Ngược dòng lịch sử: Bài đăng http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/AllPosts.aspx Liên kết nạp tin tự động RSS cho Bài đăng danh sách. Wed, 29 Jul 2026 14:01:50 GMT Windows SharePoint Services V3 RSS Generator 60 Ngược dòng lịch sử: Bài đăng /baiviet2015/lichsu/_layouts/images/homepage.gif http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/AllPosts.aspx Kỷ niệm 80 năm Ngày Khởi nghĩa Nam Kỳ (23/11/1940-23/11/2020) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=207 Nội dung:

Dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy, tháng 11 năm 1940 nhân dân Nam Kỳ đã nhất tề nổi dậy đánh vào hệ thống chính trị của đế quốc Pháp và bọn tay sai, làm tan rã bộ máy cai trị của địch và nắm chính quyền ở một số vùng nông thôn Nam Kỳ. Cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ là cuộc nổi dậy kế tục và phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của một dân tộc “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. Tuy cuộc khởi nghĩa thất bại nhưng có rất nhiều sự kiện mang đậm dấu ấn lịch sử, chứa đựng những bài học kinh nghiệm, có giá trị lý luận và thực tiễn vô cùng quý báu cho Đảng và nhân dân ta. Khởi nghĩa Nam Kỳ ngày 23-11-1940 là một trong những sự kiện lịch sử như vậy, cuộc khởi nghĩa đã để lại dấu ấn không thể phai mờ cho nhân dân cả nước nói chung và nhân dân miền Nam nói riêng “Thành đồng Tổ quốc”.

Tháng 9-1939, chiến tranh thế giới lần thứ II bùng nổ. Ở Ðông Dương, thực dân Pháp phát xít hóa bộ máy thống trị, thẳng tay đàn áp phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân ta, chĩa mũi nhọn vào Ðảng Cộng sản. Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với thực dân Pháp ngày càng gay gắt. Trước tình hình đó, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Ðảng diễn ra từ ngày 6 đến 8-11-1939, tại Bà Ðiểm (Hóc Môn - Gia Ðịnh) đã xác định: Trong hoàn cảnh mới, giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, cấp bách của các dân tộc Ðông Dương. “Bước đường sinh tồn của các dân tộc Ðông Dương không còn có con đường nào khác hơn là con đường đánh đổ đế quốc Pháp, chống tất cả ách ngoại xâm vô luận da trắng hay da vàng để giành lấy giải phóng độc lập”. Nghị quyết của Hội nghị được phổ biến tới các địa phương, như một luồng gió mới tiếp thêm sinh khí cho phong trào cách mạng trên cả nước.

Từ tháng 7 đến tháng 10-1940, Ðảng bộ Nam Kỳ liên tiếp tổ chức nhiều cuộc họp để bàn chủ trương và gấp rút lãnh đạo các tầng lớp nhân dân chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang. Ðến giữa tháng 11-1940, trước tình hình phong trào cách mạng sôi sục, tinh thần phản chiến trong binh lính người Việt lên cao, Xứ ủy Nam Kỳ đã quyết định phát động toàn Nam Kỳ nổi dậy đánh đổ chính quyền thuộc địa, giành chính quyền về tay nhân dân.

Cùng với việc kéo quân vào Bắc bộ, thừa cơ hội quân Pháp bối rối, tháng 11 năm 1940, phát xít Nhật ra lệnh cho bọn quân phiệt Thái Lan tiến hành đánh Cămpuchia. Thực dân Pháp vội vã bắt lính người Khơme và người Việt đưa sang Cămpuchia làm bia đỡ đạn cho chúng. Anh em binh lính hết sức bất bình. Ở Nam kỳ lúc này có phong trào cách mạng mạnh mẽ hơn các nơi trong cả nước. Được cổ vũ bởi tiếng súng khởi nghĩa Bắc Sơn khí thế cách mạng lại càng sôi sục.

 Tháng 3-1940, Ban Thường vụ Xứ ủy Nam kỳ do đồng chí Võ Văn Tần làm bí thư đã vạch ra Đề cương chuẩn bị bạo động, đưa các hoạt động lẻ tẻ vào phong trào chống đế quốc Pháp và tay sai, chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa. Cả Nam bộ rạo rực không khí chuẩn bị. Các cuộc biểu tình liên tiếp nổ ra. Các đội tự vệ, du kích ở các xí nghiệp lớn và hầu hết các làng, xã Nam Kỳ được hình thành tích cực tập luyện, rèn đúc vũ khí.

Tháng 7 năm 1940 Xứ ủy Nam kỳ họp mở rộng thông qua Đề cương chuẩn bị khởi nghĩa do Thường vụ Xứ ủy khởi nghĩa và được đồng chí Phan Đăng Lưu đại diện Trung ương ra báo cáo Hội nghị TW lần thứ 7. Ngày 22-11-1940 đồng chí Phan Đăng Lưu về tới Sài Gòn thì bị địch bắt. Lệnh khởi nghĩa lúc này cũng đã phát đi không thể thu hồi lại được. Trước đó ít ngày kế hoạch khởi nghĩa đã bị lộ. Đồng chí Bí thư Xứ ủy Nam kỳ và một số đồng chí khác trong Thành ủy Sài Gòn sa lưới mật thám. Thực dân Pháp ra lệnh cấm trại binh lính người Việt và tước vũ khí của số phản chiến. Kế hoạch định lấy tiếng súng đánh chiếm thành phố Sài Gòn vào lúc 24 giờ ngày 24 tháng 11 năm 1940 làm súng lệnh không thành.

Mặc dù vậy, đêm 22 rạng ngày 23-11-1940, khắp Nam kỳ cuộc khởi nghĩa vẫn bùng nổ với khí thế và quy mô chưa từng có. Cả nông thôn Nam bộ rung chuyển. Từ Biên Hòa đến Cà Mau, 18 tỉnh nổi dậy cướp chính quyền. Nhiều đồn bốt của  địch bị hạ, nhiều quận bị tiến công, nhiều quãng đường, nhiều cầu bị phá... Chính quyền của địch ở một số quận, xã hoang mang tan rã. Ở Mỹ Tho, 54 trong số 56 xã được giải phóng. Ở Chợ Lớn ta giành được nhiều tổng. Ở Tân An, các xã hai bên Vàm Cỏ Tây, hữu ngạn Vàm Cỏ Đông đều về tay nhân dân. Chính quyền cách mạng ở những nơi này được thành lập, thực hiện những quyền dân chủ; bảo vệ trị an, xét xử bọn phản cách mạng... Cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện trong các cuộc biểu tình thị uy và trước nhà làm việc của chính quyền cách mạng.

Quần chúng khởi nghĩa đã chiến đấu rất dũng cảm. Nhưng vì chưa có đủ điều kiện chủ quan và khách quan, bọn tay sai đế quốc lại chui vào hàng ngũ cách mạng, kế hoạch khởi nghĩa bị lộ cho nên cuộc khởi nghĩa bị thất bại. Thực dân pháp điều động lục quân Pháp kể cả lính lê dương ở ngoài Bắc Kỳ vào đàn áp hết sức dã man. Chúng dùng 20 máy bay ném bom triệt hạ những vùng có quần chúng nổi dậy. Nhiều làng mạc bị đốt, hàng vạn người bị chết. Chỉ trong 40 ngày, riêng bốn tỉnh Gia Định, Mỹ Tho, Long Xuyên và cần Thơ có tới 5.640 người bị giặc lấy dây thép xâu tay rồi phơi nắng cho đến chết khô, hoặc chất lên sà lan đưa ra biển nhận chìm. Thực dân Pháp đã xử tử, đưa đi đày Côn Đảo, hoặc giam trong các nhà tù khác hàng vạn chiến sĩ cách mạng. Sau khi được tin Nam Kỳ khởi nghĩa; Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Thông báo khẩn cấp chỉ thị cho các địa phương chia lửa với Nam Kỳ.

Tháng 12-1940, Đảng bộ Nam Kỳ họp ở Bà Quẹo (Gia Định) quyết định rút lui để tránh tổn thất, đưa lực lượng còn lại xây dựng căn cứ U Minh và Đồng Tháp Mười. Cuộc khởi nghĩa đã bị dập tắt nhưng đế quốc Pháp vẫn chưa hết hoảng sợ. Ngày 28-8-1941 tại trường bắn được dựng lên vội vã ở Hóc Môn (Gia Định) các đồng chí lãnh đạo - những người con ưu tú của dân tộc: Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thị Minh Khai... đã bị chúng tàn sát.

Tuy cuộc khởi nghĩa thất bại và bị thực dân Pháp đàn áp vô cùng tàn bạo, nhưng cuộc khởi nghĩa Nam kỳ đẽ để lại nhiều bài học vô cùng quý giá, tô thắm truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng và của nhân dân ta. Ngay nay, trong công cuộc đổi mới xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng và nhân dân ta đang tiếp tục phấn đấu để xây dựng và giữ gìn một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, thực hiện những lý tưởng và hoài bão của đồng bào, đồng chí đã ngã xuống vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội.

Năm tháng sẽ qua đi nhưng khí thế hào hùng, tinh thần chiến đấu oanh liệt và ý chí quật cường của đồng bào và chiến sĩ trong Khởi nghĩa Nam kỳ mãi mãi vang vọng trong lòng mỗi chúng ta. Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Khởi nghĩa Nam Kỳ, trong lúc toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân ta đang thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng các cấp và hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII của Ðảng. Bối cảnh lịch sử và những nhiệm vụ cụ thể trong mỗi thời kỳ khác nhau, song trách nhiệm và sứ mệnh lịch sử của Ðảng đối với dân tộc không thay đổi. Chủ trương tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng mà Ðại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII tới đây định hướng cho toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân ta chính là sự tiếp nối tinh thần phấn đấu, hy sinh không mệt mỏi và cũng là phát huy bài học vô giá của thế hệ chiến sĩ cộng sản, những người con ưu tú tận tụy với nhân dân thời “Nam Kỳ khởi nghĩa” đã để lại cho thế hệ trẻ hôm nay.

 

Mai Mai

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 19/11/2020 9:00 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 492
]]> nnkduy Sự kiện Tue, 17 Nov 2020 02:05:48 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=207 Kỷ niệm 800 năm Ngày sinh Hoàng đế Lý Chiêu Hoàng (1218 - 2018) Nữ hoàng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=108 Nội dung:

Ở ngôi vị hoàng đế trong khoảng thời gian ngắn, vai trò và tầm ảnh hưởng không lớn nên những gì mà người đời biết về Lý Chiêu Hoàng là rất ít, nhất là khi nhà Lý buộc bà phải rời khỏi cương vị để nhường chỗ cho một triều đại mới. Chính vì vậy, ít người biết rõ rằng Lý Chiêu Hoàng còn có một cuộc đời đầy những nỗi niềm buồn, vui, cay,đắng đan xen.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư,Lý Chiêu Hoàng (1218 - 1278), tên thật là Lý Phật Kim, còn có tên khác là Lý Thiên Hinh sinh năm Mậu Dần (1218), tại kinh đô Thăng Long, Đại Việt, là con gái  thứ hai của vua Lý Huệ Tông và ThuậnTrinh thái hậu Trần Thị Dung. Bà là nữ hoàng duy nhất của lịch sử Việt Nam, vị hoàng đế thứ 9 và cuối cùng của triều đại nhà Lý (từ năm 1224 đến năm 1225).

Khi bà chào đời (được phong là Chiêu Thánh công chúa), nhà Lý (1010-1225) đã ở vào thời kỳ suy tàn. Ông nội của bà, tức Lý Cao Tông được biết đến là ông vua "chơi bời vô độ, chính sự hình pháp không rõ ràng, giặc cướp nổi lên như ong, đói kém liền năm" nên cơ nghiệp nhà Lý từ đấy suy vong.

Lý Huệ Tông – cha của Lý Chiêu Hoàng vào cuối đời thường hay rượu chè, lâm bệnh gần như điên loạn, không thể cáng đáng nổi việc triều chính. Tháng 10 năm Giáp Thân (1224) Điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ (anh họ Trần Thị Dung) - người nắm quyền lực lớn nhất trong triều đình thời bấy giờ - đã buộc vua xuống chiếu lập Lý Chiêu Hoàng làm Hoàng Thái tử, nhường ngôi cho cô công chúa mới 6 tuổi với tôn hiệu là Chiêu Hoàng(do Huệ Tông không có con trai), sau đó Lý Huệ Tông xuất gia đi tu vớiniên hiệu là Thiên Chương Hữu Đạo. Từ đây cuộc đời vị nữ hoàng nhỏ tuổi này đã trải qua biết bao sóng gió của thời cuộc.

Sử sách ghi chép lại, năm Ất Dậu (1225), họ Trần do nắm quyền hành, lần được ban tước quan trọng cho con em trong họ trong đó Trần Cảnh làm Chính thủ. Từ đó, Trần Thủ Độ dàn xếp cho cháu của mình là Trần Cảnh (vua Trần Thái Tông sau này) vào cung hầu hạ Lý Chiêu Hoàng. Trần Cảnh được Chiêu Hoàng gần gũi, yêu mến hay trêu đùa. Trần Thủ Độ lấy dịp đó dựng nên cuộc hôn nhân giữa Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh rồi chuyển giao triều chính bằng cách để Lý Chiêu Hoàng nhường (thực chất là ép) ngôi cho chồng.Từ đây, nhà Trần được thành lập.

Tháng 11 năm Ất Dậu (1225), Lý Chiêu Hoàng xuống chiếu nhường ngôi cho Trần Cảnh (Trần Thái Tông). Chiêu Hoàng lúc đó mới 7 tuổi, được sắc phong làm hoàng hậu, gọi là Chiêu Thánh. Từ đây, nhà Lý hoàn toàn chấm dứt sau 216 năm cai trị. Như vậy, Lý Chiêu Hoàng nắm giữ quyền lực trên ngai vàng chỉ vỏn vẹn gần nửa năm (lên ngôi vào tháng 6 năm Ất Dậu và nhường ngôi vào tháng 11năm 1225).

Sau khi nhường ngôi cho Trần Cảnh, Lý Chiêu Hoàng trở thành vị Hoàng hậu trẻ tuổi nhất trong lịch sử Việt Nam(7 tuổi). Bà chung sống với Trần Thái Tông hoàng đế hơn 10 năm, tình cảm khá sâu sắc, được Thái Tông rất yêu thương và kính trọng.

Nhưng cuộc đời không cho bà được hưởng phúc được lâu, vào năm Quý Tỵ, Thiên Ứng Chính Bình thứ 2 (1233), bảy năm sau (1232), khi 14 tuổiLý Chiêu Hoàng hạ sinh ra Thái tử Trần Trịnh, nhưng Thái tử chết ngay sau khi sinh không lâu. Từ đó,Hoàng hậu đau ốm liên miên suốt 5 năm. Lúc này Trần Thủ Độ và mẹ ruột của bà là Trần Thị Dung lại bàn mưu phải giữ được ngai báu cho dòng họ nhà Trần nên đã ép Trần Cảnh lấy Thuận Thiên công chúa (lúc này đang là vợ của Trần Liễu, anh trai của nhà vua) và giáng Chiêu Thánh xuống làm công chúa.

Buồn đau và đơn độc với thân phận của mình, Chiêu Thánh xuất gia đi tu. Sau 21 năm sống trong tủi khổ, niềm an ủi và hạnh phúc cũng đã mỉm cười với bà sau đó. Vào năm Mậu Ngọ, Nguyên Phong năm thứ 8 (1258), trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược lần thứ nhất (1257- 1258) tướng Lê Tần lập được nhiều chiến công, đặc biệt là công cứu Trần Thái Tông trong một trận đánh khốc liệt. Sau khi đánh đuổi quân Nguyên Mông ra khỏi bờ cõi, cảm kích trước công cứu mạng và chiến công của Lê Tần, Trần Thái Tông không chỉ phong tước cho Lê Tần (được vua đổi tên là Lê Phụ Trần) mà còn gả vợ cũ của mình là Lý Chiêu Hoàng cho ông. Ngự sử đại phu Lê Phụ Trần, một thuộc tướng dòng dõi của Lê Đại Hành. Lê Phụ Trần vốn tên Lê Tần, người Ái Châu, con của danh tướng Lê Khâm có công giúp Trần Thái Tổ đánh dẹp Hoài Đạo vương Nguyễn Nộn.

20 năm chung sống với Lê Phụ Trần, Chiêu Thánh sinh được 2 người con. Con trai là Thượng vị hầu Tông (có nghiên cứu cho rằng người này là danh tướng Trần Bình Trọng nổi tiếng với câu nói: “Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc” - Ta đã bị bắt thì có một chết mà thôi, can gì mà phải hỏi lôi thôi). Còn con gái của bà là Ứng Thụy công chúa Khuê.

Đầu năm Mậu Dần, niên hiệu Bảo Phù thứ 6 (1278), tháng 3, Chiêu Thánh công chúa qua đời, thọ 61 tuổi. Bà qua đời sau gần 1 năm tròn so với Trần Thái Tông (qua đời năm 1277).Tương truyền, bà về thăm quê Cổ Pháp (nay thuộc Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), thì qua đời tại đó, tóc bà vẫn đen nhánh, môi vẫn đỏ như son, má vẫn tươi như hoa đào. Bà được an táng ở bìa rừng Báng, phía tây Thọ Lăng Thiên Đức. Bà được người đời sau lập đền thờ, gọi là Long miếu (đền Rồng). Đền thờ của bà hiện nay tại Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, (tỉnh Bắc Ninh), còn gọi là Đền Rồng. Tháng 1 năm 2009, đền được nhà nước Việt Nam công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. Hàng năm vào dịp lễ hội đền Đô (15/3 âm lịch) người dân lại rước kiệu của bà từ đền Rồng về đền Đô để bà được gặp vua cha và các vị vua triều Lý.

Tuy là vua chính thức của vương triều nhà Lý - vương triều rực rỡ của nước Đại Việt, đặt nền móng cho sự thịnh trị của các triều đại sau này - nhưng Lý Chiêu Hoàng không được sử sách công nhận một cách công bằng. Nhà Lý có 9 vị vua nhưng chỉ có 8 vị trước bà (từ Lý Thái Tổ tới Lý Huệ Tông) được thờ tại Đền Đô, riêng bà lại thờ tại khu vực khác, gọi là Đền Rồng (Long miến điện).Sở dĩ Chiêu Hoàng không được thờ chung tại đền Đô mà phải thờ riêng vì bà là người bị xem là có tội với dòng họ Lý khi để mất nhà Lý vào tay nhà Trần.

Từ khi sinh ra cho đến khi từ biệt cõi đời, với bao biến cố đã khiến bà trở thành một người có số phận lạ lùng nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam với 7 lần ở những danh vị khác nhau: Công chúa triều Lý, Hoàng Thái tử nhà Lý, Nữ Hoàng đế nhà Lý, Hoàng hậu nhà Trần, Công chúa nhà Trần, Sư cô (thời Trần) và Phu nhân tướng quân nhà Trần. Cuộc đời sóng gió của bà là vậy, nhưng với tôi,dù ở cương vị cao nhất nhưng dù sao bà vẫn là phận nữ nhi,bà đã sống, đã chứng kiến, đã làm tròn nhiệm vụ của mình trước bối cảnh lịch sử với bao biến cốxảy ra.

Nhân kỷ niệm 800 năm ngày sinh của Lý Chiêu Hoàng, xin được nhắc về cuộc đời của bà, để người đọc hiểu và biết thêm những thông tin chính về vị vua nữcủa một vương triều lớn trong lịch sử nước nhà. Bài viết như một nén tâm nhang tưởng nhớ bà - vị nữ hoàng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Việt Nam.

 

Đinh Nhài (Tổng hợp)

Tài liệu tham khảo:

1. Đại việt Sử ký Toàn thư. - Tập I. - Nhà xuất bản Văn học. - Năm 2006.

2. Lý Chiêu Hoàng một đời sóng gió. – Lê Thái Dũng. – Nhà xuất bản Văn học. – Năm 2011.

3. Những giai thoại ít ai biết về các vị vua Việt Nam. – Lê Thái Dũng. – Nhà xuất bản Lao Động. – Năm 2014.

4. Những điều thú vị về các vua triều Lý. – Lê Thái Dũng. – Nhà xuất bản Văn học. – Năm 2011.

 

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 15/11/2018 3:30 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.809
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 15 Nov 2018 08:34:00 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=108 Kỷ niệm 230 năm ngày sinh vua Minh Mệnh (25/5/1791-25/5/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=258 Nội dung:

Hoàng đế Minh Mệnh chính tên là Nguyễn Phước Đảm, sinh ngày 25/5/1791, tại làng Tân Lộc, Gia Định. Là con thứ tư của vua Gia Long và bà Trần Thị Đương. Năm Ất Hợi (1815) được lập làm Hoàng Thái Tử. Năm 1820 ông làm vua, đặt quốc hiệu là Đại Nam, niên hiệu là Minh Mệnh, làm vua được 21 năm (1820-1840). Vua Minh Mệnh mất ngày 28 tháng Chạp năm Canh Tý (20/1/1841) hưởng thọ 50 tuổi. Sau khi mất, bài vị của vua được đưa vào thờ ở Thế Miếu với Miếu hiệu Thánh tổ Nhân Hoàng Đế. Trong thời gian trị vì, ông chú ý đến việc củng cố và hoàn thiện hơn bộ máy quản lý đất nước xây dựng chính quyền quốc gia một cách có nề nếp khoa học, phân minh. Kỷ niệm 230 năm ngày sinh của ông, chúng ta cùng điểm lại một số đóng góp của vua Minh Mệnh đối với nhà Nguyễn và lịch sử phong kiến Việt Nam.

 Việc đầu tiên là cải cách bộ máy hành chính. Cuộc cải cách hành chính do vua Minh Mệnh tiến hành sau 10 năm giữ ngôi vua dựa trên cơ sở bộ máy nhà nước quân chủ Nguyễn dưới thời Gia Long. Thời bấy giờ, do hoàn cảnh đất nước nhiều năm bị chia cắt, và có nhiều phe phái thù địch, triều đình chỉ trực tiếp quản lý được dải đất miền Trung chạy dài từ Thanh Hóa ngoại đến Bình Thuận. Phía Nam, từ Trấn Biên Hòa trở vào gồm năm dinh, gọi là Gia định Thành. Phía Bắc, từ Sơn Nam hạ trở ra bao gồm 11 trấn gọi Bắc Thành đều cho một viên võ quan đại thần đứng đầu với chức danh Tổng trấn, có Hiệp trấn giúp việc. Tuy nhiên, thời kỳ quá độ này cũng bộc lộ những mặt yếu kém, cản trở xu hướng tập trung quyền lực của nhà nước quân chủ chuyên chế phương Đông mà vương triều Nguyễn kiên trì theo đuổi. Do vậy, đến thời Minh Mệnh thì cuộc cải cách hành chính được đặt ra và giải quyết theo hướng củng cố bộ máy nhà nước quân chủ trung ương tập quyền.

 Ông tổ chức lại triều chính, đặt Nội các, thành lập Viện Cơ mật đưa những vị đại thần có uy tín, có trình độ để cùng nhà vua quyết định những việc quan trọng. Ông tiến hành bãi bỏ các trấn, dinh, chia cả nước thành tỉnh, châu (cả nước có 31 tỉnh), đặt các Tổng đốc Bố chánh, án sát, Lãnh binh. Riêng kinh đô, lập thành một phủ, đứng đầu là phủ doãn. Ông sắp xếp lại các phẩm trật, cho quan lại lãnh lương theo cấp bậc, trật tự từ nhất phẩm đến cửu phẩm (có chính phẩm và tòng phẩm, tất cả 18 bậc). Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính đánh dấu một bước phát triển trong quá trình củng cố nhà nước quân chủ trung ương tập quyền với một hệ thống chủ yếu gồm 4 cấp: Trung ương - tỉnh - phủ - huyện - làng, xã. Vì thế, nhà nước quân chủ trung tập quyền Nguyễn đạt mức hoàn chỉnh, trở thành một nhà nước mạnh so với các nhà nước quân chủ trước đó.

Minh Mệnh là ông vua biết giữ gìn tư cách. Ông học hỏi nhiều, phấn đấu nhiều, không để ai chê bai về đức tính nghiêm nghị, đúng mực của ông. Ông luôn chú ý đến việc tề gia, lập ra phủ Tân nhân để trông coi các việc của hoàng tộc, cử người dạy dỗ con cái. Ông rất chặt chẽ trong việc dùng các quan lại. Người không có học vị, nhưng có tài vẫn được dùng vào chức vị lớn (trường hợp Nguyễn Tri Phương); người làm quan nhưng học vị kém, vẫn bị loại. Ông là người tinh thâm nho học, lấy việc tuyển chọn nhân tài thông qua khoa cử làm trọng. Ông cho xây dựng Văn Miếu thờ Khổng Tử ở kinh đô Huế và các tỉnh. Việc đào tạo nhân tài từ Kinh đô đến làng xã đều dựa vào các sách kinh điển của Nho gia và việc tuyển chọn quan lại cũng hoàn toàn thông qua các Kỳ thi Nho học. Thời Gia Long, cứ sáu năm có một khoa thi hương, chưa mở thi hội. Thời vua Minh mệnh đổi lại ba năm thi hương một lần, năm nay thi hương thì năm sau thi hội. Ông đặt thêm học vị phó bảng ở dưới bậc tiến sĩ, và đổi những hương cống, sinh đồ thời Lê thành cử nhân và tú tài.

Dưới triều Minh mệnh, nước ta xảy ra nhiều cuộc loạn lạc. Vừa dẹp trừ nội loạn, vua Minh Mệnh còn chủ trương mở mang thế lực. Năm 1838, nhà vua cho đổi tên nước là Đại Nam, với mong muốn nước mình trở thành một đế quốc hùng mạnh. Ngoài ra, ông rất quan tâm về đối ngoại. Ông đặc biệt chú ý thần phục nhà Thanh nhận sự phong vương của nhà Thanh. Ông cho người đi các nước ở vùng biển Đông để thông thương, mua bán hàng hóa, và cho học cách đóng tàu của người phương Tây. Với mong muốn cho dân chúng trong nước giữ gìn thuần phong mỹ tục. Ông ban các điều huấn dụ để dạy dỗ dân. Ông rất nghiêm khắc với tệ tham nhũng, dùng hình phạt nặng nề và công bố cho toàn dân biết. Ông khuyến khích và ban thưởng cho các quan thanh liêm. Để cải thiện đời sống nhân dân, ông khuyến khích việc khẩn hoang, thống nhất việc đo lường…

Minh mệnh là một ông vua thưởng, phạt rất minh bạch. Người có công, cho dù người đó là ai, ông cũng sẵn sàng ban thưởng. Ngược lại, đối với tội, lỗi của quan lại, ông xử phạt rất nặng. Bởi vì, ông đề cao pháp trị. Tinh thần pháp trị, trong thực tế đã được đề ra và bước đầu thực hiện dưới thời vua Gia Long. Như năm 1812, vua Gia Long lệnh cho Nguyễn Văn Thành và Võ Trinh sửa định các luật lệ để đem ra thi hành. Bộ Hoàng Việt luật lệ là bộ luật chính thức của Việt Nam thời đầu do vua Gia Long cho ban hành năm 1815. Bộ Hoàng Việt luật lệ, gồm 398 điều, trong đó hình danh và phàm lệ: 45 điều; Luật Lại: 27 điều; Luật Hộ: 66 điều; Luật Lễ: 26 điều; Luật Binh: 58 điều; Luật Hình:166 điều; Luật Công: 10 điều. Dưới triều Minh Mệnh, tinh thần pháp trị được đề cao hơn nữa và thực hiện rất nghiêm. Ngoài việc dựa vào các điều luật trong Bộ Hoàng Việt luật lệ, ông còn định thêm các điều luật mới như: Định lệ chi tiết phân xử những việc làm sai lầm của các thuộc viên và các đường quan ở kinh đô, ở các tỉnh; Định lệ về việc xử phạt quan lại tham nhũng và hối lộ; Định lệ về việc xét các địa phương xử án hay hoặc dở… nhằm hạn chế sự tha hóa của quan lại.

