Tiên. Một người học trò của ông là Lê Tăng Quýnh làng Thanh Ba, Cần Giuộc, rất mến phục và thông cảm sâu sắc với cảnh ngộ của thầy đã xin với gia đình gả em gái thứ năm là Lê Thị Điền cho người thầy dạy học của mình. Cô Lê Thị Điền xinh đẹp, thông minh và học giỏi nhưng đến tuổi trưởng thành vẫn chưa chịu lập gia đình vì còn kén chồng. Thấy Nguyễn Đình Chiểu mắt kém nhưng đức trọng, tài cao, cô vui lòng kết duyên với ông. Năm 1854, hai người thành vợ chồng, sống chung với nhau trong ngôi nhà ở làng Tân Khánh, vùng Cầu Kho.

Ngày 18/2/1859, Pháp đưa chiến thuyền theo của biển Cần Giờ vào đánh chiếm thành Gia Định. Nhân dân hốt hoảng tản cư, Nguyễn Đình Chiểu làm bài thơ Chạy giặc có đoạn:

“Bến Nghé của tiền tan bọt nước

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây

Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng

Nỡ để dân đen mắc nạn này”

Nguyễn Đình Chiểu dọn về quê vợ tại Cần Giuộc.

Ngày 16/12/1861, thống binh Bùi Quang Là tập hợp nghĩa binh đánh Pháp ở Cần Giuộc, giết chết một tên tri huyện, giết và làm bị thương nhiều tên giặc khác. Sau trận chiến, nghĩa quân hi sinh 27 người, trong đó có Nguyễn Đình Huân, em trai của Nguyễn Đình Chiểu. Trong lễ truy điệu những nghĩa sĩ tử trận, ông làm bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, một áng văn buồn sầu, bi tráng và khích lệ nhân dân đứng lên chống giặc xâm lược.

Năm 1862, Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp đại diện triều đình Huế ký hòa ước với giặc, cắt ba tỉnh miền Đông cho thực dân Pháp. Sĩ phu Nam kỳ không chịu hợp tác với địch, lánh ra khỏi vùng chiếm đóng. Nguyễn Đình Chiểu dời Cần Giuộc về An Bình Đông, huyện Ba Tri (Bến Tre). Năm 1864, nghe tin bạn là Trương Định tử tiết Nguyễn Đình Chiểu đã làm mười hai bài thơ điếu và một bài văn tế, tỏ nỗi lòng thương tiếc của mình và của nhân dân với Đình Tây Đại nguyên soái:

“Ôi! Trời Bến Nghé mây mưa sùi sụt

Thương đấng anh hùng gặp thủa gian truân….”

Năm 1868, Đốc binh Phan Tòng (vốn là hương giáo ở An Bình Đông, bạn vè thân thiết với Nguyễn Đình Chiểu) hi sinh trong trận Giồng Gạch. Ông xúc động viết liền mười hai bài thơ điếu Phan Tòng. Từ sau khi Nam kỳ hoàn toàn rơi vào tay giặc, Nguyễn Đình Chiểu còn viết một truyện thơ Nôm dài dưới hình thức hỏi đáp về y học là Ngư Tiều y thuật vấn đáp, gồm 3642 câu lục bát, không chỉ để bày tỏ quan niệm về nghề thuốc, ông còn lồng vào đó tinh thần yêu nước kiên cường, bất khuất:

“Thà đui mà giữ đạo nhà

Còn hơn có mắt ông cha không thờ

Thà đui mà khỏi danh nhơ

Còn hơn có mắt ăn dơ tanh rình”

Biết Nguyễn Đình Chiểu có uy tín lớn trong nhân dân nên Chánh tham biện Bến Tre là Michel Ponchon tìm mọi cách mua chuộc ông. Nhưng Nguyễn Đình Chiểu một mực cự tuyệt và khi hắn nêu ý định trả đất cho ông, ông thẳng thừng trả lời: “Đất chung đã mất, đất riêng của tôi nào có đáng kể gì”. Câu nói ấy là bằng chứng xác thực nhất về phẩm chất yêu nước, thanh cao, không màng danh lợi của nhà văn hóa lớn -  Nguyễn Đình Chiểu.

Năm 1886, vợ ông là bà Lê Thị Điền mất. Nỗi đau thêm chồng chất, bệnh tình Nguyễn Đình Chiểu ngày càng trầm trọng. Trong những ngày cuối đời, ông sống trong cảnh nghèo thanh bạch với sự yêu thương đùm bọc của nhân dân.

Ngày 03 tháng 7 năm 1888 (tức ngày 24 tháng 5 năm Mậu Tý) Nguyễn Đình Chiểu qua đời trong một căn nhà nhỏ tại làng An Bình Đông (gần chợ Ba Tri, thuộc Trị trấn Ba Tri, Bến Tre ngày nay), thọ 66 tuổi, trong niềm tiếc thương vô hạn của nhân dân, bạn bè, học trò và con cháu. Ông mất đi, nhưng tấm gương đạo nghĩa, lòng yêu nước thương dân và những áng thơ của Đồ Chiểu thì còn mãi trong niềm tự hào của người dân Nam Bộ nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung.

Kỷ niệm 135 năm ngày mất của Danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu, là dịp để thế hệ trẻ nhắc nhớ về những cống hiến lớn lao của ông trong sự nghiệp trồng người, trong lĩnh vực tư tưởng văn hóa tiến bộ, người thầy thuốc nhân từ, nhà thơ yêu nước điển hình. Từ đó hun đúc tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc để gắng sức học tập, lao động dựng xây quê hương, đất nước phát triển hùng mạnh hơn./.

 

Đào Thanh

 

 

 

 

 

 

Loại: Ngược dòng lịch sử 2023
Đã phát hành: 03/07/2023 8:35 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 5.631
]]> ttthuy Ngược dòng lịch sử 2023 Mon, 03 Jul 2023 13:37:35 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=379 Kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng (01/08/1930 – 01/08/2020) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=191 Nội dung:

Ngành Tuyên giáo Đồng Nai dưới sự lãnh đạo của Đảng

 

Lịch sử đấu tranh cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc ta đã chứng minh công tác Tuyên huấn – Tuyên giáo đảm bảo sự thống nhất về tư tưởng và hành động, là nguồn cội quyết định thành công của cách mạng Việt Nam.

Sinh thời, Bác Hồ kính yêu đã từng dạy: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm. Nếu không đạt được mục tiêu đó là tuyên truyền thất bại”. Vì vậy, ngay từ khi thành lập Đảng, Bác Hồ luôn quan tâm đến công tác tuyên truyền (sau này mang nhiều tên gọi khác nhau: Tuyên huấn, Tư tưởng Văn hóa, nay là Tuyên giáo) và xem đây là một trong những lĩnh vực quan trọng của công tác xây dựng Đảng và vận động quần chúng, góp phần tích cực vào công tác xây dựng Đảng ta trở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của người lao động và của cả dân tộc.

Thấm nhuần lời dạy của Người, trong những năm qua, ngành Tuyên giáo tỉnh Đồng Nai đã bám sát tình hình, nhiệm vụ chính trị của đất nước, của địa phương, cơ bản thực hiện tốt công tác tham mưu cho cấp ủy Đảng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị trong công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, về chủ trương, quan điểm và chính sách của Đảng trong lĩnh vực tuyên truyền, báo chí, xuất bản, văn hoá, văn nghệ, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo và một số lĩnh vực xã hội; và cũng là cơ quan chuyên môn - nghiệp vụ về công tác tuyên giáo của Đảng bộ tỉnh.

Cho đến nay, ngành Tuyên giáo Đồng Nai (trước đây là ngành Tuyên huấn tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh) tuy chưa xác định được thời điểm ra đời, nhưng các hoạt động Tuyên huấn đã được bắt đầu từ rất sớm. Bằng những hình thức tuyên truyền qua lời nói, truyền đơn, những cuộc tập hợp quần chúng làm mít tinh đến hình thức viết báo, ra báo… đã góp sức to lớn trong việc giác ngộ quần chúng tham gia phong trào đấu tranh cách mạng; trong chuẩn bị điều kiện về tư tưởng cho việc thành lập chi bộ Đảng Phú Riềng (1929), Bình Phước – Tân Triều (1935), Tỉnh ủy Biên Hòa lâm thời (1937); trong tuyên truyền, cổ vũ trong phong trào “Đông Dương đại hội” những năm 1936-1939 và trong tuyên truyền, vận động quần chúng đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân (tháng 8/1945).