Những gì vua Minh Mệnh làm được là nhằm tăng cường sức mạnh của triều đại và quốc gia sau thời gian hỗn loạn. Ông lãnh đạo triều đình trong sự nghiệp củng cố và xây dựng chế độ phong kiến tập quyền mạnh nhất sau thời đại Lê Tháng Tông. Dưới tình hình đất nước lúc bấy giờ, căn cứ vào khối lượng công việc ông đã làm về mọi mặt, căn cứ vào sự thành tâm, thiện ý của ông hết lòng lo toan việc nước, chúng ta có thể nhận định rằng, trong triều nguyễn, ông là một trong những vị vua làm được rất nhiều việc. Đặc biệt, ông đã đem hết năng lực của mình để tiến hành công cuộc cải cách hành chính quốc gia Đại Nam. Có thể nói vua Minh Mệnh là vị Hoàng Đế tiêu biểu của nhà Nguyễn, những công lao của ông và thành quả đạt được trong suốt 21 năm đã được lịch sử ghi nhận, các vị vua kế tiếp noi theo và thi hành.

                                                                                                                       

Yên Yên

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 26/05/2021 2:50 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 325
]]> nnkduy Nhân vật Wed, 26 May 2021 07:54:29 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=258 Lực lượng Thanh niên Tiền phong trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Biên Hòa http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=399 Nội dung:

 

Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, lực lượng Thanh niên Tiền phong đóng một vai trò quan trọng trong quá trình khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân ở Nam Bộ. Tổ chức Thanh niên Tiền phong được thành lập từ ngày 1 tháng 7 năm 1945, tại Sài Gòn. Thanh niên Tiền phong lấy đoàn kỳ là cờ vàng sao đỏ, đoàn ca là bài hát “Lên đàng” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, mang đồng phục và trang bị những vũ khí thô sơ (gậy tầm vông), gia nhập tổ chức này mỗi thành viên phải tuyên thệ 3 lời thề trung thành với Tổ quốc, nhân dân và phẩm chất của thanh niên. Một thời gian ngắn phong trào Thanh niên Tiền phong phát triển khá rầm rộ ở Nam Kỳ. Đến trước khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, Thanh niên Tiền phong đã có 1.200.000 đoàn viên ở 21 tỉnh thành Nam Bộ, trong đó có tỉnh Biên Hòa.

Ở Biên Hòa trong những ngày nổi dậy cướp chính quyền vào mùa thu tháng Tám năm 1045, hoạt động tổ chức Thanh niên diễn ra sôi nổi ở các quận lỵ. Tại quận Long Thành, từ tháng 5/1945, lực lượng Thanh niên Tiền phong đã đến và phát triển mạnh mẽ đến tận các địa bàn cơ sở. Các ngả đường, lực lượng này được chú ý với đầu đội mũ ca lô, tay cầm gậy tầm vông, vai đeo cuộn dây thừng bằng sợi dứa, tập dượt.

Địa bàn quận Xuân Lộc dưới sự lãnh đạo của các đồng chí đảng viên và cán bộ cách mạng, chỉ trong vòng hai tháng tổ chức Thanh niên Tiền phong do ông Huỳnh Văn Huấn công chức sở đoàn làm thủ lĩnh được xây dựng hầu hết ở các xã, vùng nông thôn trong quận và các đồn điền cao su (ở các đồn điền gọi là Thanh niên Tiền phong ban xí nghiệp). Ngày 28/8/1945, Thanh niên Tiền phong cùng các lực lượng cách mạng khác tổ chức canh gác, giữ gìn trật tự, trị an trong công sở, đuổi chủ tây, quản lý đồn điền. Ở thị trấn Xuân Lộc, Thanh niên Tiền phong tấn công đánh chiếm, giải tán lính địch tại các đồn, công sở địch góp phần cho cuộc nổi dậy cướp chính quyền thành công.

Ở Biên Hòa, tổ chức Thanh niên Tiền phong do Huỳnh Thiện Nghệ làm thủ lĩnh, đã phát triển nhanh chóng từ tỉnh đến cơ sở làng, xã, nhà máy. Từ tháng 7/1945, Hội nghị của Xứ ủy Nam Kỳ họp với lãnh đạo Tỉnh ủy tại chùa Tân Mai chủ trương gấp rút xây dựng lực lượng và nắm chắc lực lượng Thanh niên Tiền phong để phối hợp tiến hành khởi nghĩa. Trong thời gian khởi nghĩa, đêm 23 rạng ngày 24/8/1945, trong nội đô thị xã Biên Hòa, nhân dân treo cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm và cờ vàng sao đỏ (cờ của Thanh niên Tiền phong) nhiều nơi. Lực lượng Thanh niên Tiền phong trở thành các đội xung kích, nhanh chóng chiếm lĩnh, tiếp quản các cơ quan, công sở trong nội ô Biên Hòa và sau đó tham gia cuộc mít tinh, diễu hành vào ngày 27/8/1945 tại Quảng trường Sông Phố lịch sử khi chính quyền về tay nhân dân. Đến ngày 25 tháng 9 năm 1945, theo chủ trương của Tỉnh ủy Biên Hòa, tổ chức Thanh niên Tiền phong hợp nhất với Thanh niên cứu quốc, lấy tên là Thanh niên Cứu quốc do đồng chí Đoàn Bá Bích phụ trách

Nguồn: Hỏi đáp về Biên Hòa – Đồng Nai / Phan Đình Dũng, Nguyễn Thanh Lợi. – Đồng Nai : Nxb. Đồng Nai, 2020. – Tr. 217-219

Loại: Ngược dòng lịch sử 2024
Đã phát hành: 15/08/2024 3:50 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.641
]]> ntsen Ngược dòng lịch sử 2024 Thu, 15 Aug 2024 08:54:27 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=399 Kỷ niệm 230 năm Vua Quang Trung đại phá quân Thanh Tết Kỷ Dậu năm 1789 (1789-2019) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=116 Nội dung:

Cách đây tròn 230 năm, dưới sự chỉ huy của Hoàng đế Quang Trung, hàng vạn binh sĩ áo vải cờ đào của nghĩa quân Tây Sơn thực hiện cuộc hành binh thần tốc ra kinh thành Thăng Long đánh tan quân Mãn Thanh xâm lược. Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa vào mùng 5 Tết Kỷ Dậu năm 1789 là một trong những chiến công vĩ đại và oanh liệt trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. 

Quang Trung Hoàng đế (1753–1792) hay Bắc Bình Vương, tên thật là Nguyễn Huệ sau đổi tên là Nguyễn Quang Bình làvị hoàng đế thứ hai của Nhà Tây Sơn, sau khi Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Nhạc thoái vị và nhường ngôi cho ông. Ông là nhà quân sự kiệt xuất đã đưa phong trào nông dân phát triển đến đỉnh cao nhất, hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ đấu tranh thống nhất đất nước và bảo vệ nền độc lập dân tộc trong điều kiện lịch sử dân tộc ở thế kỷ XVIII.

Quang Trung - Nguyễn Huệ và hai người anh em của ông, được biết đến với tên gọi Tây Sơn tam kiệt, là những lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã chấm dứt cuộc nội chiến Trịnh - Nguyễn phân tranh giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh ở phía Bắc và Nguyễn ở phía Nam, lật đổ hai tập đoàn này cùng nhà Hậu Lê, chấm dứt tình trạng phân biệt Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài suốt 2 thế kỷ. Ngoài ra, Quang Trung còn là người đánh bại các cuộc xâm lược Đại Việt của Xiêm La từ phía Nam, của Đại Thanh từ phía Bắc. Bản thân ông đã cầm quân chiến đấu từ năm 18 tuổi, trong 20 năm liền đã trải qua hàng chục trận đánh lớn mà chưa hề thua một trận nào. Đồng thời, khi ở cương vị hoàng đế, ông cũng tỏ rõ tài cai trị khi đề ra nhiều kế hoạch cải cách tiến bộ trong kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự,... nhằm xây dựng đất nước và tiếp thu khoa học kỹ thuật hiện đại từ phương Tây.

Theo sử sách ghi chép lại: Ngày 29 tháng 11 năm Mậu Thân (26 tháng 12 năm 1788), đại quân của hoàng đế Quang Trung tới Nghệ An, dừng quân tại đó hơn 10 ngày để tuyển quân và củng cố lực lượng. Trong 10 ngày tuyển quân, Quang Trung đã có thêm khoảng mấy vạn quân, nâng tổng quân số lên tới 10 vạn. Quân lính Thuận Hóa và Quảng Nam được chia làm 4 doanh: tiền, hậu, tả, hữu; tân binh ở Nghệ An lập thành đạo trung quân, ngoài ra còn có một đội tượng binh gồm 200 voi chiến. Quang Trung còn tổ chức lễ duyệt binh ngay tại Nghệ An để khích lệ tinh thần và ý chí quyết chiến, quyết thắng của tướng sĩ đối với quân xâm lược Mãn Thanh. Ngay sau lễ duyệt binh, Quang Trung tiến quân ra Bắc Hà.Tại Thọ Hạc (thị xã Thanh Hóa ngày nay), Quang Trung làm lễ “thệ sư” và đọc bài Hiệu dụ tướng sĩ, thể hiện ý chí và quyết tâm tiêu diệt quân Thanh, bảo vệ độc lập Tổ quốc: Đánh cho để dài tóc/ Đánh cho để đen răng/ Đánh cho nó chích luân bất phản/ Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”.

Ngày 20 tháng 12 năm Mậu Thân (từ 15 tháng 1 năm 1789), đại quân của Quang Trung đã ra đến Tam Điệp. Sau khi xem xét tình hình, Quang Trung hẹn ba quân ngày mồng 7 Tết sẽ quét sạch quân Thanh, vào ăn Tết ở Thăng Long. 5 đạo quân của Quang Trung được chia như sau: Một cánh do đô đốc Long chỉ huy từ làng Nhân Mục tập kích đồn Khương Thượng và phía tây Thăng Long. Cánh đô đốc Bảo tiến đánh các đồn phía Nam Thăng Long. Trung quân do đích thân Quang Trung chỉ huy, phối hợp với đô đốc Bảo đánh diệt các đồn phía Nam Thăng Long. Cánh đô đốc Tuyết và đô đốc Lộc theo đường biển ra Bắc, chặn đường lui của địch ở phía Bắc sông Nhị Hà và huyện Phượng Nhãn.

Đêm 30 tháng Chạp âm lịch, quân Tây Sơn đánh diệt đồn Gián Khẩu của các tướng Lê Chiêu Thống. Sau đó Quang Trung đánh diệt các đồn Nguyệt Quyết, Nhật Tảo, dụ hàng được đồn Hà Hồi. Đêm mồng 4 Tết, Quang Trung tiến đến trước đồn lớn nhất của quân Thanh là Ngọc Hồi nhưng dừng lại chưa đánh khiến quân Thanh lo sợ, phần bị động không dám đánh trước nhưng cũng không biết bị đánh lúc nào. Trong khi đó cánh quân của đô đốc Long bất ngờ tập kích đồn Khương Thượng khiến quân Thanh không kịp trở tay, hàng vạn lính bỏ mạng. Chủ tướng Sầm Nghi Đống tự vẫn. Xác quân Thanh chết sau xếp thành 13 gò đống lớn, có đa mọc um tùm nên gọi là gò Đống Đa.

Đô đốc Long tiến vào đánh phá quân địch phòng thủ ở Tây Long. Sáng mồng 5, Quang Trung mới cùng đô đốc Bảo tổng tấn công vào đồn Ngọc Hồi. Trước sức tấn công mãnh liệt của Tây Sơn, quân Thanh bị động thua chết hàng vạn, phần lớn các tướng bị giết. Trong khi Quang Trung chưa đánh Ngọc Hồi thì Tôn Sĩ Nghị nghe tin đô đốc Long đánh vào Thăng Long, cuống cuồng sợ hãi đã bỏ chạy trước. Đến sông Nhị Hà, sợ quân Tây sơn đuổi theo, Tôn Sĩ Nghị hạ lệnh cắt cầu khiến quân Thanh rơi xuống sông chết rất nhiều làm dòng sông bị nghẽn dòng chảy. Trên đường tháo chạy, Tôn Sĩ Nghị bị hai cánh quân Tây Sơn của đô đốc Tuyết và đô đốc Lộc chặn đánh, tơi tả chạy về. Lê Chiêu Thống hớt hải chạy theo Nghị thoát sang bên kia biên giới. Quân Tây Sơn đuổi theo và rao lên rằng sẽ đuổi qua biên giới đến khi bắt được Tôn Sĩ Nghị và Chiêu Thống mới thôi. Bởi thế dân Trung Quốc ở biên giới dắt nhau chạy làm cho suốt vài chục dặm không có người. Như vậy, sớm hơn dự kiến, chỉ trong vòng 6 ngày, quân Tây Sơn đã đánh tan quân Thanh.

Theo Việt Nam những sự kiện lịch sử có ghi: Trưa ngày mùng 5 tháng giêng, vua Quang Trung trong chiếc áo bào nhuốm khói thuốc súng dẫn đầu đạo quân chiến thắng, tiến vào Thăng Long trước sự hân hoan đón chào của nhân dân. Nhà vua cho yết bảng an dân, cho quân Thanh ra hàng. Chiến dịch lịch sử đại phá 29 vạn quân Thanh diễn ra cực kỳ nhanh chóng và oanh liệt. Chiến thắng vĩ đại ấy được xây dựng trên tinh thần chiến đấu quả cảm của quân sĩ, nhiệt tình tham gia ủng hộ của nhân dân và thiên tài quân sự xuất sắc của Quang Trung – người anh hùng áo vải đất Tây Sơn.

Sau khi đánh bại quân Thanh, Quang Trung trở thành nhà lãnh đạo tối cao của triều Tây Sơn và là vị Hoàng đế duy nhất cai trị tại Việt Nam (Lê Chiêu Thống đã chạy sang Trung Quốc, còn Nguyễn Ánh khi đó địa bàn còn nhỏ hẹp và chưa xưng đế). Từ đó, Quang Trung có được uy tín lớn, được nhà Thanh công nhận là vị vua chính thống của Việt Nam (thay thế địa vị của nhà Hậu Lê), lại dẹp bỏ được mâu thuẫn trong nội bộ nhà Tây Sơn và nắm quyền lãnh đạo thống nhất (vua anh Nguyễn Nhạc đã bỏ đế hiệu, tự giáng xuống làm vương để tỏ ý quy phục sự lãnh đạo của ông). Bên cạnh đó trên phương diện ngoại giao, ông đã tạo được thế đứng mới đối với triều đình nhà Thanh, vừa giữ được độc lập chủ quyền, vừa chặn đứng được dã tâm xâm chiếm nước ta của triều đại phong kiến nhà Thanh.

Cũng theo cứ liệu lịch sử ghi lại, khi đại phá quân Thanh hoàn thành, Hoàng đế Quang Trung đã có chiếu xây dựng Trung Đô, núi Dũng Quyết làm thành trì để dời đô từ Phú Xuân về Nghệ An. Tuy nhiên, sự nghiệp dời đô của vua Quang Trung chưa thành thì ông đã lâm trọng bệnh và băng hà khi ông mới 40 tuổi (ngày 29/7 năm Nhâm Tý 1792). 

Để tưởng nhớ công lao vị vua, người anh hùng dân tộc, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã quyết định xây dựng đền thờ vua Quang Trung trên núi Dũng Quyết, gồm: Tòa hạ điện, trung điện, thượng điện, tả vu, hữu vu, cổng tam quan, công trình được khánh thành vào ngày 7/5/2008. Đồng thời đó, Khu di tích chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa cũng được xây dựng, đây cũng là nơi ghi dấu ấn công lao người Anh hùng áo vải Nguyễn Huệ và nghĩa quân Tây Sơn quật cường đã cùng với nhân dân Ngọc Hồi chiến đấu đánh đuổi quân Thanh xâm lược vào mùa xuân năm 1789, giải phóng đất nước.

Hiện nay, Quang Trung - Nguyễn Huệ vẫn được nhân dân Việt Nam tôn kính là vị anh hùng dân tộc của Việt Nam, nhiều trường học và đường phố ở các địa phương vẫn lấy tên ông để đặt. Đặc biệt, ở Thành phố Hồ Chí Minh có một con đường ngay tại trung tâm quận I, đồng thời vừa là đường hoa và phố đi bộ mang tên ông – đường Nguyễn Huệ.

Kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa là dịp ôn lại truyền thống đấu tranh bất khuất của người Anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ đã đánh tan hơn 20 vạn quân Thanh xâm lược nước ta, đồng thời nhằm tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong quần chúng nhân dân đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. 

 

 

 

Tài liệu tham khảo:

1.      Việt Nam những sự kiện lịch sử (từ khởi thủy đến 1858), Nxb. Giáo dục, 534 trang.

2.      Đại Nam thực lục, Quốc sử Quán Triều Nguyễn, T.1, Nxb. Giáo dục, 1075 trang.

3.      Theo dòng lịch sử dân tộc, T.2, Nxb. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 688 trang.

4.      Đại Nam liệt truyện tiền biên, Quốc sử Quán Triều Nguyễn, Nxb. Khoa học xã hội, 304 trang.

5.      Phong trào Tây Sơn và anh hùng dân tộc Quang Trung, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 363 trang…

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 20/02/2019 8:05 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.258
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 20 Feb 2019 01:09:45 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=116 Kỷ niệm 120 năm ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng (01/3/1906 – 01/3/2026): http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=403 Nội dung:

Sinh ngày 01/3/1906 tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, đồng chí Phạm Văn Đồng lớn lên trong một gia đình trí thức yêu nước, giàu truyền thống hiếu học và tinh thần dân tộc. Tuổi thơ chứng kiến cảnh đất nước bị áp bức, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ thực dân đã sớm hun đúc trong đồng chí lòng yêu nước sâu sắc và ý chí tìm con đường giải phóng dân tộc.

Những năm học tập tại Huế và sau đó tham gia phong trào học sinh yêu nước đã đánh dấu bước trưởng thành đầu tiên trong nhận thức chính trị của đồng chí. Năm 1926, đồng chí sang Quảng Châu (Trung Quốc) tham gia lớp huấn luyện do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đây là bước ngoặt quan trọng, đặt nền móng cho con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp của đồng chí.

Trở về nước hoạt động, đồng chí tích cực tham gia phong trào cách mạng, xây dựng cơ sở quần chúng và vận động thanh niên, trí thức tham gia đấu tranh. Năm 1929, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và kết án tù, đày ra Côn Đảo. Trong chốn lao tù khắc nghiệt, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, biến nhà tù thành trường học cách mạng, tiếp tục rèn luyện bản lĩnh chính trị và ý chí đấu tranh.

Sau khi được trả tự do, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng, tham gia gây dựng phong trào, củng cố lực lượng, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đồng chí được Đảng và Chính phủ giao nhiều trọng trách quan trọng, tham gia xây dựng chính quyền cách mạng non trẻ và tổ chức kháng chiến chống xâm lược.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí giữ nhiều cương vị quan trọng trong Chính phủ và công tác đối ngoại. Năm 1954, với cương vị Trưởng phái đoàn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tham dự Hội nghị Genève, đồng chí Phạm Văn Đồng đã góp phần quan trọng vào việc lập lại hòa bình ở Đông Dương, khẳng định vị thế và chính nghĩa của Việt Nam trên trường quốc tế.

Từ năm 1955 đến năm 1987, đồng chí giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ (sau là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) trong thời gian dài nhất trong lịch sử hành chính nhà nước Việt Nam. Trên cương vị này, đồng chí cùng tập thể lãnh đạo Đảng và Nhà nước lãnh đạo nhân dân tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và khắc phục hậu quả chiến tranh, phát triển kinh tế – xã hội.

Không chỉ là nhà lãnh đạo tài năng, đồng chí Phạm Văn Đồng còn là nhà ngoại giao lỗi lạc, góp phần xây dựng và củng cố quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam với các nước trên thế giới; là người luôn quan tâm đến phát triển giáo dục, văn hóa, khoa học và nâng cao đời sống nhân dân. Phong cách làm việc khoa học, tầm nhìn chiến lược, sự mềm dẻo nhưng kiên định trong đối nội và đối ngoại đã tạo nên uy tín lớn của đồng chí trong nước và quốc tế.

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí luôn giữ lối sống giản dị, khiêm tốn, gần gũi với nhân dân; đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên hết. Đồng chí là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng, tinh thần tận tụy phục vụ Tổ quốc và nhân dân.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đồng chí Phạm Văn Đồng được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam.

Đồng chí Phạm Văn Đồng từ trần ngày 29/4/2000, hưởng thọ 94 tuổi, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng toàn Đảng, toàn dân và bạn bè quốc tế.

Kỷ niệm 120 năm ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng là dịp để chúng ta ôn lại cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vẻ vang của một nhà lãnh đạo xuất sắc, người cộng sản mẫu mực, qua đó tiếp tục học tập và noi theo phẩm chất, trí tuệ và tinh thần cống hiến của đồng chí; góp phần xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh, vững bước trên con đường phát triển và hội nhập.

………………………………

Tài liệu tham khảo:

Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 120 năm ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng (01/3/1906 – 01/3/2026) của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

 

 

 

 

Đã phát hành: 27/02/2026 2:20 CH
ItemShortContent: Đồng chí Phạm Văn Đồng - Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và Nhà nước, người học trò gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chiến sĩ cộng sản kiên trung của dân tộc Việt Nam
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.443
]]> nnkduy Fri, 27 Feb 2026 07:23:55 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=403 Kỷ niệm 75 năm Ngày Chiến thắng La Ngà (01/03/1948 – 01/03/2023) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=360 Nội dung:

75 năm trước, ngày 01/3/1948 trận đánh La Ngà đã diễn ra và giành thắng lợi to lớn, gây chấn động dư luận trong và ngoài nước. Bằng sự huy động tài tình sức mạnh tổng hợp từ địa thế, từ lòng dân, Chi đội 10 (do đồng chí Hoàng Minh Chánh chỉ huy) đã tiêu diệt đoàn xe của thực dân Pháp từ Sài Gòn đi Đà Lạt trên quốc lộ 20, đoạn La Ngà – Định Quán. Chiến thắng La Ngà đã tạc vào lịch sử dân tộc, như một mốc son chói lọi về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, về khả năng đánh và thắng địch của quân dân kháng chiến Biên Hoà – Đồng Nai.

La Ngà hay còn gọi là La Nhà, La Nha (đọc theo tên Lagna mà người Pháp ghi trên bản đồ) là tên một con sông, một cây cầu, một phụ lưu của sông Đồng Nai nằm cách Sài Gòn 101 cây số, ở quãng sông La Ngà chảy qua quốc lộ 20 nối lên cao nguyên Đà Lạt. Đây là con đường chiến lược quan trọng, một mặt nối liền Sài Gòn với Tây Nguyên (Đà Lạt) sang Hạ Lào và Trung Lào, mặt khác thông ra quốc lộ 1 và các cửa biển. Địa hình khu vực này rất thuận lợi cho đánh phục kích.

Sau Chiến thắng Việt Bắc (đầu năm 1948), thực dân Pháp chuyển hướng chiến lược từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang đánh lâu dài, thực hiện chính sách “lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”, “dùng người Việt đánh người Việt”, âm mưu lập chính phủ bù nhìn đưa Bảo Đại về làm Quốc trưởng, rút bớt quân ở chiến trường Bắc Bộ về bình định chiến trường Nam Bộ. Địch tập trung càn quét đánh phá cơ sở của ta, mở rộng vùng chiếm đóng quanh các đô thị và các trục đường giao thông, xây dựng các hệ thống đồn bót... Trên tuyến quốc lộ 20 từ Sài Gòn đi Đà Lạt hàng tuần thường có hai chuyến xe từ Sài Gòn đi Đà Lạt và ngược lại. Đoàn xe địch thường di động từ 50 đến 70 chiếc, trong đó có nhiều xe tải tư nhân chở hành khách, hàng hoá, mỗi chuyến xe chúng thường bố trí một vài đại đội đi hộ tống. Chúng coi đây là con đường an toàn, ít đề phòng.

Trên chiến trường cả nước nói chung, chiến trường Nam Bộ nói riêng vào thời điểm này, lực lượng vũ trang ta đã phát triển mạnh. Trước, sau ngày Toàn quốc kháng chiến, các chi đội giải phóng quân, các liên quân lần lượt ra đời đáp ứng nhu cầu của cuộc kháng chiến. Chi đội 10 - Lực lượng vũ trang Khu 7 được thành lập từ tháng 6/1946 lấy từ các đơn vị vệ quốc đoàn Long Thành - Biên Hoà gồm 3 đại đội: A, B, C có lúc quân số lên đến 1.100 người, hơn 400 tay súng do đồng chí Huỳnh Văn Nghệ làm chi đội trưởng. Liên quân 17 được thành lập tháng 02/1947, đây là lực lượng đặc nhiệm lấy từ các chi đội 12, 6 do đồng chí Lâm Quốc Đăng làm chỉ huy trưởng, hoạt động ở Hóc Môn, Bến Cát, Gò Vấp (quân số khoảng 250 người). Ngoài ra, còn có lực lượng du kích Xuân Lộc, Biên Hòa.

Thực hiện chủ trương của Khu Bộ khu 7, phải đánh một trận quy mô lớn, giáng một đòn mạnh mẽ vào ý chí xâm lược của Pháp trên chiến trường Khu 7, gây khí thế, tạo đà cho phong trào kháng chiến phát triển. Tháng 01/1947 trong khi đi nghiên cứu địa hình chuẩn bị trận đánh phục kích Đồng Xoài, các đồng chí Huỳnh Văn Nghệ, Tư lệnh phó Khu 7 kiêm Chi đội trưởng Chi đội 10 cùng đồng chí Huyện đội trưởng Xuân Lộc qua vùng La Ngà - Định Quán đã hình thành ý định tổ chức một trận đánh tại khu vực này...

Đây là trận đánh giao thông đầu tiên tập trung toàn Chi đội 10 Biên Hòa (tương đương với một trung đoàn ngày nay). Xa căn cứ địa (từ chiến khu Đ đến điểm phục kích 80 km), do đó công tác chuẩn bị và bảo đảm vật chất được ban chỉ huy chi đội tổ chức rất chu đáo và công phu. Từ cuối năm 1947, trinh sát chi đội đã phải bám sát quốc lộ 20 nắm chắc quy luật di chuyển của các đoàn công voa Pháp trên tuyến đường Sài Gòn - Đà Lạt từ số lượng xe đến thời gian tốc độ di chuyển. Nhân dân, công nhân cao su Xuân Lộc, Biên Hòa phải huy động hàng chục tấn lương thực, xây kho bãi dự trữ phục vụ hàng ngàn chiến sĩ từ 7 đến 10 ngày. Các đội du kích Châu Thành (Biên Hòa) được phân công nhiệm vụ sẽ tập kích quấy phá trên đoạn quốc lộ 1 từ Hố Nai đến Dầu Giây buộc đoàn xe địch phải đi chậm lại, lọt vào trận địa phục kích theo kế hoạch thời gian của ban chỉ huy chi đội đặt ra.

Ngày 26/2/1948, Chi đội 10 Biên Hòa và liên quân 17 của Khu 7 hành quân từ Chiến khu Đ về quốc lộ 20. Ngày 29/01 toàn lực lượng đã chiếm lĩnh trận địa ở những điểm cao phía Tây quốc lộ 20 để chặn đánh đoàn xe quân sự Pháp đi dự hội nghị quân chính ở Đà Lạt (theo tin tình báo từ nội thành Sài Gòn). Tuyến phục kích dài 9 km, từ cây số 94 đến cây số 103 được tổ chức thành ba trận địa A, B, C. Các trận địa đều chôn mìn trên đường và liên lạc với nhau bằng máy vô tuyến. Trận địa giả được lập ở Suối Cát (Đông lộ 20) để thu hút lực lượng địch lên phản kích sở chỉ huy trận đánh đặt ở đồi 100 cây số 107.