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp là Tỉnh ủy Đồng Nai, công tác tuyên giáo của tỉnh ngày một phát triển cả về tổ chức bộ máy với các phòng chức năng nghiệp vụ như: tuyên truyền, huấn học, văn hóa, văn nghệ (văn công), báo chí, in ấn. Sau này, phát triển thành một ngành tổng hợp có lúc gọi là Tuyên – Văn – Giáo – Huấn với các đơn vị chức năng chuyên môn như giáo dục, thông tấn, báo chí, nhà in, nhiếp ảnh, điện ảnh, các đội vũ trang xung phong… Để cổ vũ, vận động mọi tầng lớp nhân dân tham gia kháng chiến, lãnh đạo và cán bộ Tuyên giáo Đồng Nai đã có mặt trên các mặt trận đấu tranh chính trị, binh vận, vũ trang, trên khắp các vùng căn cứ du kích, vùng đô thị, nông thôn, đi vào công nhân, nông dân, đội ngũ trí thức, sinh viên, học sinh, tôn giáo, dân tộc, các giới, các tầng lớp trong xã hội để tuyên truyền đưa đường lối của Đảng trong từng giai đoạn cách mạng đến với quần chúng nhân dân, vạch trần bản chất xâm lược của đế quốc và tay sai, những âm mưu thủ đoạn thâm độc của kẻ thù; vận động cán bộ, chiến sĩ và nhân dân nâng cao quyết tâm kháng chiến, vượt qua những giai đoạn gian khổ khó khăn, ác liệt nhất trong hai cuộc kháng chiến.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (năm 1976), tỉnh Đồng Nai được thành lập (bao gồm cả tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ngày nay). Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy được xây dựng trên nền tảng Ban Tuyên huấn miền Đông Nam bộ. Sau hình thành thêm Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng, Ban Khoa giáo (năm 1983), căn cứ vào Nghị quyết của Tỉnh ủy, ba Ban sáp nhập thành Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy. Năm 1991, khi hình thành Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu tách khỏi tỉnh Đồng Nai, thì hai ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu và Tỉnh ủy Đồng Nai được thành lập.

90 năm qua (1930-2020), dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng sâu sát, kịp thời, xuyên suốt trong từng thời kỳ cách mạng của Đảng nói chung, Đảng bộ tỉnh Đồng Nai qua nói riêng, Ban Tuyên giáo tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần giành thắng lợi cuộc vận động Cách mạng tháng Tám năm 1945, kháng chiến chống Pháp tái xâm lược (1945-1954), chống Mỹ cứu nước (1954-1975); thống nhất đất nước, hàn gắn vết thương chiến tranh, đi lên chủ nghĩa xã hội, đổi mới toàn diện, hội nhập khu vực và thế giới (1975-2020). Hệ thống Tuyên huấn - Tuyên giáo từ tỉnh, huyện, đơn vị tương đương và cơ sở dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Đồng Nai đã tích cực, chủ động hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, tham mưu cho cấp ủy về các nội dung liên quan công tác Tuyên huấn - Tuyên giáo. Qua đó, công tác nắm bắt tình hình tư tưởng đối với cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên, tâm trạng xã hội các tầng lớp nhân dân trên địa bàn tỉnh đã được các cấp, các ngành, đơn vị, địa phương chú trọng, quan tâm tổ chức thực hiện bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với từng đối tượng trong xã hội; đã bám sát các sự kiện trọng đại của đất nước, kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc, các sự kiện quan trọng của tỉnh; kịp thời giúp cấp ủy, chính quyền trong công tác chỉ đạo và lãnh đạo hệ thống chính trị trong toàn tỉnh. Chất lượng thông tin tuyên truyền ngày càng nâng cao, đáp ứng yêu cầu công tác tư tưởng trong tình hình mới. Đặc biệt thông qua hội nghị giao ban báo chí, hội nghị báo cáo viên và hội nghị thông tin thời sự hàng tháng, đã định hướng công tác tuyên truyền trong tỉnh đảm bảo đúng định hướng, trong đó tập trung một số nội dung chính trị thời sự, những vấn đề nhạy cảm như tuyên truyền biển, đảo, đại dịch Covid - 19,… giúp cấp ủy các cấp lãnh đạo công tác tư tưởng, tuyên truyền, vận động nhân dân tin tưởng, chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước góp phần đưa tỉnh Đồng Nai trở thành một trong các địa phương đi đầu phát triển kinh tế - xã hội, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị tư tưởng, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.

Nhân kỷ niệm 90 năm truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng, ôn lại truyền thống vẻ vang của ngành Tuyên giáo Đồng Nai cũng là dịp để khẳng định và tôn vinh những thành quả, những đóng góp về công tác tư tưởng - văn hóa - khoa giáo của ngành qua các thời kỳ cách mạng nhằm tăng cường lòng tin vào mục tiêu, lý tưởng, nền tảng tư tưởng của Đảng và niềm tự hào về các thế hệ làm công tác tư tưởng- văn hóa- khoa giáo Đồng Nai. Đồng thời, để giáo dục truyền thống, xây dựng lòng tự hào, tinh thần yêu nghề, ý thức trách nhiệm, động viên sự phấn đấu, vươn lên của đội ngũ làm công tác tuyên giáo của Đảng nhất là thế hệ trẻ ngày nay.

Tài liệu tham khảo:

Ký ức Tuyên huấn Biên Hòa, Bà Rịa-Long Khánh (1930-2015) / Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đồng Nai, 2017.-Đồng Nai; Nxb.Đồng Nai.-460 tr.

Một số bài viết trên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Báo Đồng Nai và bài viết của TS. Lê Quang Cần.

 

Đinh Nhài

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 28/07/2020 3:35 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 494
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 28 Jul 2020 08:33:58 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=191