Sáng ngày 01/3/1947, đoàn xe quân sự Pháp gồm 70 chiếc có thiết giáp mở đường từ Sài Gòn đi Đà Lạt. Do phải tháo gỡ chướng ngại vật và đối phó với du kích của ta, đoàn xe đến La Ngà trễ hơn 3 giờ theo kế hoạch của chúng. 15 giờ 2 phút, đoàn xe địch lọt vào trận địa A. Chiếc thiết giáp đi đầu trúng mìn lật nhào, 2 xe bộ binh đi sau bị tan xác. Do mất thông tin, đoàn xe địch cứ nối đuôi nhau tiến sâu vào trận địa. Mìn ở trận địa C nổ khóa đuôi đoàn xe cũng là lúc toàn lực lượng xung phong lên mặt đường tấn công quyết liệt, kêu gọi địch đầu hàng và truy kích bọn lính lê dương trốn chạy. 15 giờ 57 phút, trận đánh kết thúc. 59 xe trong tổng số 70 xe bị phá hủy, 150 lính lê dương và 25 sĩ quan Pháp bị chết, trong đó có 2 đại tá.

La Ngà là trận đánh giao thông phục kích tiêu diệt đoàn xe Pháp lớn nhất ở chiến trường miền Đông bấy giờ. Ngoài thắng lợi về mặt quân sự, Chiến thắng La Ngà mang ý nghĩa chính trị to lớn. Số hành khách Sài Gòn đi theo đoàn xe được bộ đội ta đưa về an toàn, giúp lương thực và hôm sau đưa ra đón xe về lại Sài Gòn đã rất khâm phục thái độ cao thượng và tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ cách mạng.

Chiến thắng La Ngà ngày 01/3/1948, là một minh chứng hùng hồn cho sự lớn mạnh của lực lượng kháng chiến Biên Hòa và miền Đông Nam bộ; đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của lực lượng vũ trang miền Đông cả về chiến lược và chiến thuật; làm nức lòng quân dân ta, từ đó mở ra hàng loạt chiến công vang dội khác.

Tại Chiến khu Việt Bắc, ngay sau khi nhận được tin chiến thắng, Hồ Chủ tịch và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công hạng II cho các lực lượng vũ trang tham gia trận đánh và phát động toàn quân học tập theo gương các chiến sĩ La Ngà. Chiến thắng La Ngà không chỉ là tiếng vang về chính trị, cổ vũ quân dân ta nói chung mà còn để lại những bài học rất đáng trân trọng về tổ chức chỉ huy, về vận động chiến thuật và cách đánh...

Ngày nay, tại chiến trường năm xưa (La Ngà ngày nay thuộc xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai), Di tích Chiến thắng La Ngà với Tượng đài chiến thắng  được xây dựng lên để khắc ghi công lao to lớn và sự hy sinh anh dũng của quân dân miền Đông Nam bộ trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Nơi đây không chỉ là địa chỉ đỏ thiêng liêng, lưu dấu những chiến tích hào hùng của cha anh, mà còn là nơi giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay.

Kỷ niệm 75 năm Ngày Chiến thắng La Ngà (1948-2023), là dịp để toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của các chiến sĩ, đồng bào miền Đông Nam bộ; khẳng định khát vọng hoà bình, độc lập, tự do của nhân dân ta; khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng của dân tộc ta; góp phần giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, cống hiến sức trẻ vào công cuộc bảo vệ và xây dựng quê hương đất nước.

 

Nguyễn Mai

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Loại: Ngược dòng lịch sử 2023
Đã phát hành: 27/02/2023 9:05 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.528
]]> ntmai Ngược dòng lịch sử 2023 Mon, 27 Feb 2023 14:09:49 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=360 Kỷ niệm 60 năm ngày Dân số Việt Nam (26/12/1961 - 26/12/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=305 Nội dung:

Dân số - một yếu tố quan trọng để phát triển bền vững. Dân số vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Do đó, công tác dân số có vai trò, tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển bền vững của một địa phương, một đất nước.

Theo nhiều nguồn tư liệu, lịch sử ngày dân số Việt Nam được ghi dấu ở thời điểm cách đây 60 năm. Vào những năm 1950 - 1960 của thế kỷ XX, với sự quyết tâm và nỗ lực của cả dân tộc, Việt Nam đã dành được những thành tựu lớn trong phát triển nông nghiệp, công nghiệp, văn hóa, xã hội (những năm 1955 – 1957). Tuy nhiên, từ năm 1958 trở đi thu nhập quốc dân giảm, trong khi sản lượng lương thực giảm lại thì tốc độ tăng dân số lại tăng vọt từ 1,1% (1954) lên 3,93% (1960). Lúc này chính sách sinh đẻ có kế hoạch chưa được áp dụng ở nước ta.

Trước bối cảnh trên, ngày 26/12/1961, Hội đồng Chính phủ khi ấy đã ra quyết định số 216/CP về việc sinh đẻ có hướng dẫn, xuất phát từ thực tế về sự gia tăng dân số quá nhanh, gây cản trở đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Đây là một văn bản đánh dấu sự ra đời của công tác Dân số và kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) được triển khai thực hiện ở nước ta. Đồng thời, cũng là một quyết định hết sức quan trọng, đánh dấu cho những bước đi đầu tiên của công tác dân số và hệ thống tổ chức bộ máy và cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ trong cả nước. Quyết định 216-CP mang tính nhân văn sâu sắc, nêu rõ mục tiêu của việc hướng dẫn sinh đẻ là vì sức khỏe của người mẹ, vì hạnh phúc và hòa thuận gia đình, để cho việc nuôi dạy con cái được chu đáo, việc sinh đẻ của nhân dân cần được hướng dẫn một cách thích hợp.

Ngày 19/5/1997, Thủ tướng Chính phủ nước cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định lấy ngày 26 tháng 12 hàng năm làm ngày Dân số Việt Nam, nhằm tập trung toàn xã hội cho công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, điều chỉnh sự phát triển dân số cho phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, trước mắt và lâu dài.

Từ đây, các văn bản mang tính toàn diện đã được ban hành kịp thời nhằm giúp việc triển khai thực hiện công tác DS-KHHGĐ đạt hiệu quả cao như: Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII, ngày 14/01/1993, rồi đến Chiến lược DS-KHHGĐ đến năm 2000; Pháp lệnh Dân số năm 2003; Nghị quyết 47/NQ-TW, ngày 22/03/2005 của Bộ chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách DS-KHHGĐ; Pháp lệnh 08 sửa đổi Điều 10 Pháp lệnh dân số… Tại Hội nghị lần thứ 6 (25/10/2017), Ban chấp hành Trung ương khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới. Tiếp đó, ngày 31/12/2017, Chính phủ đã có Nghị quyết số 137/NQ-CP về ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới. Và mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1679/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 với nhiều mục tiêu trên tinh thần quán triệt Nghị quyết 21-NQ/TW.

Năm 2019, nước ta đã tiến hành tổng điều tra dân số và nhà ở trên quy mô cả nước, kết quả chính thức vào 0 giờ ngày 01/4/2019 cho thấy: Tổng số dân của Việt Nam là 96.208.984 người; trong đó, dân số nam là 47.881.061 người, chiếm 49,8% và dân số nữ là 48.327.923 người, chiếm 50,2%. Theo kết quả điều tra, Việt Nam là quốc gia đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á (sau Indonesia và Philippines) và thứ 15 trên thế giới. Tỷ lệ tăng dân số bình quân năm giai đoạn 2009 - 2019 là 1,14%/năm, giảm nhẹ so với giai đoạn 1999 - 2009 (1,18%/năm). Với quy mô dân số trên 96,2 triệu người, tăng 10,4 triệu người trong vòng một thập kỷ qua, tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên tăng nhanh nhất (chiếm 7,7%) điều này phản ánh tốc độ già hóa dân số của Việt Nam tăng mạnh. Tuy vậy, Việt Nam vẫn đang ở trong thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” với tỷ trọng dân số từ 15-64 tuổi chiếm đa số (68% tổng dân số); dân số có khả năng lao động đang chiếm tỷ trọng cao trong tổng dân số, dự báo Việt Nam sẽ kết thúc giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” vào khoảng năm 2040. Bên cạnh đó, chất lượng dân số được cải thiện về nhiều mặt. Tuổi thọ trung bình tăng nhanh, đạt 73,5 tuổi năm 2018, cao hơn nhiều nước có cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Tình trạng suy dinh dưỡng, tử vong bà mẹ, trẻ em giảm mạnh. Tầm vóc, thể lực người Việt Nam được cải thiện…

Đối với Đồng Nai, tính đến năm 2019, dân số toàn tỉnh đạt 3.097.107 người, mật độ dân số đạt 516,3 người/km², dân số thành thị chiếm 48,4%, dân số nông thôn chiếm 51,6%. Đây là tỉnh có dân số đông thứ nhì ở miền Nam (sau Tp. Hồ Chí Minh), đông thứ 5 cả nước. Toàn tỉnh Đồng Nai có 51 dân tộc cùng người nước ngoài sinh sống. Trong đó, người Kinh chiếm đa số.

Sau 10 năm thực hiện Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản (2011-2019), mạng lưới chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em của tỉnh đã từng bước được nâng cao. Thông qua các mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số được triển khai đã giúp cho người dân có nhiều cơ hội trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình. Nhiều chỉ tiêu đã đạt và vượt kế hoạch đề ra, như: Khống chế được tốc độ gia tăng dân số, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên từ 1,12% năm 2011 giảm xuống còn 0,93% năm 2019; tỷ suất sinh thô từ 14,67% năm 2011 giảm xuống còn 13,20% năm 2019. Mức sinh thay thế năm 2019 là 1,9 con/mẹ. Tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi tử vong từ 3,3% năm 2011 giảm xuống còn 0,2% năm 2019; tỷ suất chết trẻ dưới 5 tuổi từ 3,3% năm 2011 giảm xuống còn 0,32% năm 2019. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên từ 7,29% năm 2011 giảm xuống còn 6,67% năm 2019. Tỷ lệ các cặp vợ chồng sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại tăng từ 71,6% năm 2011 lên 74,3% vào năm 2019. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể nhẹ cân năm 2010 là 12,4% đến năm 2019 giảm xuống còn 7,9%; Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi năm 2011 là 28,9% đến năm 2019 giảm xuống còn 23,3%...

Giai đoạn 2021-2025, mục tiêu của tỉnh đề ra: Tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên <1%; tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại >72%; tỷ số giới tính khi sinh < 109 bé trai/100 bé gái; Duy trì mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con), quy mô dân số đến năm 2030 đạt khoảng 3,56 triệu người. Giảm 2/3 số vị thành niên thanh niên có thai ngoài ý muốn. 80% người khuyết tật có nhu cầu được tiếp cận với dịch vụ phục hồi chức năng phù hợp; 60% trẻ em khuyết tật dưới 6 tuổi được phát hiện, can thiệp sớm. Tối thiểu 50% người cao tuổi được chăm sóc dự phòng toàn diện, khám sức khỏe định kỳ, được điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân < 7,4; giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi < 20%...

Có thể nói, mặc dù công tác dân số của tỉnh nhà đã đạt được nhiều thành tích quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước, song nhìn chung công tác dân số tỉnh Đồng Nai đang gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn như: Mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng, miền, huyện, thị, thành phố; mất cân bằng giới tính khi sinh đã ở mức nghiêm trọng; lợi thế của dân số vàng chưa được khai thác hiệu quả; tốc độ già hóa dân số nhanh; chất lượng dân số còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước...

Đã 60 năm trôi qua, kể từ ngày ban hành văn bản đầu tiên về công tác DS-KHHGĐ Việt Nam, ôn lại ngày kỷ niệm nhằm tuyên truyền, vận động đến đông đảo tầng lớp nhân dân về công tác dân số và phát triển; thúc đẩy sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với công tác dân số trong tình hình mới; huy động sự thống nhất, đồng thuận cao trong toàn xã hội nhằm thực hiện tốt hơn các chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác DS-KHHGĐ về ổn định quy mô, cơ cấu dân số, phân bổ dân cư hợp lý, từng bước nâng cao chất lượng dân số và chất lượng cuộc sống./.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 17/12/2021 1:20 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 358
]]> nnkduy Sự kiện Fri, 17 Dec 2021 06:22:11 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=305 KỶ NIỆM 20 NĂM NGÀY MẤT CỦA THƯỢNG TƯỚNG TRẦN VĂN TRÀ (20/4/1996 -20/4/2016) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=60 Nội dung:

Cố Thượng tướng Trần Văn Trà tên thật là Nguyễn Chấn – Sinh năm 1919, tại xã Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Vùng quê Sơn Tịnh nơi ông sinh ra tuy nghèo nhưng lúc nào cũng giàu truyền thống yêu nước, đây cũng là nơi đã sinh ra nhiều anh hùng và nhiều tướng lĩnh quân đội nổi tiếng của Việt Nam trong chiến tranh và trong hòa bình.

Ông là một vị tướng tài ba, đức độ, hết lòng vì dân, vì nước, vì đồng đội, đồng chí và vì quê hương Tịnh Long của ông. Hơn ai hết, người dân Tịnh Long, Sơn Tịnh (nay là TP. Quảng Ngãi) rất đỗi tự hào về ông - một người con đã làm rạng danh quê hương xứ sở.

Cha mẹ ông không có ruộng đất, cha ông làm thợ xây, mẹ ông buôn thúng bán bưng kiếm tiền nuôi con nhưng lúc nào cũng quyết tâm cho con cái học hành nên người. Cha ông cũng là một người yêu cách mạng, từng tham gia phong trào 1930 – 1931. Thừa hưởng tình yêu nước và tinh thần cách mạng của cha nên người thanh niên trẻ Nguyễn Chấn cũng sớm tham gia phong trào cách mạng ngay từ khi còn là học sinh.

Ngay từ năm mười bảy tuổi, ông đang theo học tại Trường Kỹ nghệ thực hành Huế, ông đã tham gia phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ. Đến năm mười tám tuổi, Trần Văn Trà đã sớm đứng vào đội ngũ của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Năm 1938, ông bị địch bắt tại Sài Gòn và sau 5 tháng giam giữ, được trả tự do, nhưng bị quản thúc vô thời hạn ở quê. Tháng 3 năm 1941, ông trốn lên Đà Lạt rồi về Nha Trang sau đó trở lại Sài Gòn bắt liên lạc với cách mạng. Tháng 11 năm 1944, ông bị địch bắt lần thứ hai, giam tại Khám Lớn  Sài Gòn.

Năm 1945, ông tham gia quân đội. Trong cuộc đời binh nghiệp của mình, Trần Văn Trà gắn bó với chiến trường và nhân dân miền Nam. Ông là một trong những người được phong tướng sớm nhất. Năm 1959, ông được phong Trung tướng và đến năm 1974 được phong Thượng tướng.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, với những cương vị khác nhau, ông đã góp phần lãnh đạo quân và dân miền Đông Nam Bộ xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, xây căn cứ kháng chiến mở các chiến dịch để phối hợp với chiến trường toàn quốc, giành nhiều thắng lợi trong các trận đánh lớn… Sau ngày kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp (7/1954), ông tập kết ra Bắc và được bổ nhiệm làm Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, kiêm Giám đốc Học viện Chính trị và Tòa án Quân sự Trung ương. Năm 1959, ông được đề bạt cấp Trung tướng.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Nam ngày càng mở rộng, năm 1963, ông được Trung ương cử về Nam đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam, Phó bí thư Quân ủy Miền. Với tài thao lược quân sự, ông đã góp phần chỉ đạo chỉ huy làm nên những trận thắng vang dội như Đất Cuốc, Đồng Xoài, Phước Long, chiến dịch Bình Giã, Mậu Thân, Nguyễn Huệ… Năm 1973, Hiệp định Paris Việt Nam được ký kết, Trung tướng Trần Văn Trà được cử làm trưởng đoàn đại diện Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, kiểm soát thi hành hiệp định do 4 bên tham chiến. Năm 1974, ông được đề bạt quân hàm Thượng tướng.

Mùa xuân 1975, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng Sài Gòn – Gia Định và cả miền Nam. Với cương vị Phó Tư lệnh chiến dịch, ông đã góp phần lãnh đạo cuộc tiến công nổi dậy ở B2, hoàn thành thắng lợi chiến dịch Hồ Chí Minh, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kéo dài 21 năm.

Sau ngày giải phóng miền Nam, Thượng tướng Trần Văn Trà được cử làm Chủ tịch Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn – Gia Định, sau đó giữ chức Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu 7. Năm 1978, ông được bổ nhiệm chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, ủy viên thường vụ Quân ủy Trung ương. Ông đã từng được bầu vào Ủy ban Trung ương Đảng và đại biểu Quốc hội. Năm 1982, Thượng tướng nghỉ hưu tại thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù vậy, ông vẫn được tín nhiệm bầu là Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam năm 1992 và kiêm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hồ Chí Minh.

Ông sinh ra là vị tướng văn võ song toàn, Trần Văn Trà còn là người ham học, say mê nghiên cứu khoa học và là một cây bút sắc sảo đã để lại hàng ngàn trang bản thảo mà gần một nửa trong số đó đã được xuất bản: Kết thúc cuộc chiến tranh 30 năm, Gởi người đang sống, Mùa thu lịch sử, Cảm nhận về xuân Mậu Thân, Hòa bình hay chiến tranh… Trong tác phẩm kết thúc cuộc chiến 30 năm, Trần Văn Trà đã viết những câu tràn đầy tình cảm: “…Khi về thành chớ quên bưng biền, rừng núi. Nhờ nhân dân mà ta làm nên tất cả, nay có tất cả trước hết phải vì nhân dân. Nhờ bạn bè mà ta tạo thành sự nghiệp, nay có sự nghiệp, chớ có lãng quên bạn bè. Cái đức của người Việt Nam là tình nghĩa thủy chung, là đạo xử thế nghĩa con người với con người, nên mắt ta phải trong, lòng ta phải sáng. Đó là cái quý nhất của một đời người…”. Ông nói với chính mình mà cũng gởi gắm nỗi lòng, suy nghĩ của mình đến bao người khác. Qua đoạn văn trên của Thượng tướng Trần Văn Trà, chúng ta càng thấy mênh mông lòng dân, tấm lòng thủy chung của “một vị tướng của nhân dân”.

Mãi mê với chinh chiến trận mạc, nên đến tận những năm tháng về hưu, Thượng tướng Trần Văn Trà mới có thời gian sống bên cạnh vợ con, vui hưởng cuộc sống yên bình với gia đình. Điều khiến ông luôn cảm thấy may mắn và hạnh phúc là ông luôn có một hậu phương vững chắc, một người vợ hiền đảm tần tảo nuôi con, chăm sóc gia đình, giúp ông yên lòng thực hiện nhiệm vụ lớn của mình với đất nước.

Trong những bữa cơm hằng ngày, câu chuyện mà ông thường kể cho vợ và những người con của mình nghe là những câu chuyện cảm động về chiến tranh, những kỉ niệm không thể nào quên của ông về những người đồng chí, đồng đội, hay chuyện về những người lính trở về từ chiến trận đang phải vật lộn với miếng cơm manh áo. Một người tiểu đội trưởng dũng cảm năm xưa giờ phải chạy ăn từng ngày trong căn nhà dột nát, một người mẹ liệt sỹ sống già yêu cô đơn, tất cả đều khiến đồng chí day dứt và trăn trở. Ông thương cảm với những khó khăn của đồng đội và thường dặn dò vợ con: “Phải luôn nhớ đến anh em cựu chiến binh. Chiến tranh qua rồi, nhưng nhiều người vẫn còn nghèo lắm. Nhà mình có gì ăn thì phải san sẻ bớt cho anh em thương binh, gia đình liệt sĩ. Nhờ người ta, mình mới có cuộc sống này. Nếu không có những sự hy sinh to lớn của họ thì làm gì đất nước được thống nhất...”. Vì vậy, khi là Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, ông tìm mọi cách vận động, quyên góp xây dựng nhà tình nghĩa cho cựu chiến binh, gia đình chính sách và giúp đỡ mọi người.

Ngày 20/4/1996, trong một lần đi công tác ở nước ngoài Thượng tướng Trần Văn Trà đột ngột từ trần đã để lại bao niềm tiếc thương cho các đồng chí và đồng bào dân tộc Việt Nam.

Tròn 20 năm đồng chí Trần Văn Trà đi vào cõi vô cùng, đất nước quê hương đã tiến những bước dài trong sự nghiệp kiến thiết, dựng xây. Vẫn còn đây hình ảnh đồng chí Thượng tướng Trần Văn Trà – một nhà yêu nước lớn, một chiến sĩ cộng sản kiên cường, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc. Dân tộc Việt Nam sẽ mãi mãi nhớ ơn sâu sắc một vị tướng tài ba, lỗi lạc, người đã có công lao rất lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đưa cả nước chuyển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa.

 

_Thanh Vân_

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 25/08/2016 9:15 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.230
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 25 Aug 2016 02:18:54 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=60 TRẬN ĐÁNH SẬP CẦU CHÂU Ổ CỦA ĐẠI ĐỘI CÔNG BINH VÀO ĐÊM NGÀY 22 RẠNG SÁNG NGÀY 23/2/1968. http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=95 Nội dung:

Đầu năm 1968, đại đội công binh được giao nhiệm vụ đánh sập cầu Châu  Ổ, trên đường quốc lộ số 1, nằm kế gần một bên thị trấn cùng tên, thuộc huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, cắt đứt giao thông tiếp tế của địch, không cho chúng chi viện từ căn cứ hậu cần ở Đà Nẵng, Nước Mặn, Chu Lai vào, hoặc từ thị xã Quảng Ngãi, Sa Huỳnh ra, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị bạn đánh dứt điểm một số mục tiêu trong chiến dịch Xuân - Hè, 1968.

Để chuẩn bị trước cho đợt ra quân lần này, cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội công binh được giao nhiệm vụ nghiên cứu mục tiêu cầu Châu Ổ. Từ một vị trí đóng quân ở phía tây huyện Bình Sơn đoàn cán bộ do đồng chí Tiểu đoàn phó kiêm Tham mưu trưởng Tiểu đoàn, Nguyễn Hữu Quang phụ trách, tiến hành đi trinh sát. Đoàn cán bộ có hai tổ, gồm 7 người. Do trên đường tiếp cận mục tiêu phải luồn lách qua hệ thống ấp chiến lược, với nhiều tuyến bố phòng của địch; phải vượt qua sông Trà Bồng, sang phía bờ bắc cầu Châu Ổ để điều tra, nên lực lượng đi trinh sát phải thật gọn, mới giữ được bí mật. Cũng như nhiều nơi khác, ở đây ta đã xây dựng được “đường dây” cơ sở cách mạng khá vững chắc. Đây là “tai mắt”, là lực lượng trinh sát “ngầm” vô cùng quý giá. Các cơ sở cách mạng đã cung cấp cho chúng tổi những tin tức rất có giá trị, và là một chỗ dựa vững chắc của chúng tổi tại vùng địch hậu.

Đây là trận đánh cầu có địch canh giữ, có hệ thông bảo vệ phức tạp, nên phải có bước chuẩn bị thật tốt, làm cơ sở cho niềm tin tất thắng đối với đơn vị và cơ sở cách mạng ở đây. cần phải nói thêm rằng, trước đây, đã có đơn vị đánh cầu Châu Ổ bị “phơi áo ngoài rào”, không hoàn thành nhiệm vụ, thương vong cao...

Cầu Châu Ổ xây bằng bê tông cốt thép, chân hình trụ, dài khoảng 200 mét bắc qua sông Trà Bồng, nước sâu, chảy xiết. Đây Là mục tiêu khá hóc búa về địa thế và sự bố phòng của địch. Nhưng cũng có thể vì vậy mà địch lại sinh ra chủ quan. Đại đội công binh tổ chức thành ba tổ, với ba nhiệm vụ khác nhau. Tổ thứ nhất do đồng chí Ngô Đức Trân, tiểu đội trưởng, tiềm nhập theo bờ sông, đi dưới nước từ phía thượng lưu xuống, có nhiệm vụ đo chân cầu để về tính toán lượng thuốc nổ, xác định điểm đặt thuốc nổ và vị trí bố trí hỏa lực để tiêu diệt lô cốt dưới chân cầu. Tổ thứ hai do đồng chí Bùi Văn Tôn làm trung đội trưởng, Nguyễn Văn Hồng là đại đội phó đi trinh sát khu trại lính ở bờ Bắc, để làm kế hoạch tiến công trậi lính, bảo đảm cho lực lượng đánh cầu, dù tình huống nào cũng hoàn thành được nhiệm vụ. Tổ thứ ba ở bên bờ phía Nam do đồng chí Nguyễn Sương, trợ lý tác huân chỉ huy, cùng với du kích nghiên cứu kế hoạch chế áp lực lượng ở chi khu Châu 0, không cho chúng chi viện sang bờ Bắc.

Hơn một tháng sau, sau tết Nguyên đán xong, đại đội triển khai trận đánh phối hợp với các đơn vị hoạt động trong chiến dịch Xuân – Hè và xuất quân đêm 22/2/1968. Tiểu đội làm nhiệm vụ đánh trụ cầu gồm 6 đồng chí, mang theo 6 khối thuốc nổ, mỗi khối 20 kg. Tẩt cả 120 kg, chưa kể lượng nổ dự bị.

 Đại đội áp dụng phương án: tập trung lực lượng tiến công địch ở đầu cầu phía Bắc; sử dụng một lực lượng nhỏ, cùng với du kích địa phương, chế áp địch ở đầu cầu phía Nam và chi khu quân sự Châu Ổ bằng cách phóng 6 khối thuốc nổ, mỗi khối 20 kg thuốc TNT, chi viện cho lực lượng chủ yếu của ta ở bờ Bắc.

Lúc 23 giờ 45 phút, toàn đại đội đã hoàn thành mọi công tác chuẩn bị. Tổ hỏa lực B40, do đồng chí Tuất chỉ huy, đã kê súng lên hàng rào, chuẩn bị tiêu diệt lô cốt gần trụ cầu. Lực lượng chiến đấu trên bộ, cải trang như những chiến sĩ đặc công, đã áp sát khu nhà lính. Mọi người cầm lựu đạn trong tay, sẵn sàng ném vào nhà, nơi bọn lính đang ngủ. Tiểu đội đánh cầu đã đặt xong thuốc nổ xung quanh trụ cầu, địch ngồi gác trên cầu, trong lô cốt gần đó không hề hay biết. Bên bờ Nam, bộ đội và du kích đã liên kết xong 6 khối thuốc nổ, sãn sàng, có lệnh là phóng vào chi khu quân sự và trại lính. Đúng lúc này, tiểu đội trưởng phát hiện số kíp hẹn giờ đã bị tuổi khỏi các khối thuốc nổ và rơi xuống sông. Trong giây phút bàng hoàng đó, đồng chí Trân quyết định điểm hỏa bằng cách giật nụ xùy sớm hơn giờ G gần 10 phút. Lập tức bọn địch trên cầu la hét, bắn và ném lựu đạn xuống sông. Chúng đã báo động chiến đấu.  

Quả đạn B40 của đồng chí Tuất bắn sập ngay lô cốt bảo vệ cầu, tiêu diệt luôn số địch ở trong đó. Ở trên bộ, quân ta nhanh chóng đánh chiếm trại lính, hất chúng xuống phía Đông đường số 1. Một tiếng nổ long trời lở đất của 120 kg thuốc nổ TNT làm sập hai nhịp cầu xuống lòng sông đang chảy xiết, hất tung cả tổ hỏa lực B40 của đồng chí Tuất ra xa mấy mét. Bên bờ phía Nam, tổ bộc phá cũng phóng vào chi khu quân sự Châu Ổ, sáu khối thuốc nổ, mỗi khối 20 kg thuốc nổ TNT, làm cho bọn chúng ở bờ phía Nam không phản ứng, chi viện được. Chưa đầy 30 phút đồng hồ, lực lượng đánh địch trên bộ ở bờ Bắc cũng hoàn toàn làm chủ trận địa, Các dãy nhà lính của địch dọc đường quốc lộ 1, bốc cháy dữ dội.

Trận đánh thắng lợi, đại đội công binh được tặng thưởng huân chương chiến công hạng nhất thay vì huân chương Quân công, do nổ súng trước giờ quy định của chiến dịch, đã gây khó khăn cho một số đơn vị gần đó. Chiến dịch mở ra, quân địch bị tiến công khắp nơi. Trên chiến trường Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định đồng loạt tiến công, đẩy địch vào thế bị động đối phó lúng túng.

Thìn

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 02/03/2018 3:35 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.664
]]> nnkduy Sự kiện Fri, 02 Mar 2018 08:38:04 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=95 Giới thiệu chân dung các Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=161 Nội dung:

Kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (2/3/1930-3/2/2020)

 

Hòa chung không khí cả nước đang phấn đấu, thi đua, lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, sự kiện 90 thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và những sự kiện trọng đại của đất nước trong năm 2020. Xin được điểm lại sơ lược chân dung và tiểu sử Chủ tịch Đảng và các Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử của dân tộc (từ năm 1930 đến nay). 

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh tên lúc nhỏ là Nguyễn Sinh Cung, tên khi đi học là Nguyễn Tất Thành, trong nhiều năm hoạt động cách mạng Người lấy tên là Nguyễn Ái Quốc.

v Sinh ngày: 19/5/1890

v Quê quán: Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An

v Mất ngày: 2/9/1969, tại Hà Nội

v Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

v Năm 1946, Quốc hội khóa I bầu Chủ tịch Hồ Chí Minh là Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

v Năm 1951, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II, Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

v Năm 1960, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, Người được bầu lại làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam.

v Quốc hội khóa II (1960-1964) và khóa III (1964-1971) bầu Chủ tịch Hồ Chí Minh làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

v Năm 1990, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh của Người - Chủ tịch Hồ Chí Minh được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc  (UNESCO) tôn vinh là Anh hùng giải phóng dân tộc và Danh nhân văn hóa thế giới.

 

TỔNG BÍ THƯ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM QUA CÁC THỜI KỲ

 

1. Đồng chí Trần Phú (1904-1931) - Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN)

v Nguyên quán: Xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

v Năm 1922: Giáo viên trường Tiểu học Cao Xuân Dục, Vinh (Nghệ An).

v Năm 1925: Tham gia vào tổ chức yêu nước cấp tiến và từ đó tham gia vào hoạt động cách mạng.

v Năm 1930: Được bầu Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hội nghị Trung ương lần thứ 1 Đảng Cộng sản Đông Dương (Nhiệm kỳ: 27/10/1930 - 6/9/1931).

v Tháng 4/1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt. Trước sự tra tấn và đày ải của kẻ thù, đồng chí Trần Phú đã hy sinh ngày 6/9/1931. Trước lúc hy sinh, đồng chí đã nhắn gửi đồng chí, đồng bào lời nói bất hủ: “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu”.

  

 

2. Đồng chí Lê Hồng Phong (1902 - 1942).

v Nguyên quán: Xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An.

v Được bầu tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 1 (Nhiệm kỳ: 31/3/1935 - 26/7/1936).

v Cuối năm 1940, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Trước sự tra tấn, hành hạ của kẻ địch, đồng chí qua đời vào ngày 6/9/1942.

 

 

 

 

 

 

 

3. Đồng chí Hà Huy Tập (1906-1941).

v Nguyên quán: Xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

v Năm 1923-1926: Dạy học ở Nha Trang

v Tháng 12/1928: Được cử đến Quảng Châu (Trung Quốc) bàn việc hợp nhất Tân Việt Cách mạng Đảng với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

v Tháng 7/1929 – tháng 4/1932: Học tại trường Đại học phương Đông ở Mát xcơ va (Liên xô cũ)

v Tháng 6/1933: Về Trung Quốc, triển khai công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội lần thứ nhất của Đảng.

v Tháng 7/1936: Được bầu Tổng Bí thư của Đảng tại Hội nghị Trung ương Đảng (Nhiệm kỳ: 26/7/1936 - 30/3/1938)

v Từ tháng 5/1938 đến tháng 4/1940, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và bị kết án tử hình hai lần. Ngày 28/8/1941, đồng chí bị địch xử bắn tại ngã tư Giếng nước ở Hóc Môn, Gia Định, nay là Tp. Hồ Chí Minh.

 

 

4. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ (1912 - 1941).

 

v Nguyên quán: Xã Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

v Năm 1927: Thi đỗ vào Trường Bưởi ở Hà Nội (nay là trường THPT Chu Văn An)

v Tháng 6/1929: Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, trở thành một trong những đảng viên Đảng Cộng sản đầu tiên của Đảng.

v 30/3/1938: Được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng tại Hội nghị Trung ương Đảng (Nhiệm kỳ: 30/3/1938 - 9/11/1940).

v Qua quá trình hoạt động, đồng chí bị thực dân Pháp bắt. Sau khi kẻ địch tra tấn dã man, chúng đã xử bắn đồng chí vào ngày 28/8/1941 ở Hóc Môn, Gia Định.

 

 

5. Đồng chí Trường Chinh (1907-1988)

v Nguyên quán: Xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.

v Năm 1930: Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, đồng chí được chỉ định vào Ban Cổ động và Tuyên truyền của Trung ương Đảng.

v Tháng 11/1940: Được cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng

v Tháng 5/1941: Được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng kiêm Trưởng ban Tuyên huấn, Trưởng ban Công vận Trung ương

v Năm 1951: Tái cử vào Ban Chấp hành Trung ương là Tổng Bí thư của Đảng đến tháng 10/1956.

v Năm 1958: Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước.

v 15/7/1960-26/4/1981: Chủ tịch Quốc Hội

v 4/11/1986-18/12/1986: Bí thư Quân ủy Trung ương

v 18/12/1986-30/9/1988: Cố vấn BCH Trung ương Đảng

v 4/7/1981- 18/6/1987: Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

v 14/7/1986-18/12/1986: Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam

 

6. Đồng chí Lê Duẩn (1907-1986).

v Nguyên quán: Xã Triệu Đông, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

v Năm 1929: Tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội

v Năm 1930: Gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương

v 20/12/1947: Bí thư Xứ ủy Nam kỳ

v 1951 – 1986: Ủy viên Bộ Chính trị

v 8/5/1960-10/7/1986: Đại biểu Quốc hội khóa II, III, IV, V, VI, VII

v 1978-1984: Bí thư Quân ủy Trung ương

v 10/9/1960-10/7/1986: Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được bầu tại Đại hội Đại biểu ĐCSVN lần thứ 3 và Đại hội Đại biểu ĐCSVN lần thứ 4.

Đồng chí là người giữ cương vị Tổng Bí thư của Đảng lâu nhất (26 năm).

 

7. Đồng chí Nguyễn Văn Linh (1915 - 1998).

v Nguyên quán: Xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, Tỉnh Hưng Yên.

v 1961-1964: Bí thư Trung ương Cục miền Nam Việt Nam

v 1/4/1962-20/4/1975: Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam

v 30/4/1975-12/1976: Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (lần 1)

v 12/1976-8/1980: Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam

v 1982-6/1986: Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (lần 2)

v 21/6/1986-18/12/1986: Thường trực Ban Bí thư

v 18/12/1986 - 28/6/1991: Được bầu Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam; Bí thư Quân ủy Trung ương tại Đại hội Đại biểu ĐCSVN lần thứ 6.

v 27/6/1991-29/12/1997: Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương ĐCSVN.

 

8. Đồng chí Đỗ Mười (1917).

v Nguyên quán: xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội.

v 4/1958-1/1961: Bộ trưởng Bộ Nội thương

v 8/5/1960-20/7/1997: Đại biểu Quốc hội khóa II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX

v 30/10/1967: Chủ nhiệm Ủy ban Vật giá Nhà nước

v 11/8/1969-22/6/1987: Phó Thủ tướng Chính phủ; Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng.

v 12/1969: Chủ nhiệm Văn phòng Kinh tế Phủ Thủ tướng

v -6/1973: Chủ nhiệm Ủy ban Kiến thiết cơ bản Nhà nước

v 14/6/1973-22/11/1977: Bộ trưởng Bộ Xây dựng

v 28/6/1991-16/12/1997: Tổng Bí thư ĐCSVN; Bí thư Quân ủy Trung ương

v 29/12/1997-22/4/2001: Cố vấn BCH Trung ương ĐCSVN

v 1982-1997: Ủy viên Bộ Chính trị

v 18/12/1986 – 10/1988: Trường trực Ban Bí thư

v 22/6/1988-9/8/1991: Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

 

9. Đồng chí Lê Khả Phiêu (1931).

v Nguyên quán: xã Đông Khê, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa.

v 8/1988-9/1991: Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam

v 9/1991-12/1997: Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam

v 17/4/1996-1/7/1996: Trường trực Ban Bí thư BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

v 28/6/1996-22/4/2001: Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

v 1/7/1996-16/12/1997: Thường trực Bộ Chính trị BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; Trưởng ban Bảo vệ Chính trị Nội bộ Trung ương

v 16/12/1997-22/4/2001: Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

 

 

10. Đồng chí Nông Đức Mạnh (1940).

Nguyên quán: Xã Cường Lợi, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn.

v 11/1989-22/5/2011: Đại biểu Quốc hội khóa VIII, IX, X, XI

v 1989-1992: Trưởng ban Dân tộc Trung ương

v 23/9/1992-27/6/2001: Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

v 22/4/2001-19/1/2011: Bí thư Quân ủy Trung ương

v 22/4/2001-19/1/2011: Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

 

 

 

 

 

11. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng (1944).

v Nguyên quán: Xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hà Nội.

v 29/12/1997 – nay: Ủy viên Bộ Chính trị khóa VIII, IX, X, XI, XII

v 8/1999-4/2001: Thường trực Bộ Chính trị

v 6/1/2000-26/6/2006: Bí thư Thành ủy Thành phố Hà Nội

v 10/11/2001-15/3/2007: Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương

v 19/5/2002 – nay: Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIII, XIV

v 26/6/2006-23/7/2011: Chủ tịch Quốc hội

v 19/1/2011 – nay: Bí thư Quân ủy Trung ương; Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng

v 23/10/2018 – nay: Chủ tịch nước Cộng hòa XHCH Việt Nam

v 1/2/2013 – nay: Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng ĐCSVN

v 23/10/2018 – nay: Trưởng ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương; Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh; Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 19/03/2020 2:15 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 9.224
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 19 Mar 2020 07:20:11 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=161 Kỷ niệm 225 năm Ngày sinh Cụ Phan Thanh Giản (12/10/1796 - 12/10/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=288 Nội dung:

Phan Thanh Giản - vị quan thanh liêm, tài đức

 

Nổi tiếng là vị quan thanh liêm, tài đức, cụ Phan Thanh Giản đã có nhiều đóng góp to lớn đối với lịch sử dân tộc Việt Nam trên các lĩnh vực văn hóa, chính trị và ngoại giao.

Về tiểu sử, Phan Thanh Giản tự là Đạm Bá, Đạm Như, hiệu là Lương Khê, biệt hiệu là Mai Xuyên, sinh ngày 12/10/1796 tại làng Tân Thạnh, huyện Vĩnh Bình, phủ Định Viễn, tỉnh Vĩnh Long, nay là xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.

Sinh ra trong một gia đình nghèo, mẹ mất sớm, việc học tập của cụ gặp nhiều khó khăn. Nhưng với vốn thông minh, hiếu học, năm 30 tuổi Phan Thanh Giản thi Hương, đậu cử nhân tại trường thi Gia Định (năm 1825). Sau đó 1 năm, tại kỳ thi Hội ở kinh đô Huế, cụ đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ và cũng là vị tiến sĩ đầu tiên của Nam kỳ. Trong cuộc đời của mình, cụ đã làm quan trải qua 3 triều: Minh Mạng, Triệu Trị và Tự Đức.

Dưới triều Minh Mạng, cụ lần lượt giữ các chức Hàn lâm viện biên tu, rồi cải bổ Lang trung bộ Hình (1827), Tham hiệp tỉnh Quảng Bình (1828), quyền nhiếp Tham hiệp tỉnh Nghệ An (1829), Lễ bộ tả thị lang và tham gia Nội các (1830), Hiệp trấn tỉnh Quảng Nam (1831), Hàn lâm kiểm thảo Nội các hành tẩu, Hộ bộ viên ngoại lang (1832), Đại lý tự khang sung Cơ mật viện đại thần (1834), Kinh lượt trấn Tây (1835), Tuần vũ Quảng Nam (1836), Thống chánh sứ và Phó sứ rồi Hộ thị lang (1839).

Với tài đức của mình, Phan Thanh Giản được triều đình trọng dụng, nhưng cuộc đời làm quan của cụ cũng không ít long đong. Dưới triều Minh Mạng, cụ đã 3 lần bị giáng chức, có lần phải làm “lục phẩm thuộc viên” giữ việc quét dọn, sắp đặt bàn ghế ở công đường (1836)… Khi Minh Mạng mất, cụ Phan được Thiệu Trị tiếp tục trọng dụng, làm Phó chủ thảo Trường thi Thừa Thiên (1840), Phó đô ngự sử Đô sát viện (1847).

Đến triều Tự Đức, cụ được giao phụ trách giảng dạy và điều khiển Trường Kinh Diên, rồi làm Tổng tài coi việc biên soạn bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mục (1848), được bổ chức Thượng thư bộ Lại, sung Cơ mật viện đại thần (1849). Năm 1850, ông được cử vào trấn nhậm miền Tây Nam kỳ cùng với Nguyễn Tri Phương. Sau đó, lại được phong làm Phó kinh lược sứ Nam kỳ. Đầu năm 1862, sau khi đồn Kỳ Hòa thất thủ, các tỉnh Biên Hòa, Định Tường bị chiếm, cụ Phan được Tự Đức cử làm Chánh sứ toàn quyền đại thần cùng với Lâm Duy Hiệp vào Nam thương thuyết với yêu cầu tùy nghi chuộc lại các tỉnh đã mất. Nhưng đến ngày 5/6/1862 (năm Nhâm Tuất), cụ đã ký với Bonard (Thiếu tướng hải quân Pháp) và Guttierez (Đại tá, chỉ huy trưởng quân viễn chinh Tây Ban Nha ở Nam kỳ) một hòa ước gồm 12 điều khoản, trong đó có việc cắt 3 tỉnh miền Đông cho Pháp và bồi thường 4 triệu đô la tương đương với 2.880.000 lạng bạc, trả trong 10 năm… Việc làm này của cụ đã bị Tự Đức quở trách. Dù vậy, năm 1836, cụ lại được Tự Đức cử làm Chánh sứ cùng với Phó sứ Phạm Phú Thứ, Bồi sứ Ngụy Khắc Đản sang Pháp đàm phán xin chuộc lại 3 tỉnh miền Đông nhưng không thành.

Tháng 1/1866, trước khi có ý đồ lăm le chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây của Pháp, Tự Đức lại cử cụ Phan vào làm Kinh lược sứ trấn giữ Vĩnh Long. Ngày 20/6/1867, Pháp chiếm tỉnh thành Vĩnh Long (lần thứ hai). Phan Thanh Giản đã tuyệt thực rồi uống thuốc độc tự tử vào ngày 4/8/1867.

Triều đình Tự Đức ghép ông vào tội “trảm quyết” nhưng vì đã chết nên tạm miễn, “lột hết chức tước và đục tên trên bia khắc tên các tiến sĩ”. 19 năm sau (1886), đến đời vua Đồng Khánh cụ mới được khôi phục hàm cũ Hiệp biện đại học sĩ…

Các giai thoại về cuộc đời, sự nghiệp của cụ thì luôn được người đời nhắc đến. Từ lúc cụ làm Kinh lược phó sứ ở các tỉnh Tây Nam bộ (1848) hay khi về Kinh làm Lễ bộ Thượng thư, cụ vẫn luôn quan tâm chăm lo nhân dân, như việc khai khẩn đất hoang, phát triển sản xuất, mở mang nhà thương, trường học, bênh vực những người bị oan khuất, cứu giúp kẻ nghèo khó. Trước một triều đại phong kiến đang từng bước xuống dốc, dân tình đói khổ, xã hội rối ren, vua quan ăn chơi xa xỉ, vị quan đã dám đem lời can ngăn. Trong một trường hợp khác, trước một án tử hình không đúng, với tư cách là Thị lang bộ Hộ, cụ Phan đã không ký vào bản án để phản đối… Cuối cùng, triều đình đã hủy bỏ bản án và cho đốt vở tuồng nhằm hạn chế sự ăn chơi, hát xướng của vua quan trong khi dân còn đang cực khổ... Ở cụ Phan luôn toát lên một tư tưởng yêu dân, thương dân, sớm có xu hướng canh tân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Điều này có thể nhắc tới trong sớ dâng lên vua Thiệu Trị, cụ Phan đã đề xuất yêu cầu cải cách chốn quan trường, bằng cách dựa vào dân, lấy ý dân để sửa đổi chính pháp, hay là việc khuyên vua giao thiệp với các nước bạn, cho dân xuất dương du học, giao thương với nước ngoài… tư tưởng ấy của cụ đã được các vị hậu bối sau này kế thừa và phát huy trong quá trình tìm đường giải phóng dân tộc.

Về sự nghiệp văn chương, cụ Phan Thanh Giản còn biết đến là một nhà văn lớn với nhiều tác phẩm giá trị như: Minh Mạng chính yếu, Lương Khê thi thảo gồm 454 bài thơ và Lương Khê văn tập (1876) do các con tập hợp in sau khi cụ mất. Đặc biệt là trong thời gian làm Tổng tài Quốc sử quán, chỉ trong hơn 3 năm cụ Phan đã cùng các cộng sự hoàn thành bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mục, được in vào năm 1884, hiện vẫn lưu lại đến ngày nay và được coi như một di sản văn hoá có giá trị của dân tộc. Ngoài ra, cụ còn có các tập thơ, nhật ký như Sứ Thanh thi tập, Tây phủ nhật ký, Ước Phu thi tập, Tích Ung canh ca hội tập được ghi chép trong chuyến đi Pháp. Bên cạnh sự nghiệp văn chương của mình, cụ còn có công trong việc xây Văn Thánh Miếu và lập Văn Xương Các ở Vĩnh Long…

Nhận định về con người và sự nghiệp của vị đại thần Phan Thanh Giản, nhiều nhà nghiên cứu lịch sử cho rằng: Phan Thanh Giản sinh ra và lớn lên trong một bối cảnh đất nước phức tạp, đầy biến động và thử thách của lịch sử dân tộc Việt Nam... Ngày 24/01/2008, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Đặng Văn Bài đã có công văn gửi UBND tỉnh Bến Tre, công văn nêu rõ về việc các nhà sử học đánh giá cao công lao của cụ Phan Thanh Giản trên nhiều lĩnh vực, chính trị, ngoại giao và văn hóa. Cụ được biết đến là người thanh liêm, đạo đức, có nhiều đóng góp lớn đối với lịch sử dân tộc trên các lĩnh vực văn hóa, sử học… Viện sử học kết luận: “Với nhận thức mới trên quan điểm lịch sử cụ thể, nhân vật Phan Thanh Giản xứng đáng được tôn vinh bằng nhiều hình thức khác nhau”.

Hiện nay, đền thờ cụ Phan Thanh Giản tọa lạc tại ấp Thạnh Nghĩa, xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri (đây là nơi cụ sống đến cuối đời). Đền thờ được xây dựng khang trang với bức tượng đồng toàn thân của cụ Phan Thanh Giản đã có từ trước 1975 được phục chế nguyên trạng. Bên cạnh đó, đã từ rất lâu, nhân dân ở vùng núi Ba Thê, thuộc huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang vẫn coi cụ Phan là một vị thần Thành hoàng. Ngoài ra, cụ còn được thờ tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long. 

Nhân kỷ niệm 225 năm Ngày sinh cụ Phan Thanh Giản, bài viết như một sự tri ân của thế hệ trẻ đối với sự cống hiến của vị tiền nhân đi trước. Đồng thời, góp phần khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào, tự tôn dân tộc, quyết tâm, ra sức phấn đấu học tập và cống hiến cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển quê hương ngày càng giàu đẹp./.

 

Đinh Nhài

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 11/10/2021 5:45 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 525
]]> nnkduy Nhân vật Mon, 11 Oct 2021 10:48:00 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=288 Kỷ niệm 30 năm ngày Đình Tân Lân được công nhận là di tích lịch sử và nghệ thuật cấp quốc gia (25/3/1991 - 25/3/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=233 Nội dung:

Từ bao đời nay, đình làng là hình ảnh thân quen, gắn bó với tâm hồn của mọi người dân Việt Nam, là nơi chứng kiến những sinh hoạt, tín ngưỡng  và những đổi thay trong đời sống xã hội của làng quê Việt Nam qua bao thế kỷ. Một trong những ngôi đình lớn trên vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai, đình Tân Lân – nơi thờ danh tướng Trần Thượng Xuyên, thể hiện khá rõ nét trong quá trình tiếp biến và giao thoa văn hóa giữa cộng đồng văn hóa người Việt và người Hoa trong tiến trình lịch sử của vùng đất này. Đình Tân Lân là một di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật có giá trị cao, được bộ Văn hóa – Thông tin – Thể thao và du lịch (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử và nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 457/QĐ, ngày 25 tháng 3 năm 1991.

Đình Tân Lân tọa lạc trên khuôn viên đất khá rộng (khoảng 3.000m2) bên đường Nguyễn Văn Trị, phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Mặt tiền đình hướng về phía tây nam, phía trước là công viên giáp bờ sông Đồng Nai được tôn tạo khá đẹp. Ba hướng còn lại của đình là khu dân cư sinh sống. Đình Tân Lân xưa kia thuộc thôn Tân Lân, huyện Phước Chính, dinh Trấn Biên. Nguyên thủy đình là ngôi miếu nhỏ ở Thành Kèn do dân làng dựng lên từ thời Minh Mạng (1820-1840). Sau hai lần dời chuyển vào năm 1861 và 1906, ngôi đình ở vị trí hiện nay. Đình Tân Lân đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa.

Kiến trúc đình theo lối chữ tam (三) gồm ba gian: tiền đình, chánh điện và hậu cung. Tiền đình có diện tích khoảng 75 m2, là một công trình nghệ thuật độc đáo gồm mảng tranh, tượng gốm trên mái tả cảnh trí, cảnh sinh hoạt, tượng người, tượng vật thể hiện các điển tích của văn hóa Trung Hoa. Mặt tiền mái đình là cả một công trình nghệ thuật đặc sắc. Khắc họa hàng trăm tượng người, tượng vật bằng gốm sứ men xanh thể hiện các đề tài cổ điển phương Đông một cách sinh động. Trên hai đầu đao còn có tượng ông Nhật, bà Nguyệt, tiên đồng, ngọc nữ. Ngôi đình với kiến trúc trang trí mái đình rất đặc biệt. Những bức tượng gốm tinh xảo đủ màu sắc mô phỏng tứ linh thú Long – Lân – Quy – Phụng, và hình dáng bá quan văn võ trong triều đình với nhiều tư thế được sắp xếp một cách đối xứng và có trật tự thành ba hàng trên mái ngói. Tiền đình được chia làm 3 gian với 4 hàng, 8 cột gỗ tròn đường kính 35cm, được kê trên bệ đá xanh tròn 50cm.

Chánh điện được thiết kế cách biệt với tiền đình bằng hệ thống máng thoát nước giữa hai mái bằng tôn có diện tích gần 200m2 . Trên nóc chánh điện có lưỡng long tranh châu, lý ngư hóa rồng, tượng trưng cho sự thịnh vượng, như ý. Các hoành phi, liễn đối khắc bằng chữ Hán, sơn son thếp vàng, cùng với những cặp chim trĩ, loan, phượng bằng đồng đứng chầu trong tư thế trang nghiêm. Tượng danh tướng Trần Thượng Xuyên diện áo mão được đặt trên hương án trang trọng nơi chánh điện. Trước bàn thờ thần là bàn La liệt và bàn Hội đồng nội. Hai bên là bàn thờ Tả ban và Hữu ban hương án bằng gỗ. Dọc bàn tả hữu có các bệ thờ Thái Giám, Hậu Hiền, Bạch Mã và Tiền Hiền. Chánh điện có những hàng cột gỗ lim to lớn. Toàn bộ khung kiến trúc chánh điện được làm bằng gỗ tốt, có cột chống ở giữa kiểu bình nước, được lắp ghép với kỹ thuật mộng chốt đảm bảo độ bền vững cao.

Hậu cung có diện tích khoảng 120m2 được chia làm ba gian, chính giữa thờ Tiên sư, hai bên thờ Tiền thứ Việt Nam và Tiền thứ Trung Hoa, được đặt trên bệ thờ bằng xi măng lót gạch men xanh. Đặc biệt chính điện còn lưu giữ sắc thần của vua Tự Đức ngũ niên ban cho Trần Thượng Xuyên. Hậu cung có 3 gian với 4 hàng 8 cột, trên nóc có gắn tượng rồng chầu tháp lam, hai bên có đôi cá chép và lân bằng gốm men xanh, nền lát gạch hoa. Ngay sau hậu cung còn có khu nhà bếp. Hai bên hông đình là khoảng sân rộng có miếu thờ Ông Đá bên hữu, thờ Bà ngũ hành bên tả và hương án Thần Nông được đúc bằng xi măng.

Đối tượng thờ chính đình Tân Lân là Đức ông Trần Thượng Xuyên được bài trí trong phần điện thờ thể hiện bằng tượng ngồi trên ngai với tư thế uy nghiêm. Trần Thượng Xuyên là người tỉnh Quảng Đông (Trung Hoa), sinh vào năm nào không rõ và mất khoảng năm 1720. Ông nguyên là Tổng lãnh binh ba châu Cao - Lôi - Liêm. Khi vương triều Minh ở Trung Quốc sụp đổ, ông đã nổi dậy chống nhà Thanh để khôi phục nhà Minh nhưng thất bại. Năm 1679, ông đem hơn 3.000 quân cùng gia quyến theo đường biển đến Đại Việt xin cư trú. Chúa Nguyễn Phúc Tần chấp thuận cho vào xứ Đông Phố (tức Biên Hòa ngày nay) khai khẩn, sinh sống.

Trần Thượng Xuyên đưa lực lượng của mình đến định cư tại vùng Nông Nại đại phố (địa phận Bàn Lân). Cùng nhóm lưu dân người Việt đến trước, ông và lực lượng trong đoàn tiến hành khai khẩn quy mô lớn. Mặt khác, ông chiêu tập thương nhân người Hoa kiến thiết phố xá, tạo lập các cơ sở thương mại. Với biệt tài tổ chức, chẳng bao lâu Trần Thượng Xuyên đã biến vùng đất hoang sơ thành thị tứ buôn bán sầm uất, kinh tế phát triển nhanh chóng. Nông Nại đại phố (còn gọi là Cù Lao Phố) trở thành thương cảng phồn thịnh, là trung tâm thương mại và giao dịch quốc tế vào bậc nhất phương Nam lúc bấy giờ. Ông là một trong những người có công lớn trong việc khai phá và xây dựng vùng đất Đồng Nai - Gia Định, về hoạt động quân sự, Trần Thượng Xuyên là một dũng tướng thao lược được chúa Nguyễn tin dùng trong việc trấn an ở vùng đất phương Nam. Trần Thượng Xuyên mất ngày 23 tháng 10 âm lịch, năm Canh Tý (1720), an táng tại mạn bắc dinh Trấn Biên (nay thuộc xã Mỹ Lộc, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương), ông được người dân tôn kính thờ làm Thành hoàng tại đình Tân Lân. Ghi nhớ công lao của Trần Thượng xuyên, nhà Nguyễn ban phong nhiều danh hiệu cao quý “Trân vi tướng, đại đại công thần bất tiệt”, liệt vào bậc Thượng Đẳng thần.

Ngôi đình là nơi hội tụ, bảo lưu nhiều giá trị văn hóa dân gian, tín ngưỡng truyền thống của dân tộc ta từ thời xưa để lại. Nơi đây không chỉ là nơi thờ phụng Thành hoàng, vị thần của làng mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa gắn bó với một cộng đồng cư dân và mang đặc trưng văn minh lúa nước Việt Nam. Hằng năm, vào ngày 23 tháng 10 âm lịch, đình tổ chức lễ hội Kỳ yên, cũng là ngày lễ trọng đại thu hút đông đảo người dân không kể Hoa, Việt quy tụ về dâng hương cầu an, cầu phước. Lễ hội được diễn ra trong hai ngày với các hoạt động cơ bản như: lễ nhập đoàn, lễ cung thỉnh sắc ông, lễ thỉnh sanh, lễ cúng tiên yết, lễ xây chầu đại hội, lễ hạ đàn. Trải qua thời gian lâu dài, cùng với đình Tân Lân, lễ hội góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của dân tộc, nhất là của vùng đất Biên Hòa - Ðồng Nai.

 

Yên Yên

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 24/03/2021 2:00 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 497
]]> nnkduy Nhân vật Wed, 24 Mar 2021 07:05:37 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=233 Đồng chí Hoàng Văn Thụ - Người Cộng Sản Kiên Trung http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=144 Nội dung:

Đồng chí Hoàng Văn Thụ, sinh ngày 4-11-1909, trong một gia đình nông dân dân tộc Tày có truyền thống yêu nước và hiếu học tại làng Phạc Lạn, tổng Nhân Lý, châu Văn Uyên (nay là thôn Nhân Hòa, xã Hoàng Văn Thụ, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn). Từ nhỏ cậu bé Hoàng Văn Thụ đã được cha dạy chữ Nho và chữ quốc ngữ. Vốn thông minh, nhanh nhẹn nên cậu học bài rất nhanh, luôn được thầy yêu, trò mếm. Sau khi rời trường làng, ông theo học trường “Tiểu học Pháp – Việt Lạng Sơn” tại thị xã Lạng Sơn. Ở đây ông được học về “Tự do, Bình đẳng, Bác ái” theo văn hóa của người Pháp. Từ đó, ông suy ngẫm rất nhiều về tương lai độc lập, tự do của dân tộc và mong muốn tìm ra con đường giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách áp bức, bóc lột, nô lệ của thực dân Pháp.

Với truyền thống cách mạng của gia đình, quê hương và với lòng yêu nước nồng nàn, ông tham gia, vận động nhiều thanh niên yêu nước cùng tham gia phong trào đấu tranh đòi thả nhà yêu nước Phan Bội Châu, để tang chí sĩ Phan Chu Trinh. Năm 1926, ông cùng Lương Văn Tri thành lập nhóm thanh niên yêu nước ở Lạng Sơn. Cuối năm 1927, ông cùng Lương Văn Tri sang Quảng Tây (Trung Quốc) – Nơi Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội đang tổ chức các lớp huấn luyện chính trị. Khi ông vừa đến Quảng Tây, bị đặc vụ vây bắt. Ông chạy thoát về Long Châu, làm rất nhiều công việc để kiếm sống và hoạt động cách mạng.

Năm 1930, ông làm việc tại xưởng cơ khí Nam Hưng – là tổ chức cách mạng do người Việt lập ra, vừa là cơ sở liên lạc, nơi hội họp tổ chức cách mạng, vừa là cơ sở hoạt động kinh tế để lấy kinh phí hoạt động cách mạng. Tại đây, chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng gồm ba người: Hoàng Văn Thụ, Hoàng Vĩnh Tuy và Hoàng Đình Giong được thành lập, đồng chí Giong làm Bí thư. Đồng chí Thụ được cử về Long Châu gây dựng cơ sở ở Lũng Nghìu làm nơi liên lạc với những người cách mạng Việt Nam. Năm 1930, ông đã gây dựng được 3 tổ quần chúng tại các xóm Ma Mèo, Tà Lài; tới năm 1931, mở rộng ra rất nhiều địa phương khác như: Na Sầm, Đồng Đăng, Kỳ Lừa,...; tới năm 1932 mở rộng tới xã Nhân Lý quê hương của ông. Khi vận động được người nào, ông tập hợp mọi người tại hang Áng Cúm để huấn luyện rồi giao nhiệm vụ trở về phát triển tổ chức trong nước.

Năm 1932, sau khi bắt liên lạc với đồng chí Lê Hồng Phong và được học về chủ Nghĩa Mác – Lê Nin, ông làm trợ bút cho tờ báo Châu Giang. Đây là vốn kinh nghiệm quý báu để ông làm chủ biên tờ báo Tranh đấu ở miềm thượng du sau này.

Cuối năm 1934, đồng chí Thụ cùng các đảng viên trong Ban Liên tỉnh ủy lâm thời họp và để cử đại biểu đi dự Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1935, đồng chí được cử về nước hoạt động cách mạng.

Thời kỳ 1936-1939, thời kỳ Mặt trận dân chủ Đông Dương, sau một thời gian sang Trung Quốc để in văn kiện Đại hội Đảng gửi về nước, tháng 2-1937, đồng chí Thụ về Cao Bằng lãnh  đạo phong trào bình dân và viết báo Lao động. Sau đó, vì bị người Pháp theo dõi gắt gao, đồng chí trốn sang Hương Cảng, Trung Quốc.

Giữa năm 1938, đồng chí về gặp Xứ ủy Bắc kỳ tại Hà Nội để truyền đạt chủ chương thành lập Mặt trận Dân chủ chống phát xít ở Đông Dương. Đồng chí được bầu vào Ban thường vụ Xứ ủy Bắc kỳ, cùng với đồng chí Trường Chinh và Hoàng Quốc Việt, Bí thư Liên xứ ủy Bắc – Trung kỳ giai đoạn này là đồng chí Hoàng Văn Nọn. Sau đó, đồng chí được cử ra Hòn Gai, Uông Bí để củng cố cơ sở Đảng.

Đầu năm 1939, đồng chí được cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc kỳ. Bị Pháp theo dõi, khủng bố ráo riết, đồng chí cải trang, di chuyển và ở nhờ trong nhiều nhà người tham gia cách mạng. Nhiều người biết đến đồng chí với tên gọi thân thương, trìu mến: anh Lý, đồng chí Bảy,... Ngoài công việc ở Xứ ủy, đồng chí còn được giao nhiệm vụ trực tiếp phụ trách Thành ủy Hà Nội. Do bị nội phản, Thành ủy liên tục bị phá. Từ năm 1939 đến 1943, đồng chí đã hơn 10 lần khôi phục lại Thành ủy Hà Nội. Công việc tuy quá gian nan, vất vả nhưng đồng chí luôn cố gắng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà tổ chức giao phó.

Được Đảng Tháng 11-1940, tại Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ 7, đồng chí Thụ cùng Trường Chinh và Hoàng Quốc Việt được bầu là Ủy viên thường vụ Trung ương Đảng, đồng chí Trường Chinh là quyền Tổng bí thư.

Đầu năm 1941, đồng chí được cử sang Tĩnh Tây, dự Đại hội đoàn thể cách mạng Việt Nam để bàn việc thống nhất các lực lượng cách mạng trong và ngoài nước. Đồng chí đã gặp Nguyễn Ái Quốc và nhận trách nhiệm cùng tình uỷ Cao Bằng đón Nguyễn Ái Quốc về nước, nhưng chuyến đi đó chưa đón được. Tháng 4-1941, Nguyễn Ái Quốc từ Vân Nam qua Quảng Tây về Cao Bằng, ở tại hang Pắc Pó.

Tại Pắc Bó, tháng 5 năm 1941, ông cùng đoàn đại biểu Xứ ủy Bác kỳ dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 và được cử vào Ban thường vụ Trung ương Đảng. Đại hội thành lập Việt Nam Cách mạng đồng minh (Việt Minh) đã cử đồng chí Hoàng Văn Thụ vào Lâm thời Tổng bộ Việt Minh. Ông được phân công là Thường vụ Trung ương phụ trách Binh vận (vận động binh lính địch và nhân dân tham gia cách mạng).

Ngày 25-8-1943, đồng chí Hoàng Văn Thụ bị cảnh sát, mật thám Pháp vây bắt ở khu Tám Mái, phố Kim Mã (nay là khu vực nhà máy in Tiến Bộ, Hà Nội). Biết đồng chí là cán bộ cấp cao, chúng hí hửng những tưởng sẽ moi được nhiều thông tin mật cấp nhà nước. Chúng đưa đồng chí Thụ về giam tại Nhà tù Hỏa Lò và canh gác rất cẩn thận. Nhiều ngày giam cầm, thực dân Pháp dùng nhiều thủ đoạn hòng gây áp lực khiến đồng chí Thụ khai ra những bí mật quốc gia, chỉ điểm căn cứ cách mạng. Chúng dụ dỗ ngon ngọt, mua chuộc, hứa hẹn về chức quyền, tiền bạc, hòng làm lung lạc tinh thần của đồng chí Hoàng Văn Thụ. Nhưng không. Chúng đã nhầm, trăm ngàn đồng bạc và một chức quan lớn không bằng tấm lòng kiên trung với Tổ quốc của đồng chí. Ngàn lời nịnh bợ dối trá không lay chuyển nổi ý chí sắt đá của đồng chí Hoàng Văn Thụ. Biết ngon ngọt không làm lung lay ý chí cách mạng của người chiến sĩ cộng sản kiên trung Hoàng Văn Thụ, bọn tay sai đã dùng đòn roi, gông cùm tra tấn hết sức dã man đồng chí. Chúng đánh đồng chí trong xà lim, đánh trên gác, đánh trong hầm đá; chúng đánh ngày, đánh đêm; một hòm điện không đủ, chúng dùng hai hòm điện; chán đòn điện, đòn bộ, chúng lại dùng đòn nước,… nhưng kẻ thù vẫn không moi được ở đồng chí Hoàng Văn Thụ một bí mật nào của cách mạng. Câu trả lời của đồng chí bình tĩnh đến lạ kỳ: “Tôi thoát ly gia đình từ năm 17 tuổi, sang Trung Quốc làm thợ rồi làm cách mạng. Lức trở về làm việc tuyên truyền cách mạng. Không ở nhà ai cả. Chỉ ở một chiếc thuyền, liên lạc với anh em cũng ở thuyền” (Trích trong “Hoàng Văn Thụ: Tiểu sử” của nhà xuất bản Chính trị Quốc gia – Sự thật, 2015). Tức giận, phẫn nội, thực dân Pháp ghép tội tử hình đồng chí Hoàng Văn Thụ.

Trong nhà lao thực dân Pháp, đồng chí truyền thụ nhiều lý luận cách mạng và nêu cao tinh thần bất khuất cho các đồng đội trong ngục. Đồng chí  mở cuộc tranh luận với các thủ lĩnh Đảng Đại Việt làm họ thấy chủ trương đúng đắn của Mặt trận dân tộc thống nhất chống Pháp - Nhật do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo. Đồng chí tranh thủ cảm hóa các giám ngục, binh lính trông tù và được rất nhiều người tù kính trọng. Ðồng chí đã thực hiện xuất sắc chủ trương của Ðảng “biến nhà tù đế quốc thành trường học cộng sản”.

Sáng ngày 24 tháng 5 năm 1944, thực dân Pháp mang đồng chí ra xử bắn. Đồng chí ung dung ra pháp trường Tương Mai. Khi giám thị hỏi đồng chí có cần bịt mắt hay không, đồng chí trả lời: “Không cần”. Quan toà hỏi đồng chí có cần nói lời cuối cùng, đồng chí nói: “Trong cuộc đấu tranh sinh tử, giữa chúng tôi, những người mất nước và các ông, những kẻ cướp nước, sự hy sinh của những người như tôi là một sự dĩ nhiên. Chỉ biết rằng cuối cùng chúng tôi sẽ thắng”. Cha cố hỏi đồng chí có cần rửa tội hay không, đồng chí đáp: “Cảm ơn ông, tôi không có tội gì. Nếu yêu nước, cứu nước là có tội thì những người Pháp hiện giờ đang đấu tranh chống phát xít Đức bên nước ông đều là có tội cả. Ông hãy về hỏi xem họ có tội không?”. Năm đó người chiến sĩ cộng sản kiên trung Hoàng Văn Thụ mới 38 tuổi xuân sanh.

Trước khi bị địch bắn, Hoàng Văn Thụ đã viết một bài thơ nhắn gửi các đồng chí và nhắn gửi bà Hoàng Ngân – người vợ đã đính ước đang bị giam ở sà lim bên cạnh. Đó là bài thơ “Nhắn bạn”:

Việc nước xưa nay có bại thành

Miễn sao giữ được trọn thanh danh

Phục thù, chí lớn không hề nản

Ngọc nát còn hơn giữ ngói lành.

Thân dẫu lao tù lâm cảnh hiểm,

Chí còn theo dõi buổi tung hoành.

Hỡi bạn gần xa hăng chiến đấu,

Truớc sau xin giữ tấm lòng thành!

Cả cuộc đời chiến đấu của đồng chí Hoàng Văn Thụ không dài nhưng rất nhiều ý nghĩa. Trên bảng ghi công Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 có tên đồng chí Hoàng Văn Thụ. Các thế hệ Việt Nam luôn ghi nhớ tấm gương hy sinh và cuộc đời chiến đấu của ông cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trước những cống hiến lớn lao ấy, đồng chí Hoàng Văn Thụ được truy tặng danh hiệu Anh hùng, liệt sĩ. Phần mộ của đồng chí được xây cất đẹp đẽ tại nghĩa trang Mai Dịch. Người dân xã Nhân Lý, quê hương ông tự hào đổi sang tên là xã Hoàng Văn Thụ để con cháu đời đời tưởng nhớ đến những cống hiến lớn lao của đồng chí với sự nghiệp cách mạng, giải phóng quê hương đất nước.

Nhân dịp kỷ niệm 110 năm ngày sinh của đồng chí Hoàng Văn Thụ (4-11-1909 – 4-11-2019), Thư viện tỉnh Đồng Nai xin giới thiệu cùng bạn đọc về tiểu sử, sự nghiệp đấu tranh cách mạng kiên cường, anh dũng, bất khuất của đồng chí Thụ. Qua đó, phần nào giúp thế hệ trẻ, đặc biệt là các bạn học sinh, sinh viên có cơ hội hiểu sâu hơn về những nhân vật lịch sử, các anh hùng liệt sĩ đã cống hiến, hy sinh vì nền độc lập, hòa bình cho dân tộc Việt Nam. Chúng ta, những mầm xanh của đất nước, hãy cùng cố gắng học tập, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, hăng say lao động, sản xuất, cùng chung tay xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng văn minh, hiện đại, có thể xứng tầm với các nước trên thế giới như tâm nguyện của Bác Hồ kính yêu./.

 

Đào Thanh

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 12/11/2019 2:50 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.225
]]> nnkduy Nhân vật Tue, 12 Nov 2019 07:53:19 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=144 Kỷ niệm 75 năm Ngày bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được thông qua (9/11/1946 - 9/11/2021) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=294 Nội dung:

Cách đây 75 năm, ngày 9 tháng 11 năm 1946, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa I đã đánh dấu sự kiện bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thông qua, đó là Hiến pháp năm 1946.

Theo nhiều nguồn tài liệu, Hiến pháp là một hệ thống cao nhất của pháp luật, quy định những nguyên tắc chính trị căn bản và thiết lập thủ tục, quyền hạn, trách nhiệm của một chính quyền; là văn kiện chính trị-pháp lý đặc biệt quan trọng, là nhân tố bảo đảm sự ổn định chính trị, xã hội và chủ quyền của quốc gia, thể hiện bản chất dân chủ, tiến bộ của nhà nước và chế độ; là đạo luật cơ bản nhất của một Nhà nước, thể hiện ý chí và nguyện vọng của đa số nhân dân.

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, khát vọng quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền, dân chủ, thực sự của dân, do dân, vì dân càng trở nên thôi thúc. Chính bởi khát vọng cháy bỏng ấy, ngay từ khi nước nhà vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng non trẻ còn đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành nhiều thời gian tâm sức cho việc xây dựng được một bản Hiến pháp của nước Việt Nam độc lập.

Ngày 20/9/1945, Ủy ban dự thảo Hiến pháp được thành lập theo Sắc lệnh số 34-SL gồm có 7 thành viên. Nhiệm vụ của Ủy ban là nghiên cứu xác định mô hình, xây dựng cấu trúc của một bản Hiến pháp dân chủ hoàn toàn mới, vừa đảm bảo tính lâu dài vừa phù hợp với điều kiện thực tế ở nước ta. Dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ban dự thảo Hiến pháp đã khẩn trương nghiên cứu soạn thảo Hiến pháp. Tháng 11/1945, sau khi soạn xong Hiến pháp, Ban dự thảo đã cho công bố trên báo Cứu quốc để toàn dân tham gia góp ý kiến.

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 1 (02/03/1946), Tiểu ban dự thảo Hiến pháp của Quốc hội được thành lập với 11 thành viên. Tiểu ban có nhiệm vụ tiếp thu những kết quả nghiên cứu và dự thảo của Ban dự thảo Hiến pháp, trên nền tảng ấy tiếp tục nghiên cứu, bổ sung. Để việc soạn thảo Hiến pháp đạt hiệu quả cao nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao cho Ủy ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc gồm 41 thành viên (hầu hết là các trí thức, các nhà nghiên cứu, các doanh nhân) làm đầu mối tập hợp ý kiến đóng góp của các tầng lớp nhân dân trong cả nước.

Trong phiên họp ngày 29/10/1946, Tiểu ban Hiến pháp được mở rộng thêm đại biểu đại diện cho các nhóm, các vùng và đồng bào thiểu số để tu chỉnh dự thảo Hiến pháp và trình ra Quốc hội ngày 2/11/1946 để Quốc hội thảo luận, sửa chữa và thông qua.

Sau một thời gian tích cực chuẩn bị, bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được biểu quyết thông qua tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I ngày 9/11/1946 với 240/242 phiếu.

Bố cục của Hiến pháp 1946 bao gồm: Lời nói đầu, 7 chương và 70 điều. Trong đó, Chương I quy định về chính thể; Chương II quy định về nghĩa vụ và quyền lợi của công dân; Chương III quy định về nghị viện nhân dân; Chương IV quy định về Chính phủ; Chương V quy định về Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính; Chương VI quy định về cơ quan tư pháp và Chương VII quy định về sửa đổi Hiến pháp.

Đặc điểm cơ bản của Hiến pháp năm 1946 được thể hiện trong 3 nguyên tắc cơ bản, đó là: đoàn kết toàn dân, không phân biệt giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo; đảm bảo các quyền lợi dân chủ; thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân.

Hiến pháp năm 1946 đã chú trọng đặc biệt đến việc bảo đảm quyền lợi dân chủ cho nhân dân. Bản Hiến pháp ghi rõ: “Tất cả quyền lực trong nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đều thuộc về nhân dân. Nhân dân sử dụng quyền lực của mình thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân”. Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, nhân dân được bảo đảm các quyền tự do dân chủ. Theo đó, nhân dân là người trực tiếp bầu ra người đại diện cho mình ở Hội đồng nhân dân các cấp và Quốc hội, theo chế độ phổ thông đầu phiếu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định rằng:“… Quốc hội đã thu được một số kết quả làm vẻ vang cho đất nước là đã thảo luận xong bản Hiến pháp… đã làm bản Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử nước nhà. Bản Hiến pháp đó còn là một vết tích lịch sử Hiến pháp đầu tiên trong cõi Á Đông này nữa. Bản Hiến pháp đó chưa hoàn toàn nhưng nó làm nên một hoàn cảnh thực tế. Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới nước Việt Nam đã độc lập. Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới biết dân tộc Việt Nam đã có mọi quyền tự do. Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới: Phụ nữ Việt Nam đã đứng ngang hàng với đàn ông để được tự do của một quyền công dân. Hiến pháp đó nêu một tinh thần đoàn kết chặt chẽ giữa các dân tộc Việt Nam và một tinh thần liêm khiết, công bình của các giai cấp”.

Cũng tại kỳ họp, Quốc hội đã ra nghị quyết giao nhiệm vụ cho Ban Thường trực Quốc hội cùng với Chính phủ ban bố và thi hành Hiến pháp khi có điều kiện. Tuy nhiên, chiến tranh Đông Dương bùng nổ (19/12/1946) đã làm việc tổ chức Tổng tuyển cử bầu Nghị viện nhân dân không có điều kiện để thực hiện. Do đó, Hiến pháp 1946 chưa được chính thức công bố và chưa từng có hiệu lực về phương diện pháp lý.

Tại Hội thảo khoa học nhân kỷ niệm 70 năm Hiến pháp Việt Nam năm 2016, các đại biểu Quốc hội, các nhà hoạt động thực tiễn, nhà nghiên cứu trao đổi đã cùng thống nhất rằng, bản Hiến pháp năm 1946 đã tiếp thu có chọn lọc các hiến pháp dân chủ và tiến bộ của các nước, đồng thời đã “Việt hóa” tối đa cho phù hợp với điều kiện của nước ta. Điểm nổi bật của mô hình tổ chức bộ máy nhà nước trong Hiến pháp 1946 là đề cao vai trò của nghị viện nhân dân, cơ quan cao nhất của quyền lực Nhà nước, nhấn mạnh vai trò của nghị viện trong việc giám sát Chính phủ; đề cao tính độc lập của hệ thống tòa án - cơ quan tư pháp; phân quyền rõ nét và hợp lý cho chính quyền địa phương... Mặc dù những quy định này chưa được tổ chức kiểm nghiệm nhiều trên thực tế do điều kiện lịch sử đất nước lúc bấy giờ nhưng tinh thần, tư tưởng và giá trị của nó đã được đặt ra và kế thừa trong quá trình xây dựng Hiến pháp năm 2013…

Có thể nói, Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta ra đời đã đặt nền tảng cho đất nước đi vào thiết lập một thể chế chính trị dân chủ vững chắc, với đầy đủ các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp, đoạn tuyệt với chế độ chính trị thực dân và quân chủ phong kiến; đặt nền móng cho một bộ máy Nhà nước kiểu mới, đồng thời đề ra những nhiệm vụ cơ bản của Nhà nước và nhân dân ta trong giai đoạn trước mắt, chỉ rõ những đường lối thực hiện nhiệm vụ ấy. Hiến pháp 1946 còn công nhận, đảm bảo quyền dân chủ thiêng liêng của công dân, phù hợp với tình hình, đặc điểm cách mạng Việt Nam và xu hướng tiến bộ, văn minh trên thế giới. Tuy nhiên, do hoàn cảnh chiến tranh, bản Hiến pháp năm 1946 không được chính thức công bố, nhưng những tinh thần và nội dung của bản Hiến pháp ấy luôn được Chính phủ lâm thời và Ban Thường vụ Quốc hội áp dụng, điều hành đất nước. Tư tưởng lập hiến của Hiến pháp 1946 luôn được kế thừa và phát triển trong các bản Hiến pháp sau này.

Như vậy, trong lịch sử lập Hiến của nước ta, kể từ sau bản Hiến pháp đầu tiên năm 1946 thì tính đến nay, Nhà nước ta đã ban hành được thêm 4 bản Hiến pháp khác, đó là: Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992 (được sửa đổi, bổ sung năm 2001) và bản Hiến pháp đang có hiệu lực là Hiến pháp năm 2013. Mỗi bản Hiến pháp đều gắn liền với một giai đoạn phát triển của lịch sử cách mạng dân tộc và đều đánh dấu một bước phát triển mới của đất nước. Việc tuân thủ các quy định của Hiến pháp ngày càng đòi hỏi cao hơn, cấp thiết hơn, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi mà chúng ta đang tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.

Nhân kỷ niệm 75 năm bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thông qua, nhằm tuyên truyền đến đông đảo quý bạn đọc về sự kiện đánh dấu bước nhảy vọt của nền dân chủ nước nhà; khẳng định mạnh mẽ về mặt pháp lý chủ quyền Quốc gia của nhân dân Việt Nam, sự độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; ghi nhận thành quả vĩ đại của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập, tự do cho dân tộc và thống nhất lãnh thổ. Đồng thời, khơi dậy tình yêu quê hương đất nước, ra sức phấn đấu xây dựng và bảo vệ thành quả cách mạng mà thế hệ đi trước đã dày công vun đắp./.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 12/11/2021 8:30 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 461
]]> nnkduy Sự kiện Fri, 12 Nov 2021 13:33:26 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=294 HỒ CHÍ MINH – MỘT LÒNG CHO ĐỘC LẬP DÂN TỘC VIỆT NAM http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=177 Nội dung:

Đối với toàn thể dân tộc Việt Nam – một dân tộc đã chiến đấu kiên cường vì sự nghiệp cách mạng vĩ đại của mình, Bác Hồ là vị chỉ huy cao nhất và gần gũi nhất đem lại tin tưởng cho chiến sĩ và đồng bào. Đối với mỗi gia đình Việt Nam, Bác là một thành viên, thân thiết như cha với con. Đối với người Việt Nam, Bác là một ngôi sao sáng luôn thấu hiểu từ trong mọi ý nghĩ và nguyện vọng của họ.

Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước tại Nam Đàn Nghệ An – vùng đất hiếu học, gần gũi với nhân dân. Thân mẫu của Người là bà Hoàng Thị Loan, một phụ nữ giàu đức hy sinh, có nếp sống giản dị, thanh cao… Cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ của Người là một nhà nho cấp tiến, có lòng yêu nước thương dân sâu sắc đặc biệt tư tưởng thương dân, chủ trương lấy dân làm hậu thuẫn cho mọi cải cách chính trị xã hội của cụ Nguyễn Sinh Sắc và tấm gương tận tụy, yêu lao động… của bà Hoàng Thị Loan đã có ảnh hưởng sâu sắc đối với nhân cách của Người.

Hồ Chí Minh luôn mang trong mình dòng máu của dân tộc. Từ lúc thiếu thời cho đến khi về cõi vĩnh hằng Người luôn coi Tổ quốc, đồng bào là trên hết, là lẽ sống của đời mình, mục đích của Người là: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn”. Cũng chính vì lẽ đó mà Người đã bôn ba ra nước ngoài để tìm ra con đường chân lý đưa dân tộc thoát khỏi ách đô hộ của bọn phong kiến và thực dân bằng con đường cách mạng thông qua việc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam bắt nguồn từ Chủ nghĩa Mác – Lênin là kim chỉ nam cho hành động, kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào đầu năm 1930 và sự lãnh đạo của Đảng chính là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng nước ta. Từ một nước bị ngoại bang xâm lược, một dân tộc bị mất quyền sống, quyền làm người, lịch sử Việt Nam đã sang trang mới, thay da đổi thịt hoàn sinh đến nay đã 75 năm. Với 90 năm chiến đấu và trưởng thành của Đảng và toàn dân, chúng ta càng thấm thía công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cũng như những con người thật sự vĩ đại khác, Hồ Chí Minh không bao giờ cho mình là bậc vĩ nhân. Người chỉ ôm ấp một ham muốn, một ước nguyện, một đạo lý làm người: “Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cùng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học bành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa... không dính líu gì với vòng danh lợi”. Mácta Rôhát - Chủ nhiệm báo Granma - Cơ quan Trung ương Đảng Cộng sản Cuba đã nói: Chủ tịch Hồ Chí Minh là người có một tâm hồn vĩ đại một con người nặng lòng yêu nước thương nòi và sự tận tụy hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Ham muốn của Bác Hồ đã thành hiện thực đất nước độc lập vào ngày 2-9-1945. Ngày 30-4-1975, Miền nam hoàn toàn giải phóng, giang sơn thu về một mối, nhân dân Việt Nam thật sự sống trong hoà bình, tự do. Với hiện thực này, nhà sử học Nhật Bản Sai To Gnen đã viết: Vấn đề dân tộc không còn là một khái niệm suông của phong trào cách mạng nữa, mà đã mang lại một sức sống mới, sức mạnh đấu tranh của bản thân mình như Lênin đã dự đoán về khả năng thắng lợi của các dân tộc yếu, bị áp bức đối với một kẻ địch mạnh và những kỳ tích của họ. Hồ Chí Minh cuối cùng đã thực hiện được những khả năng và kỳ tích ấy, và đã đặt việc giải phóng dân tộc vào quỹ đạo lịch sử chứ không phải chuyện thần thoại. Hồ Chí Minh lần đầu tiên đã mang tới hệ tư tưởng và hành động cho giải phóng dân tộc. Mọi thắng lợi của đất nước trong những thập kỷ qua cũng như mỗi đổi thay trong từng con người Việt Nam: từ bát cơm, manh áo, quyền sống, quyền làm chủ của mỗi người dân; từ độc lập tự do và vị trí của nước ta trên trường quốc tế ngày nay đều gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của Bác Hồ, làm rạng rỡ thêm trang sử vàng son của dân tộc.

Bản thân Người đã làm đúng như điều ước nguyện là làm một nhà sàn nho nhỏ, có vườn cây, ao cá. Nhà sàn Bác tại Phủ Chủ tịch đã đi vào huyền thoại, bởi vì nơi đó thể hiện nguyện vọng của Người, mà nguyện vọng đó làm cho Bác Hồ gắn bó sâu sắc và toàn tâm toàn ý vì nước, vì dân, vì nhân loại khổ đau mà không có cái gì là của riêng mình. Đứng trước ngôi nhà sàn đó, mỗi người chúng ta đều thấy rất rõ kế sách từ ngàn xưa mà nay Bác Hồ đã làm được là: Lập kế lâu dài trước là cho cơ nghiệp to lớn được thịnh vượng, sau là cho nhân dân được giàu mạnh. Nhà báo Berset đã nhận xét: “Nói tới một người mà cả cuộc đời mình để lại ân tình sâu nặng trong nhân dân thì không có ai ngoài Chủ tịch Hồ Chí Minh. Một con người mà toàn bộ tâm huyết và cuộc đời gắn bó với vận mệnh dân tộc, với thân phận mỗi con người, bởi thế con người ấy, từ tên gọi cũng mang hình ảnh dân tộc: Nguyễn Ái Quốc. Ái Quốc là yêu nước. Mà nước là gì? Nước là dân. Vậy Ái Quốc có nghĩa là yêu dân”; Cho đến ngày sinh của Người cũng gắn liền với lịch sử dân tộc: ngày 19-5-1941, Mặt trận Việt Minh ra đời, đó là Mặt trận:

“Quyết làm cho nước non này,

Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền...

Rồi ra sự nghiệp hoàn thành,

Rõ tên Nam Việt rạng danh Lạc Hồng”

Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân cho Tổ quốc mình, cho một thời đại, vì Người là biểu tượng của thời đại giải phóng các dân tộc thuộc địa. Và một sự nghiệp, sự nghiệp cao cả nhất đưa đến tự do và hạnh phúc cho con người, mà vì sự nghiệp đó, Người luôn đấu tranh để biến cuộc sống thành sức mạnh. Nhân dân Việt Nam và bè bạn thế giới thường gọi rất thân thiết, rất trìu mến Chủ tịch Hồ Chí Minh là Bác Hồ. Người đã để lại cho dân tộc những giá trị vĩnh hằng để chúng ta học tập: Học tập tinh thần phấn đấu không ngừng của Người cho sự nghiệp chính nghĩa. Suốt đời Người đấu tranh để giải phóng cho dân tộc. Vì mục tiêu này, Người đã phải bôn ba khắp bốn phương trời để tìm chân lý, tìm con đường cứu nước, cứu dân; Học tập phẩm chất cao quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh đó là tình yêu thương đồng bào. Người có tình cảm vô cùng ấm áp đối với nhân dân Việt Nam và đối với nhân dân lao động trên toàn thế giới, Người luôn luôn quan tâm tới lợi ích của nhân dân, nghĩ những điều dân nghĩ, lo những điều dân lo, hy sinh trọn đời mình cho đất nước. Người cư xử nhiệt tình, khiêm tốn, gần gũi, bình dị giữ mối liên hệ thân mật không khoảng cách với quần chúng. Quyết tâm và dũng khí đấu tranh của Người xuất phát từ tấm lòng yêu mến nhân dân, sức mạnh và uy tín to lớn của Người cũng bắt nguồn từ sự giúp đỡ và ủng hộ của nhân dân. Suốt đời Người luôn luôn gìn giữ đạo đức cao đẹp “cần, kiệm, liêm, chính” và “chí công vô tư”. Đồng thời, Người luôn lấy tám chữ đó để giáo dục cán bộ và nhân dân. Trong suốt cuộc đời mình, Người làm việc cần cù, học tập không mệt mỏi, chiếc máy chữ nhỏ chính là trợ thủ trung thực của Người. Những việc có thể làm được, Người không để người khác giúp, vì thế số nhân viên công tác ở bên Người có thể đếm trên đầu ngón tay. Điều đặc biệt cảm động là khi Người từ trần, Người vẫn mặc bộ quần áo kaki bạc màu và một đôi giày vải.

Trong suốt hơn 60 năm của một cuộc đời hoạt động cách mạng đầy sóng gió, Bác Hồ giành được sự kính trọng và yêu mến rộng rãi, bởi chính Người là hiện thân của những phẩm chất, đạo đức cao đẹp. Khi đã làm chủ cuộc đời mình, đã có lý tưởng sống, hiểu mình, hiểu đời, Người chủ động, thảnh thơi không bao giờ bối rối trước những tình huống phức tạp và những hoàn cảnh éo le. Bác là một con người trọn vẹn, cả cuộc đời trong sáng tuyệt vời vì đất nước, vì dân tộc, một con người, một lẽ sống, một tấm gương của cả một dân tộc là như thế.

Thời đại cần những con người như thế, thế kỷ, dân tộc cũng cần sản sinh những con người như thế, con người của hôm nay và của cả ngày mai. Chúng ta, thế hệ con cháu Bác Hồ đã được Người dẫn dắt đi trong thế kỷ qua để thực hiện nghĩa lớn của truyền thống dân tộc: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Các thế hệ Việt Nam nối tiếp nhau sẽ mãi mãi truyền cho lớp con cháu mình tình cảm kính yêu đối với Bác.

     

Hồng Hạnh

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 21/05/2020 3:40 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.369
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 21 May 2020 08:45:17 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=177 Danh sách Tập thể, Cá nhân Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=125 Nội dung:

Tập thể, cá nhân Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân là danh hiệu vinh dự cao quý của Nhà nước phong tặng hoặc truy tặng cho các cá nhân “có thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội; trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có đạo đức, phẩm chất cách mạng” và những tập thể “có thành tích đặc biệt xuất săc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội; trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; nội bộ đoàn kết tốt; tổ chức Đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh” (Theo Điều 60, Luật Thi đua Khen thưởng, ngày 26/11/2003).

Qua các đợt phong tặng và truy tặng, theo tổng hợp, ở Đồng Nai đã có 55 tập thể và 31 cá nhân được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Các cá nhân và tập thể anh hùng đều có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phẩm chất anh hùng của cá nhân và tập thể đã  được ươm mầm, nở hoa, tỏa sáng trong đời sống kháng chiến chống xâm lược của Đảng bộ và quân dân Đồng Nai anh hùng. Các tập thể anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân xuất hiện ở khắp các mặt trận: Trung ương, địa phương, bộ đội, du kích, đặc công, trinh sát, quân y, dân y, tình báo, giao thông, thông tin liên lạc, tù chính trị…

Sau đây, là danh sách cá nhân và tập thể Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (tính đến thời điểm năm 2018).

 

TẬP THỂ ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

 

STT

HỌ VÀ TÊN

NĂM PHONG TẶNG

1

Đội biệt động thị trấn Long Khánh

1976

2

Đại đội dân quân du kích xã Bình Lộc

1976

3

Đội trinh sát võ trang thị xã Long Khánh

1976

4

Đội dân quân du kích xã Bảo Vinh

1978

5

Đội du kích cao su Bình Sơn

1978

6

Đội dân quân du kích xã Tam An

1978

7

Đội dân quân du kích xã Hưng Lộc

1978

8

Đội dân quân du kích xã Phước An

1978

9

Đội dân quân du kích xã Phú Hội

1978

10

Đội dân quân du kích xã Thiện Tân

1978

11

Bệnh xá K20 – phân khu 4

 

12

Trại quản lý cải tạo phạm nhân k4 công an tỉnh Đồng Nai

1985

13

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Long Khánh

1994

14

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân thị xã Biên Hòa

1994

15

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Hiệp Hòa

1994

16

Phòng Cảnh sát hình sự công an tỉnh Đồng Nai

1995

17

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Hữu

1994

18

Công an Thành phố Biên Hòa

1995

19

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nhơn Trạch

1996

20

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Định Quán

1996

21

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Vĩnh Cửu

1996

22

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Lý

1996

23

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Bình Lợi

1996

24

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Trị An

1996

25

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân phường Thống Nhất

1996

26

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Thọ

1966

27

Cán bộ, công nhân viên lực lượng tự vệ Đồn điền cao su Bình Lộc

1996

28

Phòng Bảo vệ chính trị IV (PA38) công an tỉnh Đồng Nai

1998

29

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Long Thành

1998

30

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân thị trấn Trảng Bom

1998

31

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tân An

1998

32

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tân Bình

1998

33

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Tân

1998

34

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Lập

1998

35

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Tà Lài

1998

36

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thạnh Phú

1999

37

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phước Khánh

2000

38

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Tân

2000

39

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Đông

2000

40

Lực lượng Giao bưu Thông tin liên lạc tỉnh Đồng Nai

2000

41

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Đồng Nai

2000

42

Tiểu đoàn 240

2012

43

Đại đội Lam Sơn, Trung đoàn 310

8/2013

44

Tiểu đoàn 1, Đặc công U1

9/2014

45

Tiểu đoàn 2, Đặc công U1

9/2014

46

Chi đội 10, tỉnh Biên Hòa

9/2014

47

Đội cối huyện Xuân Lộc

1/1996

48

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thiện Tân

2012

49

Chiến sĩ cách mạng Nhà lao Tân Hiệp

2018

50

Đội Công binh xưởng quân giới thị đội Long Khánh

2012

51

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Bàu Hàm 2

1999

52

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long An

2000

53

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Long Phước

1994

54

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Phú Túc

1998

55

Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Xuân Lộc

1999

 

 

 

CÁ NHÂN ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

 

STT

HỌ VÀ TÊN

NĂM PHONG TẶNG

1

Nguyễn Văn Quang

1967

2

Nguyễn Quyết Chiến

1969

3

Bùi Văn Hòa

10/2/1970

4

Trần Văn Chín

19/5/1972

5

Phạm Văn Cán

12/1975

6

Trần Văn Trung

1976

7

Điểu Cải

6/11/1978

8

Lê A

6/11/1978

9

Hồ Thị Hương

6/11/1978

10

Trần Văn Nuôi

6/11/1978

11

Dương Văn Thì

6/11/1978

12

Nguyễn Thanh Tùng

6/11/1978

13

Lê Duy Chín

6/11/1978

14

Nguyễn Văn Huệ

6/11/1978

15

Trương Văn Hải

6/11/1978

16

Trần Đối

6/11/1978

17

Trịnh Xuân Thiều

6/11/1978

18

Tống Viết Dương

6/11/1978

19

Lương Văn Xuân

6/11/1981

20

Bùi Văn Bình

29/8/1985

21

Nguyễn Trọng Tâm

30/8/1985

22

Nguyễn Văn Bình

29/8/1985

23

Trần Công An

23/10/1996

24

Huỳnh Tấn Minh

19/1/1996

25

Đỗ Văn Thi

22/7/1998

26

Nguyễn Văn Huề

24/8/2000

27

Phạm Hạnh Phúc

2/7/2002

28

Lê Bá Ước

2012

29

Phạm Văn Lạc

2014

30

Nguyễn Tấn Vàng

2014

31

Nguyễn Văn Lân

30/8/2018

 

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 05/07/2019 8:40 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.331
]]> nnkduy Nhân vật Sat, 06 Jul 2019 01:47:13 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=125 Truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Biên Hòa – Đồng Nai - Động lực góp phần phát huy giá trị lịch sử địa phương đối với thế hệ trẻ http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=150 Nội dung:

 

Truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Biên Hòa – Đồng Nai thể hiện sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược, Đảng bộ và quân dân Đồng Nai nói chung và quân dân thành phố Biên Hòa nói riêng đã vận dụng đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện và lâu dài của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đoàn kết một lòng, tập hợp các tầng lớp nhân dân không phân biệt thành phần giai cấp, dân tộc, tôn giáo hướng vào mục tiêu lý tưởng đấu tranh chung là giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Thực hiện tốt chính sách dân vận, Đảng bộ đã xây dựng được cơ sở cách mạng sâu rộng trong nhân dân, do đó đã vượt qua nhiều thử thách quyết liệt, đặc biệt trong những giai đoạn lịch sử 1945 – 1959, 1969 – 1971 cực kỳ khó khăn. Với tinh thần bám trụ kiên cường, tổ chức lực lượng cách mạng tại chỗ phù hợp từng vùng, từng địa bàn; với cách đánh, phương thức đấu tranh kết hợp lực lượng tại chỗ với lực lượng cấp trên, đấu tranh vũ trang gắn chặt với đấu tranh chính trị và binh vận, Đảng bộ Biên Hòa – Đồng Nai đã phát huy được sức mạnh của nhân dân, lập nên nhiều chiến công vang dội. Truyền thống đấu tranh kiên cường của Đảng Bộ và nhân dân Đồng Nai được phát huy cao độ trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc chống thực dân, đế quốc vì sự nghiệp giải phóng dân tộc thống nhất đất nước.

Truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Biên Hòa – Đồng Nai thể hiện ở sự sáng tạo trong nghệ thuật quân sự

320 năm hình thành và phát triển vùng đất lịch sử Biên Hòa – Đồng Nai gắn liền với hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước hào hùng của dân tộc Việt Nam; với truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo trong lao động, anh hùng bất khuất trong chiến đấu, quân và dân Biên Hòa – Đồng Nai đã lập nên những chiến công vang dội, góp phần cùng cả nước hoàn thành nhiệm vụ lịch sử vẻ vang, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, làm sáng ngời hào khí Đồng Nai.

Với mảnh đất được hình thành và phát triển trong chiều dài lịch sử 320 năm, Biên Hòa - Đồng Nai không chỉ là địa phương giàu truyền thống cách mạng, mà trong chiến tranh nơi đây còn là một chiến trường vô cùng ác liệt.

Với ý chí và quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ không gì lay chuyển nổi,  quân dân cả nước nói chung và quân dân Biên Hòa - Đồng Nai nói riêng đã không quản ngại bất kỳ một khó khăn gian khổ, hy sinh, chiến đấu đến cùng chống quân xâm lược mạnh hơn ta gấp bội. Nhiều trận đánh lớn của quân và dân ta đã làm cho kẻ thù phải khiếp vía, kinh hồn: Trận đánh vào Tổng kho liên hợp hậu cần Long Bình, sân bay Biên Hòa,… đã tô điểm thêm cho những chiến công của lực lượng vũ trang Đồng Nai.

Truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Biên Hòa – Đồng Nai là nền tảng, động lực góp phần phát huy giá trị lịch sử địa phương đối với thế hệ trẻ

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, là chủ tương lai của đất nước, tương lai của dân tộc, là lực lượng xung kích trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng CNXH”. Trước lúc đi xa, Bác Hồ kính yêu vẫn giành tình cảm và kỳ vọng lớn đối với thanh niên: “Đoàn viên, thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng CNXH vừa “hồng”, vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và rất cần thiết”.

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ luôn được Đảng, Nhà nước, gia đình, nhà trường và toàn xã hội quan tâm. Đó là nền tảng tạo nên sự bền vững cho sự ổn định, phát triển của cả hệ thống chính trị Việt Nam.

Đứng trước sự biến động phức tạp của thời cuộc, cũng như ảnh hưởng mặt trái của quá trình hội nhập và toàn cầu hóa, còn một bộ phận thanh, thiếu niên chưa nhận thức đúng đắn về mục tiêu, lý tưởng cách mạng và dễ bị lôi kéo vào những suy nghĩ, hành vi sai trái, lệch lạc. Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã hội trong giới trẻ diễn biến phức tạp. Ngoài ra, một bộ phận giới trẻ còn có lối sống thực dụng, ích kỷ. Hiện nay, với sự phát triển nhanh của mạng xã hội, một số thanh, thiếu niên (thậm chí có cả các cháu đang tuổi nhi đồng) có biểu hiện “nghiện Facebook”, sống trong thế giới ảo, không phân định được thông tin đúng, sai trên các trang mạng xã hội; từ đó, có những suy nghĩ và phát ngôn thiếu chuẩn mực, lệch lạc, thổi phồng khuyết điểm, khoét sâu những mặt trái, tiêu cực xã hội, gây bất lợi cho sự nghiệp cách mạng…

Nhằm giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc về giá trị của hoà bình tự do mà các thế hệ cha anh đã hy sinh máu xương để có được; từ đó thêm tự hào, phấn đấu, rèn luyện, tiếp nối, phát huy truyền thống, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay thì việc tích cực phối hợp với các ngành, đoàn thể tổ chức các Hội thi kể chuyện, nói chuyện chuyên đề, chiếu phim tư liệu lịch sử, phát động các phong trào tri ân, uống nước nhớ nguồn… cho của thế hệ trẻ hôm nay là điều vô cùng cấp thiết

Những câu chuyện kể của cha anh nhất là những cựu chiến binh  - những người đã từng trực tiếp tham gia các cuộc đấu tranh trong những buổi nói chuyện truyền thống cách mạng, lịch sử Đảng bộ địa phương tại các trường học và các chi đoàn… nhân những ngày kỷ niệm lịch sử của dân tộc, của địa phương như thước phim sống động, khơi dậy trong lòng thế hệ trẻ nhất là các em học sinh niềm tự hào một thời quá khứ hào hùng của cha ông. Qua lời kể của các cựu chiến binh - những “nhân chứng sống” của lịch sử, lịch sử, giá trị truyền thống đọng lại trong suy nghĩ của lớp trẻ về niềm tự hào, kiên cường bất khuất của lớp cha anh đi trước, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các em học sinh. Đó là những câu chuyện về những lần hành quân gian khổ, vượt qua hàng trăm cây số dưới mưa bom, bão đạn mới tới được căn cứ; những lần gặp địch và tiêu diệt địch tưởng như chỉ có trong phim ảnh hiện đại; những gương chiến đấu dũng cảm của các anh hùng liệt sỹ trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc… Từ đó giúp các em học sinh rút ra được nhiều bài học về truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, có trách nhiệm với xã hội.

 Công tác tuyên truyền giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên được coi là nhiệm vụ chính trị được Hội Cựu chiến binh tỉnh chú trọng thường xuyên, nhất là vào các ngày lễ kỷ niệm, ngày lễ lớn của đất nước nhằm giáo dục cho thanh niên lòng yêu nước, tự hào dân tộc, những hiểu biết về lịch sử truyền thống cách mạng, truyền thống quê hương. Hội Cựu chiến binh tỉnh cũng đề ra nhiều hình thức tuyên truyền phong phú, đa dạng như: tổ chức các buổi nói chuyện truyền thống, giao lưu với các nhân chứng lịch sử; Tổ chức cho học sinh, sinh viên đi du lịch tham quan tìm hiểu các di tích lịch sử như: Chiến khu Đ, chiến khu rừng Sác… tổ chức “Du khảo về nguồn”; Tổ chức mit tinh kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước nói chung và Đồng Nai nói riêng; Phân công các đơn vị, trường học nhận nhiệm vụ bảo quản, sửa sang các nghĩa trang liệt sỹ, các di tích cách mạng, chăm sóc thương binh và các gia đình liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng, mẹ Việt Nam anh hùng; Giao lưu với các đơn vị lực lượng vũ trang, Trưng bày sách chuyên đề, hình ảnh tư liệu về Lực lượng vũ trang Đồng Nai trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ tại Thư viện tỉnh, Bảo tàng tỉnh, Nhà văn hóa truyền thống của huyện, thành phố... nhằm nâng cao nhận thức từ thực tiễn sống động cho thế hệ trẻ ngày nay. Những hoạt động thiết thực và đa dạng trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng của dân tộc, của tỉnh nhà cho thế hệ trẻ đã thực sự tạo động lực, góp phần nâng cao tinh thần yêu nước, yêu quê hương cho thế hệ trẻ, có tác động giáo dục tích cực đến thế hệ trẻ hôm nay.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ấn tượng về cuộc chiến vẫn còn in đậm trong ký ức của mỗi chúng ta, của những người có truyền thống hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước. Những kinh nghiệm chiến đấu và thắng lợi vẻ vang của quân và dân Biên Hòa - Đồng Nai vẫn còn nguyên giá trị. Trong tình hình mới, nhiệm vụ xây dựng thế trận quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc đã trở nên cấp thiết và đặt ra nhiều vấn đề mới. Trên cơ sở đó việc vận dụng và phát huy sáng tạo những kinh nghiệm chiến đấu của dân quân ta vào xây dựng thế trận quốc phòng - an ninh rộng khắp, vững chắc trên địa bàn góp phần ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, hành động phá hoại của các thế lực thù địch là yếu tố vô cùng quý báu.

Tuyên truyền giáo dục truyền thống cách mạng cho học sinh, sinh viên nhằm mục đích giúp học sinh, sinh viên hiểu sâu sắc quá khứ gian khổ, đau thương nhưng anh dũng và vinh quang của dân tộc, của Đảng ta nói chung và của nhân dân Biên Hòa - Đồng Nai nói riêng để học sinh, sinh viên tự hào, tin tưởng, nhận rõ giá trị của cuộc sống hiện tại, nâng cao tinh thần yêu nước xã hội chủ nghĩa và tinh thần quốc tế chân chính, xây dựng thái độ lao động mới, ý thức tự lực tự cường, có trách nhiệm với xã hội, với tương lai của dân tộc, tu dưỡng đạo đức lối sống và rèn luyện kỹ năng sống, kế tục sự nghiệp của các thế hệ cha anh đi trước, góp phần trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, nhất là trong thời kỳ mở của và hội nhập quốc tế.

Có thể nói nếu không có những con người anh dũng, khí phách hiên ngang mở đường khai phá, bám đất, bám quê, đấu tranh giành lại độc lập tự do cho dân tộc thì làm sao thế hệ chúng ta có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc như hôm nay.

Để ôn lại những chiến công oanh liệt của quân và dân ta, và để tri ân những người đã đóng góp xương máu, công sức vào sự nghiệp bảo vệ, xây dựng đất nước, đồng thời giúp thế hệ trẻ hiểu thêm và tự hào hơn về truyền thống xây dựng và bảo vệ đất nước nói chung và quê hương Đồng Nai nói riêng, trong những năm qua bản thân tôi cùng toàn thể cán bộ viên chức Thư viện tỉnh Đồng Nai cũng đã đóng góp nhiều hoạt động tích cực, cụ thể trưng bày triển lãm; biên soạn và phát hành: Bộ sưu tập ảnh chuyên đề CD-ROM “Đồng Nai – Hai cuộc kháng chiến trường kỳ”; Thư mục “Lực lượng vũ trang Đồng Nai góp phần phong phú nghệ thuật quân sự Việt Nam”; Thư mục “Đồng Nai trong công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”; Thư mục nhân vật: “Hồi ức của các tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam”... Những bản thư mục trên được xem  như những tư liệu tham khảo có giá trị, phục vụ tốt cho bạn đọc góp phần ôn lại những trang sử hào hùng của dân tộc đặc biệt là chiến thắng vẻ vang của quân và dân Đồng Nai trong công cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, đồng thời nhìn lại chặng đường phấn đấu xây dựng và phát triển đất nước, nhận thức sâu sắc hơn giá trị, những bài học kinh nghiệm được tổng kết từ trong thực tiễn đấu tranh của dân tộc để tiếp thêm sức mạnh, ý chí quyết tâm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

 

Nguyễn Sen

 

 

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 18/12/2019 9:30 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 775
]]> nnkduy Sự kiện Wed, 18 Dec 2019 02:35:08 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=150 Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa với những đóng góp trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc Việt Nam http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=388 Nội dung:

Ngay từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, những lời truyền miệng nhau việc Bác Hồ đưa từ Pháp về một kỹ sư chế tạo vũ khí rất giỏi, đã làm nức lòng mọi người khi bước vào cuộc chiến đấu đầy gian khổ, không cân sức giữa ta và địch. Ông là ai? “Là một đại trí thức, đi học ở Châu Âu đã nhiều năm, mang một lòng nhiệt tình về phụng sự Tổ quốc, phục vụ kháng chiến, đó là Anh hùng lao động trí óc Trần Đại Nghĩa” – (trên báo Nhân dân số 61 ra ngày 12/6/1952, dưới bút danh C.B., Bác Hồ đã viết về Trần Đại Nghĩa).

Cái tên Trần Đại Nghĩa rất có ý nghĩa, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt cho, đã theo ông đi cùng năm tháng của hai cuộc kháng chiến trường kỳ, đã định hướng cho mỗi hành động của ông khi nhận và làm bất cứ nhiệm vụ gì cũng vì nghĩa lớn, cũng là để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Trần Đại Nghĩa đã không quản vất vả, ngày đêm miệt mài nghiên cứu, chế tạo thành công nhiều loại vũ khí, đạn dược phục vụ đắc lực, hiệu quả cho bộ đội chiến đấu. Trong hòan cảnh đất nước rất khó khăn, thiếu thốn, nhưng với trách nhiệm được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó - trực tiếp đứng đầu ngành quân giới non trẻ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ông đã cùng các đồng sự đem hết tâm sức, trí lực nghiên cứu, chế tạo thành công các loại vũ khí có uy lực phục vụ cuộc kháng chiến đánh đuổi thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, đi đến thắng lợi hòan toàn.

Giai đoạn từ năm 1945-1954, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không được một quốc gia, tổ chức quốc tế nào ủng hộ và giúp đỡ, vì thế, quân và dân ta phải tiến hành cuộc chiến đấu với tinh thần hòan toàn dựa vào sức mình. Vũ khí của ta còn thiếu và thô sơ, súng đạn không đủ cho bộ đội chiến đấu ngoài mặt trận, thậm chí còn phải dùng cả gậy tầm vông, mã tấu, dao găm, súng kíp, cung nỏ… Do nhu cầu cấp bách về vũ khí trang bị cho quân đội, Bác Hồ đã giao cho kỹ sư Trần Đại Nghĩa làm Cục trưởng Cục quân giới, tổ chức nghiên cứu chế tạo vũ khí, đáp ứng nhu cầu cho các chiến trường. Bằng vốn tri thức hiểu biết về vũ khí của nước Pháp và phương Tây tích luỹ được từ 11 năm học tập ở xứ người, ông và các cộng sự đã chạy đua với thời gian, tổ chức khôi phục, sửa chữa các loại súng, đạn, mìn thu được của Pháp, Nhật. Đặc biệt nghiên cứu chế tạo thành công súng, đạn bazooka (2/1947) có sức đâm xuyên đạt độ sâu 75cm trên tường thành, tương đương với sức nổ xuyên của đạn bazooka do Mỹ chế tạo. Bộ đội ta được trang bị súng bazooka, đánh công đồn, diệt xe tăng, thiết giáp và các loại thiết xa vận, tàu chiến hiệu quả. Từ khi đưa vào sử dụng, súng, đạn bazooka trong các trận đánh lớn đã làm cho địch tổn hại nặng nề. Chính cống hiến to lớn này, kỹ sư Trần Đại Nghĩa được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành 01 trong 11 vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam (khi mới 35 tuổi). Sau súng, đạn bazooka, kỹ sư Trần Đại Nghĩa và cộng sự tiếp tục nghiên cứu chế tạo thành công súng không giật (SKZ) ngang bằng vũ khí hiện đại của Mỹ, một loại súng rất nhẹ, chỉ 20kg, bắn vào những pháo đài kiên cố của địch, đầu đạn xuyên thủng bê tông cốt thép dày hàng mét. Loại súng này được dùng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đã giúp bộ đội ta tiêu diệt nhiều lô cốt, đồn bốt địch. Cống hiến to lớn tiếp theo của kỹ sư Nghĩa là chế tạo thành công vũ khí – bom bay (còn gọi là đạn bay), loại vũ khí có sức công phá lớn, giáng xuống đầu quân địch những đòn sấm sét nhất, trong các trận chiến khốc liệt nhất. Năm 1949, Thiếu tướng, kỹ sư Trần Đại Nghĩa được giao đồng thời hai nhiệm vụ: Cục trưởng Cục Quân giới và Cục trưởng Cục Pháo binh Quân đội nhân dân Việt Nam. Song song với tổ chức chế tạo vũ khí, đồng chí đã lãnh đạo, tổ chức xây dựng lực lượng pháo binh ngày càng hùng mạnh, hiện đại, phục vụ cho cách mạng Việt Nam…

Có thể nói, đây cũng là giai đoạn đồng chí Trần Đại Nghĩa có những đóng góp nổi bật nhất cho cách mạng Việt Nam. Trong điều kiện hoàn cảnh đất nước khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt, nhất là những tài liệu và nguyên liệu để chế tạo vũ khí, việc Trần Đại Nghĩa lần lượt nghiên cứu, chế tạo thành công súng bazooka, SKZ, đạn bay thực sự là những kỳ tích, góp phần quan trọng trong việc xoay chuyển cục diện trên chiến trường, làm cho cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam có điều kiện đi đến thắng lợi.

Năm 1966, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ngày càng khốc liệt, đồng chí Trần Đại Nghĩa được điều động trở lại Bộ Quốc phòng, giữ cương vị Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, đồng thời được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô. Đồng chí đã vận dụng những kinh nghiệm quý báu tích luỹ được trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và các kinh nghiệm phong phú của thế giới. Đối đầu với những vũ khí, khí tài hiện đại, phức tạp của Mỹ, lúc đầu ta phải cải tiến các vũ khí được viện trợ, sau đó phải phát triển nhiều loại vũ khí khác nhau để địch đối phó khó hơn. Tình hình chiến trường, chiến lược, chiến thuật của ta có nhiều điểm khác với các nước, vì vậy việc sản xuất thêm vũ khí mới thích hợp là rất cần thiết. Với lòng say mê nghiên cứu khoa học, đồng chí tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong việc cải tiến vũ khí, kỹ thuật nhằm chống lại chiến tranh phá hoại do Mỹ gây ra, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Cuộc đời và những đóng góp to lớn của đồng chí Trần Đại Nghĩa thực sự trở thành một tấm gương tiêu biểu để các thế hệ người Việt Nam tiếp bước noi theo. Đó là tấm gương về ý chí quyết tâm vượt qua hoàn cảnh khó khăn để học tập và khi đã trưởng thành, nắm giữ những cương vị lãnh đạo, quản lý quan trọng trên các lĩnh vực khác nhau; đó là tấm gương về sự khát khao tìm hiểu, tiếp thu tri thức cần thiết, hữu ích để phục vụ sự nghiệp kháng chiến của đất nước; đó là tấm gương lao động quên mình, mọi lúc, mọi nơi, đi tiên phong trong những lĩnh vực khoa học còn mới mẻ, sẵn sàng nhận và làm tốt bất cứ nhiệm vụ gì được giao; đó là tấm gương về nhân cách trọng tín nghĩa, thủy chung, quan tâm, đoàn kết với mọi người, giản dị, khiêm nhường trong cuộc sống, say mê, tận tuỵ trong nghiên cứu khoa học và đào tạo đội ngũ cán bộ kế tiếp…

Không chỉ là “Ông vua” vũ khí, “Ông Phật làm súng”- (tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt cho ông), mà Trần Đại Nghĩa còn là một nhà khoa học xuất chúng, nhà sư phạm hàng đầu của Việt Nam, là một trong những nhà khoa học tiên phong đặt nền móng và có đóng góp lớn trong việc xây dựng, phát triển nền khoa học, kỹ thuật của nước nhà đào tạo nên những thế hệ các nhà khoa học tài danh trên nhiều lĩnh vực khoa học, đời sống, làm vẻ vang đất nước.

Nhân kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (13/9/1913 - 13/9/2023), điểm lại những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc Việt Nam, nhằm tiếp tục khẳng định đồng chí Trần Đại Nghĩa là một nhà khoa học chân chính, một trí thức Việt Nam thời hiện đại, một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, quyết tâm và nghị lực phi thường vượt qua khó khăn, gian khổ để cống hiến trọn đời mình cho cách mạng Việt Nam. Thế hệ hôm nay luôn tự hào, biết ơn, ghi nhớ và tiếp bước noi theo tấm gương của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa./.

Nguồn tham khảo

1. Phỏng vấn các tướng lĩnh Việt Nam : Nhân vật - sự kiện - lịch sử / Phan Hoàng. - In lần 2. - Tp. Hồ Chí Minh : Tạp chí kiến thức ngày nay. - T.1, 1997. -124 tr. ; 21cm.

2. Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa nhà khoa học lớn với cách mạng Việt Nam / Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh; Tỉnh ủy Vĩnh Long. - H. : Chính trị Quốc gia : Sự thật, 2013. - 629 tr. ; 24 cm.

 

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

Loại: Ngược dòng lịch sử 2023
Đã phát hành: 11/09/2023 7:45 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.536
]]> ttthuy Ngược dòng lịch sử 2023 Mon, 11 Sep 2023 12:47:35 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=388 Văn hóa – Con người đất Đồng Nai: Những dấu ấn lịch sử http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=397 Nội dung:

 

 

Chào mừng kỷ niệm 325 năm hình thành và phát triển vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai (1698 – 2023)

 

Xem toàn văn

 

 

 

Loại: Ngược dòng lịch sử 2023
Đã phát hành: 28/12/2023 8:30 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.705
]]> ttthuy Ngược dòng lịch sử 2023 Thu, 28 Dec 2023 01:36:24 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=397 Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh Cụ Phan Châu Trinh (9/9/1872-9/9/2022) http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=339 Nội dung:

Phan Châu Trinh, người chí sĩ yêu nước kiên cường,

Nhà cải cách dân chủ tiên phong của cách mạng Việt Nam

 

Nhắc đến Phan Châu Trinh, người đời luôn ghi nhớ hình ảnh một người chí sĩ yêu nước, một nhà cách mạng xã hội tiến bộ ở Việt Nam đầu thế kỷ XX, người đã kiên cường truyền bá tư tưởng dân chủ vào Việt Nam, khởi xướng phong trào Duy Tân và Đông Kinh nghĩa thục…

Sinh ra vào thời kỳ nước mất nhà tan, nhân dân ta phải sống trong cảnh lầm than, nô lệ (năm 1872), cũng như bao nhà yêu nước khác, Phan Châu Trinh sớm giác ngộ và quyết tìm con đường cứu nước, cứu dân. Con đường cứu nước mà Phan Châu Trinh chọn để giải phóng dân tộc đó là con đường cải cách Duy Tân.

Trong số các sĩ phu đương thời và cả sau này, Phan Châu Trinh là người thấy rõ nhất trên con đường thực hiện dân chủ thì chướng ngại đầu tiên cần phá bỏ trước hết chính là những tàn dư của tư tưởng và thể chế phong kiến. Tiếp nối trào lưu cải cách, duy tân hình thành từ thế kỷ trước của những tên tuổi đáng kính: Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch, Đặng Huy Trứ… Phan Châu Trinh đã chủ trương triệt để tư tưởng Dân chủ tới cùng. Cụ chủ trương phải thay đổi từ gốc rễ bằng cách nâng cao trình độ trí tuệ và đạo đức của người dân, phát triển kinh tế - văn hóa, học những tư tưởng tiến bộ của phương Tây, từ bỏ phong tục tập quán lạc hậu... Cụ cho rằng Việt Nam phải phát triển kinh tế và giáo dục để tự lực, tự cường, hội nhập vào thế giới văn minh rồi mới nên mưu cầu độc lập chứ không nên cầu viện ngoại bang dùng bạo lực để giành độc lập như chủ trương của Phan Bội Châu. Chỉ như vậy, Việt Nam mới có nền độc lập chân chính trong quan hệ với ngoại bang còn nhân dân được hưởng tự do trong quan hệ với nhà nước. Để thực hiện chủ trương của mình, năm 1906, ông cùng một nhóm sĩ phu đất Quảng như Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp, Ngô Đức Kế mở cuộc vận động Duy tân ở Trung kỳ. Cụ thể như: Về kinh tế, chú ý cổ động thực nghiệp, lập hội kinh doanh. Phát triển nghề thủ công, làm vườn, lập “nông hội”,...; Về giáo dục, mở trường dạy theo kiểu mới để nâng cao dân trí, dạy chữ Quốc ngữ, các môn học mới thay thế cho Tứ thư, Ngũ kinh của Nho học…; Về văn hóa, vận động cải cách trang phục và lối sống: cắt tóc ngắn, ăn mặc “Âu hóa”, bài trừ mê tín dị đoan và các hủ tục phong kiến,... Tư tưởng Duy Tân khi đi vào quần chúng đã vượt qua khuôn khổ ôn hòa, biến thành cuộc đấu tranh quyết liệt, điển hình là phong trào chống thuế ở Trung kỳ (1908). Phong trào đã bị thực dân Pháp đàn áp dữ dội, Phan Châu Trinh bị kết án tù 3 năm ở Côn Đảo, sau đó chúng đưa cụ sang Pháp.

Vào thời Phan Châu Trinh, cụ không lựa chọn con đường bạo động rõ ràng, không chỉ xuất phát từ tư tưởng nhân văn, không muốn đổ xương máu, mà quan trọng hơn cả đó là con đường đảm bảo cho thắng lợi chắc chắn của sự nghiệp giải phóng dân tộc khỏi ngu dốt, đói nghèo và bất công. Trên con đường cứu nước, cụ Phan là một nhân vật hiếm hoi đã có quan hệ với hầu hết những khuynh hướng, nhân vật chính trị nhất phong trào giải phóng dân tộc ở đầu thế kỷ XX, từ Phan Bội Châu, Trần Quý Cáp, các sĩ phu phong trào Đông Kinh nghĩa thục, Hoàng Hoa Thám cho đến Nguyễn Ái Quốc, Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh… ở Phan Châu Trinh cũng thể hiện những phẩm chất cao đẹp của một nhà yêu nước, một chiến sĩ cách mạng kiên trung và chân thành. Luôn giữ cho mình một vị trí độc lập, kiên định với những quan điểm chính trị của mình. Mặt khác, ở Phan Châu Trinh luôn biểu hiện một tinh thần cầu thị, đặt lợi ích dân tộc lên trên cả chính kiến cá nhân.

Là một nhà yêu nước lớn, có uy tín cao trong nhân dân, Phan Châu Trinh là người rất nỗ lực trong việc tập hợp các lực lượng yêu nước của dân tộc. Người không những trở thành thủ lĩnh của phong trào Duy Tân ở Trung kỳ mà còn là mối dây liên kết với các đồng chí trong phong trào Duy Tân ở Nam kỳ; là người đã ra lặn lội ra Bắc gặp các yếu nhân của Đông Kinh nghĩa thục, lên Phồn Xương tìm gặp Đề Thám, sang Nhật gặp Phan Bội Châu, rồi sau này khi phải sống ở Pháp, Phan Châu Trinh cũng trở thành hạt nhân tập hợp những người Việt Nam yêu nước khác.

Tuy chưa giải quyết được các yêu cầu dân tộc một cách căn bản, do sự đàn áp và ngăn chặn của thực dân Pháp, nhưng chủ trương của Phan Châu Trinh và các sĩ phu Duy Tân trên thực tế đã đẩy “dân khí, dân trí, dân sinh” lên một bước ở các nơi có phong trào, từ đó ảnh hưởng đến các địa phương khác ở khắp Trung bộ và nhiều địa phương ở Bắc bộ. Trong đêm tối mịt mùng của chế độ nô lệ, với màng lưới đàn áp khốc liệt tứ bề, Phan Châu Trinh đã kêu gọi sự giúp đỡ của những chính sách và nhân sĩ Pháp trung thành với lý tưởng dân chủ nhân đạo để tố cáo chế độ thực dân, vận động chính trị có kết quả hơn… đó là quyết định táo bạo, vì nghĩa lớn, không ngại khó khăn của một nhà nho học yêu nước.

Đặc biệt, trong những năm tháng cuối đời của mình, Phan Châu Trinh đã trở thành trung tâm thu hút, tập hợp những lực lượng yêu nước, những hoạt động chính trị vào thời điểm có những chuyển biến lớn trong phong trào cách mạng thế giới. Đặc biệt trong mối quan hệ với người đồng chí trẻ tuổi Nguyễn Ái Quốc, vượt qua được mặc cảm về tuổi tác, khi đã nhận thấy sự bế tắc về đường lối cứu nước của mình, Phan Châu Trinh chân thành xác nhận niềm hy vọng tương lai sự nghiệp giải phóng đất nước đã thuộc vào một thế hệ khác, một học thuyết chính trị khác…

Phan Châu Trinh qua đời vào một thời điểm rất có ý nghĩa, như một bước chuyển cơ bản của lịch sử phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam. Cuộc xuống đường của hàng chục vạn người đi dự đám tang ở Sài Gòn cũng như phong trào truy điệu Phan Châu Trinh được tổ chức khắp nơi, tạo nên một sự thức tỉnh trong toàn quốc mang một ý nghĩa trọng đại. Đó là thời điểm bắt đầu hình thành những khuynh hướng và tổ chức chính trị sau này sẽ tham dự vào những biến cố quan trọng, trong đó có cả một thế hệ thanh niên được kích thích bởi tấm gương Phan Châu Trinh đã hướng vào cương lĩnh của một tổ chức cách mạng kiểu mới do Nguyễn Ái Quốc lúc này đang có mặt tại Trung Quốc tổ chức, để trở thành những chiến sĩ cộng sản trung kiên…

Cuộc đời hoạt động yêu nước cách mạng của Phan Châu Trinh có thể khẳng định rằng, đặt trong những điều kiện lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX, xu hướng chính trị và những hoạt động của Cụ đã có tác dụng tích cực đến phong trào cách mạng thời đó, do yêu cầu dân chủ, khát vọng dân quyền Cụ đề xướng là phù hợp với thời đại, phù hợp với bước tiến của cách mạng Việt Nam đang chuyển từ phạm trù cũ phong kiến sang phạm trù mới có tính chất tư sản.

Cụ Phan đã đi xa tròn 1,5 thế kỷ, nhưng kể từ khi Cụ xuất hiện trên vũ đài chính trị ở nước ta với tư cách một nhà yêu nước khảng khái, trung thực, bất khuất trước cường quyền, một sĩ phu tiến bộ suốt đời hăng hái và kiên trì phấn đấu cho việc phát huy dân chủ, dân quyền ở nước ta, thì Cụ Phan Châu Trinh thật xứng đáng chiếm một vị trí cao trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta. Nhân dân Việt Nam luôn nhớ đến tên tuổi cũng như những công lao Cụ Phan đã hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc, bởi hơn bao giờ hết, trong công cuộc đổi mới hiện nay để xây dựng đất nước, củng cố nền độc lập dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, những bài học về dân chủ, dân quyền từ thời Phan Châu Trinh vẫn còn giá trị thực tiễn cao, đã và đang có ý nghĩa to lớn./.

Đinh Nhài

 

 

 

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật 2022
Đã phát hành: 08/09/2022 7:55 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 7.562
]]> nnkduy Nhân vật 2022 Thu, 08 Sep 2022 12:59:23 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=339 Kỷ niệm 150 năm ngày mất của Nguyễn Trung Trực (1868 – 2018) – Anh hùng Kháng chiến chống Pháp http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=110 Nội dung:

Cụ Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch, còn có tên là Chơn, sinh năm 1838 tại xóm Nghề, thôn Bình Nhựt, tổng Cửu Cư hạ, huyện Cửu An (nay thuộc xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Long An là vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống yêu nước, là nơi đã sản sinh ra nhiều nhân vật lịch sử mà cuộc đời và sự nghiệp đã trở thành niềm tự hào của quê hương, của dân tộc, trong đó có Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Ông là người thâm trầm, nghiêm nghị, can đảm và rất giỏi võ nghệ.

Hàng ngày cụ Nguyễn giúp cha chài lưới ven sông nên người trong vùng thường gọi là chài Lịch. Khi cầm quân chống Pháp đổi tên là Nguyễn Trung Trực. Ông lớn lên đúng lúc nước nhà đang trong cảnh bị thực dân pháp đưa quân xâm lược nước ta.

Sau khi thực dân Pháp nổ sung tấn công thành Gia Định (1859), Nguyễn Trung Trực tham gia đội nghĩa binh kháng chiến dưới quyền chỉ huy của Trương Định. Năm 1861, ông được cử giữ chức quyền sung Quản đạo nên nhiều người gọi ông là Quản Lịch.

Tháng 02 năm 1861, đại đồn Chí Hòa thất thủ. Nguyễn Trung Trực chỉ huy đội nghĩa quân hoạt động ở Tân An. Lúc này, giặc Pháp đã chiếm cả Mỹ Tho. Chúng dùng nhiều tàu chiếm vừa làm phương tiện tuần tra, vừa làm đồn nổi di động trên khắp các sông rạch quanh vùng. Chiếc chiến hạm Esperance (Hỵ vọng) án ngữ nơi vàm Nhựt Tảo là loại chiến hạm chạy bằng hơi nước, được trang bị đại bác cùng vô số vũ khí đa năng, có thể ra vào những luồng lạch cạn. Với con tàu này, quân Pháp liên tục tuần tra càn quét trên khắp hệ thống sông rạch Nam Kỳ. Chúng luôn cho rằng con tàu là một pháo đài nổi bất khả xâm phạm. Chỉ huy tàu là Parfait – một viên sĩ quan pháp trẻ tuổi.

Quyền quản binh Nguyễn Trung Trực ra lệnh cho phó quản binh Huỳnh Khắc Nhượng và Vũ Văn Quang chuẩn bị kế hoạch tấn công tàu Pháp. Hai người đem binh quyền bám theo ven sông, đến gần chỗ tàu Pháp đậu, cho nghĩa núp sẵn hai bên bờ. Sáng ngày 10/02/1861, sau khi bố trí lực lượng phục kích trên bờ và dụ cho một bộ phận địch rời khỏi tàu, Nguyễn Trung Trực đã cùng 59 nghĩa quân lên 5 chiếc ghe giả làm ghe buôn lúa, tiến sát chiến hạm Esperance. Viên chỉ huy tàu tưởng là ghe buôn lúa ghé xin phép lưu thông nên nghiêng mình ra cửa sổ tàu liền bị nghĩa quân đâm trúng ngực. Tức thì, từ các mui ghe, nghĩa quân tuốt gươm nhảy lên công kích tàu, la hét vang trời. Các đội nghĩa quân ở hai phía bờ sông cũng nhất tề ào xuống tiếp ứng. Hơn 150 nghĩa quân tay cầm gươm, giáo, đuốc… trong phút chốc đã tràn ngập cả tầng trên tàu và đánh xáp lá cà với bọn lính Pháp. Do bị tấn công bất ngờ, quân Pháp không kịp trở tay. Toàn bộ địch còn lại trên tàu bị tiêu diệt, chỉ có năm trên (hai lính Pháp và ba lính ma ní) chạy thoát.

Sau hiệp ước Nhâm Tuất (1862), ba tỉnh miền Đông Nam kỳ rơi vào tay Pháp, Nguyễn Trung Trực rút về hoạt động ở ba tỉnh miền Tây. Đầu năm 1867, Nguyễn Trung Trực ra Bình Định nhận chức Lãnh binh. Đến giữa năm 1867, ông lại về Hà Tiên giữ chức Thành thủ úy. Cũng năm này, quân Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây Nam kỳ. Triều đình điều ông ra Bình Thuận nhưng ông quyết định cưỡng lệnh, ở lại Kiên Giang tập hợp nghĩa quân kháng chiến.

Đêm ngày 16/06/1868, Nguyễn Trung Trực chỉ huy nghĩa quân đánh chiếm đồn Rạch Giá, giết được năm sĩ quan Pháp, làm chủ Rạch Giá trong năm ngày liền.

Ngày 21/06/1868, sau trận đánh đồn Rạch Giá, quân Pháp huy động lực lượng tấn công tái chiếm Kiên Giang, Nguyễn Trung Trực cùng nghĩa quân ra đảo Phú Quốc tiếp tục kháng chiến. Để tiêu diệt cho được người đã gây ra những tổn thất to lớn cho thực dân Pháp, chúng đã bao vây đảo Phú Quốc. Sau một số trận chiến không cân sức, nghĩa quân bị tiêu hao dần. Thực dân Pháp một mặt chiêu dụ ông đầu hàng, hứa phong chức tước, mặt khác bắt mẹ ông và nhân dân trên đảo làm con tin. Cuối cùng, ông đành hy sinh thân mình để cứu dân và bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ. Ngày 27/10/1868 (nhằm ngày 12/9 năm Mậu Thìn), thực dân Pháp xử chém ông tại Rạch Giá. Trước lúc hy sinh, Nguyễn Trung Trực đã thể hiện khí tiết của mình bằng câu nói bất hủ: “Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây”.

Trong suốt những năm lãnh đạo nghĩa quân, ông tỏ rõ là một con người tài trí, mưu lược, khí phách, can đảm, anh hùng, một đức tính trung hiếu vẹn toàn. Tự hào với chiến công “Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa” và tấm gương hy sinh oanh liệt của anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, nhân dân nhiều nơi trong cả nước đã lập nhiều đền thờ Nguyễn Trung Trực trang trọng và thành kính. Trong tỉnh Kiên Giang có hơn 10 ngôi đình thờ Nguyễn Trung Trực tại Hòn Đất, Châu Thành, Kiên Lương, Phú Quốc… Tại thành phố Rạch Giá (Kiên Giang), đình Nguyễn Trung Trực nằm cạnh cửa biển Rạch Giá. Ngôi đình uy nghiêm, khang trang, hai bên cổng có 02 câu thơ của nhà thơ yêu nước Huỳnh Mẫn Đạt ca ngợi chiến công hiển hách của Nguyễn Trung Trực

“Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa

Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần”

Để tỏ lòng thành kính về tấm gương hy sinh anh dũng cũng như khâm phục những chiến công hiển hách của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, mọi người dân lấy ngày 27/8 âm lịch hàng năm để tưởng nhớ cụ Nguyễn, dâng hương tưởng niệm để tỏ lòng tri ân, tôn vinh tài đức của vị Anh hùng dân tộc. Nghi lễ này đã hình thành nên một Lễ hội dân gian truyền thống đặc sắc, di sản văn hóa mang giá trị lịch sử và thời đại sâu sắc.

Kỷ niệm 150 năm ngày mất của Nguyễn Trung Trực, chúng ta tưởng nhớ và tôn vinh công lao to lớn của tiền nhân đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân, góp phần giáo dục toàn dân, nhất là thế hệ trẻ, phát huy chủ nghĩa yêu nước, truyền thống anh hùng dân tộc, anh hùng cách mạng – một truyền thống cực kỳ quý báu của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.

                                             

+ Tài liệu tham khảo:

- Sách Gươm tuốt Kiên Giang – Nhà Xuất Bản Kim Đồng

- Sách Nguyễn Trung Trực – Anh hùng kháng chiến chống Pháp – Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 1991

 

_Thanh Vân_

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 03/12/2018 3:20 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.600
]]> nnkduy Nhân vật Mon, 03 Dec 2018 08:23:32 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=110 KỶ NIỆM 145 NĂM NGÀY MẤT THỦ KHOA HUÂN - NHÀ YÊU NƯỚC BA LẦN KHỞI NGHĨA CHỐNG PHÁP http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=178 Nội dung:

Đất Việt đã sản sinh ra bao nhiêu người con yêu nước từ thời kỳ đầu dựng nước có bà Trưng bà Triệu cho đến thời Lý, Trần, Lê, Đinh… trải dài từ Nam chí Bắc, biết bao anh hùng đã ngã xuống cho bình yên tổ quốc trong đó không thể không kể đến một người con vùng đất Nam bộ thời kỳ chống Pháp mà công lao của ông đã được sử sách khắc ghi và tên ông trở thành tên đường và những ngôi trường nổi tiếng đó là Nguyễn Hữu Huân hay còn gọi là Thủ khoa Huân. Kể từ ngày 17 tháng 2 năm 1859, quân Pháp nổ súng đánh chiếm thành Gia Định. Chỉ trong vòng 8 năm, bằng những thủ đoạn chính trị, quân sự, Pháp đã xâm chiếm toàn bộ 6 tỉnh miền Nam. Trước sự nhu nhược, chủ trương cầu hòa với Pháp của triều đình Tự Đức, nhiều sĩ phu yêu nước ở miền Nam đã tập hợp dân chúng khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm lược. Từ năm 1859 đến năm 1875, nhiều cuộc khởi nghĩa chống Pháp đã nổ ra. Tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa của Trương Định, Võ Duy Dương, Nguyễn Trung Trực và Nguyễn Hữu Huân…

Nguyễn Hữu Huân sinh năm 1816 tại làng Mỹ Tịnh An, huyện Kiến Hưng, tỉnh Định Tường; nay là xã Hòa Tịnh, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Thuở nhỏ ông thông minh và học giỏi. Tương truyền, năm Nhâm Tý (1852) dưới triều Tự Đức, ông dự thi Hương và đỗ đầu, nên được gọi là Thủ Khoa Huân. Sau đó, ông được bổ nhiệm và dần trải đến chức Giáo thụ phủ Kiến An. Khi quân Pháp xâm lược ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ (trong đó có tỉnh Định Tường quê ông), cũng giống như nhiều nhà nho yêu nước khác, ông đã cầm vũ khí đứng lên chống Pháp vào tháng 5-1859, và được cử giữ chức Phó quản đạo. Năm 1861, ông cùng nghĩa quân hoạt động trên địa bàn từ Tân An đến Mỹ Tho. Khoảng tháng 6 năm 1862, Nguyễn Hữu Huân đem nghĩa quân gia nhập lực lượng Trương Định. Ngày 5-2-1863, quân Pháp tấn công vào căn cứ Tân Hòa (Gò Công). Căn cứ thất thủ, Trương Định kéo quân về vùng Lý Nhơn (nay thuộc huyện Duyên Hải, thành phố Hồ Chí Minh). Khi ấy, Nguyễn Hữu Huân về khởi nghĩa ở Bình Cách (Tân An), trực tiếp lãnh đạo lực lượng nghĩa quân ở Định Tường. Quân Pháp tấn công Bình Cách, Nguyễn Hữu Huân phải rút quân về Thuộc Nhiêu (nay thuộc Cai Lậy, Tiền Giang) đây là khởi nghĩa đầu tiên của ông.

Tháng 6-1863, lúc ban đêm Pháp bất ngờ đem quân càn quét căn cứ Thuộc Nhiêu. Đến cuối năm đó, thì ông rút quân đến An Giang gặp Võ Duy Dương (còn gọi là Thiên Hộ Dương). Đầu năm sau (1864), ông cùng thủ lĩnh Dương chiêu mộ nghĩa binh để khởi nghĩa lần thứ hai. Nguyễn Hữu Huân cho chuyển quân về vùng Thất Sơn, An Giang tiếp tục chiến đấu. Bộ chỉ huy quân đội Pháp rất lo ngại nên gửi tối hậu thư, buộc Tổng đốc An Giang là Phan Khắc Thận phải giao nộp Thủ Khoa Huân cho họ làm tội, viện lẽ ông này không tuân theo Hòa ước Nhâm Tuất (1862). Giáo sư Nguyễn Văn Hầu ghi lại: Sau khi Đô đốc Nam Kỳ là De la Grandière biết tin Thủ Khoa Huân lẩn trốn ở Thất Sơn, viên sĩ quan Pháp này buộc Tổng đốc An Giang phải bắt ông Huân giao cho họ làm tội. Tổng đốc An Giang không thuận. Tức thời, Doudart de Lagrée được lệnh đem 500 quân cùng đại bác từ Oudong (Campuchia) xuống huy hiếp thành An Giang. Trước áp lực đó, Tổng đốc An Giang đành nhượng bộ.

Nghe tin ông bị bắt, vợ là Lê Thị Lộc đã đến  An Giang đề đưa đơn xin tha cho chồng nhưng không kịp. Bị giải đến Sài Gòn, mặc dù thực dân Pháp đem mọi thứ ra dụ hàng nhưng Thủ Khoa Huân vẫn kiên quyết chối từ. Cuối cùng vào ngày 22 tháng 8 năm 1864, ông bị kết án 10 năm tù khổ sai và bị đày đi Cayenne, là một thuộc địa của Pháp ở Nam Mỹ. Sau nửa thập kỷ bị giam cầm, ngày 4-2-1869, Pháp cho lệnh ân xá và đưa ông về quản thúc tại nhà Tổng đốc Đỗ Hữu Phương, đồng thời cử ông làm giáo thọ dạy bảo cho các “sinh đồ” ở Chợ Lớn với hy vọng lôi kéo ông về phía họ.

Vào năm 1872, lợi dụng điều kiện đi dạy học, Nguyễn Hữu Huân liên lạc với các sĩ phu yêu nước và hội kín Hoa kiều Trường Phát, nhờ mua vũ khí để chuẩn bị tiến hành khởi nghĩa lần thứ ba. Trong khi cuộc khởi nghĩa đang được chuẩn bị khẩn trương, nhờ do thám nên Pháp bắt được thuyền chở vũ khí. Trước tình hình bất lợi đó, ông ra lệnh giải tán, bí mật trốn khỏi nhà Tổng đốc Phương tìm đường về lại Mỹ Tho họp cùng Âu Dương Lân khởi nghĩa. Lần này dân chúng theo Nguyễn Hữu Huân rất đông, trong số đó có cả một số hương chức, hội tề, địa chủ... Địa bàn kháng chiến của ông kéo dài từ Mỹ Tho đến Mỹ Quý - Cai Lây. Cuối năm 1874, quân Pháp có Trần Bá Lộc, Đỗ Hữu Phương đánh vào căn cứ ở Bình Cách. Cản ngăn không nổi, nghĩa quân bỏ chạy tán loạn. Nguyễn Hữu Huân thoát được về Chợ Gạo, đến khoảng tháng 3 năm sau, ông trở lại vùng Tân An để tập hợp lại lực lượng, thì bị bắt vì bị chỉ điểm. Nhà cầm quyền Pháp (Tỉnh trưởng Mỹ Tho De Gailland (1873 -1875) ra lệnh bắt giam Nguyễn Hữu Huân ở Mỹ Tho. Sau khi chiêu hàng không thành, họ kết án tử hình ông. Trước khi thụ hình, ông nhắn vợ con tế sống mình và gửi vải vào cho ông đề thơ và câu liễn (Liễn tuyệt mệnh) để thờ. Ngày 15 tháng Tư năm Ất Hợi (tức 19-5-1875), người Pháp cho tàu chở Nguyên Hữu Huân xuôi theo dòng Bảo Định về Mỹ Tịnh An và hành quyết ông lúc 12 giờ trưa.

Nguyễn Hữu Huân làm thơ không nhiều, và hầu hết sáng tác của ông đều làm trong thời kỳ kháng Pháp. Tuy nhiên, qua bài thơ Tặng vợ (làm lúc bị Pháp bắt lần đầu) bài Tự thuật (làm khi bị đày sang Guyan), và nhiều bài khác như: Bửa củi, Cảm hoài, Thuật hoài, Hò khoan ca, Khi được tha về đều tỏ rõ ý chí bền bỉ tranh đấu vì đất nuớc và nhân dân của ông. Vì vậy, Nguyễn Hữu Huân được ghi nhận là “một hiện tượng đặc sắc của văn học yêu nước thế kỷ 19 của Việt Nam: hiện tượng nhà thơ chiến sĩ.” Nguyễn Hữu Huân là một người có tài về thơ văn. Thơ của ông mang nặng tình quê hương đất nước, nêu cao tinh thần chiến đấu chống giặc ngoại xâm. Khi bị lưu đày sang xứ người, ông đã viết một bài thơ, thể hiện ý chí của mình:

“Muôn việc cho hay ở số trời,
Cái thân chìm nổi biết là nơi.
Mấy hồi tên đạn ra tay thử,
Ngàn dặm non sông dạo gót chơi.
Chén rượu Tân-đình nào luận tiệc,
Câu thơ cố quốc chẳng ra lời.
Cương thường bởi biết mang nên nặng,
Hễ đứng làm trai chuốc nợ đời.”

Và khi bị kết án không để cho kẻ thù hành quyết mình, Nguyễn Hữu Huân đã cắn lưỡi tự tử ngay tại pháp trường. Trước khi chết, ông tự làm hai câu thơ tự điếu mình:

“Duy công bất tựu, diệc quyên bất tử báo quân ân
Hữu chí nan thân, không uổng bách niên chiêu vật nghị”;

(Việc lớn không thành, báo chúa cũng đành liều một chết
Lòng ngay khó tỏ, miệng đời luống để luận trăm năm)

Bản dịch của Phạm Thiều

Nguyễn Hữu Huân hy sinh lúc chưa đầy 60 tuổi. Mộ và đền Thủ Khoa Huân được xây dựng ngay tại quê nhà của ông. Ban đầu mộ được đắp bằng đất, đầu thế kỷ 20, cháu ngoại của ông là Trần Văn Thông xây lại bằng đá xanh. Trong đền thờ có nhiều hoành phi vài câu đối ca ngợi khí tiết của Thủ Khoa Huân. Trong suốt cuộc đời ngắn ngủi của người anh hùng - Nguyễn Hữu Huân một lòng phục vụ đất nước và nhân dân, trong gian khó vẫn kiên trì chống giặc Pháp xâm lược đến cùng. Như những thủ lãnh, nghĩa quân chống Pháp ở Nam Kỳ, cuộc đời, sự nghiệp và tên tuổi của Nguyễn Hữu Huân sống mãi cùng non sông đất Việt.

 

Hồng Hạnh

 

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 21/05/2020 3:45 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 898
]]> nnkduy Nhân vật Thu, 21 May 2020 08:50:08 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=178 Nhìn lại lịch sử dân tộc Việt Nam qua cuộc cải cách của Hồ Quý Ly http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=298 Nội dung:

Kỷ niệm 685 năm: năm sinh của Hồ Quý Ly (1336-2021)

 

            Vào cuối thế kỷ XIV, các cuộc đấu tranh của nông dân đã làm cho nhà Trần suy yếu, làng xã tiêu điều, dân đinh giảm sút. Nhà Trần không còn đủ sức giữ vai trò của mình, nên sự sụp đổ là điều tất yếu. Giữa lúc đó xuất hiện một nhân vật mới là Hồ Quý Ly. Ông sinh năm 1336, trước có tên là Lê Quý Ly, tên tự là Lý Nguyên, quê ở Hương Đại Lại, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa. Hồ Quý Ly là cháu bốn đời của Hồ Liêm (Hồ Liêm từ quê Nghệ An ra Thanh Hóa, được một viên quan đại thần họ Lê nhận làm con nuôi). Ông là người có tài năng, lại có hai người cô là phi tần của vua Trần Minh Tông và sinh được ba vị vua cho nhà Trần, nhờ vậy ông được vua Trần trọng dụng. Ông đã nắm giữ chức vụ cao nhất trong triều đình. Sau vụ một số quý tộc nhà Trần mưu giết Hồ Quý Ly không thành (1399), năm 1400, ông phế truất vua Trần và lên làm vua, đổi quốc hiệu là Đại Ngu, lập ra nhà Hồ.

            Ngay từ khi còn là một đại thần, đặc biệt sau khi lên ngôi vua, Hồ Quý Ly đã thực hiện những cải cách trên nhiều lĩnh vực để củng cố vương triều vững mạnh, chống quân xâm lược.

           Về kinh tế tài chính, tháng 4/1396, lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, Hồ Quý Ly tiến hành cải cách tiền tệ bằng biện pháp phát hành tiền giấy thay thế tiền đồng gọi là “Thông bảo hội sao”, cứ 1 quan tiền đồng đổi lấy 2 quan tiền giấy. Gồm có 7 loại: tờ 10 đồng vẽ rong biển, tờ 30 đồng vẽ sóng biển, tờ 1 tiền vẽ mây, tờ 2 tiền vẽ rùa (quy), tờ 3 tiền vẽ lân, tờ 5 tiền vẽ phượng, tờ 1 quan vẽ rồng (long). Với mục đích phòng tránh tình trạng làm tiền giả, theo cuốn “Đại Việt sử ký toàn thư” có viết: ông đề ra những biện pháp nghiêm ngặt để thực thi, “kẻ nào làm tiền giả thì bị tội chết, ruộng đất tài sản bị tịch thu; cấm tuyệt tiền đồng, không được chứa tiền, tiêu vụng, tất cả thu hết về kho Ngao Trì ở kinh thành và trị sở các xứ; kẻ nào vi phạm cũng bị tội như kẻ làm tiền giả”.

            Năm 1397, ông ban hành chính sách hạn điền. Từ đây, theo quy định mới, chỉ các đại vương, chị hoặc em ruột nhà vua được quyền sở hữu ruộng không hạn chế, còn dân đen không được sở hữu quá 10 mẫu. Những người có ruộng quá hạn định phải hiến cho nhà nước. Ngoài ra nếu ai có tội hoặc mất chức thì được phép lấy ruộng chuộc tội, chuộc lại chức. Quan lộ, phủ châu, huyện phải đo đạc lập thành sổ sách chu đáo, nếu ruộng nào không có giấy khai báo thì lấy làm ruộng công. Hạn điền đánh vào nền tảng kinh tế, quyền uy chính trị của phong kiến quý tộc thời bấy giờ. Đến năm 1402, nhà Hồ định lại biểu thuế đinh, chỉ đánh vào người có ruộng; người không có ruộng, trẻ mồ côi, đàn bà góa không phải nộp. Thuế ruộng đất đánh theo phép lũy tiến, có nhiều ruộng đóng nhiều, không có ruộng thì không phải đóng.

            Về chính trị, ông cải tổ hàng ngũ võ quan, thay thế dần các võ quan cao cấp do quý tộc tôn thất nhà Trần nắm giữ bằng những người không phải họ Trần nhưng có tài năng và thân cận với mình. Ông đổi tên một số đơn vị hành chính cấp trấn và quy định cụ thể, rõ ràng cách làm việc của bộ máy chính quyền các cấp. Năm 1397, Hồ Quý Ly đổi trấn Thanh Hóa làm trấn Thanh Đô, Trấn Quốc Oai làm trấn Quảng Oai, Lạng Sơn phủ thành Lạng Sơn trấn … và quy định: lộ coi phủ, phủ coi châu, châu coi huyện. Các việc hộ tịch, tiền thóc, kiện tụng đều làm chung thành sổ sách của một lộ, đến cuối năm báo lên sảnh để làm bằng cứ mà khảo xét. Ông đặt lệ cử các quan ở triều đình về các lộ thăm hỏi đời sống nhân dân và tìm hiểu tình hình làm việc của quan lại để thăng hay giáng chức. Trách nhiệm các cấp liên đới nhau từ trên xuống dưới, việc quản lý của triều đình nhờ đó mà dễ dàng hơn.

            Về xã hội, ông ban hành chính sách hạn chế nô tì được nuôi của các vương triều, quý tộc, quan lại. Năm 1401, nhà Hồ lập phép hạn chế gia nô: chiếu theo phẩm cấp, các quan lại quý tộc chỉ được nuôi một số gia nô nhất định. Số thừa ra sung công. Mỗi gia nô thừa ra được nhà nước đền bù 5 quan tiền. Mục tiêu cũng đánh vào cả thế và lực của phong kiến quý tộc nhưng cũng là cải cách nửa vời. Bởi vì về bản chất, chính sách hạn nô chưa nhằm vào mục tiêu giải phóng nông nô, nô tì, mà được thực hiện là do nhu cầu cần thiết có tính chất thời đại, mới chỉ là sự thay đổi trên danh nghĩa, là sự chuyển đổi từ các nô tì riêng của cá nhân (t­ư nô) thành các nô tì công của nhà nước (quan nô). Bên cạnh chính sách hạn nô, ông còn thực hiện một số chính sách xã hội khác mang tính chất cải cách. Cụ thể như: những năm có nạn đói, nhà Hồ lệnh cho các quan đi khám xét, bắt nhà giàu thừa thóc phải bán cho dân đói và tổ chức nơi chữa bệnh cho dân.

            Về văn hóa, giáo dục, ông cũng đã có nhiều cải cách lớn. Triều Hồ quy định việc mở trường học, đặt thể lệ thi cử và tổ chức kỳ thi. Tháng 8/1400, Hồ Quý Ly đã tổ chức kỳ thi Thái học sinh ở thành An Tôn (thành nhà Hồ), đã có 20 người thi đỗ. Trong đó có những danh nho như Nguyễn Trãi, Lưu Thúc Kiệm, Lý Tử Vấn, Vũ Mộng Nguyên, Hoàng Hiếu, Nguyễn Mộng Tuân. Ông đã thi hành một loạt cách tân: định lại phép thi cử, bỏ thi ám tả cổ văn; đặt đề thi kinh nghĩa; thi thơ đường luật; thi chiếu chế biểu và văn sách, kinh nghĩa. Đặc biệt ông đã dùng chữ Nôm dịch các sách kinh, truyện để dạy cho vua; làm sách “Minh Đạo” và bàn sách luận ngữ; nêu ra bốn điều nghi vấn về sách của Khổng Tử.

            Về quân sự, ông tăng cường củng cố quân sự, quốc phòng nhằm bảo vệ đất nước từ rất sớm. Ông cho thành lập 4 xưởng chế tạo vũ khí, thăm dò, nghiên cứu các vùng biển hiểm yếu, củng cố lực lượng quân sự. Ông ra lệnh mở xưởng rèn đúc vũ khí, số tiền đồng thu được khi phát hành tiền giấy dùng để đúc vũ khí phục vụ cho nền an ninh quốc phòng. Một đóng góp quan trọng của thời nhà Hồ là chế tạo ra một loại súng mới là súng thần cơ và làm ra một loại thuyền chiến mới gọi là lâu thuyền. Để tăng quân số, ông tiến hành cho làm lại sổ đinh, các nhân khẩu từ 2 tuổi trở lên đều ghi tên vào sổ bộ để nhà nước quản lý và nắm được thực số, cấm ẩn lậu nhân đinh. Nhờ tiến hành biện pháp này, khi sổ bộ làm xong thì số người từ 15 đến 60 tuổi tăng hơn trước nhiều lần. vì vậy nhà nước tuyển thêm được rất nhiều binh lính. Trước họa xâm lăng của địch, Hồ Quý Ly đã chủ trương xây dựng hệ thống phòng bị kiên cố. Xây dựng thành Tây Đô (thành nhà Hồ), thành Đa Bang (Ba Vì - Hà Nội) và cả một hệ thống công trình phòng thủ có quy mô lớn, dài gần 400km, kéo từ núi Tản Viên men theo sông Đà, sông Hồng, sông Luộc, đến cửa sông Thái Bình. Có thể nói, đây là thời kỳ xây dựng được một công trình phòng ngự có quy mô lớn nhất. Điều này cho thấy tiềm năng nhân lực, vật lực được huy động cho công cuộc chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta rất lớn.

            Như vậy, trước tình trạng suy yếu của Nhà Trần và cuộc khủng hoảng xã hội cuối thế kỷ XIV, Hồ Quý Ly đã thực hiện cuộc cải cách khá toàn diện, có những cải cách tiến bộ, có giá trị thực tiễn như cải cách về văn hóa, giáo dục. Điều đó chứng tỏ ông là một nhà cải cách có tài và là người yêu nước tha thiết. Những cải cách của ông ít nhiều góp phần cho sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của dân tộc và lĩnh vực quốc phòng của đất nước. Tuy nhiên, một số chính sách chưa triệt để (gia nô, nô tì chưa được giải phóng thân phận, chưa phù hợp với tình hình thực tế. Tiếc rằng, công việc mới khởi đầu, giặc minh đã tiến công xâm lược. Giữa năm 1407, cuộc kháng chiến của triều Hồ hoàn toàn bị giặc Minh dập tắt. Hồ Quý Ly bị thua và bị bắt đúng như lời tướng quốc Hồ Nguyên Trừng nói với Hồ Quý Ly : “không sợ đánh giặc, chỉ sợ không được lòng dân”.

 

Yên Yên

 

 

 

 

Loại: Nhân vật
Đã phát hành: 22/11/2021 7:55 CH
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.214
]]> nnkduy Nhân vật Mon, 22 Nov 2021 12:57:03 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=298 ĐỒNG NAI GHI DẤU NHỮNG BƯỚC CHÂN NGƯỜI LÍNH http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=147 Nội dung:

Xưa kia, vùng đất Mô Xoài, Bến Nghé, Đồng Nai, Gia Định là nơi các bậc tiền nhân sớm vào định cư, khai sơn phá thạch, dựng làng lập ấp, đặt nền hành chính đầu tiên ở xứ Nam Kỳ với dinh Trấn Biên, dinh Phiên Trấn, mở mang bờ cõi đến sông Tiền, sông Hậu, Rạch Giá, Hà Tiên, trở thành thủ phủ của xứ Nam Kỳ lục tỉnh với Gia Định phủ, Gia Định trấn, Gia Định thành. Vốn có truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm, nhân dân miền Đông Nam Bộ đã anh dũng khởi đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ, lập nên nhiều chiến công vẻ vang và phát triển thành phong trào cách mạng rộng lớn dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiến tới Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám 1945.

Ngay sau ngày giành được độc lập, nhân dân miền Đông Nam Bộ lại phải sớm đương đầu với cuộc chiến tranh xâm lược trở lại của thực dân Pháp, trường kỳ suốt 9 năm rồi tiếp nối 21 năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Phát huy lợi thế của núi rừng hiểm trở, rừng sác bạt ngàn, sông rạch dọc ngang, Đảng bộ miền Đông đã xây dựng một hệ thống căn cứ địa cách mạng vững chắc, xây dựng và bảo vệ lực lượng, vừa là hậu phương tại chỗ, vừa là bàn đạp tiến công địch rất hiệu quả, không chỉ đối với phong trào cách mạng ở miền Đông mà còn góp phần đắc lực cho cả Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến, tiêu biểu đó là vùng đất Đồng Nai anh dũng.

Dải đất Đồng Nai thiêng liêng của “Thành đồng Tổ quốc” mà trong chiến tranh là các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa, rồi Long Khánh còn in đậm nét biết bao sự tích anh hùng của những con người Đồng Nai, của những con người khắp đất nước từ Cao - Lạng đến mũi Cà Mau, về đây chiến đấu quyết tâm bảo vệ quê hương xứ sở của mình. Truyền thống lao động cần cù và đấu tranh bất khuất của nhân dân trên đất Đồng Nai lại được bồi đắp thêm cao và dày trong cả hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Biết bao nhiêu những người dân bình thường nhưng yêu nước và yêu cách mạng, biết bao nhiêu chiến sĩ giải phóng vô danh đã ngã xuống trên từng tấc đất trên từng gốc cây rừng, trong từng dòng sông, bờ biển của tỉnh Đồng Nai kiên cường này. Họ không bị mất đi mãi mãi, chiến công của họ không hề bị mờ nhạt bởi thời gian, họ không bị lãng quên vì ngay trên mảnh đất Đồng Nai này nhiều người đã đi vào lịch sử, sống mãi với thời gian. Đó là những địa danh đã mang tên của một hay nhiều chiến công lừng lẫy, tất cả họ tạo thành một Đồng Nai rất riêng. Ví như La Ngà, Xuân Lộc, Biên Hòa... Sông núi thiêng của Tổ quốc ngàn đời yêu dấu đẹp tươi là vì có họ, những dòng máu đỏ của họ đã làm cây cỏ thêm xanh tươi, thân thể của họ ngã xuống làm đất đai thêm màu mỡ.

Tỉnh Đồng Nai có vị trí chiến lược quan trọng trong chiến tranh. Nó nằm kế cận về phía Đông và Đông Bắc của thành phố Sài Gòn, là cửa ngõ từ đại dương đi vào thành phố này và cả miền Đông Nam Bộ, là chiến trường quyết liệt giành giựt cuối cùng của đôi bên. Thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đều dựa vào quân đội nhà nghề được trang bị đầy đủ, mạnh và hiện đại, có không quân làm chủ cả bầu trời, có tàu thuyền khống chế cả mặt sông, mặt biển, có xe bọc sắt với sức công phá và chà nát đối phương, nhất là Mỹ dựa vào cơ động nhanh và hỏa lực mạnh, vào đủ loại vũ khí tối tân kể cả chất độc hóa học và bom giết người hàng loạt.

Suốt hơn 30 năm chiến tranh mà kẻ địch lớn mạnh hơn ta rất nhiều, người dân trên đất Đồng Nai còn ghi dấu hàng loạt những chiến công bất hủ góp phần vào thắng lợi cuối cùng vĩ đại của cả dân tộc. Trước tiên, thời 9 năm khi bộ đội cách mạng còn non yếu đã có các trận đánh giao thông đã góp phần triệt tiêu con đường xe lửa Bắc - Nam mà địch rất đề cao. Đó là các trận đánh lật đầu máy và các toa xe lửa, tiêu diệt địch thu vũ khí như trận Bảo Chánh, trận Bàu Cá năm 1947, trận đánh giao thông diệt hàng chục xe và binh lính địch trong đoàn xe quân sự ở dốc Gây Cám trên lộ 23 cũng vào năm ấy. Nhưng trận đánh giao thông lớn và vang dội nhất là trận La Ngà trên đường 20 năm 1948. Trong trận này ta đã phá hủy hàng mấy chục xe quân sự, diệt trên một trăm lính lê dương thiện chiến, đại tá De Sarigné chỉ huy bán lữ đoàn lê dương số 13 và đại tá Pariust, phó tham mưu trưởng thứ nhất của Pháp ở Nam Đông Dương cùng nhiều sĩ quan khác đền tội, ta bắt nhiều tù binh thu nhiều vũ khí. Đại tá Talles chỉ huy khu vực Đồng Nai thượng sau đó phải tự tử. Năm 1950, tháp canh cầu Bà Kiên ở Tân Uyên cùng 30 tháp canh khác trên các đường lộ ở tỉnh Biên Hòa bị san bằng trong cùng một đêm báo hiệu sự thất bại của "chiến thuật Đờ La-tua" của Pháp. Để có chiến công dâng Bác nhân ngày sinh lần thứ 63 của Người, chiến sĩ biệt động Đồng Nai đã đốt trên hai triệu lít xăng ở kho xăng Biên Hòa. Cái tên Biên Hòa gắn với nhiều chiến công oanh liệt của quân và dân Đồng Nai bắt đầu từ đó. Cũng tại Biên Hòa cuối năm 1956, khi mà Mỹ Diệm đã trắng trợn xé bộ Hiệp định Giơ-ne-vơ không chịu tổng tuyển cử thống nhất đất nước, hơn 500 tù chính trị bị Diệm giam ở nhà lao Tân Hiệp đã nổi dậy, tay không cướp súng, diệt địch, thoát về các tỉnh, bổ sung cho đội ngũ cán bộ cách mạng đang cần. Rồi năm 1959, đặc công ta đã đột nhập trụ sở phái đoàn cố vấn quân sự Mỹ tại thị xã Biên Hòa, diệt và làm bị thương trên chục tên. Nhưng cái tên Biên Hòa trở thành nỗi khủng khiếp thực sự cho Mỹ ngụy và làm nức lòng quân dân cả nước là vào năm 1964 khi mà trận đánh sân bay quân sự lớn nhất này xảy ra, phá hủy hàng loạt máy bay tối tân Hoa Kỳ và tiêu diệt hàng trăm giặc lái và chuyên viên kỹ thuật Mỹ. Nói về chiến công bất hủ này, báo chí thế giới bình luận: “Việt Cộng” ở Biên Hòa đã thực hiện một điều lý tưỏng về chiến thuật quân sự là dùng những phương tiện tối thiểu thu được kết quả tối đa và gây tác hại hàng chục triệu cho không quân Mỹ. Sau Biên Hòa là tới Bình Giã đây chỉ là một xã bình thường ven rừng và ven lộ Số 2 ở Bà Rịa nhưng sau khi chiến dịch thắng to của Quân giải phóng tại đây cuối năm 1964 đầu năm 1965 thì cái tên Bình Giã trở thành một trong những cái mốc chiến lược trong cuộc chiến tranh chống Mỹ: “Nếu Ấp Bắc (Mỹ Tho) là một trận chống càn quét, một thắng lợi lớn của quân và dân miền Nam đối với chiến thuật “trực thăng vận” của địch, thì trận Bình Giã là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược lớn, đánh dấu sự phá sản của chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam”. Nếu sân bay quân sự Biên Hòa là mục tiêu bị đánh đi đánh lại nhiều lần và thắng lợi to lớn của đặc công, của pháo binh Quân giải phóng kết hợp với nhân dân tại chỗ suốt quá trình cuộc chiến tranh thì khu kho Long Bình, tổng kho liên hợp lớn nhất của đế quốc Mỹ ở Miền Nam Việt Nam cũng không tránh khỏi số phận như vậy. Mở đầu là trận đánh tháng 6 năm 1966 mà tiếng nổ cúa mấy vạn đạn, pháo đã làm chấn động cả Biên Hòa và Sài Gòn. Những trận liên tiếp xảy ra vào tháng 10, tháng tháng 12 cùng năm ấy của đặc công đã đốt cháy và làm nổ tan nhiều khu kho trong Long Bình, tiêu hủy hàng chục vạn bom, đạn và các phương tiện chiến tranh khác của Mỹ. Trong những năm chiến tranh chống Mỹ không năm nào không có nổ và cháy ở sân bay Biên Hòa và tổng kho Long Bình. Một kho lớn khác là kho bom Thành Tuy Hạ, nằm gần Sài Gòn hơn, có địa thế hiểm trở và được phòng thủ chặt chẽ kiên cố hơn, cũng không tránh khỏi bị tấn công. Mở đầu là trận đánh thắng tháng 4 năm 1972 của đội đặc công huyện Nhơn Trạch và tiếp theo là trận tháng 12 của Đoàn 10 đã làm nổ tung hàng chục kho bom, đạn của Mỹ, phối hợp rất đẹp với chiến dịch Nguyễn Huệ ta ở miền Đông Nam Bộ.
         Đầu năm 1975, sau thắng lợi lớn giải phóng toàn tỉnh Phước Long, rồi chiến dịch Tây Nguyên nổi tiếng với thắng lợi đột phá Buôn Ma Thuột, giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến tranh 30 năm sôi động mãnh liệt như triều dâng thác đổ khắp các chiến trường miền Nam và gây kinh ngạc trên toàn thế giới. Quân dân Đồng Nai, hướng Đông quan trọng tiến vào Sài Gòn đã đóng góp vào thắng lợi trọn vẹn bằng những chiến công oanh liệt mà giá trị chiến lược không thể phai mờ. Từ tháng 3, chi khu Định Quán, một cứ điểm trọng yếu trên đường QL 20 của địch bị diệt, ta làm chủ một đoạn đường quan trọng này tạo điều kiện để giải phóng toàn tỉnh Lâm Đồng và nối liền các hướng chiến dịch của ta quanh Sài Gòn. Thắng cảnh Định Quán với nhiều núi đá chồng đẹp đẽ lại mang thêm ý nghĩa lịch sử vẻ vang. Tiếp theo là thị xã Xuân Lộc của tỉnh Long Khánh nằm trên ngã ba đường số 1 từ Trung Bộ vào Biên Hòa và đường số 2 đi Bà Rịa. Đây là cứ điểm trung tâm then chốt trên tuyến phòng thủ chiến lược cuối cùng của ngụy quân do cố vấn Mỹ vạch ra mà Weyand tham mưu trưởng lục quân Mỹ lên tận Xuân Lộc thị sát và duyệt với nhận xét: “Mất Xuân Lộc là mất Sài Gòn”. Trận đánh Xuân Lộc diễn ra vô cùng ác liệt, quân địch tập trung trên một nửa quân số và binh khí kỹ thuật có tại quân đoàn 3 của chúng vào đây và sử dụng tối đa không quân bao gồm cả thả loại bom uy lực lớn nhất của Mỹ dùng trong chiến tranh Việt Nam là loại bom dọn bãi và giết người hàng lọat (bom Daisy cutter và CBU). Nhưng số phận Xuân Lộc đã được định đoạt khi quân ta chiếm được ngã ba Dầu Giây và toàn bộ đường 20, cắt Xuân Lộc và toàn bộ quân địch còn lại ở đây ra khỏi tuyến phòng thủ Sài Gòn. Frank Snepp, nhân viên CIA Mỹ đã viết: “Rạng ngày 21 các tuyến phòng thủ cuối cùng của chính phủ tại Xuân Lộc sụp đổ” và chiều hôm đó Thiệu từ chức vì tình hình quân sự, ông ta diễn tả là “tuyệt vọng”.
          Suốt 30 năm chiến tranh giải phóng, tỉnh Đồng Nai một mảnh đất của Thành đồng Tổ quốc, đã xứng đáng với Tổ quốc Việt Nam anh hùng. Quân dân Đồng Nai trải qua bao gian khổ và hy sinh vô cùng to lớn đã xứng đáng là bộ phận của dân tộc Việt Nam anh hùng. Truyền thống lao động kiên cường và chiến đấu anh dũng của Đồng Nai ngày càng cao, càng dày trong chiến tranh nhất định sẽ phát triển không ngừng trong xây dựng, cùng cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Hồng Hạnh

 

 

 

Loại: Sự kiện
Đã phát hành: 12/12/2019 9:45 SA
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 802
]]> nnkduy Sự kiện Fri, 13 Dec 2019 02:50:53 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/baiviet2015/lichsu/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=147